II SA/Wa 2149/15
WyrokWSA w Warszawie2016-05-23
Skład orzekający: Ewa Pisula – Dąbrowska, Ewa Grochowska – Jung, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 KPA, gdy żądanie dotyczy sprawy, która została już prawomocnie zakończona decyzją administracyjną, a wnioskodawca nie jest już funkcjonariuszem uprawnionym do świadczeń?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 KPA, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub gdy istnieją inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania. W sytuacji, gdy sprawa została już prawomocnie zakończona decyzją administracyjną, a wnioskodawca nie posiada już statusu funkcjonariusza uprawnionego do świadczeń, odmowa wszczęcia kolejnego postępowania jest uzasadniona, ponieważ stanowi to inną uzasadnioną przyczynę uniemożliwiającą wszczęcie postępowania, a także brak jest interesu prawnego wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący K. F., były funkcjonariusz Straży Granicznej, złożył wniosek o wszczęcie postępowania w celu wypłaty zaległego dodatku służbowego. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że skarżący nie jest już funkcjonariuszem i sprawa została już rozstrzygnięta. Komendant Główny Straży Granicznej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając nierozstrzygnięcie istoty sprawy i naruszenie przepisów proceduralnych oraz materialnych, w tym prawa do uzyskania kserokopii akt.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Pisula – Dąbrowska Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung (sprawozdawca) Sędzia WSA – Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 maja 2016 r. sprawy ze skargi K. F. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego – oddala skargę –
Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej postanowieniem
nr [...] z dnia [...] września 2015 r. wydanym na podstawie art. 61 i art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił [...] SG K. F. wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wniosku z dnia [...] kwietnia
2015 r., w którym ww. wezwał do wykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2013 r. (sygn. akt
II SAB/WA 315/13) w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. W wezwaniu podniesiono, że powyższy wyrok stwierdzający bezczynność Komendanta Oddziału
w zakresie nierozpatrzenia wniosku ww. funkcjonariusza rezerwy z dnia [...] października 2012 r. o wypłacenie dodatku służbowego – został utrzymany w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 lipca 2014 r. (sygn. akt I OSK 376/14).
Od powyższego postanowienia K. F. złożył zażalenie, w którym wskazał, iż nie stanowi ono rozstrzygnięcia istoty sprawy jaką jest żądanie wypłaty bezpodstawnie niewypłaconych świadczeń pieniężnych w postaci obligatoryjnego dodatku służbowego z tytułu pełnienia służby w Wydziale Zabezpieczenia Działań [...] Oddziału Straży Granicznej. Zdaniem skarżącego istotna w sprawie jest treść art. 125 ustawy o Straży Granicznej, zgodnie z którym funkcjonariusz przebywający w dyspozycji, na urlopie, zwolnieniu lekarskim lub od zajęć służbowych otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym oraz inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym
z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności oraz ich wysokość.
Skarżący stwierdził także, że w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II SA/Wa 1263/14 znalazło się wprawdzie stwierdzenie, że dla osób niebędących funkcjonariuszami w służbie czynnej nie ma możliwości wydania rozkazu personalnego, jednak nie przeszkadza to w wydaniu decyzji w sprawie wypłacenia należnych świadczeń finansowych.
W dalszej części odwołania K. F. pokreślił, że stwierdzenia, iż nie jest stroną w postępowaniu są bezzasadne, bowiem stroną postepowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, co wynika wprost z art. 28 kpa. Interes prawny skarżącego jako strony w postępowaniu wynika w jego opinii z art. 104, art. 110 i art. 125 ustawy o Straży Granicznej, w związku z § 9 ust. 2
i 5 oraz § 9 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji
z dnia 8 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz.U. z 2008 r. Nr 28, poz. 148 ze zm.).
