II SA/Wa 2264/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung Sędzia WSA Agnieszka Góra - Błaszczykowska Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi A.C. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień służbowy w korpusie aspirantów Służby Celnej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. W dniu 27 listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w K., działając na podstawie art. 223 ust. 1, 4, 7 i 10 oraz art. 115 ust. 1 pkt. 3 lit. b) ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), mianował A.C. z dniem [...] listopada 2009 r. na stopień służbowy aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej. Pismem z dnia [...] grudnia 2010 r., wniesionym za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w K. do Szefa Służby Celnej, p. A.C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez mianowanie na stopień wynikający z przyjętego kryterium punktowego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji oraz wskazanie, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy wziąć pod uwagę dyspozycję art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Nadto wniósł o wypłacenie kwoty wynikającej z różnicy wynagrodzenia należnego z racji przysługującego mu stopnia służbowego, a stopniem służbowym nadanym mu decyzją (aktem mianowania) Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w K. przesłał odwołanie do rozpatrzenia przez Szefa Służby Celnej, który pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. poinformował Skarżącego o rozpatrzeniu odwołania w trybie administracyjnym do dnia [...] sierpnia 2011 r. Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, po rozpoznaniu odwołania A.C. z dnia [...] grudnia 2010 r. od aktu mianowania Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] listopada 2009 r. na stopień służbowy aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w zakresie określenia korpusu. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, w szczególności, iż zgodnie z treścią art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym niż wymieniony w pkt 1 i w ust. 2 ustawy – określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Jednakże przepis ten nie dotyczy odwołującego się albowiem w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, tj. w dniu [...] października 2009 r., A.C. zajmował stanowisko inspektora celnego i posiadał stopień służbowy starszego dyspozytora celnego. Dalej organ wyjaśnił, że przepis art. 223 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej stanowi, iż funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wyjścia w życie ustawy pełnił służbę w stopniu starszego dyspozytora, tak jak w przypadku skarżącego, określa się stopień w korpusie aspirantów Służby Celnej. A.C. w skardze z dnia [...] września 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie decyzji Szefa Służby Celnej oraz aktu mianowania Dyrektora Izby Celnej w K. W uzasadnieniu skargi wskazał na naruszenie przez organ art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, poprzez błędne rozumienie zawartego w tym przepisie sformułowania "przed dniem wejścia w życie ustawy". W jego ocenie sformułowanie to odnosi się do całego okresu jego służby przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie jedynie okresu bezpośrednio dzień ten poprzedzającego. Nadto zarzucił naruszenie art. 2 i 7 Konstytucji RP, poprzez działanie organu wbrew zasadzie demokratycznego państwa prawnego, a także zasadzie działania organu państwa na podstawie i w granicach prawa oraz art. 6 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), poprzez nieuwzględnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o interpretacje Szefa Służby Celnej oraz pisemne polecenia. Zarzucił też naruszenie art. 7 i 77 k.p.a., poprzez wydanie decyzji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w postaci zajmowania przez skarżącego stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników, a także wydanie przez Szefa Służby Celnej rozstrzygnięcia nieprzewidzianego w art. 138 §1 k.p.a. i rozstrzygnięcie sprawy tylko w zakresie korpusu, z pominięciem stopnia służbowego funkcjonariusza celnego. W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania niniejszej sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Badana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn zawartych w skardze. Potwierdzona orzecznictwem sądowym (uchwała z dnia 8 czerwca 2010 r. o sygn. akt II PZP 5/10 Sądu Najwyższego, OSN Izba Pracy z 2010 r. nr 23-24, poz. 279; orzeczenia sądów administracyjnych to jest: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK 1813/10 oraz, między innymi, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygnaturach akt odpowiednio: II SAB/Wa 164/10 z dnia 30 września 2010 r. oraz II SAB/Wa 175/10 z dnia 10 listopada 2010 r. – orzeczenia dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl) zasada potwierdzająca możliwość kontroli przez organ II instancji w postępowaniu administracyjnym aktów mianowania funkcjonariuszy celnych, wydanych na podstawie przepisów art. 223 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej w zakresie prawidłowości przypisania danego funkcjonariusza do określonego korpusu Służby Celnej, zakłada stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie wykonywania tej kontroli. Zgodnie z treścią art. 129 § 2 Kpa odwołanie od decyzji organu I instancji wnosi się za pośrednictwem tegoż organu do organu II instancji w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji organu I instancji. Natomiast zgodnie z treścią art. 16 § 1 k.p.a. decyzja organu I instancji, od której nie wniesiono w zakreślonym terminie odwołania, staje się ostateczna. W niniejszej sprawie A.C. odwołanie to wniósł po upływie ponad roku od dnia doręczenia mu aktu mianowania, co jest w sprawie bezsporne. Nadto zainteresowany funkcjonariusz w odwołaniu nie zawarł wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, a jedynie podkreślił, że nie został pouczony o środkach zaskarżenia. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, stwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż w niniejszej sprawie nie doszło do uchybienia terminu do złożenia odwołania od aktu mianowania, albowiem akt mianowania nie zawierał pouczenia o odwołaniu, zatem zgodnie z treścią art. 112 k.p.a., brak taki nie może szkodzić stronie, nie jest wystarczające. Organ myli bowiem pojęcia "złożenie odwołania w terminie" z pojęciem "uchybienie terminu do złożenia odwołania" oraz instytucją przywrócenia terminu. Przypomnieć należy, iż uchybienie terminu do złożenia odwołania jest w niniejszej sprawie bezsporne, tak jak i bezsporny jest brak pouczenia przez organ w akcie mianowania o przysługującym skarżącemu środku zaskarżenia. Natomiast twierdzenie organu, iż z uwagi na brak stosownego pouczenia w akcie mianowania do uchybienia terminu nie doszło, jest nieprawidłowe i narusza wprost dyspozycję art. 129 § 2 k.p.a.. Przepis ten z mocy prawa ustanawia czternastodniowy termin do złożenia odwołania. Brak stosownego pouczenia o odwołaniu nie spowodował ustania mocy powyższej normy, a jedynie otworzył skarżącemu drogę do przywrócenia mu, na jego wniosek, terminu, który został uchybiony. Brak stosownego pouczenia o środkach odwoławczych nie stwarza możliwości złożenia przez stronę odwołania w każdym czasie, ale jedynie z zachowaniem zasad określonych w art. 58 i art. 59 k.p.a. Obowiązkiem organu było w pierwszej kolejności zbadanie dopuszczalności odwołania oraz zachowania terminu jego wniesienia (art. 134 k.p.a.), czego organ nie uczynił i co stanowi podstawowe uchybienie proceduralne w niniejszej sprawie, skutkujące wadliwością wydanej w trybie odwoławczym decyzji. Szef Służby Celnej przystąpił do rozpatrzenia odwołania i wydał w tym zakresie decyzję, mimo iż bezsporne było wniesienie tego odwołania przez skarżącego z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Zatem samo procedowanie przez organ II instancji w przedmiocie rozpatrywania odwołania od aktu mianowania, jak i wydanie decyzji w tym przedmiocie, było co najmniej przedwczesne. Dotknięta taką wadą zaskarżona decyzja Szefa Służby Celnej nie mogła ostać się w obrocie prawnym albowiem rozstrzygnięto w niej materię rozstrzygniętą wcześniej decyzją ostateczną (tu aktem mianowania Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] listopada 2009 r.), co skutkuje nieważnością zaskarżonej decyzji, wskazanej w treści art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a. - co Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził w wyroku. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku