II SA/Wa 2112/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski Sędziowie WSA Andrzej Góraj Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz M. M. kwotę 440 (słownie: czterysta czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] lipca 2011 r., którą to decyzją umorzył postępowanie w sprawie skargi M.M. na przetwarzanie jego danych osobowych przez Proboszcza Parafii [...]. W motywach uzasadnienia organ wyjaśnił, że M.M. skierował do Proboszcza w/w parafii oświadczenie, iż wycofuje zgodę na podleganie doktrynie i prawu kanonicznemu. Jednocześnie wniósł o naniesienie tej adnotacji w Księdze chrztów i przesłanie mu odpisu aktu chrztu z powyższym sprostowaniem. Proboszcz parafii odmówił dokonania żądanej adnotacji w Księdze chrztu, stwierdzając, że zgodnie z prawem kościelnym oświadczenie o wystąpieniu z Kościoła, wyrzeczeniu się wiary winno być złożone przed Proboszczem w miejscu zamieszkania w obecności dwóch świadków. Wskazał, że jeżeli czynność ta zostanie dokonana w parafii miejsca zamieszkania wnioskodawcy, to po otrzymaniu tej informacji, dokona zmian w Księdze chrztu, zgodnie z procedurą określoną przez Instrukcję Episkopatu Polski. GIODO, umarzając postępowanie w sprawie, stwierdził, że w oparciu o art. 25 Konstytucji RP, art. 42 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych, określone w art. 12 pkt 2, art. 14 pkt 1-3 -5 oraz art. 15-18 uprawnienia w stosunku do Kościoła Rzymsko-Katolickiego mu nie przysługują. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi M.M. na powyższą decyzję GIODO, wyrokiem z dnia [...] marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2558/11, oddalił skargę wniesioną przez M.M., uznając, że nie jest dopuszczalne, by GIODO ingerował merytorycznie w sprawy z zakresu przetwarzania danych osobowych osób należących do Kościoła. Sąd, rozstrzygając powyższą sprawę, dokonał oceny zasadności żądania przez pryzmat przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2013 r. poz., 1169) oraz dyrektywy 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych oraz swobodnego przepływu tych danych WEL.281 z 23 listopada 1995 r., s. 31 ze zm.). Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł M.M. Wyrokiem z dnia 18 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1487/12, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę ponownie zważył, co następuje. Stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Powyższy przepis oznacza związanie sądu I instancji wykładnią prawa dokonaną przez NSA, która musi być uznana za jedynie słuszną w rozpatrywanej sprawie, nawet gdyby organ i sąd orzekający w tej sprawie miały odmienne stanowisko (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2007 r., sygn. akt I GSK 360/06, legalis). W motywach uzasadnienia wyroku NSA dokonał wykładni prawa i wskazał, iż w kwestiach, które nie zostały, mocą aktów prawnych przekazane kościołom lub związkom wyznaniowym do ich wyłącznego decydowania, zastosowanie znajdą przepisy prawa powszechnie obowiązującego, o ile oczywiście regulują konkretne zagadnienie. NSA stwierdził, że przedmiotowa sprawa dotyczy ochrony danych osobowych oraz wolności sumienia i wyznania, a zatem musi zostać oceniona na gruncie przepisów powszechnie obowiązujących, tj. Konstytucji RP i ustaw. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż organ uchylił się od próby oceny skuteczności złożonego przez skarżącego oświadczenia o wystąpieniu z Kościoła Katolickiego w kontekście konstytucyjnej zasady wolności sumienia i wyznania oraz niezależności Kościoła Katolickiego i władz publicznych oraz w kontekście przepisów Kodeksu cywilnego i art. 43 ust. 2 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.). NSA stwierdził również, że w sprawie nie dokonano ustaleń, czy w dacie rozstrzygania przez organ, skarżący należał do Kościoła Katolickiego, a więc czy można mu przypisać status członka wspólnoty Kościoła Katolickiego. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż oceny wymaga dowód w postaci pisemnego oświadczenia skarżącego o wystąpieniu z Kościoła Katolickiego przez pryzmat przepisów prawa powszechnego. Wskazał, że niezbędne będzie wyjaśnienie jakie warunki musi spełnić osoba, która chce wystąpić z Kościoła Katolickiego i szukająca w tym względzie ochrony GIODO. Podniósł też, że nie wyjaśniono statusu skarżącego z punktu widzenia przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Biorąc pod uwagę powyższe wytyczne (ich zakres), Sąd I instancji, nie mając uprawnień reformatoryjnych, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, celem przeprowadzenia przez organ ustaleń i ocen wskazanych przez NSA. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.