II SA/Wa 2123/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), , Protokolant referent Marta Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2025 r. sprawy ze skargi G.S. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę G. S. (dalej, jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej, jako: organ lub Minister) z dnia [...] października 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] (dalej, jako: organ I instancji lub Marszałek) z dnia [...] sierpnia 2024 r. orzekającą o przyznaniu skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 25 lipca 2024 r. na okres 180 dni skrócony o 90 dni, w wysokości 100% podstawowej kwoty zasiłku. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 26 kwietnia 2024 r. skarżący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] (PUP). Dnia 6 maja 2024 r. do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] (WUP) wpłynął, przekazany przez PUP, wniosek skarżącego o ustalenie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z zaliczeniem okresu pracy w Republice Federalnej Niemiec (Niemczech) do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych w Rzeczypospolitej Polskiej (Polsce), na zasadach określonych przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich Unii Europejskiej (UE). Do ww. wniosku załączone było, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, oświadczenie skarżącego dotyczące sytuacji życiowej podczas pobytu za granicą oraz dokumenty od niemieckiego pracodawcy. Wobec powyższego, w dniu 13 maja 2024 r. WUP wystąpił do niemieckiej instytucji właściwej z prośbą o wydanie dokumentu urzędowego na rzecz skarżącego. Dnia 26 czerwca 2024 r. do WUP wpłynął dokument urzędowy SED [...], potwierdzający okres ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia w Niemczech od [...] lipca 2022 r. do [...] grudnia 2023 r. W pkt. 7.1. ww. dokumentu instytucja niemiecka wskazała, że umowa o pracę skarżącego została rozwiązana za porozumieniem stron. W konsekwencji, w dniu 1 lipca 2024 r. WUP poinformował skarżącego o treści ww. dokumentu urzędowego oraz zawiadomił, na podstawie art. 10 § 1 i art. 79a K.p.a., o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji administracyjnej, a także o możliwości wydania decyzji niezgodnej z żądaniem, z uwagi na konieczność przyznania skarżącemu zasiłku po okresie 90 dni karencji. Dnia 11 lipca 2024 r. do WUP wpłynęło pismo, w którym skarżący zakwestionował, wskazaną w dokumencie urzędowym, datę zakończenia zatrudnienia, wyjaśniając, że do 14 stycznia 2024 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. Poinformował także, że "do dnia dzisiejszego nie otrzymał i nie podpisywał w żadnej formie wypowiedzenia umowy o pracę". W związku z powyższym, WUP w dniu 17 lipca 2024 r. przesłał otrzymane informacje do niemieckiej instytucji właściwej wraz z wnioskiem o korektę dokumentu urzędowego. W dniu 7 sierpnia 2024 r. do WUP wpłynęła odpowiedź z niemieckiej instytucji właściwej, że dane wskazane w dokumencie urzędowym SED [...] z dnia 26 czerwca 2024 r. są prawidłowe. Jako dowód, niemiecka instytucja właściwa załączyła Umowę rozwiązującą stosunek prawny pomiędzy skarżącym, a firmą [...], z której wynikało m.in., że "obie strony zgodnie oświadczają, że istniejący stosunek pracy i wszystkie dodatkowe umowy zostaną rozwiązane za porozumieniem stron z dniem [...]12.2023 r.". W tych okolicznościach Marszałek wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 2024 r. Od tej decyzji skarżący odwołał się, kwestionując ustalenia, iż jego umowa o pracę została wypowiedziana. Minister utrzymał w mocy decyzję Marszałka, powołując się na treść art. 61 ust. 1, 2 i 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L166 z 30 kwietnia 2004 r., z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5,t. 5, z późn. zm., dalej, jako: rozporządzenie Nr 883/2004), art. 12 ust. 1 w zw. z art. 54 ust. 1, art. 5 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) Nr 883/2004 (...) (Dz. Urz. UE L 284 z 30 października 2009 r., z późn. zm., dalej, jako: rozporządzenie Nr 987/2009) oraz art. 71 ust. 1, ust. 2 pkt 2, art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 475, z późn. zm., dalej, jako: ustawa). Organ podał, że w tej sprawie okres 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji skarżącego w PUP rozpoczyna się [...] października 2022 r. i kończy [...] kwietnia 2024 r. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy niemieckiego dokumentu SED [...], w trakcie ww. okresu skarżący był ubezpieczony z tytułu zatrudnienia w Niemczech od [...] października 2022 r. do [...] grudnia 2023 r. czyli przez 431 dni. Oznacza to, że spełnił określony w art. 71 ust. 1 ustawy, warunek pozostawania ubezpieczonym lub zatrudnionym przez co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji w PUP jako osoba bezrobotna, w związku z czym należało przyznać skarżącemu prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, zdaniem organu, że całkowity okres uprawniający do zasiłku wyniósł więcej niż 5 lat i mniej niż 20 lat, a zatem wysokość zasiłku powinna zostać ustalona na podstawie art. 72 ust. 1 ustawy, w wysokości 100% zasiłku podstawowego. Nadto organ podał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że w okresie 6 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji jako osoby bezrobotnej, tj. od [...] października 2023 r. do [...] kwietnia 2024 r., skarżący rozwiązał stosunek pracy z pracodawcą niemieckim w dniu [...] grudnia 2023 r. na mocy porozumienia stron, co wynika z dokumentu urzędowego SED [...] znajdującego się w aktach sprawy. Co prawda skarżący kwestionuje tę okoliczność, jednak było to przedmiotem dodatkowego postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez WUP. W dniu 7 sierpnia 2024 r. niemiecka instytucja właściwa wskazała, że dane potwierdzone w dokumencie urzędowym SED [...] z dnia [...] czerwca 2024 r. są prawidłowe. Jako dowód, niemiecka instytucja właściwa załączyła umowę rozwiązującą stosunek prawny pomiędzy skarżącym, a firmą [...], z której wynikało m.in., że "obie strony zgodnie oświadczają, że istniejący stosunek pracy i wszystkie dodatkowe umowy zostaną rozwiązane za porozumieniem stron z dniem [...].12.2023 r.". Powyższa umowa została własnoręcznie podpisana przez skarżącego w dniu [...] grudnia 2023 r., a ponadto niemiecka instytucja właściwa w dołączonym do umowy piśmie złożyła dodatkowe wyjaśnienia. Organ zwrócił uwagę na treść art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Nr 987/2009 i art. 75 ust. 2 pkt 2 oraz art. 73 ust. 4 ustawy, i podał, że okres pobierania przez skarżącego zasiłku ulega skróceniu o 90 dni. Z tym rozstrzygnięciem skarżący nie zgodził się i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji. Skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem szeregu przepisów postępowania oraz przepisów prawnomaterialnych, co uzasadnia uchylenie tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2024 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 poz. 1267) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.). Oceniając skargę z zastosowaniem powyższych kryteriów należało uznać, iż jest ona niezasadna. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż kwestie przekazywania informacji pomiędzy instytucjami krajów członkowskich dotyczących koordynacji systemów zabezpieczeń regulują przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z dnia 30 kwietnia 2004 r., z późn. zm.; Dz. Urz, UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, z późn, zm.) oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/2009 z 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) Nr 883/2004 (Dz. Urz. UE L 284 z 30 października 2009 r., z poźn. zm.). Przepisy powyższych rozporządzeń europejskich są stosowane bezpośrednio i mają charakter wiążący. Zgodnie z art 9 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Polska przestrzega wiążącego ją prawa międzynarodowego, w tym również tzw. prawa pochodnego UE, tj. m.in. rozporządzenia 883/2004 oraz rozporządzenia 987/2009. Stanowisko takie potwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 11 maja 2005 r., sygn. akt K18/2004, część III, pkt 6.4, OTK-A 2005/5/49, a także w postanowieniu z dnia 19 grudnia 2006 r. sygn. akt P 37/2005, OTK-A2006/11/177. Zgodnie z art. 12 w związku z art. 54 rozporządzenia Nr 987/2009 do celów zastosowania art. 61 rozporządzenia 