II SA/Wa 231/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Stanisław Marek Pietras, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Szefa Służby Celnej z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości Dyrektor Izby Celnej w G. aktem z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 223 ust. 1 i 5 i art. 115 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), mianował S.S. na stopień [...] w korpusie [...] Służby Celnej z dniem [...] listopada 2009 r. W odwołaniu od powyższego aktu mianowania z dnia 10 grudnia 2009 r., które wpłynęło do organu w dniu 14 grudnia 2009 r. S. S. zarzucił mu rażące naruszenie art. 6 i 7 k.p.a. oraz art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej poprzez jego niezastosowanie w sprawie. W związku z tym wniósł o jego uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez mianowanie odwołującego na stopień [...] w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, ewentualnie o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji z uwzględnieniem dyspozycji art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Szef Służby Celnej postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 129 § 1 i 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostanie złożone bezpośrednio w siedzibie organu administracji publicznej bądź nadane w publicznej placówce pocztowej operatora publicznego. Organ wskazał, iż jak wynika z akt sprawy, akt mianowania Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] listopada 2009 r. został doręczony odwołującemu w dniu 21 grudnia 2009 r., a zatem termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg w dniu 22 grudnia 2009 r. Natomiast funkcjonariusz odwołanie od przedmiotowego aktu (decyzji) złożył w dniu 14 grudnia 2009 r. w kancelarii Izby Celnej w G., a więc przed doręczeniem aktu mianowania i rozpoczęciem biegu terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. Szef Służby Celnej podniósł w związku z tym, iż w oparciu o przepis art. 134 k.p.a. stanowiący, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, należało stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania wniesionego przed doręczeniem aktu mianowania, co uniemożliwiało jego merytoryczne rozpoznanie. W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. S. zarzucił mu naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie określenia terminu do odwołania, tj. art. 129 § 2 i wniósł o stwierdzenie jego nieważności oraz potwierdzenie prawidłowego wniesienia odwołania z dnia 10 grudnia 2009 r. W uzasadnieniu wskazał, że ze względu na miejsce pełnienia służby w S., bezpośredni przełożony – Kierownik Referatu Dozoru w Urzędzie Celnym w S., poinformował go o akcie mianowania, tj. zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. ogłosił treść aktu mianowania ustnie w trakcie rozmowy telefonicznej. Poprosił też o przekazanie pozostałym funkcjonariuszom, że wszyscy mają się zgłosić do Oddziału Celnego w C. celem odbioru aktów mianowania. Zdaniem skarżącego argumentem przemawiającym za tym, iż decyzja została ogłoszona ustnie jest okoliczność, że pisząc odwołanie, znał nie tylko jej treść, ale i jej numer, gdyż w tej sprawie dzwonił do kierownika. Zatem zaskarżone postanowienie jest wadliwe, bowiem odwołanie zostało wniesione w terminie 14 dni od ogłoszenia treści aktu mianowania. W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Wskazał również, że powzięcie wiadomości o decyzji nie oznacza jej ustnego ogłoszenia, od którego liczony byłby termin do wniesienia odwołania. W przypadku skarżącego odwołanie zostało wniesione przed rozpoczęciem biegu terminu do dokonania tej czynności, a zatem przedwcześnie i nie może wywoływać skutków prawnych. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów, niż podniesione w zarzutach. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", w myśl którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Powołany przepis reguluje postępowanie wstępne przed organem odwoławczym, którego celem jest ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym lub podmiotowym. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz wyłączenia przez przepisy szczególne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Stosownie do przepisu art. 127 § 1 k.p.a., odwołanie przysługuje od decyzji, która została doręczona lub ogłoszona stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). Odwołanie jest zatem niedopuszczalne, gdy decyzja nie weszła do obrotu prawnego, tj. pomimo jej wydania, nie została stronie doręczona lub ogłoszona bądź też czynność organu administracji publicznej nie jest decyzją administracyjną, a stanowi np. czynność materialno-techniczną. Natomiast uchybienie terminu do wniesienia odwołania zachodzi wtedy, gdy odwołanie zostało wniesione po upływie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Podkreślić jednakże należy, że przez doręczenie (ogłoszenie) decyzji należy rozumieć doręczenie lub ogłoszenie w sposób unormowany w przepisach art. 39-49 k.p.a. W realiach rozpoznawanej sprawy bezsporna jest okoliczność, iż akt mianowania Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] listopada 2009 r. został doręczony skarżącemu w dniu 21 grudnia 2009 r. w sposób określony w art. 39 z zw. z art. 42 § 2 k.p.a., a zatem w dniu 22 grudnia 2009 r. rozpoczął bieg 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od powyższego aktu do Szefa Służby Celnej. Tymczasem skarżący odwołanie wniósł za pośrednictwem organu pierwszej instancji w dniu 14 grudnia 2009 r. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, wniesienie odwołania przed rozpoczęciem biegu terminu do dokonania tej czynności jest przedwczesne i nie może wywoływać skutków prawnych (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2008 r., I OSK 831/07, Lex nr 523 914). W sytuacji, w której decyzja nie została doręczona bądź doręczenie zostało dokonane z obrazą przepisów k.p.a. traktujących o doręczeniach, brak jest podstaw do ustalenia, że rozpoczął bieg termin do złożenia odwołania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2011 r., I SA/Wa 1917/10, Lex nr 991 597). Z powyższego wynika, że Szef Służby Celnej błędnie przyjął, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu i należało stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, czym naruszył przepis art. 134 k.p.a. Właściwe było bowiem w takiej sytuacji wydanie postanowienia o niedopuszczalności odwołania, skoro akt mianowania nie wszedł do obrotu prawnego w dniu wniesienia odwołania. Nie można zgodzić się przy tym ze stanowiskiem skarżącego, iż akt mianowania został mu ogłoszony ustnie drogą telefoniczną przez jego bezpośredniego przełożonego przed 10 grudnia 2009 r. i stąd odwołanie zostało wniesione z zachowaniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Zdaniem Sądu przełożony jedynie poinformował skarżącego, że w dniu [...] listopada 2009 r. w stosunku do niego został wydany przez Dyrektora Izby Celnej w G. akt mianowania na stopień [...] w korpusie [...] Służby Celnej. Wobec bardzo szczegółowego uregulowania kwestii doręczeń w przepisach art. 39-49 k.p.a., nie sposób przyjąć, by informacja przekazana telefonicznie przez przełożonego mogła być utożsamiana z ogłoszeniem decyzji. Ponadto, gdyby nawet podzielić argumentację S. S., to należy zadać pytanie, jaki miałby być cel wyjazdu skarżącego i innych funkcjonariuszy pełniących obowiązki w S. do C., gdzie w dniu 21 grudnia 2009 r. odebrali akty mianowania za pisemnym pokwitowaniem. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § pkt 1 lit a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O rozstrzygnięciu wykonania zaskarżonego postanowienia orzeczono w oparciu o art. 152 powołanej ustawy.