II SA/Wa 2201/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Danuta Kania Sędzia WSA – Iwona Maciejuk Protokolant – Ewa Kielak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca i 7 września 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie zamiany lokalu stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa. Zarządu Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia sposobu zadysponowania mieszkaniowym zasobem Miasta [...] W., działając na podstawie § 45 pkt 2, 4 i 5 i § 50 Statutu Dzielnicy Wola m. st. Warszawy stanowiącego załącznik Nr 17 do uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady m. st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom m. st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 32 poz.453 ze zm.), w zw. z § 6 pkt 8 Uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 roku w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485 ze zm.) oraz w zw. z § 9 ust 1 i 2 i § 24 ust 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132 poz. 3937 ze zm.) uchwalił, co następuje: § 1 Zarząd Dzielnicy [...] nie wyraża zgody na dokonanie wzajemnej zamiany lokali pomiędzy Panią J. K., zam. przy ul. [...] w W., a Państwem K. i A. K., zam. przy ul. [...] w W. § 2 Wykonanie uchwały powierza się Zarządowi Dzielnicy [...] za pośrednictwem Naczelnika Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] § 3 Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia. W uzasadnieniu podano, że wnioski J. K., najemcy lokalu nr [...] przy ulicy [...] którego właścicielem jest Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W. oraz K. i A. K. najemców lokalu nr [...] przy ulicy [...] w W. zostały rozpatrzone przez Komisję Mieszkaniową i nie uzyskały pozytywnej opinii, zaś uchwałą nr [...] ogółu właścicieli Wspólnoty Mieszkaniowej [...], została wyrażona zgoda na zamianę lokalu przez J. K. Na koncie lokalu nr [...] przy ulicy [...] w okresie 12 miesięcy przed złożeniem wniosku występowały zaległości związane z opłatami za korzystanie z zajmowanego lokalu. W związku z powyższym Komisja Mieszkaniowa negatywnie zaopiniowała dokonanie przedmiotowej zamiany lokali, rozpatrując wnioski stron w trybie § 9 ust. 2 wspomnianej już wyżej uchwały Nr LVI11/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. W piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. skarżąca J. K. wniosła o rozpatrzenie "odwołania", ponieważ – jak podała – pod koniec października br. wszystkie zaległości, które wynikały z "poważnych powodów" (wyprawienie pogrzebu matce, renta w wysokości [...] zł, jest osobą niepełnosprawną), zostały z jej strony uregulowane. Podała również, że przeszła wiele operacji i czekają ją ponowne, ogromną trudność sprawia jej wchodzenie na 4 piętro bez windy, mieszkanie ma metraż 75 m2, jest ogrzewane gazem i opłaty w sezonie zimowym wynoszą ponad 1000 zł miesięcznie, a do tego dochodzą jeszcze opłaty za telefon, telewizję i inne media, zaś mieszkanie na ul. [...] nie płaciłaby za ogrzewanie gazowe i mogłaby regularnie płacić czynsz, a do tego dodatkowym ułatwieniem jej funkcjonowania jest znajdująca się tam winda. Zastępca Burmistrza Dzielnicy [...] pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w odpowiedzi na powyższe stwierdził, ze po ponownym przeanalizowaniu sprawy, nie zaistniały żadne nowe okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na zmianę rozstrzygnięcia, bowiem uchwała została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami. W skardze z dnia [...] stycznia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca J. K. – przedstawiając opisany powyżej stan faktyczny oraz argumenty zawarte już w odwołaniu – nie zgodziła się z zaskarżoną uchwałą, bowiem na czas złożenia dokumentów czynsz był uregulowany w całości, zaś Zastępca Burmistrza Dzielnicy [...] w piśmie z dnia [...] stycznia 2015 r., nie ustosunkował się do jej zarzutów z odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie jej w całości, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne, wskazał na treść § 9 ust. 1 i 2 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 290/15, odrzucił powyższą skargę, zaś Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi kasacyjnej J. K., postanowieniem z dnia 4 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2586/15 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wskazując w uzasadnieniu m.in., że "Działania organu w tego typu przypadkach mają również charakter administracyjnoprawny. Jest tu bowiem rozstrzygana kwestia, czy danej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy". Pełnomocnik skarżącej w piśmie procesowym z dnia [...] marca 2016 r. wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały oraz o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym również za pomoc w sprawie o sygn. II SA/Wa 290/15 oraz za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w sprawie o sygn.. I OSK 2586 zarzucając naruszenie prawa materialnego, a to: 1. § 9 ust. 1 i 2 w zw. z § 1 pkt 7 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na stwierdzeniu, że ponieważ skarżąca zalegała z opłatami za korzystanie z lokalu, a zamiana ma nastąpić pomiędzy lokalami pozostającymi w różnych zasobach mieszkaniowych, to dokonanie zamiany jest niemożliwe, podczas gdy oba lokale wskazane we wniosku należą do tego samego zasobu – zasobu mieszkaniowego miasta stołecznego Warszawy, 2. § 8 ust. 1 lit. b) i f) uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy z wnioskami o zamianę lokali wystąpili zgodnie najemcy pomiędzy sobą, a dodatkowo w przypadku skarżącej w celu zmniejszenia powierzchni mieszkalnej, w przypadku drugiej strony zwiększenia powierzchni mieszkalnej z uwagi na potrzeby rodziny, zaś taka zamiana jest dopuszczalna nawet w sytuacji zaległości czynszowych po ich uregulowaniu. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podała, że zaleganie z zaległościami, których mowa w § 9 ust. 2 wspominanej uchwały dotyczy lokali pozostających w innych zasobach, zaś w myśl § 1 pkt 7 uchwały, ilekroć w uchwale jest mowa o: mieszkaniowym zasobie – należy przez to rozumieć mieszkaniowy zasób miasta W. Ponieważ do zamiany miało dojść w ramach tego samego zasobu mieszkaniowego, to zastosowanie § 9 ust. 2 uchwały było niedopuszczalne. Natomiast w rozpoznawanej sprawie do zamiany powinno dojść na podstawie § 8 ust. 1 uchwały, bowiem była to zamiana z inicjatywy najemcy, a w przypadku gdy najemca zalega z opłatami czynszowymi i opłatami nie zależnymi od właściciela, to dokonanie zamiany może nastąpić dopiero po wcześniejszym uregulowaniu lub wpłaceniu do depozytu kwoty pokrywającej te zaległości przez dłużnika lub osobę, która miałaby zostać nowym najemcą. Dodatkowo w rozpoznawanej sprawie miał zastosowanie § 8 ust. 1 lit. B) uchwały, zgodnie z którym w ramach mieszkaniowego zasobu mogą być dokonywane zamiany lokali z inicjatywy najemcy jeżeli celem jest zamiana na lokal o mniejszej powierzchni mieszkalnej lub użytkowej. Ponadto skarżąca jest osoba niepełnosprawną i ma problemy z poruszaniem się, zaś zajmowany przez nią lokal znajduje się na czwartym piętrze w budynku bez windy, co znacznie utrudnia jej funkcjonowanie. W piśmie procesowym z dnia "[...] marca 2014 r." organ stwierdził, że z "akt sprawy (...) nie wynika, aby lokal nr [...] przy ul. [...] pozostawał w zasobach mieszkaniowych miasta [...] W.", co potwierdził w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2016 r. Takie samo stanowisko zostało wyrażone w Uchwale Nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. Ogółu właścicieli WM [...]. Tak samo w piśmie procesowym z dnia [...] marca 2016 r. podał organ stwierdzając, że "Lokal nr [...] przy ul. [...] w W. stanowi własność Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. [...] – zatem nie należy do zasobu mieszkaniowego [...] W.". Natomiast pełnomocnik skarżącej w piśmie procesowym z dnia [...] marca 2016 r. stwierdziła, że lokal ten należy do zasobu mieszkaniowego [...] W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podnosi skarżąca. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w myśl którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do treści z § 9 ust 1 i 2 i § 24 ust 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132 poz. 3937 ze zm.), który to przepis stanowił materialnoprawną podstawę zaskarżonej uchwały Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia sposobu zadysponowania mieszkaniowym zasobem Miasta [...] W., z mieszkaniowego zasobu mogą być dokonywane zamiany lokali na lokale pozostające także w innych zasobach, jeżeli strony zainteresowane zamianą posiadają tytuł prawny do zajmowanych lokali, a także udokumentowaną zgodę właścicieli tych lokali na zamianę (§ 1), a dokonanie zamiany lokali, o których mowa w ust. 1, nie jest jednak możliwe w przypadku, gdy przyszły najemca zalegał z opłatami za korzystanie z dotychczas zajmowanego lokalu, w okresie 12 miesięcy przed złożeniem wniosku. Ponadto wspomniana uchwała Nr [...] została podjęta "w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] W.", a zgodnie z § 1 pkt 7 uchwały, ilekroć w uchwale jest mowa o mieszkaniowym zasobie – należy przez to rozumieć mieszkaniowy zasób miasta [...] W. Innymi słowy mówiąc, jeśli lokal mieszkalny nie wchodzi w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] W., to niedozwolone jest powoływanie się i podejmowanie uchwał w oparciu o uchwałę Nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132 poz. 3937 ze zm.) Tymczasem w rozpoznawanej sprawie lokal nr [...] przy [...] w W. i zajmowany przez skarżącą J. K., nie wchodzi w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] W. W sposób bezsporny świadczy o tym fakt, że w aneksie do umowy najmu powyższego lokalu z dnia [...] grudnia 2001 r. do umowy najmu spornego lokalu na podstawie umowy najmu lokalu zawartej w dniu [...] października 1996 r. mocą której wynajmujący Zarząd Budynków Komunalnych – [...] wynajął skarżącej ów lokal, stwierdza się m.in., że wprowadza się następującą zmianę: "Umowa najmu została zawarta pomiędzy Wspólnotą Mieszkaniową z siedzibą w W. przy ul. [...] (...), a J. K.". Również w wyroku Sądu Rejonowego dla W. [...], Wydział I Cywilny z dnia [...] stycznia 2005 r. sygn. akt [...] o ustalenie, oddalano powództwo skarżącej podając w uzasadnieniu m.in., że "Materiał dowodowy zebrany w sprawie jednoznacznie wskazuje, że powódka podpisała aneks do umowy ze Wspólnotą i tym samym nie może w drodze powództwa o ustalenie domagać się de fakto (...) uznania tego aneksu za nieważny". Ponadto sama skarżąca we wniosku z dnia [...] października 2014 r. o najem lokalu mieszkalnego (zamiany między stronami pkt 1.5) podała w pkt 11.2.1, że zajmowane mieszkanie jest lokalem "inne [...]", dodając w pkt 11.2.2, iż lokal pozostaje w dyspozycji Wspólnoty Mieszkaniowej [...]". Wreszcie Zarząd Dzielnicy [...] w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały stwierdził, że "Pani J. K., najemcy lokalu nr [...] przy ulicy [...] którego właścicielem jest Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W.", co potwierdza również uchwała ogółu właścicieli WM [...] w sprawie wyrażenia na zamianę mieszkania, "które jest własnością Wspólnoty Mieszkaniowej [...], w związku z przedłożonym przez p. K. podaniem (...) 1. Wspólnota wyraża zgodę na zamianę mieszkania przez p. K. w związku z jej niepełnosprawnością". Okoliczność, że lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w W. nie wchodzi w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] W. potwierdza ponadto organ w piśmie z dnia "[...] marca 2014 r." podając w nim "iż z informacji uzyskanej z Wydziału Zasobów Lokalowych dla dzielnicy [...] wynika, iż z akt sprawy znajdujących się w ich posiadaniu nie wynika, aby lokal nr [...] przy ul. [...] pozostawał w zasobach mieszkaniowych W." załączając do niego pismo Naczelnika Wydziału Zasobów Lokalowych dla [...] z dnia "[...].08.2016 r." W kolejnym piśmie procesowym z dnia [...] marca 2016 r. organ stwierdza, że" Lokal nr [...] przy ul. [...] w W. stanowi własność Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. [...] – zatem nie należy do zasobu mieszkaniowego [...] W.". W kolejnym piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2016 r. organ ponownie stwierdza, że "lokal nr [...] położony przy ul. [...] w W. nie znajduje się w zasobach [...] W. Przedmiotowy lokal stanowi własność Wspólnoty Mieszkaniowej", powołując się na pismo Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. w którym informuje się, ze sporny lokal "nie znajduje się w zasobach Miasta [...] W. Przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Wspólnoty Mieszkaniowej". Zatem skoro sporny lokal nie wchodzi w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] W., to zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa, bowiem Zarząd Dzielnicy [...] nie mógł wydać uchwały dotyczącej mieszkania nie wchodzącego właśnie w skład mieszkaniowego zasoby miasta [...] W. Na koniec zaś dodać należy, że z tych samych powodów nie można było zastosować podstawy prawnej wskazanej przez pełnomocnika skarżącej, a mianowicie § 8 ust. 1 lit. b) i f) uchwały Nr LVIII/1751/2009. Stąd też zaszły podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały w oparciu o przepis art. 147 § 2 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże przepis szczególny, tj. art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), wyłącza stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały z uwagi na upływ jednego roku od jej podjęcia w dniu [...] października 2014 r. Stanowi się w nim bowiem, że nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo są one aktem prawa miejscowego (ust. 1). Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio. Mając zatem powyższe na względzie Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 147 w zw. z art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i w zw. z art. 94 ustawy o samorządzie gminnym, należało orzec, jak w sentencji wyroku.