883/2004, wojewódzki urząd pracy ma obowiązek skontaktowania się z instytucjami innych państw, których ustawodawstwu bezrobotny w przeszłości podlegał, w celu ustalenia wszystkich okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnionych w tych państwach. W myśl art. 2 ust 2 rozporządzenia 987/2009 instytucje innych państw UE powinny niezwłocznie dostarczyć instytucji właściwej wszelkie dane niezbędne dla ustalenia uprawnień bezrobotnego, a więc również potwierdzić okresy ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnione przez bezrobotnego w danym państwie. Zgodnie z art 4 ust. 1 rozporządzenia 987/2009, potwierdzenie ww. okresów przez instytucje innych państw powinno nastąpić w formie przesłania dokumentu o określonym przez Komisję Administracyjną kształcie, tj. dokumencie SED. W myśl art. 3 ust. 2 rozporządzenia Nr 987/2009 osoby bezrobotne mają obowiązek przekazania instytucji właściwej wszelkich informacji, dokumentów lub dowodów potwierdzających, niezbędnych dla ustalenia ich sytuacji. W myśl art. 5 ust. 1 rozporządzenia Nr 987/2009 dokumenty wydane przez instytucję innego państwa stanowiące poświadczenie sytuacji danej osoby, takie jak np. formularz E 301, dokument Ul, dokument SED [...] lub dokument SED [...], są uznawane przez instytucje innych państw tak długo, jak nie zostaną one wycofane przez instytucję, która je wydała. Jednakże, zgodnie z art. 5 ust 2 ww. rozporządzenia, instytucja, która otrzymała dany dokument, może zwrócić się do instytucji wydającej dany dokument o jego korektę w razie pojawienia się wątpliwości co do dokładności Informacji zawartych w tym dokumencie. Należy dodać, że wojewódzki urząd pracy, co do zasady, nie jest uprawniony do oceny treści złożonych przez bezrobotnego zagranicznych dokumentów, innych niż ww. dokumenty urzędowe. Ponadto należy podkreślić, że w świetle przepisów rozporządzeń Nr 883/2004 i Nr 987/2009 jedynymi dokumentami dającymi podstawę do zaliczenia okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnionych w innym państwie członkowskim UE jest wyłącznie dokument urzędowy wydany przez zagraniczną, instytucję właściwą na podstawia ww. przepisów rozporządzeń UE, tj. formularz E 301, dokument Ul, dokument SED [...] lub dokument SED [...]. Inne dokumenty, takie jak świadectwa pracy, umowa o pracę lub zagraniczne dokumenty finansowe stanowią tylko informację uzupełniającą. Dlatego okres ubezpieczenia uprawniający do uzyskania zasiłku może być uwzględniony jedynie w oparciu o wydany przez zagraniczną instytucję właściwą dokument urzędowy, na określonym wzorze. Tym samym zaliczenie okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnionych w innym państwie członkowskim może nastąpić jedynie na podstawie bezpośrednio stosowanych przepisów UE. Przenosząc powyższe na tło rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż nie budzi wątpliwości, i nie było w sprawie sporne, że w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji skarżącego w PUP ([...] października 2022 r. – [...] kwietnia 2024 r.), skarżący był ubezpieczony z tytułu zatrudnienia w Niemczech od [...] października 2022 r. do [...] grudnia 2023 r. czyli przez 431 dni, co potwierdza niemiecki dokumentu SED [...]. Wobec tego, skarżący spełnił określony w art. 71 ust. 1 ustawy, warunek pozostawania ubezpieczonym lub zatrudnionym przez co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji w PUP jako osoba bezrobotna, w związku z czym należało przyznać mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdził również, że całkowity okres uprawniający do zasiłku wyniósł więcej niż 5 lat i mniej niż 20 lat, a zatem wysokość zasiłku powinna zostać ustalona na podstawie art. 72 ust. 1 ustawy, w wysokości 100% zasiłku podstawowego. Kwestią sporną pozostaje jednak przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych po okresie 90 dni karencji, z uwagi na fakt, że w okresie 6 miesięcy przez zarejestrowaniem w PUP skarżący rozwiązał stosunek pracy na terytorium Republiki Federalnej Niemiec na mocy porozumienia stron. W ocenie Sądu, analiza akt sprawy i zgromadzonych dokumentów potwierdza, że zaistniały podstawy do zastosowania wobec skarżącego art. 73 ust. 4 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, okres pobierania zasiłku, o którym mowa w ust. 1 i 3, ulega skróceniu o okres zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych, robót publicznych oraz o okres odbywania stażu, szkolenia lub przygotowania zawodowego dorosłych przypadających na okres, w którym przysługiwałby zasiłek, oraz o okresy nieprzysługiwania zasiłku, o których mowa w art. 75 ust. 1-3. W myśl art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy, prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy lub stosunek służbowy za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron, chyba że porozumienie stron nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy albo rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania lub pracownik rozwiązał umowę o pracę w trybie art. 55 § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. Zgodnie natomiast z art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy, bezrobotnemu, o którym mowa w ust. 1, spełniającemu warunki określone w art. 71, zasiłek przysługuje po upływie okresu wskazanego w art. 33 ust. 4 pkt 3 - w przypadku wymienionym w ust. 1 pkt 1 i 1a po okresie 90 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy - w przypadku wymienionym w ust. 1 pkt 2 i 8. Z akt sprawy wynika, że w dniu 26 czerwca 2024 r. do WUP wpłynął dokument urzędowy SED [...], potwierdzający okres ubezpieczenia skarżącego z tytułu zatrudnienia w Niemczech od [...] lipca 2022 r. do [...] grudnia 2023 r. W pkt. 7.1. ww. dokumentu instytucja niemiecka wskazała, że umowa o pracę skarżącego została rozwiązana za porozumieniem stron. Okoliczność ta – kwestionowana przez skarżącego w odwołaniu – została ponownie wyjaśniona w toku postępowania administracyjnego. W dniu 7 sierpnia 2024 r. do WUP wpłynęła odpowiedź z niemieckiej instytucji, że dane wskazane w dokumencie urzędowym SED [...] z dnia 26 czerwca 2024 r. są prawidłowe. Jako dowód, niemiecka instytucja właściwa załączyła Umowę rozwiązującą stosunek prawny pomiędzy skarżącym, a firmą [...]. Mając na uwadze powyższe ustalenia, za prawidłowe należy uznać stanowisko organu, który orzekł o przyznaniu skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 25 lipca 2024 r. na okres 180 dni skrócony o 90 dni, w wysokości 100% podstawowej kwoty zasiłku. Przypomnieć jeszcze raz należy, iż dokumenty wydane przez instytucję innego państwa stanowiące poświadczenie sytuacji danej osoby (w tym przypadku dokument SED [...]), są uznawane przez instytucje innych państw tak długo, jak nie zostaną one wycofane przez instytucję, która je wydała. Organy orzekające w tej sprawy nie miały podstaw do podważania, czy "nieuznawania" nadesłanego dokumentu przez właściwą instytucje niemiecką. Co więcej, z uwagi na wątpliwości zgłaszane przez skarżącego, organu skorzystały z możliwości jakie daje art. 5 ust. 2 rozporządzenia Nr 987/2009 i ponownie wystąpiły do właściwej instytucji niemieckiej o wyjaśnienie spornych kwestii. Tym niemniej właściwa niemiecka instytucja potwierdziła, że dane wskazane w dokumencie urzędowym SED [...] z dnia 26 czerwca 2024 r. są prawidłowe. W tych okolicznościach Marszałek, będąc związanym, nadesłanym dokumentem, prawidłowo orzekał jak w decyzji z dnia [...] sierpnia 2024 r., a Minister w zgodzie z prawem, po ponownym rozpoznaniu sprawy, utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie. Okres nieprzysługiwania zasiłku o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy, to właśnie te 90 dni, o których mowa w art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy. O te właśnie 90 dni należy skrócić okres przysługiwania zasiłku. Skoro zasiłek przysługuje po okresie 90 dni, to znaczy, że przez 90 dni od dnia zarejestrowania zasiłek nie przysługuje. Ustawodawca wyraźnie wskazał w art. 73 ust. 4 ustawy, że okres pobierania zasiłku ulega skróceniu o okresy nieprzysługiwania zasiłku, o których mowa w art. 75 ust. 1-3. W art. 75 ust. 2 okresem nieprzysługiwania zasiłku jest właśnie okres 90 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 512/16). Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd nie dopatrzył się żadnego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.