Komendant Główny Straży Granicznej postanowieniem nr [...] z dnia
[...] października 2015 r. wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu wskazał, że w myśl art. 61a §1 kpa, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 kpa, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis powyższy wprowadził dwie przesłanki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego: wniesienie żądania przez osobę niebędącą stroną oraz inne uzasadnione przyczyny niemożności prowadzenia postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego jest dopuszczalne wyłącznie z powodu przeszkód o charakterze przedmiotowym i podmiotowym oczywistych, tj. takich, których wystąpienie jest możliwe do stwierdzenia po wstępnej analizie wniosku. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w tezie wyroku z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1771/12 (publik. Lex nr 1321646), zastosowanie instytucji określonej w art. 61a § 1 kpa powinno być odgraniczone co do zasady do sytuacji, w której brak możliwości wszczęcia postępowania z przyczyny podmiotowej lub przedmiotowej jest oczywisty
i nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego.
W analizowanym przypadku występują obie przesłanki odmowy wszczęcia postępowania.
Za akt sprawy wynika, że na skutek pisma z dnia [...] października 2012 r. wniesionego przez K. F. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej w dniu [...] lutego 2012 r. wydał decyzję nr [...], którą zwiększył ww. dodatek służbowy za okres od dnia [...] lipca 2012 r. do dnia [...] września 2013 r. o mnożnik 0,05 kwoty bazowej oraz za okres od dnia [...] października 2013 r. do dnia [...] października 2013 r. o mnożnik 0,01 kwoty bazowej z tytułu pełnienia służby w wydziałach zabezpieczenia. Od powyższej decyzji ww. złożył odwołanie do Komendanta Głównego Straży Granicznej, który decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie I instancji w całości, stwierdzając, że [...] SG K. F. nie jest już funkcjonariuszem Straży Granicznej, zatem niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania mającego na celu ustalenie jego uprawnień jako funkcjonariusza. Przedmiotowe rozstrzygnięcie ww. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 18 lutego 2015 r. oddalił skargę (sygn. akt II SA/Wa 1263/14).
Organ podkreślił, że zwiększenie dodatku służbowego, stanowiącego składnik uposażenia funkcjonariusza Straży Granicznej, jest uprawnieniem przysługującym jedynie osobie mającej status funkcjonariusza tejże formacji. [...] SG K. F. nie jest już funkcjonariuszem Straży Granicznej bowiem z dniem
[...] października 2013 r. został zwolniony ze służby w Straży Granicznej.
Powyższe pozwala jednoznacznie stwierdzić, że wniosek z dnia [...] kwietnia
2015 r. stanowi żądanie rozpatrzenia sprawy zgłoszonej przez [...] SG K. F. w piśmie z dnia [...] października 2012 r., który został rozstrzygnięty decyzją
nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] maja 2014 r., utrzymaną w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 lutego 2015 r. (sygn. akt II SA/Wa 1263/14). To oznacza wykonanie nieprawomocnego wówczas wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia
23 października 2013 r. (sygn. akt II SAB/Wa 315/13), zobowiązującego Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej do rozpoznania wniosku [...] SG K. F. z dnia [...] października 2012 r. w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami postępowania.
W świetle postanowień art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana.
W tej sytuacji wszczęcie kolejnego postępowania i wydanie decyzji w sprawie tożsamej podmiotowo i przedmiotowo (w tych samych okolicznościach sprawy) nie jest możliwe, gdyż organ rozstrzygałby w sprawie uprzednio zakończonej decyzją ostateczną, czym naraziłby się na zarzut wydania drugiej decyzji w tej samej sprawie, obarczonej kwalifikowaną wadą prawną (art. 156 § 1 pkt 3 kpa). Z tej też przyczyny wniosek skarżącego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nie mógł spowodować wszczęcia kolejnego postępowania w tej samej sprawie.
Odnosząc się natomiast do żądania [...] SG K. F. dotyczącego przesłania decyzji w sprawie wraz z fotokopiami wszystkich materiałów w sprawie organ wskazał, iż jest ono bezzasadne bowiem organ ma pewno wyłącznie do wydawania odpisów uwierzytelnionych.
Niczym nieograniczone jest natomiast korzystanie przez stronę z uprawnienia do przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek. Tym samym, jeżeli strona chce uzyskać odpisy z akt sprawy, może sporządzić odpisy we własnym zakresie, uzgadniając uprzednio termin tej czynności z uprawnionym pracownikiem organu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie K. F. zarzucił:
1. nierozstrzygnięcie istoty sprawy jaką jest żądanie wypłaty bezpodstawnie niewypłaconych świadczeń finansowych w postaci obligatoryjnego dodatku służbowego z tytułu pełnienia służby w Wydziale Zabezpieczenia Działań [...] Oddziału Straży Granicznej, będącego zarazem jednym ze składników wchodzących w skład uposażenia wypłacanego funkcjonariuszom (§ 9 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej);
2. nieprzeprowadzenie postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, poprzez błędne ustalenie stanu sprawy i pominięcie zakresu wskazanego w zażaleniu;
3. naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów procesowych,
w szczególności art. 7, 8, 9, 10, 12, 73, 77 § 1 i 80 kpa;
4. naruszenie przez organ art. 51 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 73 kpa odmawiając skarżącemu wykonania kserokopii i fotokopii akt sprawy, a następnie przesłania skarżącemu kserokopii akt postępowania administracyjnego związanego z wnioskiem skarżącego;
5. nieprzeprowadzenia postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, którą było żądanie wypłaty bezpodstawnie niewypłaconych świadczeń finansowych.
Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego postanowienia Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej, jako naruszających prawo i wydanie nowego o kierunku zgodnym
z pierwotnym wnioskiem skarżącego, tj. wypłacenie należnych skarżącemu zaległych świadczeń finansowych w postaci obligatoryjnego dodatku służbowego z tytułu pełnienia służby w Wydziale Zabezpieczenia Działań [...] Oddziału Straży Granicznej, będącego zarazem jednym ze składników wchodzących w skład uposażenia wypłacanego funkcjonariuszom.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 2 i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej. Kontrola ta zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sprawowana pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a.,
iż sądy te badają, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania. Nadto badają, czy organ administracyjny nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji, przy czym, jak głosi zapis zawarty w art. 134 § 1 tej ustawy, sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc jednak zawiązanymi zarzutami
i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżone postanowienia zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] października 2015 r. nr [...], które utrzymywało w mocy postanowienie Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] września 2015 r. nr [...] wydane
na podstawie art. 61a kpa.
Przepis ten, obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011 r., został dodany ustawą
z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 6, poz. 18). Nowelizacja ta pozwala na wyraźniejsze niż dotychczas, rozróżnienie wstępnego etapu postępowania administracyjnego – jego wszczęcia, od etapu merytorycznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia żądania strony co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej. Wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z ich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Przesłanką do wydania postanowienia
w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest też zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania; przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.
Zgodzić się należy z organem, że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki odmowy wszczęcia postępowania.
Wskazać bowiem należy, że K. F. rozkazem personalnym Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] września 2013 r. nr [...] z dniem
[...] października 2013 r. został zwolniony ze służby w Straży Granicznej.
Stosownie do treści art. 104 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t.j. z 2011 r. Dz.U. Nr 116, poz. 675 ze zm.), uposażenie funkcjonariusza składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia. Natomiast według art. 108 ust. 1 pkt 4), funkcjonariusze otrzymują dodatek służbowy na stanowiskach innych niż wymienione w pkt 3, tj. na stanowisku kierowniczym lub samodzielnym.
Z kolei według art. 125 ust. 1 ustawy, w razie urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania w dyspozycji funkcjonariusz otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym – z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość.
Natomiast stosownie do treści § 4 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz.U. Nr 24, poz. 148 ze zm.), funkcjonariusze otrzymują dodatek służbowy do uposażenia. Zaś według § 8 ust. 1 rozporządzenia, funkcjonariusze w służbie stałej i przygotowawczej pełniący służbę na stanowiskach innych niż wymienione w § 7 ust. 1 otrzymują dodatek służbowy w wysokości uwzględniającej należyte wykonywanie obowiązków służbowych, w szczególności inicjatywę i samodzielność w realizacji zadań służbowych, terminowość i efektywność podejmowanych działań, a także posiadane kwalifikacje i umiejętności wykorzystywane na zajmowanym stanowisku. Z kolei w myśl § 9 ust. 1 pkt 1, m.in. dodatek służbowy podlega zwiększeniu o mnożnik 0,05 kwoty bazowej dla funkcjonariusza 1) mianowanego na stanowisko: kierownika zespołu, kierownika zmiany, starszego specjalisty, specjalisty-kontrolera, starszego asystenta, starszego kontrolera, asystenta, młodszego asystenta albo kontrolera w placówce Straży Granicznej, na czas pełnienia, w wymiarze co najmniej ¾ normy czasu służby, o której mowa w art. 37 ust.2 ustawy, służby: a) granicznej w bezpośredniej ochronie granicy państwowej lub kontroli ruchu granicznego w sposób określony przez Komendanta Głównego Straży Granicznej w przepisach w sprawie pełnienia służby granicznej i prowadzenia działań granicznych, b) przy realizacji zadań Straży Granicznej z zakresu ochrony szlaków komunikacyjnych lub realizacji zadań z zakresu kontroli legalności pobytu cudzoziemców; 2) delegowanego do pełnienia służby
w placówce Straży Granicznej na okres dłuższy niż miesiąc, spełniającego warunki,
o których mowa w pkt 1; 3) pełniącego służbę w składzie etatowego pododdziału odwodowego lub sekcji patrolowo-interwencyjnej, a według ust. 2, do czasu służby,
o której mowa w ust. 1 pkt 1, wlicza się okres choroby, urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego, zwolnienia z zajęć służbowych, a dla funkcjonariuszy otrzymujących dodatek służbowy, także czas wolny odbierany w zamian za ponadnormatywny czas służby, przy czym – na podstawie ust. 5 pkt 3 dodatek służbowy podlega zwiększeniu nie więcej jednak niż o mnożnik 0,20 kwoty bazowej dla funkcjonariuszy pełniących służbę w wydziałach odwodowych lub wydziałach zabezpieczenia oraz pełniących warty ochronne na pokładach statków powietrznych.
Wskazać należy, iż krąg stron postępowania ustalić należy na podstawie art. 28 kpa. Co oznacza badanie istnienia interesu prawnego.
Zgodnie z tym przepisem stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu za względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istotą tego interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, którą można wskazać jako jego podstawę, z której podmiot legitymujący się tym interesem prawnym może wywodzić swoje racje. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym jest związany z przepisem prawa materialnego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu. Mimo, że pojęcie "interesu prawnego" nie zostało ustawowo zdefiniowane, jednakże wielokrotnie było przedmiotem rozważań zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie. Na przykład Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2004 r. sygn. akt OSK 919/04 (publ. ONSA i WSA 2005/5/92 i Lex 156685) uznał, że "istotę interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa, na podstawie której określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jego praw lub obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem". Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie – o statusie strony
w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 1876/99).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać raz jeszcze należy, że skarżący K. F. rozkazem personalnym Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] września 2013 r. nr [...], z dniem
[...] października 2013 r., został zwolniony ze służby stałej w Straży Granicznej. Zatem z tym dniem przestał on już być funkcjonariuszem Straży Granicznej. Natomiast – jak wynika z cytowanych już wyżej przepisów prawa – dodatek służbowy może
być przyznany i zwiększony tylko funkcjonariuszowi Straży Granicznej, bowiem dotyczy on uposażenia funkcjonariusza stosownie do treści art. 104 ustawy i w myśl pozostałych, a szczegółowo omówionych już wyżej, przepisów prawa.
Tym samym zdaniem Sądu K. F. posiadał interes faktyczny co do zwiększenia mu dodatku służbowego, lecz obowiązujące normy prawne nie pozwalają na stwierdzenie, że posiadał interes prawny, a zatem w konsekwencji pozbawiony jest on przymiotu strony w niniejszym postępowaniu.
W analizowanej sprawie wystąpiła również druga przesłanka uzasadniająca odmowę wszczęcia postępowania, a mianowicie wniosek skarżącego z dnia [...] kwietnia 2015 r. stanowi żądanie rozpatrzenia sprawy zgłoszonej przez skarżącego w piśmie
z dnia [...] października 2012 r., która to sprawa została zakończona wydaniem decyzji
nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. Komedianta Głównego Straży Granicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 lutego
2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1263/14 oddalił skargę na powyższą decyzję. Wobec powyższego zgodzić się należy z organem, iż w świetle przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych uzasadnionym było odmówić wszczęcia postępowania. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż organ nie rozpatrzył istoty sprawy jaką jest żądanie wypłaty bezpodstawnie niewypłaconego przedmiotowego dodatku wskazać należy, iż warunkiem wypłaty powyższego dodatku, zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 czerwca 2002 r. w sprawie właściwości organów i jednostek organizacyjnych Straży Granicznej w sprawach wynikających ze stosunku służbowego funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz trybu postepowania w tych sprawach (Dz.U. Nr 91, poz. 814 ze zm.) jest wydanie stosownego rozkazu personalnego w przedmiocie przyznania tegoż dodatku (wyrok
z dnia 23 października 2013 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 315/13). W przedmiotowej sprawie, jak wynika z wyroku z dnia
18 lutego 2015 r. (sygn. akt II SA/Wa 1263/14), decyzja w przedmiocie przyznania skarżącemu ww. dodatku nie może zostać wydana, a taka decyzja stanowiłaby tytuł do wypłaty. Innymi słowy w przedmiotowej sprawie musi zaistnieć tytuł stanowiący podstawę do wypłaty powyższego dodatku. Jak już powyżej wykazano takim tytułem nie może być rozkaz personalny (decyzja) przyznający skarżącemu tenże dodatek.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 73 kpa poprzez niewykonanie kserokopii akt postępowania i przesłania tych akt skarżącemu uznać należy, iż jest on nieuzasadniony.
Stosownie do treści § 1 art. 73 kpa strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu (§ 1a). Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (§ 2).
Należy zauważyć, że powołany przepis określa zasady udostępniania akt stronie postępowania. Zasadnicza różnica unormowań zawartych w omawianym przepisie polega na tym, że art. 73 § 1 kpa przyznający stronie, obok możliwości przeglądania akt także prawo sporządzania z nich notatek i odpisów, pozostawia jej uprawnienia do własnej realizacji, zaś rola organu administracji publicznej kończy się na zapewnieniu stronie możliwości skorzystania z tych uprawnień w tym utrwalenia na własny użytek materiałów zawartych w aktach, beż żadnych ograniczeń. Natomiast, na podstawie art. 73 § 2 kpa, strona może domagać się jedynie uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów i to tylko wtedy, gdy uzasadni to swoim ważnym interesem. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że wyraźnie zostały przez wnioskodawcę rozgraniczone obowiązki organu administracji publicznej do umożliwienia stronie przeglądania akt
i sporządzania z nich notatek i odpisów oraz uprawnienia strony do przeglądania akt oraz sporządzania notatek i odpisów, ewentualnie domagania się uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów lub ich wydania w określonej sytuacji. Nadto, że
– po pierwsze, wskazane w art. 73 § 2 kpa uprawnienia strony przysługują jej o tyle,
o ile jest to uzasadnione jej ważnym interesem. Po drugie zaś, że z przepisu tego nie wynika obowiązek sporządzania przez organ administracyjny kserokopii akt administracyjnych lub ich odpisu i doręczenia ich stronie.
Uwzględniając powyższe należy wskazać, iż skarżący zażądał wydania kopii wszystkich materiałów w sprawie czego organ, zgodnie z powołanymi powyżej przepisami, nie może zrealizować, gdyż może jedynie wydawać uwierzytelnione z akt sprawy. Jednakże warunkiem uzyskania przez stronę uwierzytelnionych odpisów jest wykazanie przez stronę ważnego interesu.
W kontekście powyższego stwierdzić należy, iż organ wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności związane z niniejszą sprawą, jak również dokonał ustalenia stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Organ w oparciu o zebrany materiał dowodowy wyprowadził wnioski zgodne z doświadczeniem życiowym i logicznie poprawne, co w żaden sposób nie może być odczytywane jako naruszenie swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 kpa. Ponadto, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne, jak
i prawne. Zatem za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia przez organ przepisów wymienionych w skardze.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło