II SA/Wa 2434/21
WyrokWSA w Warszawie2021-08-25
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Janusz Walawski, Waldemar Śledzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, przeniesiony do dyspozycji Szefa ABW, może zostać zwolniony ze służby po odmowie przyjęcia zaproponowanego stanowiska służbowego, jeśli propozycja ta została złożona przed upływem 12 miesięcy od przeniesienia do dyspozycji, a zwolnienie następuje po upływie 6 miesięcy od odmowy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zwolnienie funkcjonariusza ABW ze służby po odmowie przyjęcia zaproponowanego stanowiska jest zgodne z prawem, nawet jeśli propozycja została złożona przed upływem 12 miesięcy od przeniesienia do dyspozycji. Kluczowe jest, że zwolnienie nastąpiło po upływie 6 miesięcy od odmowy przyjęcia stanowiska, zgodnie z art. 60 ust. 4 w zw. z art. 60 ust. 2 pkt 6 ustawy o ABW oraz AW. Sąd podkreślił, że okres 12 miesięcy pozostawania w dyspozycji jest maksymalnym terminem, a nie gwarancją jego pełnego wykorzystania przed złożeniem propozycji przeniesienia.Stan faktyczny
Funkcjonariusz P. P. został odwołany ze stanowiska i przeniesiony do dyspozycji Szefa ABW. Po odmowie przyjęcia zaproponowanego stanowiska, wszczęto postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia ze służby. Rozkazem personalnym P. P. został zwolniony ze służby. Po rozkazie utrzymującym w mocy decyzję o zwolnieniu, funkcjonariusz wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. WSA uchylił zaskarżone rozkazy, ale NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błędną wykładnię przepisów. WSA, związany wykładnią NSA, oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi P. P. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego - oddala skargę -
Szef ABW, działając na podstawie art. 50 ust. 1, art. 54 ust. 1 i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2016 r., poz. 920 - zwanej dalej: "ustawą o ABW oraz AW") rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. odwołał P. P. ze stanowiska [...] ABW w [...], przeniósł do [...] ABW w [...] ABW bez zmiany grupy zaszeregowania i składników uposażenia oraz delegował z dniem [...] sierpnia 2016 r. do czasowego pełnienia służby w [...] ABW.
Pismem z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Szef ABW zaproponował P. P. przeniesienie z urzędu z [...] do [...] na stanowisko [...] Wydziału Zamiejscowego w [...] Delegatury ABW w [...]. W związku z brakiem zgody funkcjonariusza na tę propozycję kadrową, zawiadomieniem z [...] września 2016 r. nr [...] Szef ABW poinformował P. P. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby w ABW.
Rozkazem personalnym nr [...] z [...] lipca 2017 r. Szef ABW zwolnił P. P. ze służby w ABW z dniem [...] sierpnia 2017 r.
Pismem z [...] sierpnia 2017 r. P. P. (zwany dalej także jako: "Strona"; "Skarżący") wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej rozkazem personalnym nr [...] z [...] lipca 2017r., wnosząc o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że przedstawione mu do objęcia stanowisko [...] Wydziału Zamiejscowego w [...] Delegatury ABW w [...] nie odpowiada jego kwalifikacjom oraz będzie miało negatywny wpływ na jego życie rodzinne.
Rozkazem personalnym nr [...] z [...] sierpnia 2017 r. Szef ABW utrzymał w mocy ww. rozkaz personalny o zwolnieniu skarżącego ze służby w ABW.
W dniu [...] września 2017 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł za pośrednictwem Szefa ABW skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję, wskazując na naruszenie:
1) przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, w postaci:
a) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez:
- brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia niezbędnych do załatwienia niniejszej sprawy dowodów, a w efekcie nierzetelną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przejawiającą się w błędnej ocenie, iż w niniejszej sprawie przed wszczęciem postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby upłynął ochronny, 12-miesięczny okres pozostawania Skarżącego w dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, o którym mowa w art. 54 ust. 2 ustawy o ABW oraz AW, co miało istotny wpływ na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, tj. uniemożliwiło zbadanie przesłanek zwolnienia ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego określonych w art. 54 ust. 3 ustawy o ABW oraz AW;
- dowolne, nieznajdujące oparcia w zebranym materiale dowodowym, przyjęcie w zaskarżonym rozkazie personalnym, iż rzeczywiste potrzeby kadrowe Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wymagały w dniu [...] sierpnia 2016 r. przeniesienia skarżącego na stanowisko [...] Wydziału Zamiejscowego w [...] Delegatury ABW w [...];
- dowolne przyjęcie w zaskarżonym rozkazie personalnym, że stanowisko [...] Wydziału Zamiejscowego w [...] Delegatury ABW w [...] odpowiada dotychczasowemu przebiegowi służby skarżącego, posiadanym przez niego kwalifikacjom, wykształceniu, doświadczeniu zawodowemu oraz predyspozycjom, podczas gdy w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu na te okoliczności, w tym teczki osobowej skarżącego;
- dowolne przyjęcie w zaskarżonym rozkazie personalny m, iż pismo Dy rektora Delegatury ABW w [...] z dnia [...] września 2016 r., dotyczące zapotrzebowania na wysoko wykwalifikowanego specjalistę z zakres ochrony informacji niejawnych miało wpływ na przedstawienie skarżącemu w dniu [...] sierpnia 2016 r. propozycji przeniesienia na stanowisko służbowe, podczas gdy zostało ono przekazane Dyrektorowi Biura Kadr Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego dopiero w dniu [...] września 2017 r.;
- dowolne przyjęcie w zaskarżonym rozkazie personalnym, że stanowisko [...] Wydziału Zamiejscowego w [...] Delegatury ABW w [...] jest jedynym stanowiskiem odpowiadającym dotychczasowemu przebiegowi służby skarżącego, posiadanym przez niego kwalifikacjom, wykształceniu, doświadczeniu zawodowemu oraz predyspozycjom, podczas gdy w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających te okoliczności;
- brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia niezbędnych do załatwienia niniejszej sprawy dowodów, a w efekcie nierzetelną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przejawiającą się w błędnej ocenie, iż będąc delegowanym na mocy rozkazu personalnego Szefa ABW nr [...] z dnia [...] października 2016 r. na stanowisko [...] Wydziału Zamiejscowego w [...] Delegatury ABW w [...], Skarżący wykonywał obowiązki wymagające od niego specjalistycznej wiedzy z zakresu ochrony informacji niejawnych, a w rezultacie zwolnienie skarżącego ze służby po nieprzyjęciu przez niego propozycji kadrowej z dnia [...] sierpnia 2017 r., podczas gdy w rzeczywistości nie wykonywał on tego rodzaju obowiązków;
b) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wskazania w treści uzasadnienia zaskarżonego rozkazu personalnego:
- jakimi kryteriami i ocenami dotyczącymi Skarżącego kierował się organ przy podejmowaniu decyzji kadrowej w przedmiocie przeniesienia na stanowiska [...] Wydziału Zamiejscowego w [...] Delegatury ABW w [...],
a ponadto;
- jakie było zapotrzebowanie kadrowe ABW oraz czy istniała możliwość mianowania Skarżącego na inne stanowisko, odpowiadające przebiegowi jego dotychczasowej służby;
c) art. 10 § 1 k.p.a., polegające na niepoinformowaniu Skarżącego o zebraniu całego materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z nim przed wydaniem rozkazu personalnego, co uniemożliwiło mu końcowe wypowiedzenie się co do tego materiału i spowodowało stan, w którym Skarżący został zaskoczony wydaniem zaskarżonego rozkazu personalnego oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego Szefa ABW, co w istotny sposób naruszyło jego gwarancje procesowe;
d) art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sprawie zwolnienia ze służby w sposób naruszający zasadę zaufania do władzy publicznej, polegający na wydaniu rozkazu personalnego w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w sytuacji, gdy działania podejmowane przez Szefa ABW po wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia ze służby, w tym wydawane przez niego decyzje sugerowały, iż Szef ABW nie zamierza zwalniać skarżącego ze służby, lecz wyznaczyć go na stanowisko odpowiadające jego kwalifikacjom i doświadczeniu zawodowemu;
e) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie, w mocy rozkazu personalnego Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r., który wydany został z naruszeniem przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego.
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 54 ust. 3 w zw. z art. 54 ust. 2 ustawy o ABW oraz AW, poprzez jego zastosowanie i przedwczesne wszczęcie postępowania w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, pomimo iż nie upłynął 12-miesięczny ochronny termin pozostawania Skarżącego w dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, o którym mowa w art. 54 ust. 2 ustawy o ABW oraz AW;
b) art. 54 ust. 3 ustawy o ABW oraz AW, poprzez wyznaczenie Skarżącemu w propozycji z dnia [...] sierpnia 2016 r. terminu 5-dniowego na ustosunkowanie się do przedstawionej propozycji przeniesienia na stanowisko [...] Wydziału Zamiejscowego w [...] Delegatury ABW w [...], podczas gdy termin ten nie wynika z jakiegokolwiek przepisu prawa powszechnie obwiązującego, a jego długość uniemożliwiła skarżącemu wszechstronne rozpatrzenie przedstawionej mu propozycji i odniesienie się do niej w sposób uwzględniający jego interes;
c) art. 60 ust. 4 ustawy o ABW oraz AW. poprzez zwolnienie skarżącego ze służby przed upływem 6 miesięcy od dnia podjęcia decyzji o likwidacji jednostki organizacyjnej Agencji lub jej reorganizacji, rozumianego jako dzień odmowy przyjęcia przez skarżącego propozycji objęcia stanowiska służbowego w [...] Wydziału Zamiejscowego w [...] Delegatury ABW w [...], a to ze względu na fakt, iż propozycja objęcia przez Skarżącego tego stanowiska złożona została przed upływem 12-miesięcznego terminu pozostawania w dyspozycji Szefa ABW, a zatem określony w art. 60 ust. 4 ustawy o ABW oraz AW termin 6 miesięcy nie mógł rozpocząć biegu;
d) § 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie przenoszenia funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego do dyspozycji z dnia 11 marca 2003 r., poprzez wydanie rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w przypadku gdy charakter zadań, do których wykonywania został wyznaczony Skarżący w propozycji z dnia [...] sierpnia 2017 r. nie odpowiadał posiadanym przez skarżącego kwalifikacjom.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zarzuty są bezzasadne.
Wyrokiem z 9 października 2018 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1741/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej także: "WSA w Warszawie") po rozpoznaniu skargi P. P. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."), uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny z [...] lipca 2017 r. nr [...] oraz zasądził od Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na rzecz Skarżącego P. P. kwotę 514 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcie WSA w Warszawie podzielił pogląd Skarżącego, że art. 54 ustawy o ABW oraz AW posiada charakter gwarancyjny, a wykładnia systemowa ww. przepisu wyłącza zastosowanie przepisu art. 57 ustawy pragmatycznej określającego przypadki, w jakich funkcjonariusz ABW jest przenoszony lub może być przenoszony na niższe stanowisko służbowe. Sąd podkreślił, że przyjęcie zaproponowanego przez Szefa ABW sposobu interpretacji art. 54 pragmatyki służbowej w istocie spowodowałoby, że ochronny charakter art. 57 ustawy pragmatycznej, określający enumeratywne przypadki przenoszenia funkcjonariusza służby specjalnej na niższe stanowisko służbowe zostałby wyeliminowany, ponieważ zawsze można byłoby przenieść funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe bez podania jakiejkolwiek przyczyny po uprzednim przeniesieniu go do dyspozycji.
Sąd podniósł też, że Organ nie przestawił Skarżącemu propozycji zajęcia stanowiska służbowego z upływem terminu, określonego w art. 54 ust. 3 ustawy o ABW oraz AW. Propozycję taką przedstawił już w kilka dni po przeniesieniu funkcjonariusza do dyspozycji, na ponad 11 miesięcy przed zakończeniem okresu pozostania w dyspozycji. Propozycja ta, jako złożona przedwcześnie, nie mogła zatem być podstawą do zwolnienia funkcjonariusza ze służby.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, zaskarżając go w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 153 p.p.s.a. polegające na tym, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd nie dokonał spójnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, nie sformułował również żadnych wytycznych co do dalszego postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 133 § 1 p.p.s.a. polegające na tym, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera błędne ustalenia faktyczne, które nie wynikają z akt sprawy, w oparciu o które Sąd niesłusznie zarzucił organowi naruszenie prawa, przesądzając, iż od czasu przeniesienia skarżącego do dyspozycji do wyznaczonej daty zwolnienia go ze służby nie upłynęło 12 miesięcy, podczas gdy okres ten, jak wynika z akt sprawy, wynosił ponad 12 miesięcy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 153 p.p.s.a. polegające na tym, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd nie dokonał spójnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, przez niewskazanie jakie przepisy postępowania organ naruszył, jak również niewyjaśnienie na czym takie naruszenie miałoby polegać, pomimo, iż Sąd I instancji wskazał jako podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji m.in. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
Ponadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 54 ust. 2 ustawy o ABW oraz AW, przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten należy odczytywać jako bezwzględne prawo funkcjonariusza do pozostawania w dyspozycji pełnych 12 miesięcy, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna doprowadzić do wniosku, że funkcjonariusz co do zasady powinien przebywać w dyspozycji Szefa ABW przez okres krótszy niż 12 miesięcy albowiem okres ten zgodnie z intencją ustawodawcy jest okresem maksymalnym przebywania w dyspozycji Szefa ABW;
2. art. 54 ust. 3 ustawy o ABW oraz AW przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że użyte w nim sformułowanie "po upływie okresu, o którym mowa w ust. 2", w każdym przypadku oznacza upływ 12 miesięcy i dopiero wówczas po upływie tego okresu można przedstawić funkcjonariuszowi wiążącą propozycję kadrową, a dopiero w przypadku odmowy jej przyjęcia Szef ABW powinien wszcząć postępowanie w przedmiocie zwolnienia ze służby w ABW, podczas gdy prawidłowa interpretacja tego przepisu powinna doprowadzić do wniosku, że okres, do którego w tym przepisie jest odniesienie jest okresem faktycznego pozostawania w dyspozycji, którego koniec wyznacza data przedstawienia funkcjonariuszowi propozycji przeniesienia na określone stanowisko służbowe;
3. art. 54 ust. 3 w zw. z art. 60 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 60 ust. 4 ustawy o ABW oraz AW przez błędną wykładnię polegającą na odczytaniu brzmienia art. 54 ust. 3 tejże ustawy, bez uwzględnienia ochronnego charakteru regulacji z art. 60 ust. 2 ustawy o ABW oraz AW w zakresie, w jakim przewiduje ona, że zwolnienie funkcjonariusza, który nie wyraził pisemnej zgody na przeniesienie na określone stanowisko służbowe odbywa się z zachowaniem uprawnień przewidzianych dla funkcjonariuszy zwalnianych na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 6, chyba że funkcjonariusz ten spełnia warunki do zwolnienia ze służby na korzystniejszych zasadach oraz bezpodstawne przypisanie tego charakteru przepisowi art. 54 ust. 2 ustawy o ABW oraz AW;
4. art. 54 ust. 3 ustawy o ABW oraz AW przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wiążąca propozycja objęcia stanowiska służbowego powinna obejmować stanowisko co najmniej równorzędne z uprzednio zajmowanym stanowiskiem służbowym, w sytuacji kiedy niniejszy przepis stanowi o przenoszeniu na określone stanowisko służbowe, które nie musi być równorzędne z poprzednio zajmowanym.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz o rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Ponadto zwrócono się o zwrot poniesionych kosztów postępowania od Skarżącego na rzecz organu administracji według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 20 kwietnia 2021 r. w sprawie o sygn. akt III OSK 689/21 podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok WSA w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji uznając, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.
Zdaniem NSA, WSA w Warszawie dokonał błędnej wykładni zarówno przepisu art. 54 ust. 2 i ust. 3 ustawy o ABW oraz AW, jak i art. 54 ust. 3 w zw. z art. 60 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 60 ust. 4 ustawy o ABW oraz AW.
Sąd I instancji, w szczególności, niezasadnie przyjął, że przepis art. 54 ust. 2 tej ustawy stanowi dla funkcjonariusza uprawnienie o charakterze ochronnym – przebywania w dyspozycji Szefa Agencji przez okres co najmniej 12 miesięcy, gdyż użyte w tym przepisie sformułowanie "nie dłużej niż 12 miesięcy" oznacza jedynie maksymalny okres przez który funkcjonariusz może przebywać w dyspozycji. Przedstawiona przez WSA interpretacja tego przepisu, przy uwzględnieniu treści art. 54 ust. 3 w/w ustawy oznaczałaby, że przed upływem tego okresu składanie przez organ funkcjonariuszowi propozycji przeniesienia na inne stanowisko byłoby bezskuteczne.
Tymczasem użyte w tym przepisie sformułowanie "po upływie okresu, o którym mowa w ust. 2" w każdym przypadku oznacza upływ 12 miesięcy. Okres, o którym mowa w tym przepisie, to okres faktycznego przebywania przez funkcjonariusza w dyspozycji, który kończy się przeniesieniem na określone stanowisko służbowe w przypadku przyjęcia propozycji w tym przedmiocie lub zwolnieniem ze służby w przypadku niewyrażenia zgody na to przeniesienie.
NSA podkreślił też, że stosując zasady określone w art. 60 ust. 4 w związku z art. 60 ust. 2 pkt 6 powołanej ustawy, uznać należy, iż początkiem biegu terminu zwolnienia ze służby na podstawie art. 54 ust. 3 jest zdarzenie stanowiące podstawę zwolnienia funkcjonariusza na podstawie tego przepisu. Tym zdarzeniem jest czynność prawna funkcjonariusza o niewyrażeniu pisemnej zgody na przeniesienie na określone stanowisko proponowane przez organ.
W rozpoznawanej sprawie tak rozumiany termin zwolnienia Skarżącego ze służby został przez organ zachowany.
Ponadto NSA wytknął, że skoro Sąd pierwszej instancji jako jedną z podstaw uchylenia zaskarżonych rozkazów wskazał art145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. tj. naruszenie przepisów postępowania, to winien wskazać jakie konkretnie przepisy postępowania organ naruszył, tym bardziej, że Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie przytoczył żadnej argumentacji wskazującej na naruszenie przez organ przepisów postępowania.
Sąd I instancji nie dopełnił też jednego z wymogów wynikającego z art. 141 § 4 p.p.s.a., tj. że uzasadnienie wyroku w sytuacji uwzględnienia skargi i konieczności ponownego rozpatrzenia sprawy, powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wbrew twierdzeniom zawartym w odpowiedzi na skargę kasacyjną, dalsze postępowanie organu w niniejszej sprawie nie wydawało się tak oczywiste.
Dlatego też NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji nakazując, aby Sąd ten, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, uwzględnił przedstawioną wykładnię przepisów ustawy o ABW i AW i przy ponownej ocenie zarzutów postawionych w skardze rozważył prawidłowość zastosowania wskazanych wyżej przepisów przez Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, wcześniej oceniając prawidłowość ustaleń dokonanych przez ten organ.
Dokonując takiej oceny Sąd orzekający w pierwszej kolejności wskazuje, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm., zwanej dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia – w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.
W wypadku niestwierdzenia wad skutkujących uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia, sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a.
Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z 6 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1665/06, opublikowany - podobnie jak pozostałe przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych – w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że "niezwiązanie granicami skargi" oznacza, że Sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze (por. wyrok NSA z 28 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 1000/16, LEX nr 2486221) z tym, że nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych.
Badając ponownie legalność zaskarżonej decyzji w świetle powyższych kryteriów oraz będąc związany poglądem NSA zawartym w wyroku z 20 kwietnia 2021 r. w sprawie o sygn. akt III OSK 689/21 Sąd stwierdził, że skarga podlega oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Na wstępie Sąd porządkowo wyjaśnia, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Postawą do takiego trybu rozpoznania sprawy stanowi regulacja z art. 15 zzs4 ust. 2 i 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374, ze zm., dalej: "uCOVID-19").
Powyższy przepis należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a.
W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia.
Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości, w tym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy tzw. obszarem czerwonym w zakresie działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2.
Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie uprawnienia przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). Uwzględnić przy tym należy brak możliwości przeprowadzania dowodów w sprawie sądowoadministracyjnej (z wyjątkiem ograniczonej dopuszczalności dowodu z dokumentów – art. 106 § 3 p.p.s.a). Jednocześnie podkreślić należy, że dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego.
Ten standard ochrony praw stron i uczestników został zachowany albowiem stosowne zarządzenie o rozpoznaniu sprawy w trybie art. 15zzs4 uCOVID-19 zostało wydane przez Przewodniczącego Wydziału II, który skierował sprawę na posiedzenie niejawne z uwagi na to, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku sprawy.
Jednocześnie strony postępowania miały możliwość złożenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia dodatkowego żądania, wniosków lub wyjaśnień.
Reasumując powyższe, skład Sądu rozpoznający niniejszą sprawę uznał, że dopuszczalne jest rozpoznanie złożonej w niej skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 uCOVID-19 albowiem przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Przechodząc ad rem, sądowa kontrola legalności w nin. sprawie dotyczy rozkazu personalnego Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. utrzymującego w mocy rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r., na mocy którego zwolniono Skarżącego ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, zaś istota sporu prawnego między stronami dotyczy, w szczególności, wykładni art. 54 ust. 2 i 3 ustawy o ABW oraz AW i wymaga wyjaśnienia, czy przewidziana w art. 54 ust. 2 cyt. ustawy możliwość pozostawania przez funkcjonariusza w dyspozycji Szefa ABW nieprzerwanie nie dłużej niż 12 miesięcy oznacza, że w przypadku przedstawienia funkcjonariuszowi przed upływem tego okresu propozycji przeniesienia na określone stanowisko, w sytuacji, gdy nie wyrazi on pisemnej zgody na przeniesienie na to stanowisko, zwolnienie go ze służby na podstawie art. 54 ust. 3 tej ustawy może nastąpić dopiero po upływie okresu, o którym mowa w art. 54 ust. 2 omawianej ustawy, a więc 12 miesięcy.
W punkcie wyjścia rozważań Sąd stwierdza i podkreśla, że przedmiotowa sprawa była już poddana sądowej kontroli przez sąd drugiej instancji, w wyniku złożonej przez Szefa ABW skargi kasacyjnej od wyroku tut. Sądu z 9.10.2018r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1741/17.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 20.04.2021 r. w sprawie o sygn. akt III OSK 689/21 uchylił w całości przywołany wyżej wyrok WSA w Warszawie z 9.10.2018r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
W związku z powyższym, w rozpatrywanej przez Sąd orzekający w nin. sprawie zachodzi sytuacja przewidziana w art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a., zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny
Powołany wyżej przepis w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania Sądu pierwszej instancji, który nie posiada już, na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego, swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania.
Jak podkreśla się w doktrynie prawniczej, z określenia "związany wykładnią prawa" należy wyprowadzić wniosek, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany oceną NSA co do stanu faktycznego sprawy, albowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa, jednakże w pozostałym zakresie ocena wyrażona przez NSA wiąże sąd rozpoznający sprawę ponownie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 268).
W judykaturze zwraca się również uwagę, że wojewódzki sąd administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu NSA wykładni prawa jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez NSA (por. wyrok SN z dnia 9 lipca 1998 r., sygn. akt I PKN 226/98, OSNAP 1999, nr 15, poz. 486), jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez NSA, zmienił się stan prawny (tak: H. Knysiak-Molczyk [w:] H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005).
Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyroku kasacyjnym NSA z 20.04. 2021 r. w sprawie o sygn. akt III OSK 689/21, co oznacza, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko Sądu wyższej instancji.
Porządkowo Sąd przypomina, że Sąd kasacyjny uchylając zaskarżony wyrok tut. Sądu w sprawie sygn. akt II SA/Wa 1741/17, w szczególności, stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał błędnej wykładni art. 54 ust. 2 i ust. 3 ustawy o ABW oraz AW, gdyż niezasadnie przyjął, że przepis art. 54 ust. 2 tej ustawy stanowi dla funkcjonariusza uprawnienie o charakterze ochronnym – przebywania w dyspozycji Szefa Agencji przez okres co najmniej 12 miesięcy. Tymczasem użyte w tym przepisie sformułowanie "nie dłużej niż 12 miesięcy" oznacza jedynie maksymalny okres przez który funkcjonariusz może przebywać w dyspozycji. Przedstawiona przez Sąd pierwszej instancji interpretacja tego przepisu, przy uwzględnieniu treści art. 54 ust. 3 w/w ustawy oznaczałaby, że przed upływem tego okresu składanie przez organ funkcjonariuszowi propozycji przeniesienia na inne stanowisko byłoby bezskuteczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nietrafnie też przyjął, że użyte w art. 54 ust. 3 w/w ustawy sformułowanie "po upływie okresu, o którym mowa w ust. 2", w każdym przypadku oznacza upływ 12 miesięcy, gdyż okres, o którym mowa w tym przepisie, to okres faktycznego przebywania przez funkcjonariusza w dyspozycji, który kończy się przeniesieniem na określone stanowisko służbowe w przypadku przyjęcia propozycji w tym przedmiocie lub zwolnieniem ze służby w przypadku niewyrażenia zgody na to przeniesienie.
NSA zauważył też, iż art. 54 ust. 3 omawianej ustawy nie różnicuje dwóch stanów faktycznych określonych w tym przepisie, gdyż upływ okresu, o którym mowa w art. 54 ust. 2, warunkuje możliwość zarówno przeniesienia na określone stanowisko służbowe, jak i zwolnienia ze służby.
Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że przyjęcie przez funkcjonariusza zaproponowanego stanowiska służbowego skutkuje tym, że zostaje on na to stanowisko przeniesiony (mimo, że nie upłynął termin 12 miesięcy pozostawania w dyspozycji), natomiast w przypadku nieprzyjęcia zaproponowanego określonego stanowiska służbowego nie zostaje on ze służby zwolniony i pozostaje w niej aż do upływu tego okresu. W konsekwencji oznaczałoby to, że funkcjonariusz pozostający w dyspozycji, który nie przyjął zaproponowanego stanowiska służbowego, mógłby być zwolniony nie po upływie 12 miesięcy od dnia, w którym został przeniesiony do dyspozycji, ale przy uwzględnieniu regulacji zawartej w art. 60 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 60 ust. 4 w/w ustawy – dopiero po upływie 18 miesięcy. W istocie, w takim przypadku, funkcjonariusz miałby zagwarantowane pozostawanie w służbie bez możliwości jego wykorzystania do realizacji zadań Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego zgodnie z potrzebami służby.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na uwzględnienie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 54 ust. 3 w zw. z art. 60 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 60 ust. 4 ustawy o ABW oraz AW, gdyż Sąd pierwszej instancji, dokonując wykładni pierwszego z tych przepisów i kwalifikując jako przepis ochronny nie dostrzegł, że takim przepisem jest jedynie art. 60 ust. 4 tej ustawy.
Zachowanie uprawnień przewidzianych dla funkcjonariuszy zwalnianych na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 6 komentowanej ustawy oznacza nawiązanie do likwidacji jednostki organizacyjnej Agencji lub jej reorganizacji połączonej ze zmniejszeniem obsady etatowej. Zgodnie z art. 60 ust. 4 ustawy o ABW oraz AW, zwolnienie funkcjonariusza ze służby następuje po upływie 6 miesięcy (a ze służby przygotowawczej, w której Skarżący nie pozostawał, w terminie 3 miesięcy) od dnia podjęcia decyzji o likwidacji jednostki organizacyjnej Agencji lub jej reorganizacji.
Początkiem biegu terminu określonego w art. 60 ust. 4 cyt. ustawy nie jest zatem data wydania decyzji o zwolnieniu, lecz data zdarzenia skutkującego zaistnieniem przesłanki zwolnienia. W przypadku art. 60 ust. 2 pkt 6 omawianej ustawy jest to data podjęcia decyzji o likwidacji jednostki organizacyjnej Agencji lub jej reorganizacji.
Stosując zasady określone w art. 60 ust. 4 w związku z art. 60 ust. 2 pkt 6 powołanej ustawy, uznać należy, iż początkiem biegu terminu zwolnienia ze służby na podstawie art. 54 ust. 3 jest zdarzenie stanowiące podstawę zwolnienia funkcjonariusza na podstawie tego przepisu. Tym zdarzeniem jest czynność prawna funkcjonariusza o niewyrażeniu pisemnej zgody na przeniesienie na określone stanowisko proponowane przez organ.
NSA w omawianym wyroku kasacyjnym podkreślił, że takie stanowisko zajął również NSA w wyroku z 8 marca 2019 r., o sygn. akt I OSK 856/17, którym to uchylił wyrok WSA w Warszawie z 9 stycznia 2017 r., na który powołuje się pełnomocnik Skarżącego, oraz w wyroku z 16 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 2053/19.
Dlatego też, z przedstawionych wyżej względów, nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie odmienne stanowisko NSA zaprezentowane w wyrokach z 16 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 701/09 i z 27 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 2451/13.
Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny przekazując sprawę do ponownego rozpoznania zobowiązał WSA Warszawie do uwzględnienia przedstawionej wykładni przepisów ustawy o ABW i AW oraz, przy ponownej ocenie zarzutów postawionych w skardze, do rozważenia prawidłowości zastosowania wskazanych wyżej przepisów przez Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz prawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych przez ten organ.
Przy tak zakreślonych granicach sprawy oraz, w szczególności, działania przez tut. Sąd w warunkach związania na podstawie art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a. omówioną wykładnią przepisów materialnoprawnych mających zastosowanie w nin. sprawie, Sąd w składzie orzekającym uznał, że skarga podlega oddaleniu.
Na wstępie Sąd podkreśla, że jakkolwiek zarzuty skargi dotyczą również naruszeń prawa procesowego, to jednak winny być one oceniane poprzez pryzmat norm prawa materialnego, gdyż to właśnie przepisy materialnoprawne mające zastosowanie w nin. sprawie determinują zakres niezbędnych ustaleń faktycznych, które winny być dokonane przez Organ.
Taki pogląd jest zbieżny z oceną dokonaną Sąd kasacyjny w nin. sprawie, który podkreślił, że podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania wymagają uprzedniego odniesienia się do zasadniczego problemu w niniejszej sprawie, tj. zasadności uchylenia przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonego rozkazu personalnego oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego – w sytuacji zarzucanego naruszenia prawa materialnego, tj. błędnej wykładni art. 54 ust. 2 i ust. 3, art. 60 ust. 2 pkt 6 i ust. 4 ustawy o ABW oraz AW.
Sąd in meritii w pełni akceptując dokonaną przez NSA wykładnię wymienionych wyżej "spornych" przepisów podkreśla, że instytucja przeniesienia funkcjonariusza (w tym funkcjonariusza ABW) do dyspozycji jest jedną z form pełnienia przez niego służby.
Sposób pełnienia służby przez funkcjonariusza pozostającego w dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego określają przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 marca 2003 r. w sprawie warunków i trybu przenoszenia funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego do dyspozycji, wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 54 ust. 4 ustawy o ABW oraz AW.
Z § 2 i § 4 tego rozporządzenia wynika, że przeniesienie funkcjonariusza do dyspozycji Szefa może nastąpić w przypadku przewidywanego wyznaczenia funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe. Dokonując przeniesienia funkcjonariusza do dyspozycji, uwzględnia się dotychczasowy przebieg służby funkcjonariusza, posiadane przez niego kwalifikacje zawodowe oraz predyspozycje, istniejące możliwości etatowe i potrzeby ewentualnego mianowania funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe.
Analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, że celem przeniesienia funkcjonariusza do dyspozycji Szefa jest oczekiwanie na wyznaczenie na inne stanowisko służbowe. Instytucja przeniesienia funkcjonariusza do dyspozycji ma zatem charakter tymczasowy i trwa do chwili pojawienia się możliwości mianowania funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe, które powinno nastąpić w ciągu okresu 12 miesięcy.
Jednocześnie zauważyć należy, iż stosownie do treści § 3 ust. 3 w/w rozporządzenia w rozkazie personalnym o przeniesieniu funkcjonariusza do dyspozycji Szefa określa się jedynie datę, z którą następuje przeniesienie funkcjonariusza do dyspozycji Szefa, natomiast nie oznacza się daty granicznej przebywania w tej dyspozycji. Oznacza to, że okres pozostawania funkcjonariusza w dyspozycji Szefa, w zależności od terminu przedstawienia funkcjonariuszowi propozycji kadrowej dotyczącej innego stanowiska służbowego i zachowania funkcjonariusza w tym przedmiocie, a więc wyrażenia zgody na przeniesienie na zaproponowane stanowisko służbowe bądź niewyrażenia pisemnej zgody na przeniesienie na to stanowisko, może być krótszy niż 12 miesięcy.
W świetle § 5 powołanego rozporządzenia, funkcjonariuszowi pozostającemu w dyspozycji Szefa można wyznaczyć stały zakres obowiązków służbowych. W okresie pozostawania w dyspozycji funkcjonariusz może zostać wyznaczony do wykonywania określonych zadań służbowych, jeżeli charakter tych zadań odpowiada posiadanym przez funkcjonariusza kwalifikacjom, lub do pełnienia, na określonych warunkach, dyżurów, a także skierowany do odbycia odpowiednich kursów, szkoleń lub praktyk zawodowych. Funkcjonariuszowi pozostającemu w dyspozycji Szefa można udzielić urlopu wypoczynkowego i urlopu dodatkowego.
Okres pełnienia przez funkcjonariusza służby w dyspozycji określa art. 54 ust. 2 ustawy o ABW oraz AW stanowiąc, że wynosi on "nie dłużej niż 12 miesięcy".
Z art. 54 ust. 3 tej ustawy, określającego zasady i tryb zwolnienia funkcjonariusza, wynika nawiązanie do okresu, o którym mowa w art. 54 ust. 2.
W tym przepisie jest mowa o pozostawaniu funkcjonariusza w dyspozycji Szefa Agencji. Czas trwania tego okresu nie został jednak ściśle określony. Rozpoczyna się w chwili odwołania funkcjonariusza z dotychczas zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji Szefa (art. 54 ust. 1). Kończy się z chwilą przeniesienia funkcjonariusza na określone stanowisko służbowe lub zwolnienia ze służby, w razie niewyrażenia zgody na przeniesienie na zaproponowane stanowisko, z tym, że:
1) okres pozostawania funkcjonariusza w dyspozycji może trwać nieprzerwanie nie dłużej, niż 12 miesięcy,
2) zwolnienie funkcjonariusza następuje z zachowaniem uprawnień przewidzianych dla funkcjonariuszy zwalnianych na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 6 ustawy o ABW oraz AW, chyba że spełnia warunki do zwolnienia ze służby na korzystniejszych zasadach.
Z wykładni art. 54 ust. 3 komentowanej ustawy wynika zatem, że brak jest podstaw do utożsamiania "okresu, o którym mowa w ust. 2" w każdym przypadku z okresem 12 miesięcy. Trafność tego stwierdzenia potwierdza użycie przez ustawodawcę w tym przepisie określenia "nie dłużej". Pogląd prezentowany przez pełnomocnika Skarżącego byłby zatem uprawniony w przypadku, gdyby ustawodawca w omawianym przepisie posłużył się określeniem, "po upływie okresu pozostawania w dyspozycji Szefa, który to okres trwa 12 miesięcy" bądź przepis ten otrzymałby brzmienie "Funkcjonariusz pozostaje w dyspozycji Szefa Agencji, w której pełni służbę nieprzerwanie co najmniej 12 miesięcy".
Jak przy tym podkreślił NSA w wyroku kasacyjnym, z powołanych przepisów art. 54 ust. 2 i 3 ustawy o ABW oraz AW wynika, że przede wszystkim regulują one czynności, których skutkiem jest zakończenie okresu pozostawania funkcjonariusza w dyspozycji. Wpływ funkcjonariusza na swój status w okresie pozostawania w dyspozycji sprowadza się do tego, że może on wyrazić zgodę na przeniesienie na określone stanowisko służbowe. Wówczas okres pozostawania funkcjonariusza w dyspozycji kończy się przeniesieniem na określone stanowisko służbowe.
Natomiast w przypadku, gdy funkcjonariusz nie wyrazi pisemnej zgody na przeniesienie na określone stanowisko służbowe okres pozostawania w dyspozycji kończy się zwolnieniem go ze służby z zachowaniem uprawnień przewidzianych dla funkcjonariuszy zwalnianych na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy, chyba że spełnia warunki do zwolnienia ze służby na korzystniejszych zasadach. Termin, o którym mowa w omawianych przepisach, jest zatem tylko dopełnieniem normy zasadniczej.
Użyte zatem w przepisie art. 54 ust. 2 sformułowanie "nie dłużej niż 12 miesięcy" oznacza więc jedynie maksymalny okres przez który funkcjonariusz może przebywać w dyspozycji.
Dlatego też przyjąć należało, zgodnie z oceną dokonaną przez Sąd kasacyjny, że WSA w Warszawie w sprawie sygn. akt 1741/17 dokonał błędnej wykładni art. 54 ust. 2 i ust. 3 ustawy o ABW oraz AW. Niezasadnie przyjął, że przepis art. 54 ust. 2 tej ustawy stanowi dla funkcjonariusza uprawnienie o charakterze ochronnym – przebywania w dyspozycji Szefa Agencji przez okres co najmniej 12 miesięcy. Tymczasem użyte w tym przepisie sformułowanie "nie dłużej niż 12 miesięcy" oznacza jedynie maksymalny okres przez który funkcjonariusz może przebywać w dyspozycji. Przedstawiona przez Skarżącego, a podzielona przez Sąd pierwszej instancji interpretacja tego przepisu, przy uwzględnieniu treści art. 54 ust. 3 w/w ustawy oznaczałaby, że przed upływem tego okresu składanie przez organ funkcjonariuszowi propozycji przeniesienia na inne stanowisko byłoby bezskuteczne.
W zakresie art. 54 ust. 3 w/w ustawy wadliwą jest więc wykładnia, że użyte w tym przepisie sformułowanie "po upływie okresu, o którym mowa w ust. 2" w każdym przypadku oznacza upływ 12 miesięcy. Jak wyżej wykazano, okres, o którym mowa w tym przepisie, to okres faktycznego przebywania przez funkcjonariusza w dyspozycji, który kończy się przeniesieniem na określone stanowisko służbowe w przypadku przyjęcia propozycji w tym przedmiocie lub zwolnieniem ze służby w przypadku niewyrażenia zgody na to przeniesienie.
Zauważyć też należy, iż art. 54 ust. 3 omawianej ustawy nie różnicuje dwóch stanów faktycznych określonych w tym przepisie, gdyż upływ okresu, o którym mowa w art. 54 ust. 2, warunkuje możliwość zarówno przeniesienia na określone stanowisko służbowe, jak i zwolnienia ze służby. Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że przyjęcie przez funkcjonariusza zaproponowanego stanowiska służbowego skutkuje tym, że zostaje on na to stanowisko przeniesiony (mimo że nie upłynął termin 12 miesięcy pozostawania w dyspozycji), natomiast w przypadku nieprzyjęcia zaproponowanego określonego stanowiska służbowego nie zostaje on ze służby zwolniony i pozostaje w niej aż do upływu tego okresu. W konsekwencji oznaczałoby to, że funkcjonariusz pozostający w dyspozycji, który nie przyjął zaproponowanego stanowiska służbowego, mógłby być zwolniony nie po upływie 12 miesięcy od dnia, w którym został przeniesiony do dyspozycji, ale przy uwzględnieniu regulacji zawartej w art. 60 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 60 ust. 4 w/w ustawy – dopiero po upływie 18 miesięcy. W istocie w takim przypadku funkcjonariusz miałby zagwarantowane pozostawanie w służbie bez możliwości jego wykorzystania do realizacji zadań Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego zgodnie z potrzebami służby.
Ponadto, dokonując wykładni art. 54 ust. 3 w zw. z art. 60 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 60 ust. 4 ustawy o ABW oraz AW zauważyć należy, że przepisem "ochronnym" jest jedynie art. 60 ust. 4 tej ustawy. Zachowanie uprawnień przewidzianych dla funkcjonariuszy zwalnianych na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 6 w/w ustawy oznacza nawiązanie do likwidacji jednostki organizacyjnej Agencji lub jej reorganizacji połączonej ze zmniejszeniem obsady etatowej.
Zgodnie z art. 60 ust. 4 ustawy o ABW oraz AW, zwolnienie funkcjonariusza ze służby następuje po upływie 6 miesięcy (a ze służby przygotowawczej, w której skarżący nie pozostawał, w terminie 3 miesięcy) od dnia podjęcia decyzji o likwidacji jednostki organizacyjnej Agencji lub jej reorganizacji.
Dlatego też, jak podkreślił NSA w przedmiotowym wyroku kasacyjnym, początkiem biegu terminu określonego w art. 60 ust. 4 cyt. ustawy nie jest zatem data wydania decyzji o zwolnieniu, lecz data zdarzenia skutkującego zaistnieniem przesłanki zwolnienia.
W przypadku art. 60 ust. 2 pkt 6 omawianej ustawy jest to data podjęcia decyzji o likwidacji jednostki organizacyjnej Agencji lub jej reorganizacji. Stosując zasady określone w art. 60 ust. 4 w związku z art. 60 ust. 2 pkt 6 powołanej ustawy, uznać należy, iż początkiem biegu terminu zwolnienia ze służby na podstawie art. 54 ust. 3 jest zdarzenie stanowiące podstawę zwolnienia funkcjonariusza na podstawie tego przepisu. Tym zdarzeniem jest czynność prawna funkcjonariusza o niewyrażeniu pisemnej zgody na przeniesienie na określone stanowisko proponowane przez organ.
Odnosząc powyższe do realiów sprawy, Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie tak rozumiany termin zwolnienia skarżącego ze służby został przez organ zachowany.
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego przyjął, że Skarżący, który pozostawał w dyspozycji od [...] sierpnia 2016 r., odmówił przyjęcia przedstawionej mu propozycji z [...] sierpnia 2016 r. przeniesienia na określone stanowisko służbowe w innej miejscowości.
W związku z powyższym, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego zawiadomieniem z [...] września 2016 r. poinformował funkcjonariusza o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zwolnienia go ze służby w ABW na podstawie art. 54 ust 3 ustawy o ABW i AW.
Następnie rozkazem personalnym z [...] lipca 2017 r., utrzymanym w mocy rozkazem personalnym z [...] sierpnia 2016 r., zwolnił wyżej wymienionego funkcjonariusza ze służby z dniem [...] sierpnia 2017 r., a więc z zachowaniem omówionego wyżej uprawnienia. Zwolnienie Skarżącego ze służby nastąpiło po upływie 6 miesięcy od daty niewyrażenia przez niego pisemnej zgody na przeniesienie na zaproponowane przez organ określone stanowisko służbowe tj. w terminie określonym w art. 60 ust. 4 w związku z art. 60 ust. 2 pkt 6 ustawy o ABW i AW.
Dlatego też, w ocenie Sądu, jako bezpodstawne uznać należy zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa procesowego tj. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia niezbędnych do załatwienia niniejszej sprawy dowodów, a w efekcie nierzetelną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak również dowolną ocenę zgromadzonych dowodów.
Sąd po raz kolejny zauważa, że tak sformułowany zarzut jest konsekwencją błędnej interpretacji treści przepisu art. 54 ust. 2 w związku z ust. 3 ustawy o ABW oraz AW.
Tymczasem w sprawie jest bezspornym, bo wynika to wprost z akt sprawy (i okoliczności tej Skarżący nie kwestionuje), że propozycję unormowania sytuacji Skarżącego tj. mianowania go na określone stanowisko przedstawiono Skarżącemu już [...] sierpnia 2016 r., a zatem po upływie ok. 2 tygodniu od momentu przeniesienia do [...] Szefa ABW.
Ponieważ Skarżący nie wyraził zgody na przyjęcie zaproponowanego mu stanowiska, a zatem Szef ABW - zgodnie z treścią art. 54 ust. 3 ustawy o ABW oraz AW - wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zwolnienia Skarżącego ze służby. Skoro, jak wynika z przytoczonej w części rozważań wykładni przepisów materialnoprawnych, przesłanka zwolnienia funkcjonariusza ze służby, określona w treści ww. przepisu stanowi obligatoryjną przesłankę zwolnienia służby, to tym samym zatem Szef ABW był prawnie zobowiązany do podjęcia takich działań.
Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że z akt sprawy wynika, iż Skarżący pozostawał w dyspozycji Szefa ABW przez okres 12 miesięcy, od momentu przeniesienia do [...] tj. od dnia [...] sierpnia 2016 r. do dnia zwolnienia ze służby tj. do dnia [...] sierpnia 2017 r. Niejako ubocznie należy więc stwierdzić (gdyż w świetle zaprezentowanej wykładni przepisów prawa materialnego nie ma to zasadniczego znaczenia w sprawie), że nawet gdyby uznać, iż ww. przepis, jak wskazuje Skarżący, pełni rolę ochronną, gwarantującą funkcjonariuszowi możliwość pozostawania w służbie przez okres 12 miesięcy od momentu przeniesienia do dyspozycji do daty zwolnienia, to z akt sprawy wynika, iż faktycznie okres ten został zachowany przez Szefa ABW.
Jednocześnie Skarżącemu umyka z pola widzenia okoliczność o charakterze zasadniczym, a mianowicie, że stosunek służbowy każdego funkcjonariusza ABW cechuje gotowość podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej (art. 44 pkt 5 ustawy o ABW oraz AW). W jej zakres wchodzi także dyspozycyjność, oznaczająca konieczność dostosowywania się przez funkcjonariusza ABW do różnych, niekiedy nawet zmiennych warunków służby oraz pełną gotowość do realizacji zadań służbowych, także na różnych stanowiskach służbowych. ABW jako służba zmilitaryzowana posiada strukturę hierarchiczną i wymaga podporządkowania, a zatem to nie funkcjonariusz decyduje o swoim miejscu w strukturze ABW, lecz Szef ABW działając na podstawie przepisów ustawy o ABW oraz AW.
Powyższe oznacza w szczególności, że funkcjonariuszowi nie przysługuje roszczenie o mianowanie na określone stanowisko służbowe, bądź też uprawnienie do swoistego rodzaju "negocjowania z przełożonym" zmiany stanowiska. Przyjąć trzeba, że to Szef ABW posiada pełną wiedzę na temat potrzeb kadrowych poszczególnych jednostek organizacyjnych, a priorytety ocenia przez pryzmat zadań nałożonych przez ustawodawcę na ABW. Zatem to Szef ABW aby zapewnić efektywne wykonywanie zadań przez Agencję, decyduje o mianowaniu funkcjonariuszy na poszczególne stanowiska służbowe.
Jednocześnie podnieść należy, że przepis art. 54 ust. 3 ustawy o ABW oraz AW nie zawiera szczegółowych przesłanek przeniesienia na określone stanowisko służbowe, polegających na uwzględnieniu kwalifikacji funkcjonariusza, jego doświadczenia, przebiegu służby, czy sposobu wyboru stanowiska dla funkcjonariusza pozostającego do dyspozycji Szefa Agencji. Wybór stanowiska przez organ ma charakter zbliżony do uznania administracyjnego. Dyspozycją o charakterze związanym jest złożenie propozycji przeniesienia na określone stanowisko i uzyskanie pisemnej zgody funkcjonariusza.
Powyższe uwagi są o tyle istotne, że kontrola sądowa zastosowania przez organ art. 54 ust. 3 w zakresie propozycji przeniesienia musi uwzględniać przede wszystkim charakter stosunku służbowego funkcjonariusza ABW. Jest to stosunek administracyjnoprawny. Do jego cech należy nierównorzędność stron, przejawiająca się w nadrzędności władzy służbowej, która dysponuje uprawnieniami władczymi wobec zatrudnionego funkcjonariusza. Nadrzędność ta znajduje swój wyraz zarówno w formalnie jednostronnym charakterze aktu mianowania jak i podległości władzy dyrektywnej przełożonego.
Sąd upatrywanej przez Skarżącego w tej kwestii dowolności nie dostrzegł. Nie można bowiem zgodzić się z poglądem wyrażony w skardze, iż nowe stanowisko służbowe wskazane przez przełożonego zostało wybrane w sposób dowolny, z uwagi na fakt, iż zdaniem Skarżącego, w dniu [...] sierpnia 2016 r., tj. w dniu przedstawienia mu propozycji kadrowej, nie było przesłanek do stwierdzenia potrzeb kadrowych w Wydziale Zamiejscowym w [...]. Przeczy temu analiza akt sprawy i treści zaskarżonej decyzji z której wynika, że co prawda pismo Dyrektora Delegatury ABW w [...] dotyczące zapotrzebowania na wysoko wykwalifikowanego specjalistę z zakresu ochrony informacji niejawnych w istocie nosi datę [...] września 2016 r., jednak w rzeczywistości pismo to potwierdza "faktyczne" i "uprzednio" (tj. przed tą datą) wyrażone zapotrzebowanie Delegatury ABW w [...], co wynika wprost z jego treści - "wniosek w nawiązaniu do wcześniejszych rozmów dotyczących skomplikowanej sytuacji kadrowej w Wydziale Zamiejscowym w [...] Delegatury ABW w [...]" – który jednoznacznie potwierdza istnienie takich potrzeb.
Sąd nie może podzielić też zasadności stawianego przez Skarżącego zarzutu, że Szef ABW przedstawiając u powyższą propozycję kadrową, nie uwzględnił dotychczasowego przebiegu służby funkcjonariusza, posiadanych przez niego kwalifikacji zawodowych, predyspozycji jak i możliwości etatowych i potrzeb mianowania na inne, aniżeli [...] Wydziału Zamiejscowego w [...] stanowisko służbowe.
Jeszcze raz bowiem podkreślić należy, że to Szef ABW posiada pełną wiedzę na temat potrzeb kadrowych poszczególnych jednostek organizacyjnych i dokonuje stosownych w tym zakresie rozstrzygnięć. Sąd w takim przypadku nie może ingerować w politykę kadrową Agencji, a jedynie dokonuje oceny czy w sprawie nie doszło do dowolności.
W ocenie Sądu, tak analiza akt, jak i uzasadnienie zaskarżonej decyzji dowodzi, że organ nie dopuścił się znamion przekroczenia granic uznania administracyjnego. Skarżący propozycję stanowisko [...], które jest [...] stanowiskiem [...] w strukturze ABW (wyższe od tego stanowiska są tylko stanowiska [...] oraz [...]) otrzymał po analizie posiadanego doświadczenia, kwalifikacji oraz przebiegu służby w ABW oraz, w szczególności potrzeb służby w Wydziale Zamiejscowym Delegatury ABW w [...].
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., które Skarżący upatruje w braku wskazania w treści uzasadnienia zaskarżonego rozkazu personalnego jakimi kryteriami i ocenami kierował się organ przy podejmowaniu decyzji kadrowej w przedmiocie przeniesienia na stanowiska [...] Wydziału Zamiejscowego w [...] Delegatury ABW w [...], Sąd po raz kolejny wyjaśnia, że wymóg przeniesienia na określone stanowisko służbowe w trybie art. 54 ust. 3 komentowanej ustawy nie wskazuje, iż musi to być stanowisko równorzędne wcześniej zajmowanemu. Może to być zatem stanowisko niższe, wyższe lub równorzędne, w zależności o tego jakie są aktualne potrzeby służby, rozumiane jako działania prowadzące do realizacji ustawowych zadań Agencji, sformułowanych w art. 5 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW.
Określoność wspomnianego stanowiska służbowego oznacza, że musi być ono wskazane poprzez odwołanie się do: jego nazwy, umiejscowienia w strukturze ABW oraz składników uposażenia należnych na tym stanowisku.
Takie wymogi zostały przez Organ zostały spełnione, a stanowisko służbowe [...] jest stanowiskiem służbowym przewidzianym w przepisach wewnętrznych Szefa ABW wydanych na podstawie art. 116 ust. 3 ustawy o ABW oraz AW.
Z analogicznych powodów Sąd nie może podzielić stanowiska Skarżącego w zakresie naruszenia art. 10 §1 k.p.a.
Sąd zauważa, że w przedstawionej Skarżącemu propozycji kadrowej zostało wprost wskazane, że w przypadku braku przyjęcia proponowanej propozycji kadrowej zostanie wszczęta procedura zwolnienia ze służby, zgodnie z treścią art. 54 ust. 3 ustawy o ABW oraz AW.
Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem Skarżącego, jakoby został "zaskoczony" wydaniem rozkazu w przedmiocie zwolnienia ze służby w ABW.
Ponadto podkreślenia wymaga, że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby z dnia 12 września 2016 r. Skarżący, stosownie do treści art. 10 §1 k.p.a., został pouczony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia co do zebranych w sprawie materiałów.
Skarżącemu zapewniono zatem czynny udział w każdym stadium postępowania, z uprawnienia którego zresztą w toku postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby w ABW skorzystał dwukrotnie (w dniu [...] września 2016 r. oraz w dniu [...] grudnia 2016 r.) zapoznając się z aktami postępowania oraz odebrał kopie dokumentów zgromadzonych w sprawie.
Ponadto, Skarżący w toku postępowania złożył pismo, w którym ustosunkował się do prowadzonego postępowania oraz przedstawił przebieg swojej służby, a które to pismo włączono do akt niniejszego postępowania.
Powyższe okoliczności dowodzą, że Skarżący przed wydaniem decyzji w sprawie zapoznał się z całością materiału dowodowego oraz zapewniono mu możliwość ustosunkowania się do zebranych dowodów, a tym samym naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Jedynie ubocznie Sąd zauważa, że nawet gdyby podzielić powyższy zarzut, to przypomnieć należy, że nie każde naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. skutkuje uchyleniem decyzji administracyjnej poddanej kontroli sądu. Mianowicie zarzut naruszenia wskazanego przepisu może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. dla przykładu wyroki NSA: z dnia 24 maja 2007 f., łl GSK 4/07, LEX nr 35105 oraz z dnia 18 maja 2006 r., II OSK 831/05, ONSA WSA 2006, nr 6, poz. 157). W niniejszym stanie faktycznym Skarżący nie wykazał w jaki sposób działanie organu uniemożliwiło mu dokonanie konkretnych czynności procesowych.
Jednocześnie Sąd podkreśla, że skoro w rozstrzyganej sprawie doszło do wydania decyzji, której przesłanki do wydania przez organ wskazują wprost przepisy prawa, to udział strony w postępowaniu nie mógł mieć wpływu na treść takiej decyzji. Jak już bowiem wielokrotnie wskazywano, przepis art. 54 ust. 3 ustawy o ABW oraz AW stanowi obligatoryjną przesłankę zwolnienia funkcjonariusza ze służby i nie daje Szefowi ABW możliwości odstąpienia od rozwiązania stosunku służbowego z funkcjonariuszem, w sytuacji nie przyjęcia przez niego przedstawionej propozycji kadrowej. Oznacza to, że niezależnie od tego czy strona zgłosiłaby jakieś wnioski dowodowe, bądź też ustosunkowała się do nich w jakikolwiek sposób, to treść decyzji pozostawałby taka sama.
W ocenie Sądu, nie można również zgodzić się z zarzutem skargi w przedmiocie naruszenia art. 8 k.p.a. tj. na prowadzeniu postępowania w sprawie zwolnienia ze służby w sposób naruszający zasadę zaufania do władzy publicznej, polegający na wydaniu rozkazu personalnego w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w sytuacji, gdy działania podejmowane przez Szefa ABW po wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia ze służby, w tym wydawane przez niego decyzje sugerowały, iż Szef ABW nie zamierza zwalniać skarżącego ze służby, lecz wyznaczyć go na stanowisko odpowiadające jego kwalifikacjom i doświadczeniu zawodowemu.
Sąd stwierdza, że w ustawie o ABW oraz AW nie ma przepisu zakazującego Szefowi Agencji wyznaczania funkcjonariuszowi określonych zadań, po wszczęciu postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby. Do dnia faktycznego zwolnienia, Skarżący pozostawał w służbie w ABW, a Szef ABW miał prawo powierzyć mu wykonywanie określonych zadań wynikających z potrzeb służby. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z treścią § 5 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 marca 2003 r. w sprawie przenoszenia funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego do dyspozycji, funkcjonariuszowi pozostającemu w dyspozycji, można wyznaczyć stały zakres obowiązków służbowych, bądź też wyznaczyć do wykonywania określonych zadań służbowych we wskazanej jednostce organizacyjnej, jeżeli charakter tych zadań odpowiada posiadanym przez funkcjonariusza kwalifikacjom.
Wyznaczenie Skarżącemu zadań służbowych w okresie przebywania w dyspozycji Szefa ABW było więc zarówno prawnie dopuszczalne z "formalnego" punktu widzenia, jak i – co podkreślono i wykazano wcześniej - uzasadnione merytorycznie potrzebami służby.
Jest oczywistym przy tym, że do dnia zwolnienia ze służby każdy funkcjonariusz, a więc także i Skarżący, podlega wszystkim obowiązkom wynikającym z faktu pozostawania w stosunku służbowym. Sąd zauważa, że Skarżący przez cały okres pozostawania w dyspozycji, zachował prawo do uposażenia oraz innych świadczeń, a w związku z tym po jego stronie występował obowiązek wykonywania zadań służbowych, wyznaczonych przez Szefa ABW.
Jako oczywiście bezpodstawne uznać należy twierdzenia Skarżącego, że wyznaczenie go na podstawie decyzji nr [...] Szefa ABW z dnia [...] lutego 2017 r. na [...] Szefa ABW w sprawach, o których mowa w tejże decyzji, wiązało się z powstaniem po stronie Szefa ABW zobowiązania do mianowania na stanowisko [...] ABW.
Sąd zauważa, że w dacie wydania ww. decyzji Szefa ABW toczyło się już postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia Skarżącego ze służby z uwagi na odmowę przyjęcia propozycji kadrowej złożonej na podstawie ww. przepisu. Zatem wyznaczenie na [...] ABW w ramach [...] oznaczało nałożenie na funkcjonariusza konkretnych zadań służbowych, zgodnie z treścią przytoczonego wyżej § 5 ust. 1 pkt. 2 przywołanego rozporządzenia, a nie stanowiło o przyszłym mianowaniu na stanowisku [...] ABW.
Ponadto stwierdzić należy, że zawarty w decyzji nr [...] z dnia [...]lutego 2017 r. w § 1 zapis o powierzeniu Skarżącemu roli [...] ABW, został skorygowany decyzją nr [...] Szefa ABW z dnia [...] lutego 2017 r. poprzez zastąpienie sformułowania "[...]" na sformułowanie "[...]".
Reasumując dotychczasowe ustalenia i rozważania, ponieważ zarzuty skargi dotyczące tak naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego, okazały się niezasadne, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. obowiązany był skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło