II SA/Wa 2158/15

WyrokWSA w Warszawie2016-04-13

Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Ewa Grochowska - Jung, Ewa Pisula - Dąbrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy działalność opozycyjna i związkowa w okresie PRL, w tym współorganizacja strajku szkolnego, a także trudna sytuacja socjalno-bytowa, stanowią wystarczające podstawy do przyznania emerytury specjalnej na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych?
Ratio decidendi
Działalność opozycyjna i związkowa, nawet jeśli udokumentowana, nie stanowi podstawy do przyznania emerytury specjalnej, jeśli nie wykazuje ona wybitnych i niepowtarzalnych zasług, wyróżniających wnioskodawcę spośród innych działaczy. Trudna sytuacja socjalno-bytowa, choć brana pod uwagę, nie jest jedynym kryterium i nie może zastąpić wymogu wybitnych zasług ani nie może być traktowana jako rekompensata za doznane krzywdy. Wnioskodawczyni nie wykazała, aby jej zasługi miały charakter wybitny i wyjątkowy, a zdarzenia losowe, takie jak utrata dziecka czy problemy z zatrudnieniem, nie posiadają elementu nadzwyczajności wymaganego dla przyznania świadczenia specjalnego.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni W. W. złożyła wniosek o przyznanie emerytury specjalnej, powołując się na swoją działalność opozycyjną i związkową w okresie PRL, trudną sytuację socjalno-bytową oraz problemy zdrowotne. Prezes Rady Ministrów dwukrotnie odmówił przyznania świadczenia, uznając, że działalność wnioskodawczyni nie wykazała wybitnych i niepowtarzalnych zasług, a zdarzenia losowe nie miały charakteru nadzwyczajnego. Wnioskodawczyni zaskarżyła decyzję, zarzucając organowi błędną interpretację przepisów i niedocenienie jej roli jako organizatorki protestów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA – Ewa Grochowska - Jung (sprawozdawca) Sędzia WSA – Ewa Pisula - Dąbrowska Protokolant – specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi W. W . na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania emerytury specjalnej - oddala skargę - Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] października 2015 r. Nr [...] wydany na podstawie art.138kkt 1 kpa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...], która odmówił W. W. przyznania emerytury specjalnej. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia [...] lutego 2015 r., który wpłynął do organu w dniu 23 lutego 2015 r. W. W. zwróciła się do Prezesa Rady Ministrów o przyznanie renty specjalnej na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wniosek swój motywowała trudną sytuacją socjalno-bytową oraz działalnością opozycyjną i związkową. Podała, że w latach 80-tych XX wieku była członkiem NSZZ "Solidarność" oraz pełniła funkcję dyrektora Szkoły [...] w [...]. Zadeklarowała, że swoją działalnością przyczyniła się do tego, że wszyscy nauczyciele zatrudnieni w tej szkole należeli do "Solidarności" i w odróżnieniu od nauczycieli innych szkół w regionie brali czynny udział w ogólnopolskim strajku. Po wprowadzeniu stanu wojennego wnioskodawczym została usunięta ze stanowiska dyrektora w trybie natychmiastowym. Podała, że była wówczas w ciąży i stałe nękania, obserwacja mieszkania i przesłuchania przez funkcjonariuszy SB w [...] spowodowały przedwczesny poród i śmierć syna. Jako dowód W. W. przysłała kopie odpisów skróconego aktu urodzenia oraz zgonu syna, J. W., które miały miejsce w dniu [...] stycznia 1982 r. Wnioskodawczym podniosła, że przez cztery lata nie chciano jej nigdzie zatrudnić. Podała, że okres ten został jej zaliczony do emerytury jako okres bezskładkowy. Obecnie jest po [...], ma [...] i inne choroby. Podała, że czeka ją operacja [...], która przekładana jest ze względu na słabe serce. Napisała, że wymaga odpowiedniego odżywiania i drogich lekarstw. Dlatego wystąpiła z wnioskiem o emeryturę specjalną. Jako dowód wnioskodawczyni przysłała kopię skierowania do poradni kardiologicznej, z którego wynika, że jest zakwalifikowana do wszczepienia [...]. Wnioskodawczyni obok kopii kart leczenia szpitalnego w 2002 r. oraz w 2013 r. nadesłała również kopię orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydanego okresowo - do [...] sierpnia 2014 r. Wnioskodawczyni m.in. nadesłała kopię pisma z Referatu Oświaty, Wychowania, Kultury i Kultury Fizycznej w Urzędzie Miasta i Gminy w [...] z [...] lutego 1990 r., wyrażającego ubolewanie za represje, jakich doznała i informującego, że wszystkie dokumenty szkalujące ją za działalność związkową w latach 80-tych zostały usunięte z jej akt osobowych. W odpowiedzi na powyższy wniosek organ w piśmie z dnia [...] marca 2015 r. Udzielił wnioskodawczyni wyjaśnień odnośnie przesłanek przyznawania przez Prezesa Rady Ministrów świadczeń specjalnych na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Jednocześnie organ wskazał, że w przypadku chęci ubiegania się o rentę w tym trybie prosi o udokumentowanie przez wnioskodawczynię jej osobistych, konkretnych dokonań, które będą wskazywały, iż wyróżnia się ona z grona innych działaczy opozycji antykomunistycznej. Organ poinformował też, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostanie wszczęte dopiero po potwierdzeniu przez wnioskodawczynię chęci ubiegania się o rentę specjalną z przywołaniem wyżej wskazanego artykułu. Jednocześnie organ pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Wystąpił do Wydziału Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego z prośbą o ustalenie aktualnej sytuacji socjalno-bytowej wnioskodawczyni oraz odebranie od niej oświadczenia majątkowego własnoręcznie podpisanego. Organ wystąpił ponadto pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Do Dyrektora Instytutu Pamięci Narodowej w [...] z prośbą o przeprowadzenie kwerendy w zasobie archiwalnym Instytutu oraz nadesłanie kopii dokumentów dotyczących W. W. Instytut Pamięci Narodowej pismem z dnia [...] maja 2015 r. poinformował organ, że w wyniku kwerendy archiwalnej przeprowadzonej w zasobach archiwalnych IPN odnaleziono zapisy odnoszące się do W. W. w materiałach archiwalnych i kartotece b. Wydziału "[...]" [...], dzienniku rejestracyjnym [...], inwentarzu akt [...] książce ewidencji mikrofilmów działu [...] oraz w aktach [...] – protokół pobrania akt oraz [...]. Uwierzytelnione kopie tych dokumentów zostały załączone do pisma. Natomiast Miejski Ośrodek Pomocy w [...] w piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. Wskazał, iż wnioskodawczyni zamieszkuje z mężem, J. W. (66 lat) i dorosłą córką, A. W. (34 lat) w mieszkaniu o pow. ok. 41 m2, stanowiącym własność córki. Córka pracuje w firmie prywatnej w [...] i prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Natomiast pani W. W. od ok. 10 lat ma ustanowioną z mężem rozdzielność majątkową. Dochodem małżonków są ich emerytury w wysokościach: ok. 1450 zł netto - wnioskodawczym i ok. 1400 zł netto - jej mąż. Emerytury obojga małżonków obciążone są potrąceniami komorniczymi. W przypadku wnioskodawczyni obciążenie wynosi 400 zł/m-c, natomiast jej męża - ok. 300 zł. Wszyscy współmieszkańcy uczestniczą w opłatach mieszkaniowych, których łączna wysokość wynosi ok. 580 zł (czynsz, woda, śmieci, abonament rtv, energia elektryczna, telefon). Wnioskodawczyni leczy się z powodu schorzeń [...]. Natomiast jej mąż leczy się z powodu licznych schorzeń wieku starczego, m.in. schorzeń [...]. Oboje wymagają regularnych wizyt w poradniach specjalistycznych i przyjmowania stałych leków. Ich miesięczne wydatki na leczenie oszacowano na ok. 400 zł. Rodzina nie korzystała i nie korzysta z pomocy społecznej. Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. O emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania W. W. emerytury specjalnej. W uzasadnieniu decyzji przytaczając treść przepisu art. 82 ust. 1 ww. ustawy organ wskazał, iż świadczenie specjalne może być przyznane osobie legitymującej się wybitnymi, niepowtarzalnymi zasługami i osiągnięciami w jakiejś dziedzinie aktywności, np. zawodowej, artystycznej, społecznej, czy politycznej oraz w przypadku zaistnienia nadzwyczajnych, wyjątkowych zdarzeń losowych. Przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie świadczeń specjalnych sytuacja bytowa wnioskodawców brant jest pod uwagę, jednak nie stanowi ona jedynego kryterium oceny. W ocenie organu okoliczności wynikające z uzasadnienia wniosku i nadesłanych dokumentów nie dają podstaw do przyznania W. W. renty specjalnej. Od powyższej decyzji W. W. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przedstawiając tą samą argumentację, którą podniosła we wniosku o przyznanie tej renty specjalnej. Prezes Rady Ministrów w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia [...] października 2015 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2015 r. W uzasadnieniu decyzji organ ponownie podkreślił, że zgromadzone w sprawie dokumenty oraz dodatkowe uzasadnienia wnioskodawczym nie dowodzą istnienia szczególnego przypadku, dającego podstawę do przyznania emerytury specjalnej. Ustawodawca pozostawił wyłącznemu uznaniu Prezesa Rady Ministrów, jakie okoliczności uprawniające do nabycia świadczenia specjalnego należy uznać za szczególne. Podstawą uzyskania prawa do świadczenia specjalnego, przyznawanego na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, są jasno i dokładnie udokumentowane okoliczności, które wskazują, że wnioskodawca na niwie swojej działalności, np. politycznej, naukowej, społecznej, gospodarczej posiada wybitne i niepowtarzalne zasługi. Wnioskodawczyni nie wykazała, ażeby jej zasługi można było uznać za wybitne i wyjątkowe, a tym samym mogące stanowić podstawę do przyznania świadczenia specjalnego. Dokumenty archiwalne przechowywane przez IPN potwierdziły jedynie, że wnioskodawczyni była działaczką NSZZ "Solidarność" i współorganizatorką strajku szkolnego w marcu 1981 r. Natomiast organ nie napotkał na dowody świadczące o wyjątkowej aktywności wnioskodawczyni, wyróżniającej ją z grona innych działaczy opozycji antykomunistycznej, którzy przez cały okres stanu wojennego aktywnie przeciwstawiali się ówczesnemu systemowi, za co byli aresztowani bądź internowani oraz prześladowani, co niejednokrotnie wpłynęło na ich — całkowitą i trwałą niezdolność do pracy. W tym miejscu należy podkreślić, że taką samą postawę, jak wnioskodawczyni, reprezentowało wielu obywateli w trakcie transformacji systemowej w Polsce. Transformacja ta została bowiem zapoczątkowana przez miliony Polaków, wiążących się z różnymi organizacjami podziemia, opozycją demokratyczną, stających się członkami Solidarności, bądź jedynie sympatyzujących z Solidarnością. Był to masowy protest społeczny w obronie godności i praw pracowniczych. Wszyscy ci działacze postrzegani byli przez ówczesne władze jako osoby zagrażające ustrojowi, co niejednokrotnie skutkowało szeregiem represji i szykan wobec tych osób, w tym m.in. zwolnieniami z pracy. Nie można zatem każdej formy działalności opozycyjnej i związkowej traktować jako wybitnej. Prezes Rady Ministrów musi kierować się jedynie obiektywnymi kryteriami oceny. Taka obiektywna ocena nie daje zaś podstaw do przyjęcia, że działalność wnioskodawczyni nosi znamiona działalności wybitnej i wyjątkowej. Organ podniósł, że drugą przesłanką mogącą mieć wpływ na przyznanie przez Prezesa Rady Ministrów świadczenia specjalnego jest wystąpienie szczególnego zdarzenia losowego, czyli takiego, które można uznać za nadzwyczajne, tzn. posiadające element wyjątkowości w skali kraju. Zwolnienie z pracy i pozostawanie bez pracy, a także ujawniony przez wnioskodawczynię przedwczesny poród i śmierć syna nie posiadają takiego elementu. Pomimo zrozumienia dla bólu wnioskodawczyni po stracie dziecka oraz problemów wynikających z braku pracy, należy pamiętać, że świadczenia specjalne przyznawane w trybie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie stanowią odszkodowania, rekompensaty czy też zadośćuczynienia za doznane krzywdy i cierpienia. O ich charakterze przesądza zamieszczenie regulujących je przepisów w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Takich roszczeń można jednak dochodzić na drodze cywilnej. Organ wyjaśnił, że przyznanie wnioskodawczyni emerytury specjalnej z uwagi na zwolnienie jej z pracy w okresie stanu wojennego powodowałoby konieczność przyznawania świadczeń specjalnych wszystkim innym osobom zwalnianym z zakładów pracy z uwagi na ich przekonania i prowadzoną działalność opozycyjną. Formę naprawienia krzywd wyrządzonych wskazanej grupie pracowników stanowi ustawa z dnia 24 maja 1989 r. o przywróceniu praw pracowniczych osobom pozbawionym zatrudnienia za działalność związkową, samorządową, przekonania polityczne i religijne (Dz.U. nr 32, poz. 172, ze zm.), nie zaś świadczenia specjalne przyznawane przez Prezesa Rady Ministrów. Gdyby przyjąć punkt widzenia wnioskodawczym za prawidłowy, wówczas należałoby przyznać świadczenia specjalne wszystkim członkom organizacji niepodległościowych, którzy choćby w najmniejszym stopniu doświadczyli niegodziwości reżimu i okresu stanu wojennego. Taka wykładnia omawianego przepisu spowodowałaby utratę wyjątkowego charakteru świadczeń przyznawanych przez Prezesa Rady Ministrów, tym samym czyniąc je świadczeniami typowo rekompensacyjnymi dla wszystkich szykanowanych i represjonowanych działaczy opozycyjnych. Ocena taka spowodowałaby odejście od obowiązujących zasad przyznawania świadczeń w szczególnych przypadkach. Również podnoszona przez wnioskodawczynię aktualna sytuacja socjalno-bytowa nie daje podstaw do domagania się przyznania przedmiotowego świadczenia. Prawo do ubiegania się o świadczenie pieniężne i pomoc pieniężną przez obywateli, którzy w latach 1956-1989 angażowali się w działalność antykomunistyczną zostało sformułowane w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693, j.t.). W konkluzji organ stwierdził, że wskazane w toku postępowania okoliczności i zgromadzony materiał dowodowy nie dają podstaw do przyznania wnioskodawczyni emerytury specjalnej. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz w piśmie procesowym z dnia 15 stycznia 2015 r. W. W. zarzuciła organowi naruszenie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS poprzez jego błędną interpretację w ten sposób, że organ nie uznał, że działalność skarżącej w opozycji antykomunistycznej w okresie PRL, nie stanowi szczególnego przypadku dającego podstawę do przyznania emerytury specjalnej. Skarżąca zarzuciła organowi, że niezasadnie przyjął, iż była jedynie zwykłym członkiem Solidarności, podczas gdy skarżąca organizowała akcje protestacyjne. Podniosła, że byłą aktywną działaczką i organizatorką NSZZ Solidarność w okresie kiedy ten związek powstawał i zaczynał swoją działalność sprzeciwu wobec władz PRL. W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów wniósł o jej oddalenia, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. ty Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga W. W. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 października 2015 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja tego organu z dnia 4 sierpnia 2015 r. odmawiająca przyznanie skarżącej emerytury socjalnej nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z tym przepisem, Prezes Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie. Świadczenia, o których mowa, mają charakter wyjątkowy, a ich przyznanie - w świetle powołanego przepisu - pozostawione zostało uznaniowej decyzji Prezesa Rady Ministrów. Uznaniowość ta nie oznacza oczywiście dowolności. W postępowaniu w sprawach o świadczenia określone w wymienionej ustawie stosuje się bowiem - zgodnie z jej art. 124 - przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Prezes Rady Ministrów przy rozpatrywaniu wniosku związany jest zatem rygorami procedury administracyjnej określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego i orzekania (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 144/05, Lex 171714). Uznaniowy charakter decyzji nie wyklucza również jej sądowej kontroli. W szczególności sąd kontroluje, czy w toku tego postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody oraz, czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności. Należy jednak pamiętać, że to podmiot wnoszący o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie powinien wskazać wszelkie okoliczności wiążące się z dochodzonym świadczeniem. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że osoba, która ubiega się o świadczenie w trybie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych powinna wykazać się wybitnymi zasługami zawodowymi, artystycznymi, społecznymi, czy też politycznymi. Brana jest też pod uwagę sytuacja bytowa, jakkolwiek nie może być ona jedyną przesłanką przyznania świadczenia (wyrok WS A w Warszawie z dnia 6 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 144/05, Lex nr 171714). Szczególnie uzasadnione przypadki to sytuacje związane z uhonorowaniem osób szczególnie zasłużonych, wybitnych (vide: wyrok NSA z dnia 6 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 1869/06). Szczególny uzasadniony przypadek, o jakim mowa w art. 82 ust. 1 dotyczyć też może osoby zmarłej. Trybunał Konstytucyjny badając konstytucyjność powołanego przepisu i stwierdzając w wyroku z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt P 38/05, że jest on zgodny z art. 2 i art. 32 ust. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 67 ust. 1 Konstytucji, wskazał, że "Świadczenie przyznane przez Prezesa Rady Ministrów nie zostało przewidziane dla sytuacji, w których osoby starsze lub też całkowicie niezdolne do pracy, a zarazem niespełniające warunków do uzyskania świadczeń przewidzianych w ustawie emerytalnej, nie są w stanie podjąć pracy (lub innej działalności zarobkowej) i pozostają w ciężkim położeniu materialnym. Dla wskazanych tu przypadków tzw. szczególnego pokrzywdzenia przewidziana jest instytucja emerytury/renty wyjątkowej, o której stanowi art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a ponadto świadczenia o charakterze socjalnym". Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że "Celu ustanowienia emerytury lub renty przyznawanej przez Prezesa Rady Ministrów należy szukać w sferze uhonorowania osób szczególnie zasłużonych, wybitnych, itd. (...). Chodzi bowiem o uhonorowanie i zapewnienie godziwych warunków bytowych osobom, które mają wybitne indywidualne, także w znaczeniu "niepowtarzalne", zasługi i osiągnięcia w określonej dziedzinie aktywności. Z uwagi na różnorodność, wyjątkowość, a często nieporównywalność tego typu zasług użycie przez ustawodawcę zwrotu niedookreślonego "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" jest w pełni uzasadnione. (...)". W niniejszej sprawie argumenty przedstawiane przez skarżącą przemawiające, jej zdaniem za zasadnością wniosku o przyznanie świadczenia specjalnego nie dowodzą istnienia szczególnego przypadku dającego podstawę do przyznania emerytury specjalnej. Nie ulega wątpliwości co potwierdzają dokumenty przedłożone przez skarżącą oraz przekazane przez IPN, że W. W. była działaczką NSZZ "Solidarność" i współorganizatorką strajku szkolnego w marcu 1981 r. Zgodzić się należy jednak z organem, iż w aktach sprawy brak jest dowodów świadczących o wyjątkowej aktywności skarżącej wyróżniającej ją z grona innych działaczy opozycji antykomunistycznej, którzy przez cały okres stanu wojennego aktywnie przeciwstawiali się ówczesnemu systemowi, za co byli aresztowani lub internowani oraz prześladowani co niejednokrotnie wpłynęło na ich całkowitą i trwałą niezdolność do pracy. Wskazać należy, co podkreślił organ, że taką samą postawę jak skarżąca reprezentowało wielu obywateli w trakcie transformacji systemowej w Polsce. W ocenie Sądu przywołane przez skarżącą okoliczności słusznie zostały przez Prezesa Rady Ministrów uznane za niewystarczające by uznać, że winna być ona zaliczona do grupy osób, o których mowa w art. 82 ust. 1 ustawy, a więc do osób, które mają wybitne indywidualne zasługi i osiągnięcia w określonej dziedzinie aktywności, wymagające szczególnego uhonorowania, ani też aby jej sytuacja bytowa była wynikiem nadzwyczajnych zdarzeń losowych. W rozpoznawanej sprawie organ w oparciu o wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego prawidłowo zatem stwierdził, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącej emerytury specjalnej. W ocenie Sądu nie można zarzucić organowi w niniejszej sprawie dowolności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Organ podjął z urzędu działania mające na celu ustalenie istotnych okoliczności w sprawie. W tym celu pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. wystąpił do Wydziału Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego z prośbą o ustalenie aktualnej sytuacji socjalno-bytowej skarżącej, a także pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Wystąpił do Dyrektora Instytutu Pamięci Narodowej w [...] z prośbą o przeprowadzenie kwerendy w zasobach archiwalnych Instytutu oraz nadesłanie kopii dokumentów dotyczących W. W. Dokumenty te zostały przez organ ocenione w postępowaniu. Tym samym zdaniem Sądu Prezes Rady Ministrów wbrew zarzutowi skargi przeprowadził postępowanie administracyjne z poszanowaniem zasad procedury administracyjnej. Sąd nie kwestionuje, że obecna sytuacja życiowa skarżącego jest trudna. Należy jednak zwrócić uwagę, że sama sytuacja nie przesądza jeszcze o konieczności przyznania świadczenia w trybie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. Szczególnie uzasadniony przypadek wiązać się winien bowiem nie tylko z ekstremalnie nawet trudną sytuacją bytową, lecz także ze szczególnymi właściwościami osoby ubiegającej się o przyznanie tego świadczenia, wskazującymi na wyjątkowość danego przypadku w aspekcie społecznym (vide: wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK. 894/06). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło