II SA/Wa 221/25
WyrokWSA w Warszawie2025-07-23
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Joanna Kruszewska-Grońska, Arkadiusz Koziarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, gdy dokumentacja nie potwierdza spełnienia wymogów określonych w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r.?Ratio decidendi
Organ administracji, wydając zaświadczenie, może potwierdzić jedynie fakty wynikające z posiadanej dokumentacji i nie jest uprawniony do tworzenia nowych faktów na podstawie oświadczeń wnioskodawcy czy zeznań świadków. W sytuacji braku dokumentów potwierdzających spełnienie warunków do podwyższenia emerytury, odmowa wydania zaświadczenia jest zgodna z prawem. Postępowanie o wydanie zaświadczenia jest uproszczone i ograniczone do potwierdzenia istniejącego stanu faktycznego lub prawnego, bez prowadzenia postępowania dowodowego w szerszym zakresie.Stan faktyczny
L. K., były funkcjonariusz Policji, zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu w latach 2008-2023. Organ odmówił wydania zaświadczenia po przeprowadzeniu analizy dokumentacji, która nie potwierdziła spełnienia wymogów określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące niewyczerpującego zebrania materiału dowodowego i błędnej interpretacji przepisów oraz dokumentacji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 lipca 2025 r. sprawy L. K. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2024 r. L. K. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w Policji w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu w latach 2008-2023 i przeprowadzenie w tej sprawie postępowania wyjaśniającego. Podniósł, że karty opisu stanowisk pracy, dotyczące jego służby pełnionej w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...] w okresie od 2008 r. do 2023 r. wskazują na realizowanie przez niego czynności operacyjno-rozpoznawczych "w oparciu o dostarczone do Wydziału [...] ([...]) KWP w [...] wnioski o zastosowanie technicznych środków wsparcia zadań operacyjnych oraz wnioski o obserwację planową". Wnioskodawca wskazał, że realizował powyższe czynności na terenie województwa [...], również w ramach pomocy innym jednostkom. Zwrócił się o przeanalizowanie wszystkich powyższych wniosków i dokumentów związanych z pełnieniem przez niego służby w Wydziale [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...]. Zwrócił uwagę na ujętą w treści wniosków ("w pkt 6"), konieczność zastosowania dodatkowego zabezpieczenia osobowego w trakcie wykonywania czynności co, jego zdaniem, świadczyło o występowaniu "realnego zagrożenia dla życia i/bądź zdrowia realizujących zadanie funkcjonariuszy".
L. K. wskazał, że podejmował czynności operacyjno-rozpoznawcze (m.in. wobec członków zorganizowanych grup przestępczych, pseudokibiców, osób posiadających broń palną i osób niebezpiecznych), które stanowiły "za każdym razem" realne zagrożenie dla jego zdrowia i/lub życia, a "okoliczności tych spraw i czynności są udokumentowane między innymi w sprawach o sygnaturach [...]: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] prowadzonych przez Zarząd w [...] CBŚP, o sygnaturach [...] [...], [...], [...] prowadzonych przez Zarząd w [...] CBŚP, jak i w sprawach o sygnaturze [...] z Wydziału [...] KWP w [...], czy [...] z [...] KPP w [...] oraz [...] z Wydziału [...] KMP w [...]". Zdaniem strony w każdym roku służby, o którym mowa we wniosku, realizował co najmniej sześć czynności, spełniających przesłanki określone w "§ 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej".
Rozpoznając wniosek organ pismem z dnia [...] czerwca 2024 r. wystąpił do Naczelnika Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] z prośbą o dokonanie analizy dokumentów zgromadzonych w kierowanym przez niego Wydziale, potwierdzających jednoznacznie, że Pan L. K. wykonywał czynności, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1611) z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt U 12/13. Zwrócono się również o uzasadnienie wyniku analizy i wskazanie dokumentacji, która została poddana kwerendzie.
W piśmie z dnia [...] lipca 2024 r. Naczelnik Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] poinformował, że dokonano kwerendy dokumentacji archiwalnej, dotyczącej wniosków realizowanych w Wydziale [...] w latach 2019 - 2023, w postaci 602 teczek technicznych środków wsparcia działań operacyjnych. Jednocześnie wskazał, że dokumentacja prowadzona do 2018 r. została zniszczona, w oparciu o obowiązujące przepisy, co zostało udokumentowane w protokołach brakowania kolejno: nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. (lata 2010-2006), nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. (lata 2014-2010), nr [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. (lata 2015-2014), nr [...] z dnia [...] lutego 2023 r. (lata 2017-2015), nr [...] z dnia [...] maja 2024 r. (lata 2018-2016).
W dalszej części odpowiedzi wskazano, że dokonana analiza nie potwierdziła zdarzeń z udziałem Pana L. K., skutkujących podwyższeniem emerytury zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. i ustalono brak notatek skarżącego, informujących o wydarzeniach nadzwyczajnych, kwalifikujących do podwyższenia wymienionego świadczenia. Dodatkowo z informacji przekazanej przez Naczelnika Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] wynika, że policjanci wykonujący zadania właściwe dla kierowanej przez niego komórki organizacyjnej Policji, zobowiązani są do sporządzenia odpowiedniej dokumentacji opisującej przebieg i sposób wykonania czynności służbowych oraz wszelkich okoliczności i zdarzeń, jakie podczas nich zaistniały. W wyniku przeprowadzonej kwerendy dokumentacji ustalono, że Pan L. K. brał udział w 484 z 602 analizowanych spraw, jednak nie potwierdzono (uwzględniając wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt U 12/13) podejmowania przez niego czynności w warunkach określonych w § 4 pkt 1 cytowanego rozporządzenia z dnia 4 maja 2005 r.
W dniu [...] sierpnia 2024 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] (na podstawie art. 219 Kpa w zw. z § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej z uwzględnieniem treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt U 12/13) wydał postanowienie nr [...], o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego, że Pan L. K. w okresie od 2008 r. do 2023 r., pełniąc służbę w Wydziale [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], podejmował co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia strony. W wyniku jego rozpoznania Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] listopada 2024r. utrzymał w mocy skarżone rozstrzygnięcie.
Organ ustalił, że strona w okresie objętym żądaniem, tj. wykonywania przez Pana L. K. obowiązków służbowych w Wydziale [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] (od dnia [...] marca 2008 r. do dnia [...] września 2023 r.), pełniła służbę:- od dnia [...] marca 2008 r. do dnia [...] października 2008 r. - na stanowisku [...] Sekcji [...],- od dnia [...] października 2008 r. do dnia [...] maja 2009 r. - na stanowisku [...] Sekcji [...],- od dnia [...] czerwca 2009 r. do dnia [...] czerwca 2012 r. - na stanowisku [...] Sekcji [...],- od dnia [...] lipca2012 r. do dnia [...] października 2012 r. - na stanowisku [...] Sekcji [...],- od dnia [...] listopada 2012 r. do dnia [...] lipca2015 r. - na stanowisku [...] Sekcji [...],- od dnia [...] sierpnia 2015 r. do dnia [...] kwietnia 2017 r. - na stanowisku [...] Sekcji [...],- od dnia [...] maja 2017 r. do dnia [...] września 2023 r. - na stanowisku [...] Sekcji [...] W aktach osobowych Pana L. K. znajduje się karta, zatytułowana "Rejestr czynności operacyjno-rozpoznawczych i dochodzeniowo-śledczych albo interwencji w celu ochrony obywateli, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których zaistniało bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia" (karta nr 75, I części akt osobowych), w której w odniesieniu do okresów od 2010 r. do 2016 r. oraz od 2018 r. do 2022 r., widnieją wpisy "zdarzeń nie odnotowano". Ponadto w omawianym rejestrze widnieje wpis odnoszący się do daty "[...].01.2017" o treści "czynności służbowe przy pojeździć zabezp. ładunkiem wybuchowym [...]".
Organ odwoławczy ustalił też, że organ I instancji poza dokonaniem analizy spraw wskazanych we wniosku, przeprowadził kwerendę wszystkich spraw realizowanych przez skarżącego, dostępnych w archiwum. Organ I instancji dysponuje aktami własnymi, zawierającymi dokumenty z czynności realizowanych przez funkcjonariuszy Wydziału [...], które pokrywają się ze sprawami zlecających je komórek organizacyjnych. Realizacje wykonywane przez Wydział [...], cechują się najwyższym poziomem konspiracji, natomiast zabezpieczenie ich przez funkcjonariuszy zlecających jednostek lub komórek organizacyjnych, ma na celu wyeliminowanie zagrożenia dekonspiracji i jej ewentualnych skutków. Ustalono też, że dokonana przez organ I instancji analiza całej posiadanej dokumentacji (w tym "Rejestru czynności operacyjno-rozpoznawczych i dochodzeniowo-śledczych albo interwencji w celu ochrony obywateli, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których zaistniało bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia" oraz zawartych w nim wpisów), została przeprowadzona w oparciu o § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1611). z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt U 12/13.
Analizując przedmiotową sprawę zauważono, że z treści podania z dnia [...] czerwca 2024 r. wynika, iż wniosek o wydanie zaświadczenia dotyczy pełnienia przez Pana L. K. służby w Wydziale [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] (w okresie od 2008 r. do 2023 r.). Dokonano zatem ustaleń w zakresie przebiegu służby skarżącego od dnia [...] marca 2008 r. do dnia [...] września 2023 r. Z akt osobowych wynika bowiem, że przed dniem [...] marca 2008 r. pełnił on służbę w innej jednostce organizacyjnej Policji, natomiast z dniem [...] września 2023 r. został zwolniony ze służby w Policji. Tym samym jako czynności objęte podaniem o wydanie zaświadczenia, (a co za tym idzie analizą posiadanej dokumentacji), należy uznać czynności, podejmowane przez skarżącego od dnia [...] marca 2008 r. do dnia [...] września 2023 r. Ponadto zauważono, że z treści pisma z dnia [...] czerwca 2024 r., którym Pan L. K. wniósł "o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w Policji w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu w latach 2008-2023" i w którym opisał podejmowane przez siebie czynności operacyjno-rozpoznawcze, jednoznacznie wynika, że podanie dotyczy wydania zaświadczenia o podejmowaniu czynności, o których mowa w § 4 pkt 1 przywoływanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. (na ten przepis prawa wymieniony się powołał).
Dalej wskazano, że zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 grudnia 2018 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Anty korupcyjne go, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Celno-Skarbowej oraz ich rodzin (Dz. U. poz. 2373, z późn. zm.), środkiem dowodowym potwierdzającym okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury jest zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach, wystawione przez właściwe organy, w tym m.in. Policji. Powyższe zaświadczenie, w myśl § 14 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, wydaje się na żądanie funkcjonariusza. W omawianej sprawie organem właściwym do wydania stosownego zaświadczenia był Komendant Wojewódzki Policji w [...], jako przełożony ostatniego miejsca pełnienia służby przez Pana L. K. (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 1657/05 i z dnia 9 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 782/14 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 maja 2013 r., sygn. akt IIISA/Kr 1080/12).
Zwrócono też uwagę na to, że zgodnie z art. 218 § 1 Kpa, w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 Kpa (gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego), organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
Podniesiono, że stosownie do art. 218 § 2 Kpa organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Ogranicza się ono jednak do ustalenia źródeł danych i następnie stwierdzenia, czy dane te (w których posiadaniu organ już się znajduje) odnoszą się do wnioskodawcy i potwierdzają istnienie określonego stanu faktycznego lub też potwierdzają konkretny stan prawny, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja lub rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenie ich dysponentów. Zaświadczenie jest bowiem aktem wiedzy, a nie woli organu I choć do postępowania w sprawie wydawania zaświadczeń mają zastosowanie ogólne zasady postępowania administracyjnego, to jest ono postępowaniem uproszczonym i w znacznym stopniu odformalizowanym. Nie znajdują w nim zastosowania te same reguły, co w postępowaniu w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej. Reasumując podkreślono, że organ nie jest uprawniony do wydawania zaświadczeń o potwierdzeniu faktów, które nie wynikają z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w ich posiadaniu, a jedynie np. z zeznań świadków, czy też danych dostarczonych właściwemu organowi przez osobę żądającą wydania zaświadczenia.
W sytuacji braku potwierdzenia w aktach osobowych okresów służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury (rzeczywistego wykonywania określonych czynności w określonym wymiarze), organ właściwy do wydania stosownego zaświadczenia dokonał (poprzez Naczelnika Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], któremu przekazano kopię wystąpienia Pana L. K. z dnia [...] czerwca 2024 r.) analizy faktów wynikających z posiadanych przez niego dokumentów i rejestrów. Istotne jest,
że organ I instancji zadbał, aby przy dokonywaniu kwerendy dokumentacji, wzięte zostały pod uwagę okoliczności podniesione przez skarżącego (którymi uargumentował złożony wniosek o wydanie zaświadczenia).
Dalej organ wyjaśnił, że problematykę związaną z pełnieniem służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej reguluje art. 15 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2024 r. poz. 1121, z późn. zm.) oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej. W myśl § 4 pkt 1 cytowanego rozporządzenia (z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt U 12/13) emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia. Jednocześnie w art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy, ustawodawca wprost wskazał, że zagrożenie to ma mieć charakter szczególny. Zatem warunkiem uznania, że policjant uczestniczył w opisanych wyżej działaniach uprawniających do podwyższenia emerytury jest wystąpienie szczególnego zagrożenia jego życia lub zdrowia. Oczywistym jest przy tym, iż służba w Policji, z uwagi na podstawowe zadania realizowane przez tę formację (m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców - art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji}, sama w sobie związana jest z ryzykiem wystąpienia wielu potencjalnych zagrożeń dla życia lub zdrowia funkcjonariuszy (co też rekompensowane jest szeregiem przywilejów należnych policjantom, np. stabilnością zatrudnienia, dodatkami do uposażenia, czy też wcześniejszym uzyskaniem uprawnień emerytalnych). Zagrożenia te dotyczą wszystkich policjantów, bowiem każdy funkcjonariusz Policji przed podjęciem służby ślubuje m.in. strzec bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli, nawet z narażeniem życia (art. 27 ust. 1 ustawy o Policji). Podkreślenia wobec powyższego w ocenie organu wymaga, że przepisy dotyczące podwyższania emerytury policyjnej wprowadzają swego rodzaju przywilej na rzecz funkcjonariuszy, których charakter służby pod kątem niebezpieczeństwa z nim związanego, istotnie odbiega od funkcjonariuszy pełniących służbę w "zwykłych" warunkach. "Przyznawanie podwyższonych świadczeń funkcjonariuszom, których służba nie odbiegała w istocie od standardowego zakresu ryzyka, które wiąże się z wykonywaniem ustawowych zadań Policji, wypaczałoby sens instytucji prawnej wyrażonej w art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) oraz § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r." (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 9 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 782/14, z dnia 11 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 2094/14, z dnia 17 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 531/15, z dnia 23 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 451/15 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Ol 330/15). W konsekwencji podstawa do wydania zaświadczenia, o okresach służby pełnionej w szczególnych warunkach, uzasadniających podwyższenie emerytury zgodnie z § 4 pkt 1 cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r., zachodzi wtedy, gdy pozostająca w dyspozycji organu dokumentacja potwierdza w sposób niebudzący wątpliwości, konkretne i rzeczywiste sytuacje zagrożenia życia lub zdrowia, z określeniem ich daty, miejsca i przebiegu, podczas których zaistniałe okoliczności stwarzały szczególne niebezpieczeństwo dla funkcjonariusza, a także, że ilość tych zdarzeń spełnia kryteria wskazane w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 3462/15, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6października 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 211/17). Zagrożenie, o jakim mowa powyżej, musi być realne, a nie dające się jedynie przewidzieć. Nie może mieć charakteru abstrakcyjnego. Nie można zakładać, że wykonywanie określonych czynności (np. o charakterze dochodzeniowo-śledczym lub operacyjno- rozpoznawczym) świadczy już niewątpliwie o ich szczególnym zagrożeniu dla życia i zdrowia. Organ nie bada w przedmiotowym postępowaniu, jak ze względu na charakter czynności, oceniał je skarżący, czy był świadomy zagrożenia, czy wykonywał je podejmując szczególne środki ostrożności, czy korzystał w ich trakcie ze specjalnego wyposażenia, ale czy w danej konkretnej sytuacji, w danym zdarzeniu, w którym uczestniczył, ze względu na jego przebieg istniało realne i konkretne, a nie tylko potencjalne i abstrakcyjne, szczególne zagrożenie dla życia i zdrowia. Nie chodzi bowiem o subiektywne przekonanie wnioskodawcy, bądź osób trzecich, co do kwalifikacji danego zdarzenia. Organ nie bada osobistego nastawienia emocjonalnego funkcjonariusza do zdarzenia. Takie rozumienie § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. prowadziłoby do sytuacji, w której niemal każdy funkcjonariusz przywołując określoną czynność służbową, wskazywałby na możliwe zagrożenia, które mogły mieć miejsce w toku jej wykonywania. Konieczna byłaby wówczas analiza nie samego przebiegu zdarzenia i jego ocena, ale ocena zdarzenia przez pryzmat osoby w niej uczestniczącej, tj. uwzględnienie subiektywnego nastawienia samego funkcjonariusza i jego przekonania co do możliwych ewentualnych negatywnych następstw czynności służbowej, jakie mogą się z nią wiązać. Tymczasem ocena, czy dane zdarzenie spełnia wymogi § 4 pkt 1 cytowanego rozporządzenia, musi mieć charakter obiektywny i jest możliwa wyłącznie na podstawie dokumentacji pozostającej w dyspozycji organu. Z jej treści musi wynikać w sposób niebudzący wątpliwości, że szczególne zagrożenie dla życia łub zdrowia policjanta, w związku z uczestnictwem przez niego w danym zdarzeniu, wystąpiło. Interpretowanie dokumentacji, która nie zawiera informacji o pełnieniu służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu oznaczałoby tworzenie nowych faktów, co nie jest dopuszczalne w postępowaniu o wydanie zaświadczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2018 r., sygn. akt l OSK 813/16}.
Organ ponownie wskazał, że w wyniku analizy akt osobowych Pana L. K. ustalono, iż brak jest w nich informacji, z których wynika, że wymieniony pełnił służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu w określonym wymiarze, uzasadniających podwyższenie mu emerytury. Następnie organ I instancji dokonał kwerendy dokumentacji, którą dysponuje, w odniesieniu do wykonywania przez Pana L. K. czynności, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej. Z analizy dokumentacji nie wynika, aby wnioskodawca w trakcie pełnienia służby w Wydziale [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] (od dnia [...] marca 2008 r. do dnia [...] września 2023 r.) wykonywał czynności, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r., w wymaganym przez ten przepis wymiarze i tym samym przeprowadzone w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające oraz zgromadzone w nim materiały uniemożliwiły wydanie żądanego zaświadczenia. W ocenie organu wbrew zarzutom skarżącego, brak jest podstaw do stwierdzenia, że kwerenda dokumentacji była w przedmiotowej sprawie nieprawidłowo przeprowadzona. Organ I instancji dokonał bowiem analizy całej posiadanej dokumentacji, w tym "Rejestru czynności operacyjno- rozpoznawczych i dochodzeniowo-śledczych albo interwencji w celu ochrony obywateli, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których zaistniało bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia" oraz zawartych w nim wpisów, mając na uwadze treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt U 12/13. Podkreślono, że dokumentacja czynności wykonywanych w Wydziale [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] do 2018 r. uległa brakowaniu (co wynika z pisma Naczelnika tego Wydziału z dnia [...] lipca 2024 r.). Dokonano zatem kwerendy spraw archiwalnych, odnoszących się do wniosków realizowanych w Wydziale [...] w latach 2019 - 2023 (w postaci 602 teczek technicznych środków wsparcia działań operacyjnych). Na ich podstawie potwierdzono udział Pana L. K. w 484 sprawach, spośród których w żadnej nie potwierdzono podejmowania przez skarżącego czynności, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. Z akt sprawy wynika, że akta własne organu I instancji, zawierające dokumenty z czynności realizowanych przez funkcjonariuszy Wydziału [...], pokrywają się ze sprawami zlecających je komórek organizacyjnych, a kwerenda wszystkich spraw realizowanych przez skarżącego, dostępnych w archiwum, uwzględniła także analizę spraw wskazanych we wniosku z dnia [...] czerwca 2024 r. oraz, jak ustalono, w zestawieniu załączonym do zażalenia.
W ocenie organu odwoławczego w toku postępowania zażaleniowego organ I instancji wyjaśnił (w piśmie z dnia [...] listopada 2024 r.), iż analizując również ten zapis, uwzględniono wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt U 12/13. Warto w tym miejscu zauważyć, że z uwagi na brakowanie dokumentacji m.in. z 2017 r., weryfikacja tego wpisu w oparciu o akta konkretnej sprawy prowadzonej w Wydziale [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], nie jest możliwa, a ponadto niezależnie od wyniku powyższej analizy, pod kątem pełnienia przez Pana L. K. służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, skarżący w dalszym ciągu nie spełnia wymaganego kryterium liczby czynności (6 razy w ciągu roku), uprawniającego do podwyższenia emerytury w oparciu o § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r.
Podkreślono, że skarżący zarówno podczas przeglądania akt sprawy w dniu
[...] sierpnia 2024 r. jak też w zażaleniu oraz piśmie z dnia [...] września 2024 r.,
nie podniósł okoliczności dotyczących choćby jednej (z 6 wymaganych w danym roku) konkretnej czynności operacyjno-rozpoznawczej lub dochodzeniowo-śledczej albo interwencji w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacji, w której jego zdaniem istniało szczególne zagrożenie życia łub zdrowia i z której wynikałoby, aby służba skarżącego w jakiejś sytuacji odbiegała w istocie od standardowego zakresu ryzyka, które wiąże się z wykonywaniem ustawowych zadań Policji. Wbrew twierdzeniu strony, zabezpieczanie przez innych policjantów podejmowanych przez niego czynności operacyjno-rozpoznawczych (wykonywanych w konspiracji), nie jest jednoznaczne z istnieniem w stosunku do niego szczególnego zagrożenia życia lub zdrowia, o którym mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. Zagrożenie to, jak już wcześniej wyjaśniono, musi być bowiem realne i konkretne, a nie tylko potencjalne i abstrakcyjne. Również wbrew twierdzeniom Pana L. K. o podejmowaniu przez niego czynności w warunkach szczególnych nie świadczy sam charakter tych czynności (ich natura), Zgodzić się bowiem należy ze stwierdzeniem zawartym w piśmie z dnia [...] listopada 2024 r., że podstawowym i fundamentalnym aspektem każdej realizacji wykonywanej przez Wydział [...] ([...]) KWP w [...] jest zapewnienie na najwyższym poziomie konspiracji realizowanych działań. W każdym przypadku, gdy wykonywane są czynności zawsze organizowane jest zabezpieczenie osobowe realizowane przez funkcjonariuszy jednostki/komórki zlecającej. Funkcjonariusze ci przejmują cały ciężar ewentualnego zagrożenia zewnętrznego mogącego wpływać na życie, zdrowie i dekonspirację działań, umożliwiając tym samym wykonywanie czynności technicznych przez funkcjonariuszy W[...] w sposób bezpieczny. Wyjaśniono, że co do zasady pełnienie służby w komórkach techniki operacyjnej związane jest z prowadzeniem planowej, niejawnej obserwacji osób, obiektów oraz miejsc będących w zainteresowaniu uprawnionych komórek i jednostek organizacyjnych Policji ‘ (zgodnie z wpływającymi w tym zakresie zleceniami). Co do zasady pełnienie służby w komórkach techniki operacyjnej związane jest z prowadzeniem planowej, niejawnej obserwacji osób, obiektów oraz miejsc będących w zainteresowaniu uprawnionych komórek i jednostek organizacyjnych Policji (zgodnie z wpływającymi w tym zakresie zleceniami). Co istotne powyższy proces odbywa się w warunkach pełnej konspiracji w odniesieniu do przedsiębranych przez policjantów czynności. W przypadku zaś podejmowania działań procesowych,
np. zatrzymywanie, legitymowanie itp., rola ta zasadniczo należy do zleceniodawców prowadzonych obserwacji bądź służb prewencyjnych Policji inspirowanych przez zleceniodawców. Oczywiście nie można wykluczyć, że w stosunku do policjanta wykonującego działania obserwacyjne, w określonych okolicznościach zaistnieje szczególne zagrożenie jego życia lub zdrowia, niemniej sytuacje takie należą do rzadkości i zawsze winny być jednoznacznie udokumentowane. W omawianej sprawie brak jest zaś dokumentacji tego rodzaju, która uzasadniałaby stwierdzenie, że Pan L. K., w podanym przez siebie okresie, wykonywał co najmniej 6 razy w każdym roku czynności służbowe w warunkach, w których jego życie lub zdrowie było szczególnie zagrożone. Nie sposób zatem uznać, że Pan L. K., wyłącznie z racji wykonywanych w służbie czynności i ich charakteru, spełnił kryteria wynikające z art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) uzasadniające podwyższenie emerytury za każdy rok pełnienia służby.
Dodatkowo zauważono, że w sprawie o wydanie zaświadczenia nie ma miejsca na spór o ocenę dowodów, albowiem w ramach tego postępowania, co do zasady, nie przeprowadza się postępowania dowodowego (w tym z zeznań świadków). W art. 218 Kpa nie ma mowy o zbieraniu dowodów na zasadach postępowania ogólnoadministracyjnego. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2024 r., sygn. akt 111 OSK 222/23).
Wyjaśniono tez stronie, że nie oznacza to jednak, że skarżący nie może dochodzić swoich racji w innym postępowaniu. Wskazano na istniejącą możliwość przeprowadzenia postępowania dowodowego w szerszym zakresie i przy pomocy innych środków dowodowych, (np. zeznań świadków), niż na to pozwala charakter postępowania zaświadczeniowego. Zgodnie bowiem z § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 grudnia 2018 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Celno-Skarbowej oraz ich rodzin organ emerytalny bada i ocenia całokształt sprawy o ustalenie prawa do zaopatrzenia emerytalnego lub wysokości świadczenia na podstawie przedłożonych dokumentów, zeznań świadków, innych dowodów oraz oświadczeń zainteresowanego. Postępowanie dowodowe w tym zakresie, z uwzględnieniem tych środków dowodowych, prowadzone jest przed właściwym organem emerytalnym.
Od powyższego postanowienia skargę do tut. Sądu wywiódł L. K. wnosząc o jego uchylenie i zarzucając organowi :
1- naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 KPA, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, to jest nieuwzględnieniu treści pisemnych oświadczeń przedłożonych przez skarżącego w toku postępowania przed organami obu instancji oraz nieprzesłuchaniu świadka [...] w stanie spoczynku P. S., realizującego w W[...] KWP w [...] funkcje kierownicze, przy czym prowadzenie takiego dowodu z zeznań świadka miałoby na celu usunięcie wątpliwości co do faktów wynikających z rejestrów, teczek operacyjnych i wniosków dostępnych w KWP w [...], a które to okoliczności błędnie interpretował organ I oraz II instancji jako niewyczerpujące znamion sytuacji, w których istniało zagrożenie życia łub zdrowia funkcjonariusza w rozumieniu § 4 Rozporządzenia z 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej;
2- naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 KPA w związku z art. 144 KPA poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji, w oparciu jedynie o stanowisko organu I instancji i zapewnienia organu I instancji, iż w analizie czynności realizowanych w sprawach operacyjnych przez nadkom. L. K. uwzględniano każdorazowo treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 roku o sygnaturze akt U 12/13 (Dz. U. poz. 736), choć przeczą temu sformułowania zawarte w dokumentacji sporządzanej przez Naczelnika W[...] KWP w [...] oraz fakt funkcjonowania w obrocie prawnym w KWP w [...] nieznowelizowanej Decyzji nr [...] [...], w tym Załącznika nr 6 do tejże decyzji (odnoszącego się do służby skarżącego funkcjonariusza w Wydziale [...] KWP w [...]) nakładającej na przełożonych obowiązek dokumentowania czynności operacyjno-rozpoznawczych i dochodzeniowo-śledczych, albo interwencji w celu ochrony obywateli, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których zaistniało tylko bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia funkcjonariusza, jak i niezapoznanie się przez organ II instancji z całością materiałów, w tym materiałów spraw operacyjnych, jakie poddano merytorycznie niepoprawnej analizie przed organem I instancji;
3- naruszenie art. 8 i 107 § 3 KPA przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;
4- naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 3 i ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin poprzez jego błędną wykładnię lub nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że skarżący nie spełnienia warunków służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu w okresie swojej służby w Wydziale [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], a w konsekwencji odmowę wydania zaświadczenia w tym zakresie.
W uzasadnieniu strona rozwinęła powyższe zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe postanowienie według powyższych kryteriów uznać należy, iż nie naruszało ono prawa.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymagało to, że zaświadczenie,
w przeciwieństwie do decyzji administracyjnej, nie rozstrzyga indywidualnej sprawy administracyjnej. Jego istotą jest jedynie urzędowe poświadczenie istniejącego stanu prawnego lub faktycznego. Zaświadczenie, potwierdzające wykonywanie przez funkcjonariusza służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu jest wydawane w postępowaniu mającym na celu ustalenie emerytury funkcjonariuszowi.
Wyjaśnić też należało, iż postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń uregulowane zostało w przepisach działu VII (art. 217 i nast.) k.p.a. Regulacje te znajdują zastosowanie również w postępowaniu o wydanie zaświadczenia jakiego dotyczy niniejsza sprawa. Zaznaczyć należy, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń jest postępowaniem uproszczonym i w znacznym stopniu odformalizowanym. Przepis art. 218 § 2 k.p.a. daje wprawdzie możliwość przeprowadzenia przez organ - przed wydaniem zaświadczenia - postępowania wyjaśniającego, niemniej jednak tylko w koniecznym zakresie. Ogranicza się ono do ustalenia źródeł danych i następnie stwierdzenia, czy posiadane przez organ dane odnoszą się do wnioskodawcy i potwierdzają zaistnienie określonego stanu faktycznego lub też potwierdzają dany stan prawny. Postępowanie wyjaśniające nie może zaś prowadzić do ustalania okoliczności jakie miałyby zostać potwierdzone zaświadczeniem. Zaświadczenie jest bowiem aktem wiedzy (wiedzy potwierdzonej znajdującą się w organie dokumentacją), a nie woli organu. Do postępowania tego nie znajdują zatem zastosowania te same reguły, co do postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, a w szczególności przepisy regulujące postępowanie dowodowe związane z dokonywaniem przez organ ustaleń faktycznych. Postępowanie wyjaśniające, zmierzające do wydania zaświadczenia, prowadzone jest jedynie w zakresie pozwalającym na urzędowe stwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego, a zatem nie obejmuje ich ustalenia. Z tego względu organ może wydać jedynie takie zaświadczenie, którego treść wynika z posiadanych dokumentów. Niedopuszczalne jest natomiast, na przykład w drodze zeznań świadków, czy oświadczeń samego wnioskodawcy, tworzenie na potrzeby wydania danego zaświadczenia nowych dokumentów. Zeznania świadków i oświadczenia strony w toku postępowania wyjaśniającego są dopuszczalne jedynie na okoliczność istnienia dokumentacji potwierdzającej określony stan faktyczny a nie dla jej wytworzenia czy dla interpretacji istniejącej dokumentacji.
W tym miejscu, dla lepszego zobrazowania tematyki zaświadczeń wartym przywołania będzie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 16/16, w którego uzasadnieniu wyjaśniono, że "skoro zaświadczenie ma być potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego, wydanie zaświadczenia w sytuacji wątpliwości co do tych faktów bądź stanu prawnego i istnienia sporu w tym zakresie nie powinno mieć miejsca. Mając na uwadze istotę zaświadczenia (która w istocie sprowadza się do przeniesienia danych ze znajdujących się w posiadaniu organu rejestrów, ewidencji i innych zbiorów danych) w judykaturze zwracano uwagę, że jeżeli problematyka, której dotyczy zaświadczenie jest sporna, wydanie zaświadczenia zgodnie z żądaniem strony jest niemożliwe. Jeżeli zatem kwestia objęta żądaniem zaświadczenia budzi wątpliwości, organ powinien odmówić wydania zaświadczenia. Zaświadczenie nie może rozstrzygać bowiem czegokolwiek, żadnych kwestii spornych. Skoro zaświadczenie ma być oparte na dokumentach, zatem to co ma potwierdzać musi być oczywiste, wynikające w sposób bezsporny z tych dokumentów. Wydaje je się wówczas, gdy fakt powstania skutków prawnych jest oczywisty i organ nie musi czegokolwiek rozstrzygać".
W odniesieniu do zaświadczenia potwierdzającego wykonywanie specjalnego rodzaju służby zauważyć należy, że przepisy przywołane na wstępie stanowią regulację szczególną i w sposób wyraźny wskazują, że winno być ono wydane na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach. Przepisy te zatem w sposób jednoznaczny wyłączyły szerszy zakres postępowania wyjaśniającego. Uproszczony charakter postępowania o wydanie zaświadczenia uniemożliwia stosowanie uregulowania art. 75 § 1 k.p.a., w myśl którego jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem, w szczególności zaś dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Zaznaczyć jedynie można, iż postępowanie dowodowe w tym zakresie, z uwzględnieniem tych środków dowodowych, prowadzone jest przed właściwym organem emerytalnym.
Zaznaczyć w tym miejscu również należy, że zgodnie z określoną w art. 7 Konstytucji RP zasadą legalizmu, znajdującą swój wyraz w art. 6 k.p.a., organy administracji publicznej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa. Źródła prawa powszechnie obowiązującego określone zostały w art. 87 Konstytucji RP, zgodnie z którym do źródeł tych zalicza się: Konstytucję, ustawy, rozporządzenia, ratyfikowane umowy międzynarodowe, a także akty prawa miejscowego ustanowione przez właściwe organy publiczne na obszarze ich działania. Organy administracji publicznej związane są zatem całością porządku prawnego, co oznacza, że nie mogą odstępować od stosowania przepisów ustawowych, bądź aktów wykonawczych, powołując się bezpośrednio na przepisy Konstytucji. Nie są też uprawnione do rozstrzygania w sprawie zgodności z Konstytucją aktów normatywnych i nie mogą odmówić zastosowania w sprawie obowiązującego przepisu uznając jego niekonstytucyjność.
W świetle powyższego istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ prawidłowo wykazał brak podstaw do wydania zaświadczenia żądanej treści.
W ocenie tut. Sądu na w/postawione pytanie należało udzielić pozytywnej odpowiedzi. Przede wszystkim, uwzględniając konkluzje zawarte na wstępie niniejszego uzasadnienia podkreślić jeszcze raz należało, iż organ badając wniosek strony o wydanie zaświadczenia, mógł odnosić się jedynie do zapisów znajdujących się w dokumentach wewnętrznych jednostek, w których skarżący pełnił służbę we wskazanym czasie. Nie mógł więc potwierdzać w zaświadczeniu okoliczności wynikających jedynie z oświadczenia wnioskodawcy, czy też ewentualnie okoliczności, jakie potwierdziliby świadkowie w swych zeznaniach.
Analiza akt administracyjnych niniejszej sprawy prowadziła do wniosku, że organ, zastosował się do w/w reguł postępowania. Organ I instancji zwrócił się bowiem do Naczelnika Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] o zbadanie posiadanych zasobów dokumentów pod kątem treści wniosku inicjującego postępowanie.
W wyniku powyższego w/w komórka organizacyjna poczyniła ustalenia i doszła do konkluzji, że nie posiada w swoim zasobie dokumentów mogących potwierdzić pełnienie przez skarżącego służby w charakterze wskazanym w złożonym wniosku.
W realiach faktycznych sprawy uznać więc należało, iż organ I instancji dokonał formalnej weryfikacji żądania funkcjonariusza. Powyższe świadczy w ocenie tut. Sądu o dopełnieniu przez organy wszelkich wymogów stawianych przez przepisy prawa przy prowadzeniu omawianego postępowania. Organ dochował należytej staranności przy rozpoznawaniu wniosku o wydanie przedmiotowego zaświadczenia. Charakter postępowania zaświadczeniowego, uniemożliwiał zaś organowi prowadzenie postępowania dowodowego w szerszym zakresie. W szczególności nie mógł on dopuszczać dowodów, które dopiero mogły by posłużyć do wytworzenia dokumentacji o określonej treści. Jak to już bowiem podkreślono na wstępie zaświadczenie może jedynie obrazować fakty, które wynikają z już istniejących dokumentów. Zainicjowanie postępowania zaświadczeniowego nie może zaś stanowić asumptu do wytwarzania nowych materiałów w postaci np. nowych wpisów w aktach osobowych, czy nowych adnotacji w materiałach operacyjnych, czy też w postaci dokumentów stworzonych w wyniku odtworzenia wybrakowanych akt. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. .218 K.p.a. organ, niezależnie od przyczyny braku dokumentacji, nie ma bowiem prawnych możliwości wytwarzania nowej dokumentacji. Przyczyny braku dokumentacji mającej potwierdzać fakty podnoszone przez wnioskodawcę, pozostają zaś bez wpływu na wynik niniejszego postępowania. Niezależnie bowiem od tych przyczyn, brak jest możliwości potwierdzenia zaświadczeniem okoliczności, które nie znajdują odzwierciedlenia w istniejących na dzień wydawania zaświadczenia dokumentach.
Brak jest także przesłanek mogących prowadzić do skutecznego zanegowania wniosków organu, o istnieniu w dokumentacji opisów zdarzeń, których zakres ryzyka odbiegał od standardowego ryzyka związanego ze służbą w policji. Organ słusznie wywiódł, ze sam fakt zabezpieczania przez innych policjantów czynności operacyjnych podejmowanych przez stronę nie świadczy per se o tym, że w tych przypadkach zaistniało omawiane ryzyko. O zaistnieniu warunków szczególnych mogących rzutować na wysokość emerytury decydują bowiem konkretne szczegóły danych czynności a nie sam ich charakter. Zagrożenie musi być bowiem realne a nie jedynie hipotetyczne.
Wyjaśnić należało także to, iż w sytuacji istniejącej w niniejszym postępowaniu, gdy przyczyną niemożliwości wydania żądanego zaświadczenia w pewnym zakresie był fakt dokonania brakowania dokumentów, to ani organ
II instancji ani Sąd administracyjny nie mogą badać przyczyn, dla których dokonano takowego wybrakowania dokumentacji archiwalnej. Nie taki jest bowiem cel niniejszego postępowania. Stąd materia ta, jako wykraczająca poza zakres rozpoznawanej sprawy, nie mogła stanowić przedmiotu analizy sądowej. Kluczowy był sam fakt nieistnienia fizycznego części dokumentacji z uwagi na okoliczność jej wybrakowania.
Dodania wymagała też okoliczność, że całokształt postępowania administracyjnego nie wskazuje na to, by analiza posiadanych przez organ zasobów dokumentów była dokonana wbrew treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. akt U 12/13. W realiach sprawy wiążące są tu stanowcze stwierdzenia organu, iż dokonując stosownej analizy dokumentów kierował się wytycznymi zawartymi w w/powołanym wyroku TK. Stąd fakt istnienia podnoszonej w skardze decyzji [...] [...] nie stanowi samoistnego dowodu na naruszenie przez organ treści omawianego wyroku TK. Może ewentualnie świadczyć o tym, że nie dokumentowano innych zdarzeń niż te, które generowały bezpośrednie zagrożenie. Ta jednak problematyka, jako dotycząca bezpośrednio kwestii prawidłowości prowadzenia przez organ dokumentacji, wykracza poza zakres przedmiotowy niniejszej sprawy. W postępowaniu zaświadczeniowym ani organy ani Sąd nie mogą bowiem badać prawidłowości prowadzenia dokumentacji a jedynie zawartość istniejącej dokumentacji.
Wbrew zarzutom skargi organ w niniejszym postępowaniu nie miał podstaw prawnych do tego, by dopuścić dowód z zeznań świadka na okoliczność zdarzeń mających podlegać zaświadczeniu. Jak to już wyjaśniono na wstępie niniejszego uzasadnienia zaświadczenie może potwierdzić wyłącznie fakty wynikające z dokumentów a nie fakty wynikające z zeznań świadków.
W realiach faktycznych sprawy tut. Sąd nie mógł też podzielić zarzutu błędnej interpretacji zapisów posiadanej przez organ dokumentacji. W tym zakresie, poza poprawnie wywiedzioną argumentacją organu znamienne pozostaje to, że ani we wniosku, ani w zażaleniu czy skardze sama strona nie przytoczyła konkretnych zdarzeń opisanych w zebranym przez organ materiale dowodowym, mogących świadczyć o istnieniu okoliczności mających być potwierdzanymi. To zaś sprawia, że omawiany zarzut nie został przez stronę potwierdzony faktami a w konsekwencji nie może prowadzić do zmiany skarżonego rozstrzygnięcia.
Na marginesie dodać także należało, iż skarżone rozstrzygnięcie, nie pozbawia strony możliwości dowodzenia podnoszonych przez wnioskodawcę okoliczności - lecz w odrębnym postępowaniu toczącym się przed Sądem powszechnym. Stosowana tam procedura umożliwia bowiem znacznie szersze badanie faktów podnoszonych przez funkcjonariusza.
W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło