II SA/Wa 2358/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lipca 2021 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku uchyla zaskarżoną decyzję I. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (zwany dalej "Prezesem ZUS") decyzją z [...] września 2020r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku K. S. (zwana dalej "Skarżącą") z [...] września 2020r., odmówił przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku. W podstawie prawnej powołał art. 83 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2018r., poz. 1270 ze zm., zwana dalej: "u.e.r.FUS"). Prezes ZUS w uzasadnieniu podał, że zgodnie z ww. przepisem świadczenie w drodze wyjątku może być przyznane ubezpieczonym i pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania. Warunki te muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie choćby jednego z nich wyklucza możliwość przyznania tego rodzaju świadczenia. Renta rodzinna jest pochodną świadczenia osoby zmarłej i w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlega spełnienie ww. warunków przez osobę zmarłą, a następnie przez wnioskodawcę - członka rodziny osoby zmarłej. Z dokumentacji znajdującej się w aktach rentowych wynika, że ojciec Skarżącej, na przestrzeni 55 lat życia udokumentował 27 lat, 3 miesiące i 29 dni łącznych okresów składkowych i nieskładkowych, ale w 10-leciu przypadającym przed dniem powstania niezdolności pracy, zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych - wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym - udokumentował tylko 4 miesiące i 18 dni okresów składkowych. W latach 2010-2019 nie udowodniono żadnego okresu zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym oraz ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym. W sprawie nie wykazano też szczególnych okoliczności uniemożliwiających przezwyciężenie przeszkód w wykonywaniu zatrudnienia, bowiem wobec ojca Skarżącej w ww. przerwie nie orzeczono całkowitej niezdolności do pracy. Nie istniały zatem, w tym czasie, przeszkody w podjęciu zatrudnienia i objęciu ubezpieczeniem, w celu zapewnienia w przyszłości uprawnień do świadczenia z ubezpieczeń społecznych. Przez szczególne okoliczności rozumie się wydarzenia o charakterze nadzwyczajnym, które wbrew zamiarom i woli ubezpieczonego stanowią niemożliwą do przezwyciężenia przeszkodę w kontynuowaniu zatrudnienia. Prezes ZUS wskazał, że przy rozpatrywaniu uprawnień do renty rodzinnej w drodze wyjątku ocenie podlegała też sytuacja materialna, z tym, że nie stanowi ona jedynego kryterium przesądzającego o przyznaniu świadczenia w drodze wyjątku. Prezes ZUS, reasumując stwierdził, że w stanie faktycznym sprawy nie znalazł podstaw do przyznania Skarżącej renty rodzinnej, na mocy art. 83 u.e.r.FUS. 2. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca nie zgodziła się z zaskarżoną decyzją i wskazała, że jej ojciec przepracował 27 lat, 3 miesiące i 29 dni i w tym czasie odprowadzał składki. Po jego śmierci straciła możliwość pobierania alimentów z Funduszu i w ten sposób została pozbawiona środków do życia, a nie przyznano jej renty rodzinnej, gdyż ojciec w ostatnim dziesięcioleciu przepracował mniej niż 5 lat. Skarżąca, ze względu na rozpoczęcie 3 lata temu nauki w Zespole Szkół nr [...] w [...] w klasie o profilu [...], nie może podjąć zatrudnienia, a jej mama nie może podjąć pracy ze względu na stan zdrowia. Środki, którymi dysponuje wraz z mamą, która nie prawa do zasiłku i emerytury, są bardzo skromne i nie zaspokajają bieżących potrzeb. Jeżeli nie zostanie jej przyznana renta w drodze wyjątku nie będzie mogła kontynuować nauki i pójść na studia. 3. Prezes ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Skarga ma uzasadnione podstawy. 2. Sąd na wstępie wyjaśnia, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w oparciu o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] czerwca 2021r. Zgodnie bowiem z obowiązującym w dniu wydania ww. zarządzenia art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020r., poz. 374 ze zm.) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym, bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Sąd w tych sprawach orzeka na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Ww. przepis należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."). Prawo do jawnej rozprawy nie jest prawem o charakterze absolutnym, więc może podlegać ograniczeniom. Takie ograniczenia mogą wynikać z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym wskazano warunki, jakie należy spełnić by móc ograniczyć korzystanie z konstytucyjnych wolności i praw. Po pierwsze ograniczenie powinno być wprowadzone do obrotu prawnego na poziomie ustawy. Po drugie ograniczenie musi być konieczne w demokratycznym państwie, np. dla ochrony zdrowia. Po trzecie, ograniczenie winno być proporcjonalne do chronionej wolności w sensie ścisłym. Skoro celem stosowania przepisów zawartych w ww. ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (...) jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, zaś organy wymiaru sprawiedliwości, mając na uwadze, że pandemia nie ustąpiła, winny uwzględniać w orzekaniu normy wynikające z powyższych przepisów, to Przewodniczący Wydziału II WSA w Warszawie, z ww. powodów, skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. 3. Sąd stwierdza ponadto, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019r., poz. 2167 ze zm., zwana dalej "P.u.s.a.") kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. sprawowana jest przez Sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej (np. decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w niej do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c), pkt 2 P.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd, na mocy art. 151 P.p.s.a., oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Sąd wyjaśnia również, że stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a. Ostatni z ww. przepisów nie miał jednak zastosowania w sprawie, gdyż organ administracyjny wydał decyzję administracyjną, którą zaskarżyła Skarżąca, a nie interpretację indywidualną, o której mowa w art. 57a P.p.s.a. 4. Sąd - oceniając w świetle wskazanych wyżej kryteriów zaskarżoną decyzję Prezesa ZUS – uznał, że naruszała ona przede wszystkim przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza, że Prezes ZUS w postępowaniu wszczętym na żądanie Skarżącej - w myśl art. 79a ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020r., poz. 256 ze zm., zwanej dalej "k.p.a."), mającego w sprawie zastosowanie na mocy art. 180 k.p.a. i art. 124 u.e.r.FUS - był obowiązany do poinformowania Skarżącej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, jak również do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 k.p.a. stosuje się. Skarżąca natomiast, stosownie do art. 79a § 2 k.p.a., ma możliwość w terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1. Sąd w związku z tym stwierdza, że w dotychczasowym orzecznictwie podkreślano, że zachowanie wymagań z art. 79a § 1 k.p.a., jest szczególnie istotne w sprawach, gdzie - przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego - nie jest niezbędne wykorzystanie środków odwoławczych (jak w rozpoznawanej sprawie) i możliwe jest bezpośrednie wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z 3 grudnia 2019r. sygn. akt II SA/Wa 1240/19 – dostępny na www.nsa.gov.pl). Sąd pogląd ten podziela i stwierdza, że gdy sprawa nie jest ponownie rozstrzygana przez organ administracji publicznej – w rozpoznawanej sprawie przez Prezesa ZUS, gdyż Skarżąca nie skorzystała ze złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ administracyjny powinien przestrzegać ww. przepisu. Skarżąca dowiedziała się bowiem o występowaniu przesłanek negatywnych się w istocie z treści uzasadnienia ostatecznej decyzji i dopiero na etapie skargi do Sądu administracyjnego może sformułować szerszą argumentację, nierozważaną dotychczas przez organ, w tym przywołać nowe, istotne fakty, które winny być uprzednio ocenione i zweryfikowane w postępowaniu administracyjnym. Sąd stwierdza ponadto, że wprawdzie na mocy art. 124 u.e.r.FUS i art. 180 k.p.a. przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie jedynie w kwestiach nieuregulowanych w u.e.r.FUS, gdyż ta ostatnia ustawa zawiera pewne reguły o charakterze procesowym - np. zakreśla obowiązek przedkładania przez zainteresowanego dowodów, potwierdzających prawo do żądanych świadczeń (art. 116 ust. 5), czy stanowi szczególne rygory dowodowe (art. 17 ust. 1). Tym niemniej ww. fragmentaryczne zasady wynikające z u.e.r.FUS nie modyfikują postępowania dowodowego wynikającego z k.p.a. oraz nie ograniczają prawa Skarżącej do uzyskania od organu informacji o istotnych uwarunkowaniach danej sprawy, wobec reguł wynikających z zasady informowania (art. 9 k.p.a.) i zasady zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.). Trzeba mieć ponadto na względzie, że sprawy związane ze świadczeniami z ubezpieczeń społecznych dotyczą żywotnych interesów szerokiego kręgu osób, niemających z reguły przygotowania prawniczego. Tym samym Sąd przyjmuje, że intencją prawodawcy nie było w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji w trybie art. 83 u.e.r.FUS ograniczenie ogólnych praw stron - zagwarantowanych w art. 79a k.p.a., wprowadzonym w ramach nowelizacji k.p.a. dokonanej ustawą z 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 935) – przez wprowadzenie, który wprowadza większy rygoryzm procesowy, przez ukierunkowanie czynności strony w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy. Zwrócić należy w tym kontekście uwagę na zasadę pewności prawa (bezpieczeństwa prawnego) wynikającego z art. 2 Konstytucji RP. W szeregu orzeczeniach Trybunał Konstytucyjny zwracał uwagę, że "pewność prawa oznacza możliwość przewidywania działań organów państwa i związanych z min zachowań obywateli, (por. np. orzeczenie z 2 marca1993 r. sygn. akt K 9/92, OTK 1993 cz. I poz. 6 wyrok z 12 maja 2015 r., sygn. akt K 43/13 OTK-A 2015/5/62). Pewność prawa rozumiana jest jako pewność tego, iż w oparciu o obowiązujące prawo obywatel może kształtować swoje stosunki życiowe (wyrok TK z 14 czerwca 2000 r., sygn. akt P3/00, OTK 2U w 5/2000, poz. 138). Dlatego też, w świetle zasady konstytucyjnej organ winien wziąć, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, pod uwagę ww. przepis art. 79a k.p.a. Prezes ZUS, podejmując decyzję administracyjną w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku, zobligowany jest stosować reguły postępowania administracyjnego określające jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. W szczególności winien on przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), a więc podejmować wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest zobowiązany także do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a. w związku z art. 79a k.p.a.). Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd zauważa, że w świetle akt administracyjnych sprawy, ani przed wydaniem zaskarżonej decyzji ani w toku rozpoznawanej sprawy Prezes ZUS nie zwrócił się, w trybie ww. przepisu art. 79a k.p.a. w związku z art. 10 i art. 81 k.p.a., do Skarżącej o przedłożenie dowodów, czy informacji, jak również nie powołał się na treści płynące z art. 83 u.e.r.FUS, które pozwoliłyby Skarżącej na wskazanie czy wobec ojca Skarżącej w okresie przerw w zatrudnieniu, a w szczególności w ostatnim dziesięcioleciu poprzedzającym Jego śmierć, istniały szczególne okoliczności uniemożliwiające przezwyciężenie przeszkód w wykonywaniu zatrudnienia. Tym samym należało uznać, że organ administracyjny – Prezes ZUS przed wydaniem zaskarżonej decyzji - w sposób dostateczny i wynikający z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie dążył do wyjaśniania prawdy materialnej, której ustalenie jest istotne przy wydawaniu decyzji uznaniowej w trybie art. 83 u.e.r.FUS. Za szczególne okoliczności, w świetle poglądów prezentowanych w dotychczasowym orzecznictwie, uważa się wydarzenia o charakterze nadzwyczajnym, czyli takie, które wbrew zamiarom i woli ubezpieczonego stanowią niemożliwą do przezwyciężenia przeszkodę do kontynuowania zatrudnienia. Na szczególne okoliczności składają się wyłącznie zdarzenia niezależne od ubezpieczonego. Chodzi tylko o zdarzenia albo trwały stan wykluczający aktywność zawodową konkretnej osoby z powodów ich skutków niemożliwych lub obiektywnie trudnych do przezwyciężenia. Szczególne okoliczności to okoliczności obiektywne, niezależne i niezawinione przez ubiegającego się o świadczenie w drodze wyjątku (por. wyrok NSA z 22 listopada 2017r. sygn. akt I OSK 1845/17, dostępny na www.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu naruszenie ww. przepisów k.p.a. w kontekście przesłanek wskazanych w art. 83 u.e.r.FUS i wynikających z wykładni tego przepisu, mogło mieć istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy, gdyż z akt administracyjnych sprawy nie wynika, że Skarżąca prowadziła wspólne gospodarstwo domowe z ojcem i że z łatwością mogła zdobyć potrzebne dokumenty, które są ważne z uwagi na treść art. 83 u.e.r.FUS. Stosownie zaś do tego przepisu ubezpieczonym i pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków przewidzianych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Z art. 83 ust. 1 u.e.r.FUS wynika, że pozostały po ubezpieczonym członek rodziny może ubiegać się o przyznanie renty rodzinnej w tym trybie, jeżeli wykaże, że wskutek szczególnych okoliczności nie spełnia warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do renty rodzinnej w trybie zwykłym. Do oceny tej przesłanki niezbędne jest zatem odwołanie się do przesłanek uzyskania prawa do renty rodzinnej w trybie zwykłym, w tym także do art. 68 ust. 1 u.e.r.FUS, który określa krąg osób uprawnionych do renty rodzinnej (por. wyrok WSA w Warszawie z 12 kwietnia 2017r. sygn. akt II SA/Wa 70/17, dostępny na www.nsa.gov.pl). Stosownie natomiast do treści art. 68 ust. 1 u.e.r.FUS dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione mają prawo do renty rodzinnej: 1) do ukończenia 16 lat; 2) do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia, albo 3) bez względu na wiek, jeżeli stały się całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolne do pracy w okresie, o którym mowa w pkt 1 lub 2. Warto też wskazać, że Prezes ZUS, jakkolwiek dysponował materiałem dowodowym znajdującym się w aktach administracyjnych, jak również argumentacją Skarżącej z tego zakresu nie odniósł się szerzej do przesłanki spełnienia bądź niespełnienia przez Skarżącą przesłanki braku niezbędnych środków utrzymania. Powyższa przesłanka nie jest pojęciem zdefiniowanym u.e.r.FUS. W orzecznictwie przyjmuje się, że przesłankę tę należy oceniać, porównując sytuację materialną ubiegającego się oświadczenie z wysokością świadczeń określonych w przepisach jako minimalne. Wówczas ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy - poprzez pryzmat osiąganych dochodów - jest najbardziej obiektywna. Uznaje się, że najniższe świadczenie przyznawane w trybie zwykłym, umożliwia zabezpieczenie podstawowych potrzeb uprawnionej osoby. Chodzi przy tym o potrzeby natury podstawowej, które swym zakresem mogą odbiegać od potrzeb w szerszym znaczeniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 listopada 2012r. sygn. akt I OSK 2248/12, Lex nr 1291381). W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że przy ocenie przesłanki braku niezbędnych środków utrzymania bierze się pod uwagę wysokość najniższej emerytury. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w ogóle nie analizowano, jaki jest dochód na osobę w rodzinie Skarżącej i czy jest on wyższy od kwoty najniższej emerytury oraz nie dano temu wyrazu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co stanowiło kolejną wadliwość procesową w rozumieniu art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Sąd uznaje, że lakoniczne, jednozdaniowe stwierdzenie przez Prezesa ZUS, że przy rozpatrywaniu uprawnień do renty rodzinnej w drodze wyjątku ocenie podlega również sytuacja materialna Skarżącej, z tym, że nie stanowi ona jedynego kryterium przesądzającego o przyznaniu świadczenia w drodze wyjątku, nie może być uznane za spełnienie przesłanek płynących z ww. przepisów, gdyż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, jakie dochody ma rodzina Skarżącej i czy przekraczają one najniższą emeryturę, czy też nie. 5. Zdaniem Sądu powyższe rozważania wskazują, że Prezes ZUS w rozpatrywanej sprawie uchybił regułom podstawowym wynikającym z k.p.a. i wyżej wskazanym i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy – zastosowanie art. 83 ust. 1 u.e.r.FUS. Prezes ZUS, rozpoznając sprawę ponownie, winien stosownie do art. 79a k.p.a. ukierunkować czynności Skarżącej w zakresie wezwania do wykazania przesłanek wynikających z art. 83 ust. 1 u.e.r.FUS, szczególnie w kontekście niespełnienia przez zmarłego ojca Skarżącej warunków ustawowych do uzyskania świadczenia wskutek szczególnych okoliczności i poinformować Skarżącą o potrzebie przedłożenia dowodów i wyjaśnień koniecznych z tego zakresu. Prezes ZUS powinien też podjąć wszelkie niezbędne kroki zmierzające do ustalenia dochodu rodziny Skarżącej oraz możliwości zarobkowych matki Skarżącej, jak również wziąć pod rozwagę wiek Skarżącej i podnoszoną przez Nią argumentację w zakresie chęci kontynuowania nauki oraz w oparciu o te ustalenia ocenić przesłanki niezbędne do przyznania świadczenia w drodze wyjątku. 6. Sąd, mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.