II SA/Wa 2161/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spraw.) Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2011 r. sprawy ze skargi R.O. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Prezydent W. decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., orzekł o utracie przez R.O. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2010 r. z uwagi na odmowę bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy. Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując, iż należy dokładnie ustalić kwestie związane z odmową przyjęcia przez stronę propozycji pracy. W związku z powyższym, wystąpiono do firmy C. (pracodawcy podanego w skierowaniu do pracy), która pismem z dnia 1 października 2010 r. wyjaśniła, że propozycja zatrudnienia na stanowisku [...] nie została przez wyżej wymienionego przyjęta, gdyż była ona, w jego ocenie, niezgodna z posiadanymi kwalifikacjami. W tej sytuacji, Prezydent W. decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...], na podstawie art. 104 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a powołanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2002 r. Nr 41, poz. 361 oraz Nr 127, poz. 1087), orzekł o utracie przez R.O. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2010 r. W dniu 8 listopada 2010 r. od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie wnosząc o wnikliwie rozpatrzenie sprawy, jednocześnie przepraszając, iż składa je po upływie trzech tygodni od dnia jej otrzymania, gdyż zostało to spowodowane koniecznością walki o utrzymanie pracy. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania R.O. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2010 r. W uzasadnieniu podał, że odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2010 r. wniesiono z uchybieniem czternastodniowego terminu, ponieważ niniejszą decyzję wyżej wymieniony otrzymał w dniu 20 października 2010 r., a odwołanie nadano w dniu 8 listopada 2010 r., a więc po terminie przewidzianym w przepisach. Zaznaczył ponadto, że powyższa decyzja została wysłana do strony przesyłką poleconą za zwrotnym potwierdzeniem odbioru na wskazany w karcie rejestracyjnej bezrobotnego adres do korespondencji. Zawierała ona prawidłowe pouczenie, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia jej doręczenia, a przy obliczaniu powyższego terminu nie uwzględnia się dnia doręczenia, ale dzień następny, a zatem ostatnim dniem do jego wniesienia był dzień 3 listopada 2010 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R.O. zakwestionował zaskarżone postanowienie, uznając je za krzywdzące i zarzucając mu naruszenie art. 32 Konstytucji RP, art. 58 k.c. i 58 k.p.a. Podkreślił, że pismo z dnia 8 listopada 2010 r., stanowiące odwołanie od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2010 r., rozpoczął od przeprosin, iż odpisuje po upływie trzech tygodni (w rzeczywistości 19 dni) prosząc jednocześnie o zrozumienie, ponieważ w tym okresie był zajęty pracą i walką o jej utrzymanie. Zaznaczył, iż, w jego ocenie, prawdopodobnie zabrakło w tym piśmie sformułowania, że składa on odwołanie od tej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, którego z przyczyn podanych wyżej nie mógł dotrzymać. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 art. 1 powołanej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie kontroli Sądu poddane zostało postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 134 k.p.a., właściwy organ zobowiązany jest wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jeżeli w wyniku czynności wstępnych podejmowanych w postępowaniu odwoławczym stwierdzi, że ten środek zaskarżenia wniesiony został z uchybieniem terminu. Podkreślić przy tym należy, że przesłankę wydania w trybie art. 134 k.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania stanowi ustalenie nie tylko faktu złożenia odwołania po upływie okresu czternastu dni od daty doręczenia stronie decyzji organu administracji, ale również ustalenie braku prośby o przywrócenie uchybionego terminu bądź wydania postanowienia odmawiającego przywrócenia tego terminu. W razie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu oraz prośby o jego przywrócenie, postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy wydać może dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu złożonej przez stronę prośby o przywrócenie terminu. Ewentualne postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania wyłącza bowiem dopuszczalność wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu, a zatem wydanie takiego postanowienia przed rozpatrzeniem prośby strony byłoby niezgodne z prawem (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia: 17 marca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 149/04, Lex nr 164768 oraz z dnia 14 września 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1078/06, Lex nr 256681). Sąd badając niniejszą sprawę uznał, że postanowienie to zapadło z naruszeniem, wyrażonej w art. 9 k.p.a., zasady informowania stron postępowania administracyjnego, która nakłada na organy administracji publicznej obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron postępowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Organy czuwają jednocześnie nad tym, aby strony postępowania i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wskazówek i wyjaśnień. W przedmiotowej sprawie, zestawienie daty doręczenia R.O. decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej (20 października 2010 r.) z datą wniesienia odwołania od powyższej decyzji (8 listopada 2010 r.) wskazuje na uchybienie przez skarżącego ustawowego terminu do wniesienia odwołania, określonego w art. 129 § 2 k.p.a. i kwestia ta pozostaje poza sporem. Jednocześnie wskazać należy, że z obowiązku nałożonego powyżej wskazanym przepisem art. 9 k.p.a. Wojewoda [...] nie wywiązał się należycie, ponieważ arbitralnie ocenił treść pisma skarżącego z dnia 8 listopada 2010 r., uznając je wyłącznie jako odwołanie od decyzji z dnia [...] października 2010 r. W piśmie tym natomiast na wstępie skarżący przeprosił, iż składa odwołanie dopiero po upływie trzech tygodni, prosząc jednocześnie organ o zrozumienie i wskazując, iż opóźnienie to zostało spowodowane koniecznością walki o utrzymanie pracy. Faktem jest, że skarżący wnosząc odwołanie do Wojewody [...] nie zawarł w nim w sposób wyraźny wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia. Nie zwalnia to jednak organu z obowiązku ewentualnego wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych pisma – w myśl art. 64 § 2 k.p.a. i sprecyzowania czy stanowi ono wyłącznie odwołanie od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2010 r., czy też, w świetle podanych przez skarżącego okoliczności, jest również wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Należy przypomnieć, że wniosek o przywrócenie terminu jest podaniem w rozumieniu art. 63 § 1 k.p.a. Jeżeli zatem złożony w niniejszej sprawie wniosek posiadał braki formalne to obowiązkiem organu było, stosownie do art. 64 § 2 k.p.a. w związku z art. 63 § 2 k.p.a., wezwanie strony do uzupełnienia w zakreślonym terminie prośby poprzez wskazanie czy jego pismo z dnia 8 listopada 2010 r. jest również wnioskiem o przywrócenie terminu. W sytuacji, gdyby organ uznał, że pismo to jest wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania to, stosownie do art. 58 i 59 k.p.a., winien wydać orzeczenie w przedmiocie przywrócenia terminu do jego wniesienia. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem, pismo w którym skarżący wskazuje okoliczności mające świadczyć, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie nastąpiło z jego winy, powinno być rozpoznane jako wniosek o przywrócenie terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 2000 r., sygn. akt III RN 206/99). Stwierdzenie zatem uchybienia terminu, bez wyjaśnienia treści żądania strony nastąpiło tym samym z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, określonych w art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. Jeśli charakter pisma strony budzi wątpliwości, to organ administracji ma obowiązek, stosownie do postanowień powołanych wyżej artykułów, wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Skoro na podstawie pisma skarżącego nie można było jednoznacznie określić treści żądania, a istnieją przesłanki by sądzić, iż domaga się on również przywrócenia terminu do złożenia odwołania, to rzeczą organu administracji jest wyjaśnienie rzeczywistej woli strony i treści jej żądania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Łd 806/08, Lex nr 478537). Z uwagi na powyższe, Sąd badając legalność zaskarżonego postanowienia Wojewody [...] stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania uznał, że wydane ono zostało z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu powodującym konieczność jego uchylenia, a powyższe uchybienie mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W tych okolicznościach, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.