II SA/Wa 246/15

WyrokWSA w Warszawie2015-10-21

Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Ewa Pisula - Dąbrowska, Danuta Kania

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Zarządu Dzielnicy o skreśleniu osoby z listy oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z zasobu gminy, oparta na niespełnieniu kryterium powierzchniowego, została wydana z naruszeniem prawa, zwłaszcza w kontekście trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej i materialnej skarżącej?
Ratio decidendi
Uchwała Zarządu Dzielnicy o skreśleniu skarżącej z listy oczekujących na najem lokalu mieszkalnego została wydana z istotnym naruszeniem prawa. Organ nie poczynił wystarczających ustaleń faktycznych dotyczących metrażu zajmowanego lokalu ani nie wziął pod uwagę wyjątkowej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej (przemoc w domu rodzinnym) i materialnej skarżącej, co mogło stanowić podstawę do niestosowania podstawowych kryteriów oceny zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 3 uchwały Rady Miasta. Brak wyczerpującej analizy wszystkich istotnych okoliczności doprowadził do naruszenia zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej.
Stan faktyczny
Skarżąca A.O. została skreślona z listy osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z zasobu gminy z powodu niespełnienia kryterium powierzchniowego (więcej niż 6 m2 na osobę). Skarżąca kwestionowała uchwałę, podnosząc, że została zakwalifikowana na listę ze względu na przemoc w rodzinie i ciężką chorobę, a jej obecna sytuacja mieszkaniowa jest tymczasowa. Organ uznał, że niepełnosprawność skarżącej nie zwalnia jej z obowiązku spełnienia kryteriów, ale pominął problem przemocy w domu rodzinnym i nie poczynił wystarczających ustaleń co do metrażu zajmowanego lokalu. Skarżąca wskazywała na brak środków na wynajem mieszkania na wolnym rynku i niemożność powrotu do domu rodzinnego z powodu przemocy.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził wydanie zaskarżonej uchwały z naruszeniem prawa i orzekł o jej niezgodności z prawem.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Ewa Pisula - Dąbrowska, Danuta Kania, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2015 r. sprawy ze skargi A.O. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia z listy osób oczekujących na najem lokalu z zasobu mieszkaniowego [...] stwierdza wydanie zaskarżonej uchwały z naruszeniem prawa. Zarząd Dzielnicy [...] [...]w dniu [...] października 2014 r., na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2 i § 45 pkt 5 Statutu Dzielnicy [...] [...]stanowiącego załącznik nr 12 do uchwały nr LXX/2182/2010 Rady [...]z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom [...](Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 32, poz. 453 ze zm.) oraz § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady [...]z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom [...]do wykonywania niektórych zadań i kompetencji miasta [...](Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485 ze zm.) i § 4 ust. 1 i 2, § 26 ust. 3 oraz § 28 ust. 5 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta [...]z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...](Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.), podjął uchwałę o skreśleniu A. O.z listy osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu [...]w Dzielnicy [...], w związku z niespełnieniem kryterium powierzchniowego. W uzasadnieniu do powyższej uchwały Zarząd Dzielnicy [...] [...]wskazał, iż A. O. uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. została zakwalifikowana i umieszczona na liście oczekujących na najem lokalu socjalnego. Uchwałą nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. została umieszczona na liście osób oczekujących na najem lokalu na czas nieoznaczony. W chwili kwalifikacji była i nadal jest zameldowana na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...], którego właścicielem jest ojciec wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni dostarczyła aktualne dokumenty o swojej niepełnosprawności oraz dokumenty lekarskie obrazujące jej stan zdrowia. Obecnie zamieszkuje w wynajmowanym pokoju w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Podczas wywiadu w miejscu zamieszkania nie stwierdzono, żeby niepełnosprawność i stan zdrowia wnioskodawczyni pozostawał w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej bądź społecznej. W związku z tym należało uznać, że wnioskodawczyni nie przysługuje zwolnienie z kryterium powierzchniowego i należało zweryfikować wniosek, zgodnie § 4 pkt 1 i 2 uchwały Rady Miasta [...]nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...]. Powierzchnia zajmowanego przez wnioskodawczynię pokoju wynosi więcej niż 6 m2 na osobę (brak jest dokumentów umożliwiających zbadanie powierzchni mieszkalnej wynajmowanego lokalu). Zgodnie z § 4 ww. uchwały, osoby ubiegające się o wynajem lokalu komunalnego winny spełniać łącznie oba kryteria. Zatem nie spełnianie chociażby jednego z wymienionych kryteriów stanowi przesłankę do odmowy udzielenia pomocy mieszkaniowej. W związku z tym należało skreślić A. O..z listy osób oczekujących na najem lokalu. Komisja Mieszkaniowa uznała, że należy skreślić A.O. z listy osób oczekujących na najem lokalu, ze względu na niespełnienie kryterium powierzchniowego. Po uprzednim skutecznym wezwaniu Zarządu Dzielnicy [...] do usunięcia naruszenia prawa (w piśmie z dnia 5 listopada 2014 r. strona wskazał błędny numer kwestionowanej uchwały, jednakże w treści pisma jednoznacznie określiła, iż uważa "decyzję" o usunięciu jej z listy osób oczekujących na lokal mieszkalny za krzywdzącą, niesprawiedliwą i bezpodstawną). A. O. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę z dnia [...] października 2014 r. nr [...] (ponownie błędnie podając nr uchwały [...] co zostało wyjaśnione na rozprawie w dniu 21 października 2015 r.). Wnosząc o uznanie zaskarżonej uchwały za niezgodną z prawem skarżąca podniosła, iż mocą uchwały Zarządu Dzielnicy [...] [...]z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] została zakwalifikowana do umieszczenia na liście osób uprawnionych do najmu lokalu socjalnego, ze względu na przemoc w rodzinie i ciężką przewlekłą [...] będącą wynikiem doznawania przez wiele lat przemocy ze strony ojca. Ze względu na pogarszający się stan zdrowia spowodowany dramatyczną sytuacją domową i przedłużające się oczekiwanie na wskazanie lokalu przez gminę, za namową lekarzy [...], skarżąca zdecydowała się opuścić mieszkanie przy uI. [...]. Od tego czasu korzysta z uprzejmości znajomych, którzy użyczają jej schronienia. Obecnie jest to pokój w mieszkaniu przy ul. [...] m [...] . O konieczności opuszczenia lokalu zajmowanego wraz z ojcem stosującym przemoc i przebywaniu w innym lokalu skarżąca poinformowała Wydział Spraw Lokalowych Urzędu. Od tamtego czasu była wielokrotnie poddawana weryfikacji i nie było wątpliwości co do zasadności umieszczenia jej na liście osób oczekujących na lokal z zasobów gminnych. O aktualnym pobycie w lokalu nr [...] przy uI. [...]informowała w piśmie z dnia 4 października 2013 r. i wówczas jej wniosek został pozytywnie zweryfikowany i uchwałą z dniu [...] listopada 2013 r. skarżącą została umieszczona na liście w grupie osób zakwalifikowanych do najmu lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony. W 2014 r. skarżąca była czwarta w kolejności do zawarcia umowy najmu lokalu. Uchwałę o skreśleniu z listy oczekujących na najem lokalu mieszkalnego skarżącą odczytuje jako niezrozumiałą, bowiem w uzasadnieniu uchwały wskazano, iż stan zdrowia wnioskodawczyni nie pozostaje obecnie w związku z warunkami mieszkaniowymi. Od 6 lat zapewniano skarżącą, że już niedługo będzie mogła cieszyć się przyznanym lokalem, a w istocie dla odmowy przydziału lokalu wykorzystuje się fakt doraźnej pomocy skarżącej przez życzliwych jej znajomym. Skarżąca podkreśliła, iż nie stać jej na wynajem mieszkania na wolnym rynku. Nie ma też zdolności kredytowej aby zakupić własne mieszkanie. Powrót do domu rodzinnego wiązałby się z powrotem do przemocy, która w żaden sposób nie ustała. W jej rodzinnym domu nadal przebywa matka, z którą utrzymuje kontakt i która potwierdza ten stan rzeczy. Sporadyczny kontakt skarżącej z ojcem także pokazuje, że nic w jego postępowaniu się nie zmieniło i nie ma żadnych podstaw aby uznać, że problem przemocy ustał. Ponad 30 lal mieszkania z ojcem wywołało u skarżącej [...] i [...]. Wydaje się zatem niedorzeczne, aby skarżącą miała powrócić do domu rodzinnego tylko po to, aby udowodnić swoją trudną sytuację rodzinną i zdrowotną kosztem zdrowia fizycznego, psychicznego i emocjonalnego. W ocenie skarżącej kwestionowana uchwała jest niezgodna z prawem, albowiem w sprawie nie uległy zmianie okoliczności, które spowodowały umieszczenie jej na liście osób oczekujących na najem lokalu. W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy [...] [...]wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów według norm przewidzianych. W uzasadnieniu pisma procesowego organ w całości podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz.1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Wniesienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U z 2013 r., poz. 594 ze zm. - dalej jako u.s.g.) zobowiązuje Sąd do badania w pierwszej kolejności, czy skarga spełnia wymogi formalne do jej wniesienia, tj. czy został zachowany termin do wniesienia skargi, czy zostało skierowane wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jaki jest charakter sprawy objętej przedmiotem zaskarżenia. Dopiero gdy wymogi te zostały spełnione, sąd administracyjny przystępuje do badania legitymacji skarżącego uprawniającej do wystąpienia ze skargą, a w razie stwierdzenia, że legitymację taką posiada, dokonuje merytorycznej kontroli zaskarżonego aktu, czyli badania jego zgodności z prawem. Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę lub zarządzenie podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, jest wniesienie do organu, który wydał zaskarżoną uchwałę lub zarządzenie, wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Oznacza to, że wniesienie skargi sądowoadministracyjnej musi być poprzedzone skierowaniem do organu samorządowego wezwania o wyeliminowanie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. W uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07 (publik. ONSA i WSA z 2007 r. Nr 3, poz.60) stwierdzono, że przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Zgodnie zaś z art. 53 § 2 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Przy czym nie można uznać skargi jako wniesionej przedwcześnie w sytuacji, gdy skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa i wkrótce potem wniósł skargę. W okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy zwrócić również należy uwagę, iż stosownie do art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (...), przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności , o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa (§ 3). Natomiast w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3 nie ma zastosowania (§4). Z powyższego wynika, że wskazany w art. 52 § 3 p.p.s.a. 14 - dniowy termin do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa ma zastosowanie tylko do aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz do pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydanych w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a.). Takiego charakteru nie ma jednak uchwała Zarządu Dzielnicy [...] [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] skreślająca skarżącą z listy osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego. Jest ona bowiem innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. i podlega kontroli sądu administracyjnego (por. uchwała NSA z 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08, publ.; https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro zatem zaskarżona uchwała nie mieści się w katalogu aktów wskazanych w art. 52 § 3 pkt 4 i 4a p.p.s.a. – to na mocy wyłączenia z art. 52 § 4 p.p.s.a. – termin, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. nie ma w sprawie niniejszej zastosowania. Skarżąca spełniła opisany wyżej wymóg formalny, wzywając pismem z dnia 5 listopada 2015 r. do usunięcia naruszenia prawa, które to wezwanie nie zostało uwzględnione, o czym skarżącą została poinformowana pismem z-cy Burmistrza Dzielnicy [...] z dnia 25 listopada 2014 r. Z treści tego pisma wynika, iż organ za przedmiot wezwania do usunięcia prawa uznał uchwałę nr [...] , a nie jak błędnie określiła to zainteresowana w wezwaniu uchwałę o nr [...]. Skarga na uchwałę, będącą przedmiotem wezwania do usunięcia naruszenia, wpłynęła do Urzędu Dzielnicy [...] [...]w dniu 15 grudnia 2014 r., co oznacza, że termin do wniesienia skargi został zachowany. Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 150) nie wskazuje formy prawnej działania organu w sprawie zakwalifikowania do umieszczenia na liście uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08 (publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl) określił, iż uchwała Zarządu Dzielnicy [...]odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego zasobu gminy, jest innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 ust. 6 p.p.s.a. NSA stwierdził ponadto, że jest to rozstrzygnięcie indywidualne, gdyż rozstrzyga, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Według art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organy gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W ocenie Sądu zaskarżony akt narusza interes prawny skarżącej, uniemożliwiając ubieganie się o zawarcie umowy najmu lokalu. Skoro zatem spełnione zostały przesłanki formalne do wniesienia skargi, a skarżąca wykazała, że zaskarżony akt narusza jej interes prawny, otwarta została droga do merytorycznej oceny uchwały. W ocenie Sądu zaskarżony akt wydany został z istotnym naruszeniem prawa. Dokonując merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały zauważyć należy w pierwszej kolejności, że w postępowaniu poprzedzającym ustalenie listy osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wydawania decyzji administracyjnej, chociaż w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego ustawodawca określił działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 997/09, publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie oznacza to jednak, że podstawowe standardy określone zasadami ogólnymi Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności dyspozycją art. 7 k.p.a. nie mają zastosowania do postępowania zakończonego wydaniem aktu z zakresu administracji publicznej. Z zasady legalizmu wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP wynika obowiązek działania organów władzy publicznej na podstawie prawa i w jego granicach. Organy obowiązane są wyjaśnić prawdę obiektywną oraz mają obowiązek właściwego wyważenia interesu społecznego i indywidualnego interesu jednostki. Przepisem procesowym regulującym postępowanie organu w toku rozpatrywania wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu jest § 22 uchwały Rady [...]z dnia 9 lipca 2009 r. umieszczony w rozdziale "Tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej". W ust. 2 tego przepisu mowa jest o obowiązku poddania wnikliwej analizie okoliczności istotnych z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy i przepisu prawa stanowiącego jej podstawę materialnoprawną. W rozpoznawanej sprawie skarżąca została skreślona z listy oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z zasobu [...]w Dzielnicy [...] z powodu niespełnienia kryterium powierzchniowego, o którym mowa w § 4 pkt 2 powołanej uchwały, tj. skarżąca zajmuje lokalu, w którym na jednego mieszkańca przypada więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej. Zgodnie z § 4 tej uchwały, lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom: 1) które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nadto 2) w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego. Z akt sprawy nie wynika aby organ przed wydaniem zaskarżonej uchwały poczynił wyczerpujące ustalenia w tym zakresie. W aktach znajduje się jedynie notatka służbowa z wizji lokalowej przeprowadzonej przez pracowników Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] w lokalu nr [...] przy ul. [...] , z której wynika, że w dniu 27 sierpnia 2014 r. ok. godziny ósmej w lokalu tym zastano A. O., "która oświadczyła, że przedmiotowe mieszkanie wynajmuje razem z 2 koleżankami. Każda z osób zajmuje po jednym pokoju. W pokoju wnioskodawczyni znajdowały się jej rzeczy osobiste, m.in. ubrania, książki ect.". Zaznaczyć należy, iż w toku wizji lokalowej nie poczyniono ustaleń co do wielkości zajmowanego przez wnioskodawczynię pokoju, jak też metrażu całego mieszkania. Zatem ustalenia, z punktu widzenia oceny przesłanki z § 4 pkt 1 powołanej uchwały, są niewystarczające i nie dają podstaw, w znaczeniu prawnym, do formułowania wniosku wskazującego na przekroczenie przez zainteresowaną kryterium powierzchniowego. Nadto trzeba dostrzec, iż w świetle § 5 ust. 1 pkt 3 tej uchwały, postanowień § 4 nie stosuje się do osób pozostających w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej obejmującej: a) niepełnosprawność wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania, b) ciężką, przewlekłą chorobę wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania, c) istniejącą udokumentowaną przemoc lub inną patologię w rodzinie, pod warunkiem, że wnioskodawca zamieszkuje w lokalu za zgodą właściciela. Analiza treści protokołu z posiedzenia Komisji Mieszkaniowej z dnia [...] września 2014 r. wskazuje, że o ile Komisja poddała ocenie dostarczone przez skarżącą dokumenty obrazujące stan zdrowia i niepełnosprawności wnioskodawczyni i uznała, iż niepełnosprawność skarżącej nie zwalnia jej z obowiązku spełnienia kryteriów ogólnych z § 4 uchwały, to całkowicie pominęła występujący już wcześniej (uwzględniany w weryfikacji wniosku w latach poprzednich) problem przemocy w domu rodzinnym skarżącej. Ma to o tyle istotne znaczenie, iż jak podaje skarżąca, stan faktyczny sprawy w latach 2013 i 2014 r. był taki sam. W 2013 r. skarżącą kwalifikowano do najmu lokalu mieszkalnego, a już w następnym roku nie, choć okoliczności sprawy, takie jak stan zdrowia, warunki finansowe, rodzinne i lokalowe nie uległy istotnej zmianie. Wobec lakoniczności uzasadnienia zaskarżonej uchwały i niewyczerpujących ustaleń organu trudno dociec, jakie zmiany w stanie faktycznym sprawy zadecydowały o podjęciu odmiennego niż dotychczas rozstrzygnięcia. Organ nie wziął pod uwagę, iż skarżąca za zgodą rodziców może zamieszkać w ich mieszkaniu przy ul. [...]gdzie jest zameldowana, lecz wówczas narazi się na akty przemocy ze strony ojca, których już doświadczała i które miały bezpośredni wpływ na stan jej zdrowia. Natomiast obecne zamieszkiwanie w lokalu przy ul. [...] m [...] w [...]ma charakter tymczasowy, albowiem jak twierdzi skarżąca, zamieszkuje tam dzięki zrozumieniu jej trudnej sytuacji bytowej przez życzliwych znajomych i widoków na nieodległe uzyskanie lokalu mieszkalnego z zasobów gminnych. Okoliczności tych organ nie wziął pod rozwagę, choć na trudną sytuację bytową i rodzinną skarżącej wskazywał Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] w piśmie z dnia 10 września 2014 r. informującym o stosowanych wobec wymienionej formach pomocy finansowej i socjalnej. Taką możliwość organowi stwarza § 22 ust. 3 powołanej uchwały stanowiąc, iż burmistrz dzielnicy lub osoba przez niego upoważniona może zwrócić się do właściwego ośrodka pomocy społecznej o wydanie opinii na temat sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej wnioskodawcy oraz osób zgłoszonych przez niego do wspólnego zamieszkiwania. Tymczasem ustalenie powyższych kwestii pozwoliłoby organowi na dokonanie oceny czy skarżąca nie spełnia przesłanek wyłączających stosowanie podstawowych kryteriów oceny z § 4 ww. uchwały. Uwzględniając powyższe Sąd ocenił, że ustalony w sprawie stan faktyczny niesie w sobie cechy dowolności, co prowadzi do wniosku, że naruszona została zasada dochodzenia do prawdy obiektywnej. Konkludując, Sąd stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem art. 4 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, jak też § 4 pkt 1, art. 5 ust. 1 pkt 3 lit. c), § 22 ust. 2 pkt 2 i 3 powołanej uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie obowiązany rozstrzygnąć kwestię zasadności pozostawania skarżącej na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego i wydać rozstrzygnięcie w tym przedmiocie po wyczerpującym przeanalizowaniu wszystkich istotnych dla podjęcia prawidłowej uchwały okoliczności faktycznych, w tym powyżej wskazanych. Stosownie do treści art. 94 ust.1 u.s.g. nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia, chyba, że uchybiono obowiązkom przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1 albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Jeżeli zaś w myśl art. 94 ust. 2 ustawy - nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności. Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło