II SA/Wa 2100/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spraw.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Eugeniusz Wasilewski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2014 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania – oddala skargę – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 57 i 58 k.p.a. w zw. z art. 129 k.p.a., odmówiło J. S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oraz stwierdziło, że odwołanie od powyższej decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r. zostało złożone z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. podniosło, iż Prezydent Miasta O. decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. uchylił własną decyzję z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] przyznającą J. S. dodatek mieszkaniowy w kwocie 203,70 zł na okres 6 miesięcy od 1 grudnia 2012 r. do 31 maja 2013 r. i przyznał wymienionej dodatek mieszkaniowy od dnia 1 grudnia 2012 r. do 15 stycznia 2013 r. w kwocie 203,70 zł. Przedmiotową decyzję strona odebrała osobiście w dniu 3 lipca 2013 r. Termin na złożenie środka zaskarżenia upływał z dniem 17 lipca 2013 r. Odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia środka zaskarżenia skarżąca złożyła w biurze podawczym Urzędu Miasta O. w dniu 25 lipca 2013 r. Faktem bezspornym w sprawie jest, iż środek zaskarżenia od decyzji organu I instancji został złożony po upływie ustawowego 14-dniowego terminu do jego złożenia (art. 129 § 2 k.p.a.). We wniosku o przywrócenie terminu strona poinformowała, że stan zdrowia (zawroty głowy, problemy z pamięcią) uniemożliwiły jej złożenie odwołania w określonym terminie. Wskazała, iż może to udokumentować zaświadczeniem od lekarza. W wyniku pisma Kolegium Odwoławczego z dnia 5 sierpnia 2013 r., w którym zażądano od wnioskodawczyni udokumentowania swojej prośby o przywrócenie terminu i uprawdopodobnieniem, iż uchybienie nastąpiło bez jej winy, zainteresowana dostarczyła kserokopię wyników lekarskich i karty informacyjne ze szpitala, które pochodzą z poprzednich lat, tj. z 2003, 2007 i 2012 r. Natomiast z zaświadczenia lekarskiego (lekarza rodzinnego) z dnia 13 sierpnia br. wynika, że J. S. ur. dnia [...] maja 1955 r. jest osobą chorą przewlekle z powodu chorób zwyrodnienia stawów i kręgosłupa. Ponadto wnioskodawczyni poinformowała, że w 2002 r. uległa wypadkowi samochodowemu (potrącenie na jezdni) i od tego czasu odczuwa zawroty głowy i ma problemy z koncentracją. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., skarżąca w złożonym wniosku o przywrócenie terminu, jak i w dodatkowym piśmie uzupełniającym nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy i z zachowaniem należytej staranności. Wyniki badań lekarskich jak i historie pobytu w szpitalu, które skarżąca dosłała do organu odwoławczego pochodzą z lat znacznie wcześniejszych i nie mogą stanowić przesłanki usprawiedliwiającej fakt złożenia odwołania po terminie. Zatem należało odmówić wnioskodawczyni przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] czerwca 2013 r. Odmowa przywrócenia terminu, jak i stwierdzenie jego uchybienia ma zaś ten skutek, że organ odwoławczy nie zajmuje się merytoryczną oceną zaskarżonej decyzji. Postawnie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] sierpnia 2013 r. stało się przedmiotem skargi wniesionej przez J. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Uznając zaskarżone postanowienie za krzywdzące skarżącą podniosła, iż nigdy nie miał sposobności zapoznać się z procedurą odwoławczą od decyzji administracyjnej. Składając odwołanie od niekorzystnej dla niej decyzji złożyła także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wskazała, iż od wypadku komunikacyjnego, któremu uległa w 2002 r., ujawniły się kolejne dysfunkcje i dolegliwości. Miewa migreny, zawroty głowy, zaburzenia koncentracji. Organ odwoławczy nie dał jednak wiary wskazywanym przez skarżącą okolicznościom, choć należało je uwzględnić rozstrzygając o tym, czy strona zawiniła w uchybieniu terminu. Skarżąca podkreśliła, iż zostało jej przyznane świadczenie przedemerytalne i w związku z tym nie korzysta ze zwolnień lekarskich, a jedynie z pomocy medycznej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o oddalenie skargi oraz podtrzymało argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Przy piśmie procesowym z dnia 9 listopada 2013 r. skarżąca wniosła do akt sprawy kserokopie: 1) karty informacyjnej leczenia szpitalnego w okresie od [...] do [...] listopada 2003 r. z rozpoznaniem ogólnego potłuczenia i rany płatowej podudzia lewego, 2) pisma Sądu Rejonowego [...] Wydział Karny w O.. z dnia [...] października 2013 r. w sprawie protokołu wypadku drogowego z udziałem skarżącej z dnia [...] listopada 2003 r., 3) pisma [...] S.A. z dnia [...] września 2013 r. w sprawie wypłaty skarżącej wynagrodzenia chorobowego i zasiłku chorobowego za okres od dnia [...] listopada 2003 r. do dnia [...] styczna 2004 r. (k. 15 – 18 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Przedmiotem skargi strona uczyniła postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, a zatem rozstrzygnięcie procesowe tamujące rozpocznie sprawy w postępowaniu odwoławczym. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie od decyzji administracyjnej organu I instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Wniesienie odwołania z uchybieniem powyższego terminu nie pozbawia jednak strony możliwości obrony jej interesów. W myśl bowiem art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeśli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do treści § 2 powołanego przepisu prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie, stosownie do przepisu art. 59 § 2 k.p.a., organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Ustanowiona w powołanych przepisach instytucja procesowa przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Jej celem jest ochrona jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę lub uczestników postępowania. Uchybiony termin do dokonania czynności należy, bowiem przywrócić, jeśli łącznie zostaną spełnione określone przesłanki, a mianowicie: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi; jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania. W świetle powołanego przepisu osoba zainteresowana zobowiązana jest uprawdopodobnić brak swej winy, czyli uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu (powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem). W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. prawidłowo ustaliło stan faktyczny sprawy. Skarżąca wnosząc odwołanie w dniu 25 lipca 2013 r. od decyzji Prezydenta Miasta O. doręczonej jej w dniu 3 lipca 2013 r. uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od tej decyzji. We wniosku o przywrócenie terminu złożonym wraz z odwołaniem w terminie wymaganym w art. 58 § 2 k.p.a. skarżąca podała, iż nie pamięta, czy kwitowała odbiór decyzji, jest pod opieką neurologa, ma problemy z koncentracją oraz pamięcią, miewa zawroty głowy i to mogło lec u podstaw uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Na tę okoliczność przedstawiła badania neurologiczne i zaświadczenia lekarskie z lat 2003, 2007 i 2012 r. oraz zaświadczenie specjalisty reumatologi z dnia 13 sierpnia 2013 r. stwierdzające u skarżącej zwyrodnienie stawów biodrowych i kręgosłupa oraz żylaki. W okolicznościach niniejszej sprawy podstawowe znaczenie dla rozpoznania i rozstrzygnięcia złożonego przez stronę wniosku o przywrócenie terminu ma, zawarta w art. 58 § 1 k.p.a. przesłanka braku winy. Z utrwalonego orzecznictwa NSA wynika, że o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy podmiot ten działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej. Przy ocenie tej przesłanki należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę lub jej pełnomocnika zalicza się przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie pisma. Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie NSA z 25 września 1998 r., SA/Łd 575/98, LEX nr 36221, wyrok NSA z dnia 13 października 1999 r., III SA 1436/99, LEX nr 40057, wyrok NSA z dnia 25 maja 1998 r., IV SA 2162/96, LEX nr 43285, wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r., I SA/Ka 1718/96, LEX nr 33415). W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi też żadnych wątpliwości, że ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 58 k.p.a., musi odbywać się z odniesieniem do okoliczności konkretnego przypadku i osobniczych cech strony (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1397/05 oraz WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 3 lutego 2009 r. IV SA/Gl 381/09, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Podkreślenia wymaga, że w kontekście przepisu art. 58 § 1 k.p.a. nie każda choroba usprawiedliwia brak dokonania wymaganej czynności prawnej, a tylko taka choroba, która nie pozwala dokonać stronie osobiście wymaganej czynności, czy też wyręczyć się inną osobą. W orzecznictwie przyjmuje się, iż nagła choroba, a nie jak w sprawie niniejszej choroba długotrwała spowodowana wypadkiem 10 lat temu i związane z tym dolegliwości, stanowi podstawę do usprawiedliwienia niepodejmowania wymaganych działań przez osobę zainteresowaną. Strona wnosząca prośbę o przywrócenie terminu ma uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu, a nie organ administracji ma wykazać, że uchybienie nastąpiło z winy strony. Skarżąca zaś usprawiedliwienia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji upatruje w dolegliwościach neurologicznych, potwierdzonych wprawdzie dokumentacją medyczną, lecz odnoszącą się do lat ubiegłych. Skarżąca przedłożyła jedynie jedno aktualne zaświadczenie lekarskie z dnia 13 sierpnia 2013 r., z którego jednak nie wynika, aby stwierdzone u niej choroby zwyrodnieniowe w jakimkolwiek stopniu uniemożliwiły zapoznanie się z treścią doręczonej jej decyzji i wniesienie od niej odwołania. Skoro skarżąca, jak twierdzi pozostaje pod opieką neurologiczną, powinna przedłożyć stosowne zaświadczenie stwierdzające, iż w okresie przypadającym po 3 lipca 2013 r. wskazane przez nią dolegliwości neurologiczne wystąpiły, a ich nasilenie i przebieg uniemożliwiał podejmowanie zwykłych czynności. W przeciwnym razie jej twierdzenia, jako niepoparte dowodami, nie są wiarygodne, a przez to nie mogą stanowić podstawy do przywrócenia uchybionego terminu. W analizowanym przypadku strona nie wykazała, iż dołożyła wymaganej w takiej sytuacji staranności w przezwyciężeniu zaistniałej przeszkody. Trudno bowiem dać wiarę oświadczeniu skarżącej, iż przez 2 tygodnie nie była w stanie wykonywać codziennych czynności i w tym czasie nie zwróciła się o pomoc medyczną, czy choćby pomoc sąsiedzką lub rodziny. Bezsprzecznie skarżąca nie dysponuje orzeczeniem lekarskim stwierdzającym u niej chorobę obłożną, czy stan świadomości wykluczający dbanie o swoje interesy. Same zaś okoliczności, na które powołuje skarżąca, nie uprawdopodobniają, by nie mogła ona w wyznaczonym terminie złożyć środka odwoławczego. Zwłaszcza, że uprawdopodobnienie musi dotyczyć tego okresu, w którym miała być dokonana czynność procesowa. Biorąc pod uwagę, iż odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest ostateczna (art. 59 § 2 k.p.a.), jednoczesne stwierdzenie przez organ II instancji, że odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] czerwca 2013 r. zostało złożone z uchybieniem terminu, należy uznać za mieszczące się w granicach prawa. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) orzekł, jak w sentencji.