II SA/Wa 2360/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, Protokolant referent Beata Kowalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2024 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego J. S. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem rozpoznania jest skarga J. S. (dalej: ("Skarżący") na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "Minister SWiA", "organ") z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2023 r., poz. 1280 ze zm.), dalej: "ustawa zaopatrzeniowa". W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż J.S. wnioskiem z dnia [...] lipca 2017 r. wystąpił o zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. W uzasadnieniu podał, iż służbę określoną w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej pełnił od dnia 1 września 1982 r. do dnia 31 sierpnia 1986 r. W tym okresie zrealizował dwie sprawy operacyjnego sprawdzenia. Pierwsza z nich dotyczyła awarii odwirowni wałów turbinowych w Zakładach Mechanicznych [...], a druga związana była z usiłowaniem spowodowania przez producenta pozytywnego odbioru końcowego wytaczarki dziobowej, pomimo nieutrzymywania przez nią oferowanych parametrów. Nadto Skarżący wskazał, że od dnia 1 września 1986 r. ww. był słuchaczem studiów oficerskich w Wyższej Szkole Oficerskiej MSW w [...], a następnie studiów magisterskich w Akademii Spraw Wewnętrznych MSW w Warszawie na kierunku prawo, które ukończył w [...] r. Następnie, do 2004 r., pełnił służbę na stanowiskach: wykładowcy, starszego wykładowcy, p.o. kierownika zakładu, eksperta zakładu [...] w [...]. Skarżący zaznaczył, iż przez cały okres swojej służby dochował wierności wszystkim zapisom roty ślubowania, a szczególnie zobowiązaniu "strzeżenia bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli, nawet z narażeniem życia". Służbę zawsze pełnił sumiennie, z zaangażowaniem, podnosił kwalifikacje zawodowe, realizował przedsięwzięcia wpływające na realną poprawę bezpieczeństwa obywateli, co znalazło odzwierciedlenie w opiniach służbowych, wnioskach, rozkazach personalnych i przyznanych nagrodach. Dzięki zdobytej wiedzy i doświadczeniu opracował szereg autorskich programów szkolenia techników i ekspertów kryminalistyki. Aktywnie uczestniczył w przygotowaniu polskiej Policji do uruchomienia i wdrożenia systemu automatycznej identyfikacji daktyloskopijnej AFIS, jak również przyczynił się do wdrożenia krajowej sieci AFIS. Ponadto w okresie służby w Policji wielokrotnie uczestniczył w zabezpieczeniu wizyt w Polsce najważniejszych osobistości i szefów państw. Organ powołał art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej podkreślając, że przesłanki wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu muszą być spełnione łącznie. Wskazał następnie, że Skarżący ma ustalone prawo do emerytury. Został zwolniony ze służby w Zakładzie Służby Kryminalnej [...] w dniu [...] września 2004 r. Wysokość wypłacanej mu emerytury została zweryfikowana z uwzględnieniem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej decyzją Dyrektora ZER MSWiA z dnia 5 lipca 2017 r. wydaną na podstawie "Informacji o przebiegu służby nr [...]" Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 9 maja 2017 r. Zgodnie z ww. informacją IPN Skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa od dnia 1 września 1982 r. do dnia 5 września 1989 r., tj. przez 7 lat i 5 dni, podczas gdy całkowity okres służby ww. wynosi 22 lata i 15 dni. Zdaniem organu, w sytuacji, w której Skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez 7 lat i 5 dni, co stanowi około 31% ogółu jego służby, nie może być mowy o krótkotrwałości, tak w ujęciu bezwzględnym, jak i proporcjonalnym. Tym samym pierwsza powołana przesłanka z art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej nie została spełniona. W sytuacji gdy obie przesłanki muszą być spełnione łącznie i jednocześnie uprawdopodobnione, niespełnienie choćby jednej z nich czyni bezcelową analizę potencjalnego spełnienia drugiej, zasadną jest odmowa zastosowania wobec Skarżącego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Na poparcie tego stanowiska organ przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2020 r., sygn. akt I OSK 3208/19, w którym uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz oddalono skargę. Sąd kasacyjny nie podzielił bowiem poglądu Sądu I instancji co do tego, że literalne odczytanie pojęcia "krótkotrwały" nie może zostać wywiedzione z treści ustawy zaopatrzeniowej. NSA zauważył, że: "(...) błahy, epizodyczny, bez znaczenia dla pozostałego okresu (służby), jest właśnie takim zaznaczeniem krótkotrwałości, które jest adekwatne dla celów ustawy". Dalej NSA stwierdził, że "Powinien to być taki okres służby, który nie pozwala potraktować byłego funkcjonariusza jako zaangażowanego, aktywnie służącego totalitarnemu ustrojowi. Jak słusznie zauważył organ, to taki okres, w którym funkcjonariusz nie zdoła zaznajomić się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem, a co więcej, nie zdoła wykorzystać ich w praktyce". NSA podniósł, iż: "Całkowicie błędne jest również stwierdzenie Sądu I instancji co do tego, że organ mylnie zakwalifikował okres trzech lat służby na rzecz totalitarnego państwa, jako niebędący krótkotrwałym, gdy funkcjonariusz sumiennie pełnił obowiązki przez 24 lata. Zamieszczona w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej przesłanka w postaci krótkotrwałości służby na rzecz totalitarnego państwa nie jest tożsama pod względem znaczeniowym z przesłanką zamieszczoną w art. 8a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, a więc przesłanką związaną z wymogiem rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia". W konkluzji NSA stwierdził, iż do zastosowania wobec strony art. 8a ustawy zaopatrzeniowej wymagane jest spełnienie obu wymienionych w tym przepisie przesłanek, stąd też brak spełnienia jednej z nich przesądza automatycznie o braku możliwości zastosowania odstępstwa wynikającego z tegoż przepisu. Organ powołał się również na prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2019 r. o sygn. akt II SA/Wa 424/19, w którym Sąd wskazał, że w sytuacji, gdy skarżący (były funkcjonariusz) realizował zadania na rzecz totalitarnego państwa przez ponad 4 lata, co stanowiło więcej niż 15% całego okresu służby, to ów czas nie może być uznany, za krótkotrwały", zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego czasu służby. W orzeczeniu wskazano, że za "krótkotrwałą" służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. uznać można jedynie służbę ,niedługą", czy "epizodyczną". W ocenie Sądu, ponad czteroletni czas realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego, czy epizodycznego. W związku z powyższym nie zaistniała jedna z przesłanek z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Ponadto Sąd w ww. wyroku wskazał, że w sytuacji, gdy w stosunku do skarżącego nie można było uznać ziszczenia się pierwszej z przesłanek wprowadzonych w art, 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, to wobec obligatoryjności łącznego spełnienia obu warunków, należało uznać, iż zaskarżona decyzja odmawiająca wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, nie narusza prawa i mieści się w granicach uznania administracyjnego, bowiem nie została podjęta w sposób dowolny. Podobne refleksje, jak zauważył organ, można odnaleźć w innych orzeczeniach, w tym m.in. w wyrokach: NSA z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 2125/19; WSA w Warszawie z dnia 28 września 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 376/18 oraz z dnia 8 października 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 392/18 (publ. CBOSA). Uwzględniając powyższe organ stwierdził, że brak jest podstaw do rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z wnioskiem Skarżącego. Pismem z dnia [...] listopada 2023 r. J. S., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Ministra SWiA z dnia [...] października 2023 r. zarzucając naruszenie: - art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że podstawa do wydania decyzji wyłączającej stosowanie art. 15c ww. ustawy zachodzi wyłącznie w przypadku spełnienia łącznie przesłanek: krótkotrwałości służby przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia przepisu art. 8a prowadzi do wniosku, że podstawą do wyłączenia stosowania przepisu art. 15c jest ustalenie przez organ, że działalność Skarżącego w okresie państwa totalitarnego była działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym wystąpiły w sprawie "szczególnie uzasadnione przypadki" obalające domniemanie służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio właściwą dla państwa totalitarnego; - art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedokonanie oceny przebiegu całej służby Skarżącego w zestawieniu z czasem jej pełnienia przed 30 lipca 1990 r., a w konsekwencji niedokonanie oceny, czy przypadek Skarżącego stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy, uzasadniający wyłączenie stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c ustawy; - art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że Skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b zaopatrzeniowej od dnia 1 września 1982 r. do dnia 5 września 1989 r., tj. 7 lat i 5 dni, w sytuacji gdy z akt osobowych IPN Skarżącego wynika, że od dnia 1 września 1986r. do 1991 r. był słuchaczem studiów oficerskich w Wyższej Szkole Oficerskiej MSW w [...], a następnie studiów magisterskich w Akademii Spraw Wewnętrznych MSW w [...] na kierunku prawo, co nie może zostać uznane za służbę na rzecz państwa totalitarnego w rozumieniu art. 13b ustawy, a co ma wpływ na subsumcję przepisu art. 8a ww. ustawy w zakresie pojęcia krótkotrwałości służby. W związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania; zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W motywach skargi pełnomocnik podniósł w szczególności, że organ nie uzasadnił zaskarżonej decyzji w sposób prawidłowy. Odmawiając po pierwsze oceny szczególnie uzasadnionego przypadku, po drugie ograniczając się jedynie do słownikowej definicji pojęcia krótkotrwałości, organ nie sprostał obowiązkom wynikającym z wymienionych przepisów postępowania administracyjnego. Niezależnie od błędów proceduralnych organ dopuścił się naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Prawidłowe zastosowanie ww. przepisu miało miejsce wówczas, gdy organ ustali czy w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, z uwzględnieniem kryteriów dodatkowych, tj. krótkotrwałości służby oraz rzetelności wykonywania obowiązków po 1990 r. W tym względzie pełnomocnik powołał się na wyrok z dnia 12 października 2023r., sygn. akt III OSK 2884/22, w którym Naczelny Sąd Administracyjny dokonał wykładni pojęcia szczególnie uzasadnionego przypadku w rozumieniu art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Wskazał m.in., że brak spełnienia któregoś z kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy nie wyłącza automatycznie możliwości spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków", lecz wymaga zbadania, czy służba określonej osoby, mimo że nie była "krótkotrwałą służbą przed dniem 31 lipca 1990 r." bądź nie charakteryzowała się "rzetelnym wykonywaniem zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań, czynności podejmowanych i wykonywanych w każdej służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym nie ma żadnych konotacji negatywnych. W tym drugim przypadku dopuszczalne jest przyjęcie, że wystąpiły w sprawie "szczególnie uzasadnione przypadki" obalające domniemanie służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu. Aby ustalić, czy zachodzą szczególnie uzasadnione przypadki, pomocniczą rolę mogą spełniać kryteria wskazane w pkt 1 i pkt 2 art. 8a ustawy. Niemniej jednak kryteria te powinny być oceniane przez pryzmat przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków", ułatwiając obalenie domniemania służby charakteryzującej się zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizację zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu. NSA wskazał również, że przedstawienie w decyzji przebiegu służby wnioskodawcy na rzecz państwa totalitarnego na podstawie akt IPN, bez oceny tej służby, w myśl art. 8a ustawy, nie stanowi prawidłowego załatwienia sprawy. Tylko stanowcze ustalenia w kwestii faktycznie wykonywanych przez niego obowiązków służbowych (miejsca pełnienia służby, zajmowanego stanowiska, zakresu czynności, charakteru służby, warunków jej pełnienia) w okresie wskazanym w informacji IPN o przebiegu służby, pozwoli na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Wnikliwa ocena przebiegu całej służby wnioskodawcy w zestawieniu z czasem jej pełnienia przed dniem 30 lipca 1990 r. powinna stanowić punkt wyjścia do rozważań, czy przypadek wnioskodawcy stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy. W przypadku ustalenia przez organ, że jego działalność w okresie państwa totalitarnego była działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym wystąpiły w sprawie "szczególnie uzasadnione przypadki" obalające domniemanie służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio właściwą dla państwa totalitarnego, wydanie decyzji o odmowie wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy w stosunku do wnioskodawcy powinno być wykluczone. W odpowiedzi na skargę Minister SWiA wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), dalej: "p.u.s.a.", oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Ministra SWiA z dnia [...] października 2023 r. nr [...] została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powołana wyżej ustawa przewiduje obniżenie emerytur i rent inwalidzkich wszystkim funkcjonariuszom, którzy pozostawali w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. i którzy w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. pełnili służbę w wymienionych w ustawie instytucjach i formacjach (tzw. służba na rzecz państwa totalitarnego). Przepis art. 8a ust. 1 ww. ustawy, będący podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji, stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2). Wskazać należy, że decyzja wydana na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres, jednak obejmuje badanie, czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zgodnie z celem danej ustawy oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Kontroli sądowej podlega w szczególności uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do wydania decyzji uznaniowej. Uznaniowość w doktrynie i orzecznictwie ujmowana jest jako szczególny rodzaj dyskrecjonalnej kompetencji organu, której granice wyznacza - wyrażona w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - zasada związania administracji publicznej prawem (por. M. Jaśkowska [w:] System Prawa Administracyjnego. Tom 1. Instytucje prawa administracyjnego, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski i A. Wróbel, Warszawa 2010, s. 222 i nast.). Stopień dyskrecjonalności działania organu konkretyzują normy prawa materialnego - w analizowanym przypadku art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Zgodnie z poglądem dominującym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego powołany wyżej przepis zawiera w istocie jedną przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku", którą należy rozważać z uwzględnieniem kryteriów "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" (tak np: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1895/19; publ. CBOSA). W tym samym wyroku NSA podkreślił, że "krótkotrwała służba przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" nie stanowią oddzielnych samoistnych przesłanek, ponieważ poprzez zwrot "ze względu na" dookreślają one treść "szczególnie uzasadnionych przypadków", ułatwiając obalenie domniemania służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu". W świetle powyższego, zdaniem NSA, "należy przyjąć, że: - jednoczesne (ustawodawca użył w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej spójnika "oraz" między punktami 1 i 2 w art. 8a ust. 1) spełnienie kryteriów "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" jest istotnym argumentem służącym obaleniu domniemania służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu, i tym samym może uprawniać do przyjęcia, że spełniona została przesłanka "szczególnie uzasadnionych przypadków", chyba że w realiach konkretnej sprawy zostanie wykazane, że mimo spełnienia powyższych kryteriów, funkcjonariusz był zaangażowany w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu, a zatem brak podstaw, aby przy przyjęciu "szczególnie uzasadnionych przypadków" wyłączać w stosunku do niego unormowania ustawowe odbierające mu prawo niesłusznie nabyte, - brak spełnienia któregoś z kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy nie wyłącza automatycznie spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków", lecz wymaga zbadania, czy służba określonej osoby, mimo że nie była "krótkotrwałą służbą przed dniem 31 lipca 1990 r." bądź nie charakteryzowała się "rzetelnym wykonywaniem zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym nie ma - z punktu widzenia aksjologicznych podstaw demokratycznego państwa prawnego - konotacji pejoratywnych. W tym drugim przypadku dopuszczalne jest przyjęcie, że wystąpiły w sprawie "szczególnie uzasadnione przypadki" obalające domniemanie służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu". NSA podkreślał przy tym, że nie każde nawiązanie stosunku prawnego w ramach służby państwowej wiąże się automatycznie ze zindywidualizowanym zaangażowaniem bezpośrednio ukierunkowanym na realizowanie charakterystycznych dla ustroju tego państwa jego zadań i funkcji. Charakteru służby "na rzecz" państwa o określonym profilu ustrojowym nie przejawia ani taka aktywność, która ogranicza się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, bez bezpośredniego zaangażowania w realizację specyficznych - z punktu widzenia podstaw ustrojowych - zadań i funkcji tego państwa, ani tym bardziej taka aktywność, która pozostaje w bezpośredniej opozycji do zadań i funkcji państwa totalitarnego. Tożsamej wykładni art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej Naczelny Sąd Administracyjny dokonał m.in. w wyrokach: z dnia 5 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 636/20; z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1411/19; z dnia 12 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1711/19; z dnia 21 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1669/19; z dnia 10 lutego 2021 r. sygn. akt III OSK 3267/21; z dnia 12 maja 2021 r. sygn. akt III OSK 1577/21; z dnia 30 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 1511/21 (publ. CBOSA). W świetle powyższego nie można zaakceptować stanowiska organu przedstawionego w zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym dla zastosowania wyłączenia z art. 8a ust. 1 ww. ustawy obie przesłanki (wymienione w punktach 1 i 2) muszą być spełnione łącznie, zaś niespełnienie choćby jednej z nich skutkuje odmową wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i 24a tej ustawy. Stanowisko to jest niezgodne z poglądem prezentowanym w powołanym wyżej orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, które podziela Sąd w składzie orzekającym. Wskazać przy tym należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie można zakwestionować stanowiska organu, że służba Skarżącego przed dniem 31 lipca 1990r. nie jest krótkotrwała. Przeczy temu okres tej służby zarówno w ujęciu bezwzględnym - 7 lat i 5 dni, jak i w ujęciu proporcjonalnym - ponad 31% całego okresu służby pełnionej łącznie przez 22 lata i 15 dni. Okres ten został potwierdzony przez IPN w "Informacji o przebiegu służby nr [...]" z dnia [...] maja 2017, z której wynika, że Skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, od dnia 1 września 1982 r. do dnia 5 września 1989 r. Zaznaczyć przy tym należy, że zgodnie z art. 13b ust. 1 pkt 5 lit. e ustawy zaopatrzeniowej, za służbę na rzecz totalitarnego państwa uznaje się służbę od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. w wymienionych w tym przepisie cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach. Do instytucji tych zaliczono Wyższą Szkołę Oficerską Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...], a w jej ramach kadrę naukowo-dydaktyczną, naukową, naukowo-techniczną oraz słuchaczy i studentów (tiret 7), a także Akademię Spraw Wewnętrznych, a w jej ramach kadrę naukowo-dydaktyczną, naukową i naukowo-techniczną pełniącą służbę w Wydziale Bezpieczeństwa Państwa Akademii Spraw Wewnętrznych oraz na etatach Służby Bezpieczeństwa, a także słuchaczy i studentów, którzy przed skierowaniem do Akademii Spraw Wewnętrznych pełnili służbę, o której mowa w pkt 5 i 6 oraz ust. 2 pkt 1 (tiret 5), tj. służbę w wymienionych w punkcie 5 służbach i jednostkach organizacyjnych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, i ich poprzedniczkach, oraz ich odpowiednikach terenowych, w wymienionych w punkcie 6 jednostkach organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej i ich poprzedniczkach, a także na etatach wymienionych w ust. 2 pkt 1. Jak wynika z akt sprawy Skarżący przed skierowaniem do Akademii Spraw Wewnętrznych pełnił służbę w Wydziale [...] SB WUSW w [...] ("Informacja dotycząca przebiegu służby" z dnia 16 stycznia 2018 r. sporządzona przez Wydział Kadr Centrum Szkolenia Policji w [...] oraz znajdujący się w aktach osobowych "Przebieg służby (pracy)" Skarżącego nadesłany przez IPN za pismem z dnia 16 grudnia 2017 r.), a więc w jednostce organizacyjnej, o której mowa w art. 13b ust. 1 pkt 5 ustawy. Niemniej jednak przyjęcie przez organ, iż w sprawie nie występuje element "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r." nie jest wystarczające do wydania decyzji odmownej - jak wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego - zwłaszcza w sytuacji, gdy organ nie dokonał oceny, czy w niniejszej sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek" umożliwiający zastosowanie wyłączenia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej ze względu na charakter służby Skarżącego przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków w szczególności z narażeniem życia i zdrowia po dniu 12 września 1989r. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że dla stwierdzenia "rzetelności" wykonywania zadań przez funkcjonariusza nie jest konieczne legitymowanie się nagrodami czy wyróżnieniami dotyczącymi przebiegu służby, chociaż niewątpliwie nagrody takie i wyróżnienia mogą ugruntowywać w przekonaniu o rzetelności wykonywania zadań i obowiązków. Dla oceny rzetelności tego rodzaju działań nie jest również konieczne wykazywanie działania z narażeniem zdrowia i życia, chociaż niewątpliwie również takie działania (ustawodawca posługuje się w tym przypadku zwrotem "w szczególności") mogą przemawiać za rzetelnością wykonywania zadań i obowiązków. Narażanie zdrowia i życia nie stanowi bowiem warunku rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków, lecz zostało potraktowane jako dodatkowy element oceny tego kryterium. Jak wskazał NSA w ww. wyroku z dnia 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1895/19 "(...) brak jest powodów, aby kryterium rzetelności rozumieć inaczej niż w sposób standardowo przyjęty w języku polskim. Działać "rzetelnie" to działać dokładnie, należycie, uczciwie (zob. B. Dunaj (red.): Słownik współczesnego języka polskiego, Warszawa 1999, tom 2, s. 285), czyli innymi słowy w sposób, który powinien cechować normalne wykonywanie obowiązków przez każdego człowieka. Nie ma podstaw do kwestionowania rzetelności wykonywania obowiązków, jeżeli brak dowodów na działanie nierzetelne, takich jak np. nagany czy inne przewidziane prawem sankcje negatywne będące reakcją na sposób działania określonej osoby. Dla stwierdzenia rzetelności działania nie jest konieczne legitymowanie się nagrodami czy wyróżnieniami dotyczącymi przebiegu służby, chociaż niewątpliwie nagrody takie i wyróżnienia mogą ugruntowywać w przekonaniu o rzetelności wykonywania zadań i obowiązków. Dla oceny rzetelności tego rodzaju działań nie jest również konieczne wykazywanie działania z narażeniem zdrowia i życia, chociaż niewątpliwie również takie działania (ustawodawca posługuje się w tym przypadku zwrotem "w szczególności") mogą przemawiać za rzetelnością wykonywania zadań i obowiązków. (...) Zwrot "w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" odnoszący się do generalnego kryterium "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r." stanowi dodatkowy kwantyfikator oceny sposobu wykonywania służby po wskazanej dacie, ukierunkowując organ na szczególne uwzględnienie sytuacji, w których rzetelności w wykonywanej służbie towarzyszyło właśnie realnie istniejące zagrożenie życia i zdrowia - w związku z pełnionymi rzetelnie zadaniami i obowiązkami. Zwrot ten nie wyklucza natomiast w żadnym wypadku konieczności oceny rzetelności wykonywania zadań i obowiązków służbowych w przypadku niestwierdzenia okoliczności faktycznego narażania zdrowia i życia. Wobec zaniechania rozpatrzenia sprawy w sposób zgodny z przedstawioną wyżej wykładnią art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, zachodziła konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Rozpatrując sprawę ponownie organ uwzględni ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku. Dokona analizy przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" w niniejszej sprawie przy uwzględnieniu wykładni art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej prezentowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanych wyżej orzeczeniach. W związku z tym, wypełniając obowiązki określone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., organ dokona oceny charakteru służby Skarżącego przed dniem 31 lipca 1990 r. Weźmie przy tym pod uwagę stanowisko NSA prezentowane w ww. orzeczeniach akcentujące "indywidualną" wykładnię art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, której istota koncentruje się na potrzebie badania konkretnych spraw określonych osób ze świadomością, że restrykcyjne ustawowe domniemanie "służby na rzecz totalitarnego państwa" zrównuje - w zakresie statusu istotnego z punktu widzenia zaopatrzenia emerytalnego - osoby, które bezpośrednio angażowały się w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, a zatem takie, których postawa z dzisiejszej perspektywy aksjologicznej jest oceniana negatywnie, z takimi osobami, których aktywność nie pozostawała w bezpośredniej opozycji do zadań i funkcji państwa totalitarnego, lecz ograniczała się wyłącznie do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym - z punktu widzenia aksjologicznych podstaw demokratycznego państwa prawnego - nie ma konotacji pejoratywnych. Ponadto organ uwzględni przebieg służby Skarżącego po dniu 12 września 1989 r. przedstawiony w piśmie Centrum Szkolenia Policji w [...] z dnia 16 stycznia 2018 r., charakter pełnionych zadań i obowiązków, wyróżnienia (pochwały) i opinie służbowe. Weźmie pod uwagę, że zasługi i osiągnięcia Skarżącego w służbie nie mogą być pominięte, bowiem godziłoby to w zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. oraz zasadę sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącego w stawce minimalnej, Sąd postanowił w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. jak w punkcie 2 sentencji wyroku.