II SA/Wa 2129/12
WyrokWSA w Warszawie2013-03-21
Skład orzekający: Ewa Grochowska-Jung, Andrzej Kołodziej, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miejskiej w S. zmieniająca nazwę ulicy, podjęta po stwierdzeniu nieważności poprzedniej uchwały przez NSA, narusza prawo, w szczególności przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczące wiążącej mocy orzeczeń sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na prawidłowość rozstrzygnięcia. Pomimo błędu w nazewnictwie (użycie 'uchylenie' zamiast 'stwierdzenie nieważności') oraz potencjalnie przedwczesnego działania organu przed otrzymaniem pisemnego uzasadnienia wyroku NSA, Rada Miejska podjęła działania zgodne z prawem, uwzględniając wytyczne sądu, przeprowadzając ponowne konsultacje społeczne i biorąc pod uwagę faktyczny stan rzeczy po dwuletnim okresie stosowania nowej nazwy ulicy. Interes większości mieszkańców i instytucji został uznany za nadrzędny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. K. i J. G. na uchwałę Rady Miasta S. z dnia [...] czerwca 2012 r. zmieniającą nazwę ulicy z ul. G. na ul. W. Wcześniejsza uchwała z 2009 r. w tej sprawie została stwierdzona nieważnością przez Naczelny Sąd Administracyjny z uwagi na naruszenie Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego i zasady prawidłowej legislacji. Po wyroku NSA, Rada Miejska podjęła nową uchwałę, po przeprowadzeniu konsultacji społecznych, która została zaskarżona przez skarżących jako niezgodna z wyrokiem NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2013 r. sprawy ze skargi I. K. oraz J. G. na uchwałę Rady Miasta S. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zmiany nazwy ulicy - oddala skargę -
Rada Miejska w S. uchwałą z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w sprawie zmiany nazwy ulicy, na podstawie art.18 ust. 2 pkt 13, art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.), dokonała zmiany nazwy ulicy w obrębie [...] z ul. G. na ul. W.
Z akt administracyjnych wynika następujący stan sprawy:
Rada Miejska w S. w dniu [...] listopada 2009 r. podjęła uchwałę nr [...] mocą której uchwaliła zmianę nazwy ulicy z ul. G. na ul. W. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że obecna nazwa ulicy upamiętniająca [...]. Ponadto, w bezpośrednim sąsiedztwie ulicy znajduje się [...].
Przedmiotowa uchwała została skutecznie zaskarżona przez J. G. i I. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 932/10 oddalił skargę ww. na uchwałę Rady Miasta S. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie zmiany nazwy ulicy.
W wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej J. G. i I. K. wniesionej od powyższego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 maja 2012 r. uchylił zaskarżony wyrok i stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż droga – ul. G. (wymieniona pod poz. [...] w wykazie dróg gminnych stanowiącym załącznik nr 1 do ww. uchwały nr [...] z dnia [...] października 2000 r.), mimo nieuregulowanego ostatecznie stanu prawnego, jest zaliczona do kategorii dróg gminnych.
Ponadto Sąd II instancji w motywach rozstrzygnięcia podkreślił, iż podejmując uchwałę z dnia [...] listopad 2009 r. naruszono przepis art. 3 ust. 1 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego, albowiem nie zostały uznane za zasadne podnoszone przez skarżących argumenty, które dotyczyły bardzo wysokich kosztów zmiany nazwy wskazanej ulicy (związanych z kosztami prowadzonej działalności gospodarczej w formie niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej), w tym m.in. kosztów wynikających z konieczności zmiany umów zawartych z NFZ i wysokimi opłatami z takimi zmianami wiązanymi. Konsekwencje zmiany nazwy ulicy mają zróżnicowany charakter, mogą się z nimi wiązać koszty, które mogą być wysokie, ponadto niekiedy przepisy ustaw (m.in. podatkowych) ustalają termin wykonania, z reguły dość krótki, obowiązku zmiany dokumentów. Rada gminy ma swobodę w ustalaniu i zmianie nazwy ulicy, ale z konsekwencjami takich działań musi się liczyć. Podejmując uchwałę prowadzącą do obciążenia osób fizycznych i prawnych - zwłaszcza podmiotów gospodarczych - kosztami wprowadzenia w życie uchwały, rada powinna wnikliwie rozważyć także tę kwestię. Rozpoznając skargę w kontekście podnoszonych zarzutów dotyczących związanych z uchwałą prawnych obowiązków i kosztów Sąd I instancji uznał za wystarczające dla ochrony interesów podmiotów mieszkających lub mających siedzibę na wskazanej ulicy postanowienia § 2 i § 3 zaskarżonej uchwały. Przepis § 2 stanowi, że "Przez okres od dnia wejścia w życie uchwały do dnia wymiany dokumentów przez osoby zameldowane i mające siedzibę przy przedmiotowej ulicy, dotychczasowa nazwa może być stosowana na równych prawach z nową", a przepis § 3, że "W okresie o którym mowa w § 2 w przypadku umieszczenia tabliczki z nową nazwą ulicy należy pozostawić dotychczasową, przekreślając na niej dotychczasową nazwę". Wskazane postanowienia naruszają wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP, statuującego zasadę demokratycznego państwa prawnego, szczegółową zasadę "właściwej, dobrej, prawidłowej" legislacji, bo - podejmując uchwałę związaną z obowiązkiem prawnym wymiany dokumentów (często w wyznaczonym ustawą terminie, często opatrzonym sankcjami z tytułu niedopełnienia tego obowiązku w wyznaczonym czasie) – wprowadzono postanowienia o niejasnej, niedookreślonej treści, uniemożliwiającej adresatom ustalenie czasu wykonania obowiązków związanych ze zmianą nazwy ulicy i poniesienia kosztów. Postanowienia § 2 i 3 § zaskarżonej uchwały poprzez odesłanie do okresu o trudnych, czy wręcz niemożliwych do jednoznacznego określenia granicach w istocie uniemożliwiają ocenę od kiedy uchwała ma obowiązywać (do kiedy można wymieniać dokumenty) i do kiedy można stosować starą nazwę. W tym kontekście zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego określającego samorząd lokalny jako zdolność społeczności lokalnych, w granicach określonych prawem, do kierowania i zarządzania zasadniczą częścią spraw publicznych na własną odpowiedzialność i w interesie ich mieszkańców, jest usprawiedliwiony. Uchwała rodząca w konsekwencji obowiązki prawne i wysokie koszty, które muszą ponieść mieszkańcy określonej ulicy i dla których wykonania/poniesienia nie określono w sposób jasny terminu, narusza powołane przepisy.
Po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, Burmistrz Miasta S. zarządzeniem z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 5a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, ogłosił przeprowadzenie w dniach [...]-[...] czerwca 2012 r. konsultacji społecznych z właścicielami i mieszkańcami ul. G. poprzez wysłanie listów konsultacyjnych do podmiotów zainteresowanych, wywieszenie zarządzenia na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Miasta oraz ogłoszenie w BIP na stronie internetowej Urzędu Miasta w S.
W wyniku wdrożonej procedury konsultacyjnej wysłano listy konsultacyjne do 23 mieszkańców. Zwrotne poświadczenie odbioru otrzymano od 18 mieszkańców. W odpowiedzi na przedmiotowe listy uzyskano 3 opinie pozytywne, w tym 2 opinie od osób fizycznych i opinię Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.
Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. swoje negatywne stanowisko w sprawie przedstawiła I. K. W piśmie tym zawarła wniosek o przedstawienie jej stanowiska indywidualnie każdemu z radnych przed głosowaniem nad podjęciem uchwały w przedmiocie zmiany nazwy ulicy.
Na posiedzeniu Rady Miejskiej w S. w dniu [...] czerwca 2012 r. (protokół nr [...]), po omówieniu projektu uchwały, wyrażeniu stanowisk Komisji Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Komisji Przestrzennej i Inwestycyjnej w głosowaniu jawnym (19 głosów za, 0 – przeciw, 1 – wstrzymujący się), podjęto uchwałę nr [...] o dokonaniu zmiany nazwy ulicy w obrębie [...] z ul. G. na ul. W.
W uzasadnieniu uchwały wskazano, iż zgodnie z uzasadnieniem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2012 r., zastosowanie zapisów w § 2 i 3 uchwały nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. było niewłaściwe. Uchwałę tą, jak i orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego utrzymujące ją w mocy Naczelny Sąd Administracyjny uchylił. Zapisy paragrafów 2 i 3 w poprzednich uchwałach łagodziły skutki wprowadzenia zmiany nazwy ulicy pozwalając na posługiwanie się dotychczasowym adresem do czasu utraty ważności dokumentów wystawionych na daną osobę i dany adres, jednak w wyniku wniesionej skargi na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie będą one mogły już obowiązywać. Aby doprowadzić do zgodności uchwały z wyrokiem Sądu i umożliwić dalsze funkcjonowanie nazwy ulicy W. w S. podjęcie niniejszej uchwały jest konieczne i zasadne.
W dniu [...] sierpnia 2012 r. I. K. i J. G. pisemnie wezwali Radę Miejską w S. do usunięcia naruszenia prawa i uchylenia ww. uchwały, która nie stanowi realizacji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2012 r.
Uchwałą z dnia [...] września 2012 r. nr [...] Rada Miejska w S. odmówiła dokonania żądanego przez ww. usunięcia naruszenia prawa w uchwale nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie zmiany nazwy ulicy.
I. K. i J. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w sprawie zmiany nazwy ulicy. Wnosząc o uchylenie ww. uchwały skarżący podnieśli, iż nie stanowi ona wykonania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2012 r. o sygn. akt II OSK 631/12.
W uzasadnieniu skargi strony podniosły, iż Naczelny Sąd Administracyjny powołanym wyrokiem unieważnił uchwałę Rady Miejskiej w S. nr [...], a nie ją uchylił, jak to wskazano w projekcie uchwały i w samej zaskarżonej uchwale. Przedmiotowy wyrok jest wiążący dla Sądu jak i dla Rady Miejskiej w S. Rada Miejska przyjęła uchwałę o zmianie nazwy ulicy na podstawie "wirtualnego wyroku o uchyleniu uchwały", co stanowi obrazę prawa.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w S. wniosła o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podniósł, iż ocena prawna Sądu jest wiążąca i ostateczna, jednakże wolą Rady Miejskiej, po przeprowadzeniu ponownych konsultacji wśród mieszkańców, było, aby przedmiotowa ulica nosiła nazwę W. Uzasadnienie zmiany nazwy zawarte zostało w uzasadnieniu przedmiotowej uchwały. Wbrew zarzutom skargi, kwestionowana uchwała nie narusza prawa, albowiem niezwłocznie po stwierdzeniu nieważności uchwały nr [...] skierowany został do Rady Miejskiej nowy projekt uchwały uwzględniający zasadniczy powód uchylenia wyroku WSA i stwierdzenia nieważności powyższej uchwały, przeprowadzone też zostały ponownie stosowne konsultacje. Podjęta przez Radę Miejską uchwała z dnia [...] czerwca 2012 r. nie zawierała już uznanych za niezgodne z prawem zapisów § 2 i 3. Podjęcie więc przez Radę Miejską‚ po wyeliminowaniu z obrotu prawnego uchwały nr [...], nowej uchwały nie było działaniem bezprawnym, a tylko korzystaniem z kompetencji organu gminy. Radni Rady Miejskiej w [...] w trakcie prac komisji opiniującej projekt uchwały z dnia [...] czerwca 2012 r. byli zapoznani z dosłowną treścią i istotą wyroku NSA z dnia 29 maja 2012 r. opublikowaną w centralnej bazie orzeczeń NSA i treść sentencji wyroku nie budziła żadnych wątpliwości. Użyte w uzasadnieniu sformułowanie "uchylił" zamiast "stwierdził nieważność" nie ma żadnego wpływu na ważność podjętej uchwały. Przedmiotowa uchwała podjęta została po wyeliminowaniu z obrotu prawnego uchwały nr [...] na podstawie norm kompetencyjnych wynikających z art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o samorządzie gminnym, a co się z tym wiąże, zarzuty podnoszone w skardze są nieuzasadnione.
W piśmie procesowym z dnia 12 marca 2013 r. J. G. wniósł o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia skargi. Odnosząc się do odpowiedzi organu na skargę ww. podnosił, iż prace nad projektem skarżonej uchwały rozpoczęto już [...] czerwca 2012 r., zaś samą uchwałę podjęto w dniu [...] czerwca 2012 r. Natomiast pisemne uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało doręczone organowi gminnemu w dniu 23 lipca 2012 r. Tym samym działanie Rady Gminy było przedwczesne. Nie wykonano zatem zaleceń zawartych w uzasadnieniu wyroku sądowego, co pozostaje w sprzeczności z art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów należy stwierdzić, iż skarga I. K. i J. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona uchwała z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie zmiany nazwy ulicy nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż uchwała rady gminy o nadaniu nazwy ulicy jest aktem prawa miejscowego.
Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst. jedn. Dz. U. nr 142, poz. 1591 ze zm.), do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach herbu gminy, nazw ulic i placów będących drogami publicznymi lub nazw dróg wewnętrznych w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. nr 204, poz. 2086 z późn. zm.), a także wznoszenia pomników.
Uchwała o nadaniu nazwy konkretnej ulicy ma nieograniczony krąg adresatów, jest zatem uchwałą o charakterze generalnym. Adresatami tymi są wszyscy, którzy muszą posługiwać się tą nazwą i zmieniać (co często związane jest z obowiązkiem poniesienia stosownych opłat) adres zamieszkania, miejsce prowadzenia działalności gospodarczej czy też miejsce położenia nieruchomości w dokumentach, rejestrach i ewidencjach urzędowych. Konieczność aktualizowania adresu jest niekiedy objęta także systemem sankcji administracyjnych. Nazwa ulicy jest tym samym także elementem realizacji praw i obowiązków publicznych, a takie prawa i obowiązki muszą mieć podstawę normatywną powszechnie obowiązującą. Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w art. 18 ust. 2 pkt 13 daje radzie gminy podstawę do podejmowania uchwał o nadaniu nazwy ulicom i - choć trudno ją uznać za pełną - jest to podstawa wyraźnie określona, uprawniająca do podejmowania takich uchwał przez organ stanowiący, i to na zasadzie wyłączności, zamieszczona w przepisach samej ustawy ustrojowej. Gdy nie ma szczególnej podstawy prawnej do podjęcia aktu prawa miejscowego, powyższą podstawę w tej sprawie należy uznać za umocowaną w przepisie art. 40 ust. 1 powołanej ustawy. Warunkiem koniecznym realizacji kompetencji nadawania nazw ulicom jest ich status drogi publicznej (w odniesieniu do dróg niepublicznych wymagana jest dodatkowo zgoda właścicieli terenów). Musi to być droga już zbudowana, a nie droga, której jeszcze nie ma i której status jest niejasny (gmina nie jest jeszcze właścicielem gruntów, które będą zajęte pod drogę) – patrz wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 633/11 (publik. ONSAiWSA 2012/3/55).
W orzecznictwie wielokrotnie wypowiadano się w przedmiocie udziału mieszkańców społeczności lokalnej w procesie nadania nazw i zmiany ulic. Pojawił się też pogląd, iż cyt.: "Brak zgody mieszkańców wsi nie ma wpływu na podjęcie przez radę gminy uchwały o nadaniu nazw ulicom będącym drogami publicznymi lub wewnętrznymi. Nawet podjęcie tej uchwały bez konsultacji społecznych jej treści z mieszkańcami nie stanowiłoby naruszenia prawa, skoro żaden przepis prawa nie zobowiązuje do ich przeprowadzenia" (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 14 sierpnia 2009 r. sygn. akt II SA/Ol 176/09, publik. LEX nr 565729). Mając jednak na względzie dyrektywę zawartą w art. 3 ust. 1 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego (Dz. U. z 1994 r. nr 124, poz. 607), należy uznać za zasadne stanowisko wskazujące na potrzebę konsultacji społecznych i rozważenia argumentacji przedstawianej przez mieszkańców danej społeczności lokalnej. Taką też potrzebę dostrzegł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 631/12 wskazując na konieczność wzięcia pod uwagę kosztów jakie poniosą mieszkańcy w związku ze zmianą nazwy ulicy.
W niniejszej sprawie projekt zmiany nazwy ulicy w S. z G. na W., po stwierdzeniu przez Naczelny Sąd Administracyjny powyższym wyrokiem nieważności uchwały Rady Miasta S. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], został poddany konsultacjom społecznym. Proces komutacyjny, poza jasnym stanowiskiem w tej sprawie skarżących, wykazał brak sprzeciwu osób zamieszkujących na przedmiotowej ulicy, jak też poparcie dla zmiany nazwy ulicy przez instytucję państwową oraz 3 jej mieszkańców.
Z protokołu z przebiegu obrad [...] Sesji Rady Miejskiej w S. z dnia [...] czerwca 2012 r. wynika, iż Rada poddała pod rozwagę koszty jakie zostaną poniesione przez społeczność lokalną w związku ze zmianą nazwy ulicy. Wskazano, iż ponad 2 lata bardzo dużo osób i instytucji posługiwało się adresem ul. W. Aby uchronić te instytucje oraz osoby prawne, które dokonały zmiany swoich dokumentów przed kolejną zmianą powracającą do nazwy G. należało nie czekać na pisemne uzasadnienie wyroku NSA z dnia 29 maja 2012 r. i przedstawić radnym propozycję podjęcia stosownej uchwały.
W tym stanie rzeczy nie można czynić zarzutu Radzie Miasta S., iż podjęła uchwałę z naruszeniem art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 3 ust. 1 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego. Podjęcie skarżonej uchwały o zmianie nazwy ulicy (o statusie drogi publicznej) nastąpiło bowiem w wyniku przeprowadzonych konsultacji społecznych, wzięciu pod uwagę kosztów tych zmian dla ogółu mieszkańców i podmiotów instytucjonalnych, zaś sama uchwała w swej treści nie zawiera zapisów nieostrych, budzących wątpliwości prawne, które to legły u podstaw stwierdzenia nieważności uprzedniej uchwały o zmianie nazwy ulicy z dnia [...] listopada 2009 r.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, iż w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały posłużono się pojęciem "uchylenia uchwały" w miejsce "stwierdzenia nieważności uchwały". Z punktu widzenia procesowego są to dwie różne instytucje procedury administracyjnej i wywołują odmienne skutki prawne. Niemniej jednak w niniejszej sprawie jest to błąd kwalifikujący się do sprostowania w ramach oczywistej omyłki pisarskiej, albowiem nieprawidłowo przywołano rozstrzygnięcie Sądu, które jest jednoznaczne i możliwe do ustalenia na podstawie odpisu orzeczenia Sądu, czy też dostępnych publikatorów. Tego typu błąd nie może wpłynąć na prawidłowość poddanego kontroli sądowej rozstrzygnięcia.
W nawiązaniu do zarzutu naruszenia przez organ art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) należy wskazać, iż w świetle tego przepisu, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie (por. np. S. Hanausek (w:) System prawa procesowego cywilnego, t. 3, Zaskarżanie orzeczeń sądowych, red. W. Siedlecki, Ossolineum 1986, s. 318). Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne. Co do zasady, owo pełne, ostateczne wyjaśnienie znajduje się w pisemnym uzasadnieniu wyroku sądowego. Ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego utraci moc wiążącą w przypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (por. wyrok NSA z dnia 22 września 1999 r. sygn. akt I SA 2019/98, publik. ONSA 2000, nr 3, poz. 129). Podobny skutek, tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny, może spowodować zmiana – po wydaniu orzeczenia sądowego – istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (patrz B. Adamiak, glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1998 r. sygn. akt III RN 130/97, publik. OSP 1999, z. 5, poz. 101).
W niniejszej sprawie Rada Miejska w S. podjęła działania w sprawie niezwłocznie, opierając się jedynie na ustnym uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, czym naraziła się na zarzut zignorowania oceny prawnej zawartej w pisemnym uzasadnieniu przedmiotowego wyroku.
Biorąc jednak pod uwagę materiał dowodowy w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, iż organ gminny swym działaniem nie naruszył w stopniu istotnym art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Podkreślenia wymaga, iż kontrola sądowa jest dokonywana wg stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, iż dostrzeżone w wyroku NSA z dnia 29 maja 2012 r. wady prawne dotyczyły wprost uchwały Rady Miejskiej w S. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...]. Przystępując zatem do podjęcia kolejnej uchwały w sprawie zmiany nazwy ulicy, organ gminny prowadził nowe postępowanie. To oczywiście rodziło obowiązek uwzględnienia oceny prawnej zawartej w wyroku NSA z dnia 29 maja 2012 r., co też znajduje odzwierciedlenie w treści nowej uchwały, w której zrezygnowano z zapisów prawnie wadliwych, ale także konieczność uwzględnienia zmiany stanu faktycznego sprawy. Organ bowiem nie mógł nie uwzględnić faktu, iż od daty podjęcia uchwały nr [...], na którą skargę oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, do dnia wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku stwierdzającego nieważność tej uchwały, upłynęły 2 lata. Wprawdzie w znaczeniu prawnym przyjmuje się fikcję w postaci skutku, jakby uchwała ta nie weszła do obrotu prawnego, to jednak w sferze faktycznej, przedmiotowa uchwała przez 2 lata była wykonywana poprzez m.in. potwierdzoną wymianę dokumentów przez podmioty (osoby fizyczne, prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej) mieszczące się na ul. W. Pomijając zatem kwestie związane z dokonaniami dotychczasowego i obecnego patrona ulicy, dwuletni okres obowiązywania nowej nazwy ulicy utrwala się mieszkańcom, powoduje zmiany urzędowych dokumentów ewidencji gruntów i budynków, uaktualnienie planu miasta, itp. Nie bez znaczenia także pozostaje okoliczność, iż przy przedmiotowej ulicy znajduje się Urząd Skarbowy w S, któremu podlega kilkanaście tysięcy podatników. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, nie sposób uczynić Radzie Miejskiej w S. zarzutu, iż interes większości, wyrażający się stanowiskiem Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. oraz 3 mieszkańców tej ulicy, przy braku sprzeciwu innych osób tam zamieszkałych, przedłożyła nad interesem skarżących. Koszty społeczne, w tym ekonomiczne, związane z powrotem nazwy ul. G. niewątpliwie, nie uzasadniały bierności organu po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego i pozostawienie sprawy w dotychczasowym kształcie. Przeciwnie, takie działanie w zaistniałych okolicznościach faktycznych było wymagane. Wprawdzie szybkość działania w procesie uchwalania zmiany nazwy przedmiotowej ulicy, nie umożliwiła organowi gminnemu zapoznania się z pełną argumentacją ww. Sądu, jednakże nie oznacza to zignorowania oceny prawnej zawartej w wyroku z dnia 29 maja 2012 r.
Z powyższych względów zarzuty skargi należało uznać za niezasadne.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło