II SA/Wa 2214/20
WyrokWSA w Warszawie2021-05-21
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Janusz Walawski, Waldemar Śledzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności takie jak spożywanie alkoholu w miejscach publicznych, wulgarność wobec funkcjonariuszy, czy agresywne zachowania wobec rodziny, mogą stanowić podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską, jeśli osoba nie została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne lub nieumyślne, a orzeczenia lekarskie i psychologiczne potwierdzają jej zdolność do posiadania broni?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy Policji błędnie zinterpretowały przepisy ustawy o broni i amunicji, cofając pozwolenie na broń na podstawie okoliczności, które nie mieszczą się w katalogu przesłanek negatywnych określonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Przepis ten odnosi się do osób skazanych prawomocnym wyrokiem za określone przestępstwa, a nie do ogólnej oceny postawy etyczno-moralnej czy zachowań niebędących przestępstwami. Ponadto, prawomocne orzeczenia lekarskie i psychologiczne potwierdzające zdolność do posiadania broni są wiążące dla organów Policji.Stan faktyczny
Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji o cofnięciu R. L. pozwolenia na broń palną myśliwską. Podstawą decyzji było ustalenie, że skarżący znajdował się w stanie upojenia alkoholowego w miejscach publicznych, był wulgarny wobec funkcjonariuszy i przechodniów, dwukrotnie osadzono go w Ośrodku dla Osób Nietrzeźwych, a także odnotowano wcześniejsze interwencje związane z agresywnym zachowaniem wobec rodziny. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących cofnięcia pozwolenia na broń.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji, zasądzając jednocześnie od Komendanta Głównego Policji na rzecz R. L. kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 maja 2021 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...]września 2020 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską do celu łowieckiego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z [...] czerwca 2020r.,; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz R. L. kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm., zwanej dalej "K.p.a.") oraz 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1839, zpóźn. zm., zwanej dalej "ustawą o broni"), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] orzekającej o cofnięciu pozwolenie na broń palną myśliwską do celu łowieckiego R. L. (dalej "skarżącemu").
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Komendant Wojewódzki Policji w [...], decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] cofnął R. L. pozwolenie na broń palną myśliwską do celu łowieckiego.
Powodem takiej decyzji było ustalenie, iż w dniach: [...] stycznia 2019 r., [...] grudnia 2019 r. oraz [...] grudnia 2019 r. funkcjonariusze Policji z [...] podejmowali interwencje w stosunku skarżącego, który znajdował się w stanie upojenia alkoholowego, w miejscach publicznych, dwukrotnie doprowadzając go do Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych. Swoje rozstrzygnięcie organ I instancji oparł również na informacjach wskazanych w wywiadach środowiskowych, sporządzonych przez KPP w [...] z dnia [...] grudnia 2019 r., [...] grudnia 2019 r. oraz z dnia [...] marca 2020 r. Wynikało z nich, iż skarżący nie przestrzega zasad współżycia społecznego, popada w ciągi alkoholowe, trwające od kilku dni do kilku tygodni. Widywany jest z osobami z marginesu społecznego, z którymi spożywa alkohol, w stanie upojenia alkoholowego traci świadomość i kontrolę nad sobą. W celu przerwania ciągów alkoholowych, przechodził terapię awersyjną, w postaci implantacji podskórnej – wszywka alkoholowa Z uwagi na powyższe, zdaniem Kierownika Ogniwa Prewencji KPP w [...], skarżący może stanowić zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa publicznego.
Od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], odwołanie do Komendanta Głównego Policji złożył ustanowiony przez skarżącego pełnomocnik.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...].
Komendant Główny Policji, po analizie materiałów postępowania i ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdził, iż właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Z woli ustawodawcy zagrożenie takie wynika wprost w stosunku do osób skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe (lit. a art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy) albo skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu lub przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości albo pod wpływem środka odurzającego, lub gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia (lit. b art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy). Może ono także wynikać z innych okoliczności, niż wymienione w pkt a i b cyt. przepisu, np. jeśli postawa etyczno-moralna posiadacza pozwolenia na broń, tj. jego zachowanie budzi obawę, że może on stworzyć zagrożenie, o którym mowa w tym przepisie prawa.
Biorąc powyższe pod uwagę, organ stwierdził, iż R. L. pomimo posiadania zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią, potwierdzonej stosownymi orzeczeniami: lekarskim i psychologicznym, uzyskanej w obydwu instancjach oraz posiadania pozytywnej opinii w miejscu pracy i środowisku myśliwych - czego organy Policji nie negują - nie daje rękojmi zgodnego z prawem posiadania i używania broni. Świadczą o tym odnotowane w 2019 r. trzy interwencje Policji w związku ze zgłoszeniami, iż w dniach: [...] stycznia 2019 r., [...] grudnia 2019 r. i [...] grudnia 2019 r. w miejscach publicznych, znajdował się w stanie upojenia alkoholowego i spożywał alkohol. W stosunku do legitymujących go funkcjonariuszy oraz przechodniów był wulgarny, jego mowa była bełkotliwa, nie był w stanie samodzielnie utrzymać się na nogach. Dwukrotnie osadzono go w Ośrodku dla Osób Nietrzeźwych. Ponadto, w dniu [...] i [...] stycznia 2017 r. Policja odnotowała dwie interwencje w miejscu zamieszkania skarżącego, w związku z jego agresywnym zachowaniem wobec żony i syna. Z notatki urzędowej, sporządzonej w dniu [...] stycznia 2017 r. przez jednego z funkcjonariuszy KPP w [...], który przeprowadzał czynności interwencyjne wynika, iż syn skarżącego oświadczył, że wymieniony groził jemu i swojej żonie, od około 8 lat znęca się nad nimi psychicznie, w związku z czym obawiają się oni o swoje zdrowie i życie. Dodał, że matka prawdopodobnie nie potwierdzi jego zeznań, z lęku przed tym, iż skarżący zrobi jej krzywdę. Sprawca awantury rodzinnej na wieść o zatrzymaniu i obowiązku udania się na komisariat Policji stał się agresywny, zaczął wyzywać policjantów wulgarnymi i obraźliwymi słowami, wskutek czego policjanci zastosowali wobec niego chwyty obezwładniające i założyli mu kajdanki. Nie chciał poddać się badaniu na zawartość alkoholu we krwi i utrudniał wszelkie czynności Policji. Powyższe okoliczności spowodowały, że rodzinę skarżącego objęto procedurą "Niebieskiej Karty". Jednocześnie organ stwierdził, że żona skarżącego w piśmie z dnia [...] lutego 2017 r. zanegowała opisaną wyżej sytuację informując, iż policjanci źle ocenili sytuację, gdyż chodziło o "pyskówkę" pomiędzy nim, a synem, nie zaś o znęcanie się.
Organ odwoławczy podał też, że procedura "Niebieskiej Karty" została zakończona w dniu [...] lutego 2017 r., z powodu braku dowodów mogących świadczyć o stosowaniu przemocy wobec rodziny. Niemniej, przy ocenie postawy życiowej skarżącego nie można pominąć tych zdarzeń sprzed 3 lat, bowiem niewątpliwie stawiają go one w negatywnym świetle, pomimo tego, że ich okoliczności nie zostały jednoznacznie wyjaśnione.
Biorąc po uwagę powyższe okoliczności organ II instancji stwierdził, iż nie można zachować R. L. pozwolenia na broń z uwagi na ochronę porządku i bezpieczeństwa publicznego, bowiem prezentuje on ambiwalentny stosunek do ustalonych zasad współżycia społecznego. Organ powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, m.innymi na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 października 2011 r., II OSK 1562/10 (opubl. Lex, nr 1151922), w którym sąd stwierdza, iż posiadanie broni oraz posługiwanie się nią jest reglamentowane i jest raczej rodzajem przywileju, niż prawa podmiotowego, w związku z czym od posiadacza broni wymaga się kwalifikowanych cech charakteru oraz zachowania nie budzącego wątpliwości z punktu widzenia ochrony porządku prawnego. Dostępu do broni nie gwarantują przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ani prawo Unii Europejskiej. Broń (bez względu na jej przeznaczenie) ma niewątpliwie ścisły związek ze sferą ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, dlatego właśnie winny je posiadać wyłącznie osoby dające gwarancję, iż swoim postępowaniem nie stworzą dla tych dóbr zagrożenia z jakiegokolwiek powodu. W przekonaniu Komendanta Głównego Policji w stosunku do skarżącego gwarancji takiej nie ma.
Organ II instancji stwierdził też, iż ustalenie, że strona w miejscach publicznych znajdowała się w stanie nietrzeźwości, a wręcz upojenia alkoholowego i spożywała alkohol daje podstawę do sformułowania poglądu, że nie jest ona wiarygodna co do posiadania i używania broni zgodnie z celami porządku i bezpieczeństwa publicznego, a tym samym wzbudza zagrożenie, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Skłonność do nadużywania alkoholu oraz, nierzadko, wywołana nim nadmierna porywczość, urealniają bowiem obawę użycia broni w calach niezgodnych z prawem. Cechy te dyskwalifikują osobę, której udzielono pozwolenia na broń.
Komendant Główny Policji podkreślił, że poczynione przez organ I instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. L. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2020 r. oraz Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2020 r.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania, które to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:
1. art. 7 k.p.a. w zw. art. 8 § 1 k.p.a., z art. 75 § 1 k.p.a., z art. 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 86 k.p.a., w zw. z art. 89 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy,
2. art. 7 k.p.a w zw. z art. 75 § 1 i art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie dokładnego stanu faktycznego sprawy oraz prowadzenia postępowania nie kierując się przez organ zasadą bezstronności i równego traktowania, a w szczególności poprzez oddalenie wszystkich wniosków dowodowych wskazanych przez skarżącego poprzez błędne uznanie jakoby okoliczności te nie były istotne dla niniejszego postępowania, podczas gdy dokumenty te mają istotne znaczenie dla sprawy i nie służą przedłużeniu postępowania,
3. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zwłaszcza jego wybiórczą ocenę tj. brak uwzględnienia orzeczeń lekarskich i psychologicznych wydanych w sprawie, które bezwzględnie wiążą organy administracji, że skarżący spełnia kryteria do posiadania pozwolenia na broń, a także braku ustalenia przez specjalistów, iż jest osobą nadużywająca alkoholu, braku przesłanek do cofnięcia pozwolenia na broń,
4. naruszenie art. 84 § 2 k.p.a poprzez brak uwzględnienia przez organ administracji, iż orzeczenie lekarskie i psychologiczne o zdolności do dysponowania bronią nie stanowi opinii w sprawie podczas gdy orzeczenie to jest opinią biegłych o zdolności do dysponowania bronią nadto, iż nie jest możliwe przeprowadzenie przeciwdowodu z tych dokumentów w postępowaniu administracyjnym.
5. art. 127 § 1 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia w sposób prawidłowy postępowania odwoławczego w sprawie, braku przeprowadzenia dowodów wskazanych w odwołaniu od decyzji i wydaniu decyzji przez organ II instancji bez przeprowadzenia rzeczywistego postępowania odwoławczego;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez rażące naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art 15 ust. 1 pkt. 4 i 6 ustawy o broni i amunicji poprzez uznanie, że w spawie występuje negatywna przesłanka udzielenia pozwolenia na broń i determinująca cofnięcie pozwolenia tj. że skarżący jest osobą uzależnioną od alkoholu podczas gdy z okoliczności sprawy nie wynika w żadnej mierze taka okoliczność, a także jakoby skarżący stwarzał zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa publicznego, podczas gdy skarżący nie został skazany prawomocnym wyrokiem za żadne przestępstwo umyślne czy też nieumyślne przeciwko życiu lub zdrowiu czy też przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia, a organ w sposób nieuprawniony rozszerzył przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń dokonując niewłaściwej wykładni przepisów ustawy o broni i amunicji.
Wobec powyższych R. L. wniósł o:
1. przeprowadzenie dowodu z dokumentów: legitymacji R. L. osoby dopuszczonej do posiadania broni i legitymacji R. L. PZŁ celem ustalenia, że Skarżący od 1990 roku jest członkiem PZŁ, a także ustalenia od kiedy R. L. ma pozwolenie na broń (dokumenty zostały załączone do odwołania z dnia [...] lipca 2020 roku, a także z dokumentu: postanowienia Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] lipca 2020 roku o wydaniu nienagannej opinii o osobie – R. L. wpisanej na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej celem wykazania, że R. L. cieszy się nienaganną opinią, braku przesłanek do cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską (dokument załączony do wniosku dowodowego pełnomocnika Odwołującego z dnia [...] lipca 2020 roku),
2. przeprowadzenie dowodu z oświadczeń M. L. z dnia [...] września 2020 roku, A. L. z dnia [...] lutego 2017 roku, a także z dnia [...] września 2020 roku i pisma A. L. do Komendy Policji w [...] celem wykazania, że R.L. nigdy nie stosował przemocy wobec rodziny: żony i syna, że Skarżący ma z bliskimi normalne kontakty rodzinne, że nie ma żadnych przesłanek do cofnięcia mu pozwolenia na broń myśliwską,
3. przeprowadzenie dowodu z potwierdzenia płatności przez R. L. w dniu [...] grudnia 2019 roku i robienia przez niego zakupów w sklepie "[...]" celem wykazania, że Skarżący w dniu [...] grudnia 2019 roku (kiedy Policja zarzuca mu, że był w stanie upojenia alkoholowego) normalnie robił zakupy spożywcze w sklepie- sprzedawca sprzedawał mu produkty spożywcze a zatem nie był w stanie takiego upojenia alkoholem, które uniemożliwiałoby normalne funkcjonowanie Skarżącego,
4. przeprowadzenie dowodu z dokumentów: decyzji Komendanta Głównego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 roku o uchyleniu decyzji organu I instancji i orzeczeniu o zachowaniu wpisu na liście kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej a także pokwitowania z dnia [...] stycznia 2017 roku o odbiorze broni palnej i amunicji celem wykazania, że wobec prawomocnego umorzenia postępowania karnego wobec Skarżącego zachował on prawo do wpisu na liście kwalifikowanych pracowników ochrony i organ nie dopatrzył się wówczas żadnych okoliczności stanowiących rzekomo, iż R. L. stanowi zagrożenie dla siebie, porządku czy bezpieczeństwa publicznego,
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. – zwaną dalej "P.p.s.a.").. Zgodnie z przywołanym art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
W niniejszej sprawie wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. złożył zarówno Organ, jak i Skarżący (k. 53 akt sądowych).
Zgodnie z art. 120 P.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd wskazuje, że na podstawie art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz. U. z 2020 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (oraz odpowiednio na postanowienia).
Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008r., sygn. akt II FSK 1665/06, opublikowany - podobnie jak pozostałe przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).
Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w nin. sprawie nie ma zastosowania).
Badając legalność zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem Organ wydając decyzję naruszył zarówno przepisy prawa materialnego, jak i przepisy procesowe w stopniu, mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie Sąd zauważa, że niniejszej sprawie skarga została oparta zarówno na naruszeniach prawa procesowego, które skarżący upatruje, w szczególności, w niepodjęciu przez organy wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jego "wybiórczą" ocenę prowadzącą do uznania, że istnieją przesłanki do cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską w stosunku do skarżącego, jak i naruszeniu prawa materialnego, poprzez niewłaściwą wykładnię przepisu art. 18 ust. 1 pkt w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 4 i 6 ustawy o broni i amunicji.
W takiej sytuacji, co do zasady, w pierwszej kolejności rozważeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż tylko ustalony prawidłowy stan faktyczny stanowi podstawę do właściwej subsumpcji przepisów prawa materialnego.
Sąd w niniejszej sprawie odstępuje od tej zasady albowiem zasadniczy spór w sprawie dotyczy podstaw prawnych "spornej" decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń skarżącemu oraz – na tym tle - wykładni zastosowanych przepisów materialnoprawnych. Zdaniem Sądu, przesądzenie tej kwestii, tj. prawidłowej wykładni przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, determinuje zakres niezbędnych ustaleń faktycznych do których zobowiązany był organ, a w konsekwencji, także ocenę zasadności podniesionych zarzutów procesowych.
I tak: w punkcie wyjścia Sąd stwierdza, że organy swoje rozstrzygnięcie oparły na przepisie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni, uznając, że "(...) stronę można zaliczyć do grupy ujętych w dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, tj. do grupy osób stanowiących zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego".
Zdaniem organu odwoławczego, w myśl przywołanych wyżej przepisów, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, przy czym "(...) z woli ustawodawcy zagrożenie takie wynika wprost w stosunku do osób skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe (lit. a art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy) albo skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu lub przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości albo pod wpływem środka odurzającego, lub gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia (lit. b art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy)".
Jednocześnie organ podkreślił, że "(...) Niemniej może ono także wynikać z innych okoliczności, niż wymienione w pkt a i b cyt. przepisu, np. jeśli postawa etyczno-moralna posiadacza pozwolenia na broń, tj. jego zachowanie budzi obawę, że może on stworzyć zagrożenie, o którym mowa w tym przepisie prawa" (por. str. 2 uzasadnienia zaskarżonej decyzji – k. 73 akt adm.).
Przy tak dokonanej wykładni przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni nawiązujących do przesłanek negatywnych wydania pozwolenia na broń organ odwoławczy uznał, że "(...) pomimo posiadania zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią potwierdzonej stosownymi orzeczeniami: lekarskim i psychologicznym, uzyskanej w obydwu instancjach oraz posiadania pozytywnej opinii w miejscu pracy i środowisku myśliwych - czego organy Policji nie negują – (skarżący) nie daje rękojmi zgodnego z prawem posiadania i używania broni".
Zdaniem organu, świadczą o tym, w szczególności, "(...) odnotowane w 2019 r. trzy interwencje Policji w związku ze zgłoszeniami, iż w dniach: [...].01.2019 r., [...].12.2019 r. i [...].12.2019 r. w miejscach publicznych, znajdował się w stanie upojenia alkoholowego i spożywał alkohol", a także inne okoliczności szczegółowo opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (tj. agresywna postawa skarżącego w stosunku do legitymujących go funkcjonariuszy oraz komisariacie policji, wulgarna postawa wobec przechodniów; zachowania agresywne w stosunku do rodziny, etc.).
W ocenie Sądu, dokonana przez organ odwoławczy wykładnia powyższych przepisów materialnoprawnych, na tle powołanych wyżej okoliczności faktycznych uzasadniających cofnięcie pozwolenia na broń, jest wadliwa.
W punkcie wyjścia Sąd wskazuje, że zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji) właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2–6.
Natomiast w myśl przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6) przywołanej ustawy pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego:
a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.
b) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo:
- przeciwko życiu i zdrowiu,
- przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia.
W ocenie Sądu, wykładnia gramatyczna powyższego przepisu jest jednoznaczna i prowadzi do wniosku, że zawiera on swego rodzaju definicję pojęcia "osoby stwarzającej zagrożenie dla siebie, porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego", której to osobie nie można wydać pozwolenia na broń, lub której, stosownie do treści art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, organy Policji są zobowiązane cofnąć pozwolenie na broń. Ustawodawca nakazuje w tym przepisie uznawać za osoby stwarzające zagrożenie dla siebie, porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego, po pierwsze, osoby skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe (lit. a), a po drugie, osoby skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo: przeciwko życiu i zdrowiu, a także przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia (lit. b).
Odwoływanie się zatem do przesłanki "postawy etyczno-moralnej", jako podstawy do cofnięcia pozwolenia na broń czy też, jak wskazał organ w dalszej części zaskarżonego uzasadnienia, do oceny, że skarżący "(...) prezentuje ambiwalentny stosunek do ustalonych zasad współżycia społecznego", stanowi nieuprawnioną wykładnię rozszerzającą komentowanego art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni, gdyż ten ostatni literalnie odwołuje się do przesłanki skazania prawomocnym orzeczeniem za określone rodzaje przestępstw – wymienione w pkt 6 lit. a) lub b).
Zaprezentowane przez Sąd rozumienie przesłanki "(...) osoby stwarzającej zagrożenie dla siebie, porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego" w kontekście skazania takiej osoby prawomocnym orzeczeniem za określone rodzaje przestępstw ma swoje oparcie również w wykładni systemowej wewnętrznej oraz celowościowej, a w szczególności w instytucji zatrzymania i odebrania broni i amunicji w stosunku do osoby, która nie została jeszcze skazana prawomocnym wyrokiem za określone przestępstwa, ale w stosunku do której toczy postępowanie karne o popełnienie przestępstwa określonego w art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy.
Mianowicie, zgodnie z art. 19 ust. 1a ustawy o broni, Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata.
Wskazana regulacja koresponduje więc z normą art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni, statuując zasadę, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, b) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo - przeciwko życiu i zdrowiu, - przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia.
Inaczej mówiąc, skoro zatem czynność odebrania broni w trybie art. 19 ust. 1a ustawy o broni może być podjęta wyłącznie wobec posiadacza broni, przeciwko któremu toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni, to nie można przesłanki "(...) zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego" sprowadzać do tak niedookreślonych okoliczności, jakie przywołuje organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu, takiej wykładni "spornych" przepisów nie może zmienić eksponowana przez organ odwoławczy skądinąd niekwestionowana także przez sądy administracyjne zasada, że posiadanie broni oraz posługiwanie się nią jest w polskim porządku prawnym ściśle reglamentowane i podlega restrykcyjnej ocenie oraz, że należy je traktować jako rodzaj przywileju, a nie jako prawo podmiotowe. Podobnie, jako prawidłowe uznać należy założenie, że od osoby posiadającej takie pozwolenie wymaga się kwalifikowanych cech charakteru oraz zachowania niebudzącego wątpliwości z punktu widzenia ochrony porządku prawnego. Posiadacz broni powinien być więc osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu.
Umknęło jednak w tych rozważaniach organowi odwoławczemu to, że – z drugiej strony – ustawodawca w przepisach ustawy o broni kwestie cofnięcia pozwolenia na broń uregulował w sposób zamknięty, nie pozostawiając jej uznaniu organu.
Brzmienie przepisu art. 18 ust. 1 ustawy o broni "cofa pozwolenie na broń" oznacza, że decyzja w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego, lecz ma charakter decyzji związanej. Przepis ten nakłada na organ Policji obowiązek wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. Podkreślenia wymaga, że katalog wymieniony w tym przepisie ma obecnie charakter zamknięty, zaś w przypadku art. 15 ust. 1 pkt 4 tej ustawy ustawodawca sam rozstrzygnął, że istnienie zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego uzasadnia okoliczność skazania za określone tamże przestępstwo umyślne.
Nietrafna na tle powyższych przepisów jest więc argumentacja organu, który uznał, że "(...) Ustalenie, że strona w miejscach publicznych znajdowała się w stanie nietrzeźwości, a wręcz upojenia alkoholowego i spożywała alkohol daje podstawę do sformułowania poglądu, że nie jest ona wiarygodna co do posiadania i używania broni zgodnie z celami porządku i bezpieczeństwa publicznego, a tym samym wzbudza zagrożenie, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji".
Inaczej mówiąc, podkreślana przez organ "(...) skłonność do nadużywania alkoholu oraz, nierzadko wywołana nim nadmierna porywczość", które to okoliczności "(...) urealniają obawę użycia broni w calach niezgodnych z prawem" i tym samym "(...) dyskwalifikują osobę, której udzielono pozwolenia na broń", nie mieszczą się w dyspozycji przepisu art. art. 15 ust. 1 pkt 6 komentowanej ustawy.
W ocenie Sądu, w gruncie rzeczy zauważa to także organ, skoro w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego o cofnięcie pozwolenia na broń ukierunkował je na zbadanie czy skarżący nie wykazuje istotnego zaburzenia funkcjonowania psychologicznego lub uzależnienia od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych i dlatego zobowiązał stronę do przedłożenia orzeczenia lekarskiego i psychologicznego celem potwierdzenia zdolności do dysponowania bronią a to w związku z powzięciem przez Policję informacji o trzech interwencjach ze stycznia i grudnia 2019r. w związku ze spożywaniem alkoholu.
W sprawie bezspornym jest (potwierdza to także organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji), że takie zaświadczenia zostały przez skarżącego przedłożone organom Policji i wynika z nich, że skarżący spełnia kryteria i ma zdolność do posiadania broni. Sąd zauważa przy tym, że organ, aktywnie uczestnicząc w tym procesie, m. innymi odwołał się od orzeczenia psychologicznego oraz lekarskiego nr [...] z dnia [...] stycznia 2020r., z których wynika, że skarżący nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni (por. k. 181 i 183 akt adm.). Jednak organy odwoławcze odpowiednio orzeczeniem psychologicznym nr [...] i lekarskim nr [...]– utrzymały w mocy dotychczasowe orzeczenia potwierdzając, że skarżący nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni.
W tym miejscu Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 15 h ust. 7 ustawy o broni i amunicji orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne. Organy Policji są takim orzeczeniem związane i nie są uprawnione do oceny przyczyn, dla których uprawniony lekarz orzekł, że skarżący nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni.
Dodać można, że nie mają również kompetencji do weryfikowania zasadności wydania osobie ubiegającej się o broń lub broń już posiadającej orzeczenia o określonej treści, ani też do wyjaśniania rozbieżności pomiędzy orzeczeniami wydanymi przez lekarzy albo psychologów w I, jak i w II instancji.
Wszelka dokumentacja badań, na podstawie których lekarz czy psycholog wydał swoje orzeczenie, pozostaje w dyspozycji tych orzeczników i podlega - podobnie jak ich praca kontroli i nadzorowi właściwego wojewody, zgodnie z art 15i ustawy o broni i amunicji.
Wskazać należy, iż również sądy administracyjne nie mają możliwości do weryfikacji orzeczeń lekarskich czy psychologicznych w sprawach dotyczących pozwolenia na broń palną, zaś sprawowanie przez te sądy kontroli wobec zaskarżonych decyzji dotyczących dysponowania bronią palną, sprowadza się jedynie do kontroli tych decyzji pod względem ich zgodności z obowiązującym w czasie ich wydania prawem.
Dlatego też Sąd podziela w tej kwestii pogląd skarżącego, że ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym w szczególności z ujawnionych orzeczeń lekarskich oraz psychologicznych nie wynika aby skarżący był osobą uzależnioną od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych czy też wykazywał istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego, a wręcz odwrotnie, wskazują, że skarżący nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni.
Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że powołane przez organy okoliczności mające potwierdzać, że skarżący "(...) nie jest osobą wiarygodną co do posiadania i używania broni zgodnie z celami porządku i bezpieczeństwa publicznego", gdyż "notorycznie sprzeniewierza się porządkowi publicznemu i prawnemu oraz nie przestrzega zasad współżycia społecznego, które to powodują realną obawę o bezpieczeństwo innych osób", pozostają niejednokrotnie ze sobą albo w sprzeczności wewnętrznej, albo charakteryzują się dowolnością uznaniową.
I tak: z relacji z czynności wyjaśniających przeprowadzonych w dniu [...].09.2017r. wynika, że "R. L. cieszy się nienaganną opinią w środowisku łowieckim i miejscu pracy, aktualna opinia w miejscu zamieszkania pozytywna", zaś "(...) przeprowadzone czynności w ramach procedury Niebiskiej Karty nie potwierdziły stosowania przemocy wobec rodziny" (por. k. 161 akt adm.).
Podobny we wnioskach końcowych jest raport Komendanta KP w [...] z dnia [...].09.2017r., w którym podkreśla się, że "(...) na podstawie zebranych materiałów opiniowany w chwili obecnej nie stanowi zagrożenie dla siebie oraz porządku i bezpieczeństwa publicznego" (k. 157 akt adm.).
Niezrozumiałym dla Sądu w swej konkluzji jest też informacja z ustaleń Policji z dnia [...].12.2019r., w której z jednej strony stwierdza się, że skarżący "w miejscu zamieszkania posiada opinię pozytywną", z drugiej zaś, że – poprzez wskazane w informacji okoliczności "widywania z osobami z marginesu społecznego" - skarżący jest osobą, która "nie przestrzega norm i zasad współżycia społecznego" (k. 176 akt adm.).
W opozycji do przyjętej przez organy oceny co do "naruszania" przez skarżącego porządku i bezpieczeństwa publicznego pozostaje także opinia Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] lipca 2020r. o wydaniu nienagannej opinii o skarżącym wydana na potrzeby wpisania na listę kwalifikowaną pracowników ochrony fizycznej. Oczywiście, rację ma organ odwoławczy, że opinia ta nie została wydana na potrzeby przedmiotowego postępowania o cofnięcie broni myśliwskiej, tym niemniej trudno w racjonalnych kategoriach zaakceptować, że ten sam organ w analogicznym okresie wydaje w gruncie rzeczy odmienne opinie w zakresie przesłanki zagrożenia dla porządku i bezpieczeństwa publicznego.
Wymienione, co należy wyraźnie podkreślić, jedynie przykładowo podane okoliczności i informacje wskazują, że – w ocenie Sądu – zgromadzony w sprawie materiał dowodowy narusza zasadę wyrażoną w 80 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona, w związku z określoną w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. zasadą prowadzenia postępowania w taki sposób aby wyczerpująco zebrać i ocenić cały materiał dowodowy.
Reasumując dotychczasowe ustalenia i rozważania, w ocenie Sądu, organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy prawa materialnego tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe przyjęcie, że Skarżący stwarzał zagrożenie dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego z uwagi na negatywną postawę etyczno-moralną skarżącego oraz jego zachowanie, podczas gdy Skarżący nie został skazany prawomocnym wyrokiem za żadne przestępstwo umyślne czy też nieumyślne przeciwko życiu lub zdrowiu czy też przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia, a tym samym organ w sposób nieuprawniony "rozszerzył" przesłanki uprawniające organ do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń.
Jednocześnie Sąd podziela pogląd skarżącego, że ze zgromadzonych w sprawie dowodów nie wynika także, aby zaistniały podstawy do cofnięcia zainteresowanemu broni z powodu istotnego zaburzenia funkcjonowania psychologicznego lub uzależnienia od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych, gdyż przedłożone w toku postępowania prawomocne orzeczenia lekarskie i psychologiczne jednoznacznie stwierdzają, że skarżący nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni.
W konsekwencji, organy naruszyły także przepisy postępowania, o których mowa w art. 7 k.p.a. w zw. art 8 § 1 oraz z art. 75 § 1 i 77 § 1 w zw. z art. 86 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. i 89 k.p.a., gdyż nie oparły swojego rozstrzygnięcia na mających istotne znaczenie dla prawidłowego załatwienia sprawy zgromadzonych dowodach.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, jak i utrzymującą nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...].
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy związany jest poglądem prawnym Sądu co do wykładni przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni.
Na wniosek Skarżącego Sąd zasądził na jego rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie – tekst jedn. Dz. U. poz. 1800) w wysokości obejmującej wpis sądowy od skargi (200 zł) i koszty zastępstwa procesowego (480 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło