II SA/Wa 2482/21
WyrokWSA w Warszawie2022-04-06
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Danuta Kania, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o wyłączenie stosowania przepisów ustawy zaopatrzeniowej na podstawie art. 8a ust. 1, prawidłowo ocenił przesłanki "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.", a także czy sprawa stanowi "szczególnie uzasadniony przypadek"?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył art. 153 P.p.s.a., nie uwzględniając oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w prawomocnym wyroku WSA. Ponownie wydana decyzja nie zawierała przekonującej oceny przesłanki "krótkotrwałości służby" i nie rozważyła wnikliwie całokształtu służby skarżącego w kontekście przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku".Stan faktyczny
Skarżący D.P. wystąpił o wyłączenie stosowania wobec niego przepisów ustawy zaopatrzeniowej dotyczących służby na rzecz państwa totalitarnego. Po odmowie organu I instancji i uchyleniu decyzji przez WSA, organ II instancji ponownie odmówił, uznając, że nie zaszły przesłanki "krótkotrwałej służby" ani "szczególnie uzasadnionego przypadku". Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym niezastosowanie się do wyroku WSA z poprzedniego postępowania. WSA uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2021 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Protokolant referent Magdalena Morawiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] maja 2021 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723) – zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową, odmówił wyłączenia stosowania wobec D.P. art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
D.P. wnioskiem z dnia [...] lutego 2017 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.
W uzasadnieniu wniosku krótko opisał przebieg służby, którą rozpoczął w dniu [...] lipca 1986 r. w Biurze Ochrony Rządu. Wskazał, że za realizowane obowiązki był wielokrotnie wyróżniany nagrodami pieniężnymi przez Szefa Biura Ochrony Rządu i Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Poinformował również, że od dnia [...] sierpnia 1990 r. do dnia [...] czerwca 2002 r. służył w Urzędzie Ochrony Państwa, natomiast od dnia [...] czerwca 2002 r. do dnia [...] lutego 2011 r. w Agencji Wywiadu, przy czym zaznaczył, że wykonując swoje zadania nigdy nie dokonał przestępstwa polegającego na terroryzowaniu, dławieniu, gnębieniu, biciu, działaniu na rzecz obcego państwa, nie działał również na szkodę wolności narodu polskiego.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] odmówił wyłączenia stosowania wobec D.P. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyniku rozpoznania skargi D.P., wyrokiem z dnia 16 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1567/19 uchylił ww. decyzję.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że przepis art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej zawiera trzy pojęcia niedookreślone: "szczególnie uzasadniony przypadek", "krótkotrwała służba" oraz "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków". Zatem na organie spoczywa obowiązek interpretacji tych pojęć, a następnie oceny ich wystąpienia na tle okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy administracyjnej. W przypadku ustalenia wystąpienia powyższych przesłanek w danej sprawie, uruchomiona zostaje konstrukcja decyzji uznaniowej na gruncie, której organ może wyłączyć stosowanie przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24c ww. ustawy.
Sąd zarzucił, że w niniejszej sprawie organ nie dopełnił ciążących na nim obowiązków w tym względzie, nie ocenił bowiem wystąpienia zawartych w tym przepisie przesłanek w odniesieniu do przedstawionych okoliczności faktycznych sprawy. W istocie organ nie rozpatrzył zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Wydana w sprawie decyzja nie została również należycie umotywowana. Zaniechanie w powyższym zakresie powoduje, iż organ naraża się na skuteczny zarzut dowolności (arbitralności) decyzji. W uzasadnieniu decyzji z [...] czerwca 2019 r. organ nie dokonał oceny zaistnienia przesłanki "krótkotrwałości służby" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, stwierdzając jedynie, że okres 3 lat, 4 miesięcy i 12 dni służby na rzecz totalitarnego państwa, przy łącznej służbie 26 lat, 6 miesięcy i 19 dni, zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony, jako krótkotrwały. Brak indywidualnego odniesienia tej przesłanki do okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy wskazuje na niezachowanie należytej staranności w załatwieniu sprawy, która właśnie ze względu na materię poddaną uznaniowej decyzji organu, wymaga rzetelnego i wszechstronnego rozważenia wszystkich istotnych jej elementów, zgodnie z regułami postępowania określonymi w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a., a także wyrażoną w art. 8 K.p.a. zasadą zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej.
Odnosząc się z kolei do przesłanki rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., Są podkreślił, że ustawodawca nie wymaga w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, aby przez rzetelne wykonywanie zadań
i obowiązków po 12 września 1989 r. rozumieć wyłącznie przypadek pełnienia służby
z narażeniem zdrowia i życia. Dodanie przez ustawodawcę, po zwrocie "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.", zwrotu "w szczególności" "z narażeniem zdrowia i życia", stanowi jeden z przykładów takiego wykonywania zadań i obowiązków, który uprawnia do przyjęcia, że te zadania i obowiązki były wykonywane rzetelnie. Brzmienie art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy nie zawęża tym samym rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków wyłącznie do służby pełnionej z narażeniem zdrowia i życia. Kwestia braku dokumentów, odnoszących się do zdarzeń służbowych z narażeniem zdrowia i życia, na co wskazał organ, nie stanowi zatem w tej sprawie podstawy do przyjęcia, że przesłanka ta nie została spełniona.
Odnosząc się natomiast do twierdzenia organu, że sprawa ta nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, Sąd stwierdził, że ocena organu w tym zakresie wymyka się w istocie sądowej kontroli. Minister, bowiem stwierdzając, że strona nie legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy, pominął podnoszone przez skarżącego kwestie dotyczące przebiegu jego służby po 31 lipca 1990 r. Nie zbadał i nie ocenił wyczerpująco ewentualnych osiągnięć skarżącego w służbie. Istotne znaczenie dla oceny przypadku skarżącego będzie mieć wyjaśnienie podnoszonej przez skarżącego kwestii, że jego służba po 1989 r. stanowi tajemnicę państwową. Ocenę organu, co do zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku, należało tym samym uznać za dowolną. Organ naruszył tym samym w tym zakresie przepis art. 7, art. 77 § 1 i 80 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, także uzasadnienie zaskarżonej decyzji w tym aspekcie nie spełnia wymogów art. 107 § 3 K.p.a.
W konkluzji Sąd stwierdził, że ponownie rozpoznając sprawę, organ będzie zobligowany do tego, aby wydać decyzję uwzględniającą wnioski przedstawione w niniejszym uzasadnieniu wyroku.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, decyzją z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] odmówił wyłączenia stosowania wobec D.P. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż z akt sprawy wynika, że D.P. został zwolniony ze służby w Agencji Wywiadu w dniu [...] lutego 2011 r. oraz ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość zweryfikowano z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i art. 22a ustawy zaopatrzeniowej, przy czym nie wypłaca się renty inwalidzkiej z uwagi na posiadanie prawa do korzystniejszej emerytury.
Minister wskazał, że z pisma z dnia [...] kwietnia 2017 r. Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu tj. informacji o przebiegu służby nr [...], wynika, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia [...] lipca 1986 r. do dnia [...] grudnia 1989 r., tj. 3 lata, 4 miesiące i 12 dni. Całkowity okres służby wynosi natomiast 26 lat, 6 miesięcy i 19 dni, tj. od dnia [...] października 1982 r. do dnia [...] października 1984 r. oraz od dnia [...] lipca 1986 r. do dnia [...] lutego 2011 r.
Z kopii akt osobowych o sygn. [...], przekazanych za pismem z dnia [...] listopad 2017 r. (znak: [...]) przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie wynika, aby D.P. nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r.
Minister dodał też, że Szef Agencji Wywiadu w piśmie z dnia [...] października 2017 r. ([...]) przekazał kopie akt osobowych funkcjonariusza. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że wnioskodawca po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki, był wielokrotnie wyróżniany nagrodami, odnotowano również pozytywne opinie służbowe oraz awanse w stopniu służbowym. Ponadto w dokumentacji stwierdzono, że wnioskodawca nie został wyróżniony orderem, odznaczeniem państwowym, odznaką lub medalem. W aktach sprawy nie stwierdzono też informacji o wymierzonych karach dyscyplinarnych. Brak jest również dokumentów odnoszących się do zdarzeń służbowych z narażeniem zdrowia i życia.
Dalej Minister wyjaśnił, że na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.
Organ podkreślił, że ww. art. 8a ustawy zaopatrzeniowej w pierwszym rzędzie nakłada na organ obowiązek weryfikacji spełnienia przez stronę ww. przesłanek, które są nieostre, co oznacza, że intencją ustawodawcy było zagwarantowanie uprawnionemu organowi możliwości indywidualnego podejścia do każdej sprawy, poprzez wprowadzenie uznania administracyjnego. Zadaniem organu jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego przesłanki można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek.
Analizując pierwszą z ww. przesłanek organ wskazał, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, jednak z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa.
Minister wyjaśnił nadto, że krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak oparłszy się na wykładni językowej organ stwierdził, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Przytoczył również ze słownika wyrazów bliskoznacznych synonimy powyższego słowa: "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.).
Analizując przesłankę rzetelnego wykonywania obowiązków Minister wyjaśnił, że stanowi ona również przesłankę o charakterze nieostrym, która powinna być każdorazowo oceniona indywidualnie. W oparciu o wykładnię językową, Minister wskazał, że rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie, w sposób niebudzący żadnych wątpliwości ani pod kątem jakościowym, ani z punktu widzenia moralności i honoru funkcjonariusza służb publicznych. Organ stwierdził zatem, że postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, przez co należy rozumieć nie tylko podejmowanie i nienaganną realizację zadań obligatoryjnych, ale także wykazywanie inicjatywy zarówno w zakresie takich właśnie zadań, jak i poprzez gotowość do realizacji obowiązków dodatkowych.
W ocenie organu zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy jako dodatkowy czynnik podnoszący wartość rzetelnej służby funkcjonariusza. Minister wskazał jednak, że warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego, niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy.
Minister uznał zatem, że zadaniem organu jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego przesłanki można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Powołując orzecznictwo sądów administracyjnych Minister wyjaśnił, że ustawodawca nie wskazał trzech odrębnych przesłanek określających treść normy materialnoprawnej podlegającej zastosowaniu, lecz jedną przesłankę "szczególnie uzasadnionych przypadków", którą należy rozważać z uwzględnieniem kryteriów krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.
Przechodząc do analizy rozpatrywanej sprawy organ podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1567/19, wskazał, że rozpatrując sprawę D.P. w kontekście przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej organ nie dokonał oceny zaistnienia przesłanki "krótkotrwałości służby".
Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że ustawodawca nie wymaga w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, aby rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. rozumieć wyłącznie przez przypadek pełnienia służby z narażeniem zdrowia i życia.
Odnosząc się do kwestii długości służby D.P. na rzecz totalitarnego państwa, która wynosiła 3 lata, 4 miesiące i 12 dni, co stanowi około 13 % ogółu służby, Minister stwierdził, że samo pojęcie "krótkotrwałości" jest nieostre, w związku z czym kwestia ta musi być każdorazowo oceniana indywidualnie. Jednocześnie wskazał, że czasookres służby wnioskodawcy należy rozpatrywać w korelacji ze świadomością realizowanych przez stronę zadań w tym czasie, gdyż są one ściśle powiązane i współzależne. Dla oceny świadomości udziału prześledzono zatem czynności, jakie D.P. wykonywał od początku swojej służby.
Minister wskazał w związku z tym, że D.P. podaniem z dnia [...] listopada 1985 r. wystąpił do dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z prośbą o przyjęcie do służby. Na adnotacji wskazano jednostkę, do której aplikował, tj. BOR. Zatem w ocenie Ministra, D.P. dobrowolnie wybrał służbę na rzecz totalitarnego państwa (w BOR-MSW), tj. w jednostce instytucjonalnie usytuowanej organizacyjnie w tajnych służbach Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej, mimo posiadanej stałej pracy [...] w Komitecie [...]. Jednocześnie organ wskazał, że ww. decyzja o zmianie zatrudnienia była kontynuacją ścieżki zawodowej, jeśli chodzi o ówczesny aparat państwowy.
Organ podkreślił też, że D.P. zobowiązał się do zachowania w ścisłej tajemnicy wszelkich informacji powziętych w związku z podejmowanymi czynnościami służbowymi w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych. Następnie złożył ślubowanie o treści m.in.: "służyć wiernie Socjalistycznej Ojczyźnie" oraz "umacniać socjalistyczną praworządność i porządek publiczny".
W ocenie Ministra, D.P. szybko wdrożył się do realizowania zadań w wybranej przez siebie "formacji". Z przebiegu jego służby wynika bowiem, że był pozytywnie oceniany, z obowiązków wywiązywał się wzorowo, m.in. awansował w stopniu służbowym, odbywał też szkolenia zawodowe i specjalistyczne.
Organ zaznaczył jednocześnie, że zgodnie z normatywami niższego rzędu (niejawnymi uchwałami, zarządzeniami, rozkazami itp.) regulującymi pracę Ministerstwa Spraw Wewnętrznych PRL, funkcjonariusze BOR-MSW prowadzili działalność na takich samych zasadach jak pracownicy innych jednostek operacyjnych i operacyjno-technicznych SB. Wnioskodawca miał natomiast niewątpliwie zbudowaną na doświadczeniu codziennego życia w PRL wiedzę, która winna go była obiektywnie skłonić do nie tylko formalnej weryfikacji swojej pracy, lecz również ustalenia, do czego powołana została w istocie formacja, w której służył.
Wobec powyższego Minister stwierdził, że D.P. w ciągu prawie trzy i pół letniej służby na rzecz totalitarnego państwa winien był powziąć podejrzenie, co do zadań jakie wykonuje, ich charakteru i specyfiki formacji, w której służył. Jednakże zdecydował się wybrać służbę w organie bezpieczeństwa Polski Ludowej, którego celem było utrzymanie reżimu komunistycznego. Organ podkreślił przy tym, że wnioskodawca nigdy nie złożył raportu dotyczącego ewentualnych wątpliwości, co do wykonywanych obowiązków, o przeniesienie do innej formacji, lub odejście ze służby, czy też nie zdecydował się na pomoc członkom opozycji. Powyższe niewątpliwie pozwoliłoby na domniemanie, że jego świadomość się zmieniła, co miałoby wpływ na zaliczenie jego służby jako krótkotrwałej.
Zdaniem organu nie ma jakichkolwiek przesłanek do uznania, że wnioskodawca nie miał stosownej świadomości na temat zbrodniczego charakteru SB, trudno też wskazać, że nie utożsamiał się z reżimem komunistycznym panującym w Polsce w latach 1944-1990.
W ocenie Ministra, przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały. Zatem nie została spełniona przesłanka dopuszczalności wskazana w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej.
Odnosząc się do oceny spełnienia przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej Minister podniósł, że nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez wnioskodawcę w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, i w konsekwencji przyjął, że ta przesłanka została spełniona.
W ocenie Ministra, przedmiotowa sprawa nie stanowi jednak szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z powyższego przepisu ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy ogólnie obowiązującego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.
Wnikliwa analiza materiału dowodowego (stanowiącego kopię akt osobowych o sygn. [...]), zdaniem organu, pozwala na domniemanie, że wnioskodawca utożsamiał się z ustrojem totalitarnym, co nie pozostaje bez znaczenia w kontekście dokonywania przez organ oceny, czy sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek, umożliwiający zastosowanie wobec wnioskodawcy ww. przepisu.
Minister podkreślił, że okoliczności rozpoczęcia przez D.P. służby w BOR-MSW wskazują, że było ono świadome, nie stanowiło efektu odgórnego przeniesienia służbowego, lecz wynikało z jego inicjatywy oraz z chęci podjęcia jej przez samego zainteresowanego, co wynika z jego wniosku. Minister przyjął więc, że wnioskodawca zanim aplikował do służby w BOR-MSW, znał specyfikę tej formacji oraz jej charakterystykę i wyraził na to swoją zgodę. Jednocześnie był [...] w K[...], co też świadczy, że był darzony pełnym zaufaniem ówczesnych władz.
Minister wyjaśnił, nadto, że D.P. został pracownikiem Wydziału [...] Biura Ochrony Rządu MSW, gdzie został zatrudniony na stanowisku [...]. Organ wskazał więc, że BOR-MSW zajmowało się sprawami ochrony rządu, co w okresie PRL zaliczane było do dziedziny ochrony bezpieczeństwa państwa, na co wskazuje m.in. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 sierpnia 1983 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych. Natomiast o związkach BOR-MSW z organami bezpieczeństwa państwa świadczy wiele dokumentów, głównie zarządzeń Ministra Spraw Wewnętrznych. Minister stwierdził zatem, że D.P. pracował w jednostce, której funkcjonowanie było nie do przecenienia w funkcjonowaniu aparatu represji w PRL.
Organ podniósł nadto, że w dokumentacji Instytutu Pamięci Narodowej znajduje się informacja, że wnioskodawca był członkiem Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej (ZSMP), natomiast w ankiecie osobowej z dnia [...] czerwca 1986 r. podkreślił, że nie należał do NSZZ – Solidarność. Minister wyjaśnił więc, że głównym zadaniem ZSMP była indoktrynacja młodzieży i przygotowanie jej do przyszłej kariery w Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR). ZSMP był masową, ideowo-wychowawczą organizacją młodzieży, jej celami i zadaniami, wynikającymi ze statutu ZSMP, było mobilizowanie młodzieży do pracy na rzecz kraju, upowszechnianie ideologii marksizmu-leninizmu oraz krzewienie oświaty i kultury. Opierając się na własnej bazie i kadrze, a także współpracując z wyspecjalizowanymi instytucjami i organizacjami, ZSMP realizował zadania ideowo-wychowawcze poprzez działalność kulturalną, turystyczną, sportową i rekreacyjną. W całokształcie działalności ZSMP ważne miejsce zajmowała praca ideologiczna, młodzież zapoznawano z podstawami marksizmu-leninizmu oraz programami PZPR. Natomiast PZPR, była masową partią kierującą autorytarnym państwem i centralnie zarządzaną, zbiurokratyzowaną gospodarką. Partią dążącą do kontrolowania wszelkich przejawów życia społecznego.
Mając powyższe na uwadze, organ wskazał, że D.P., pełniąc służbę na etacie BOR-MSW, czerpał określone, wymierne korzyści, m. in. został mianowany funkcjonariuszem stałym, przyznano mu dodatek specjalny, uzyskał awans w stopniu na stopień służbowy kaprala, a następnie uzyskał awans w stopniu służbowym starszego kaprala. W ocenie Ministra powyższe świadczy, że wiązano z nim konkretne plany i inwestowano w niego środki finansowe. Jednocześnie organ podniósł, że nie można wskazywać na brak wiedzy wnioskodawcy, co do charakteru struktur, do których przynależał i apanaży uzyskiwanych przez byłego funkcjonariusza z tego tytułu. Przedmiotowa postawa związana z pełnym zrozumieniem aktywnego uczestnictwa w strukturach Służby Bezpieczeństwa, a także pozostawania w ich ramach przez prawie trzy i pół roku, w ocenie organu, nie kwalifikuje sprawy jako szczególnie uzasadniony przypadek.
Minister podniósł nadto, że dla rozważań niniejszej sprawy niezmiernie ważne jest podkreślenie kwestii, że dla określenia winy byłego funkcjonariusza, nie jest ważne, gdzie i na jakim stanowisku służył on w SB. Zgodnie z linią orzeczniczą Trybunału Konstytucyjnego byli funkcjonariusze bezpieczeństwa PRL stanowią odrębną grupę podmiotów i zróżnicowanie wysokości świadczeń emerytalnych może być traktowane według odmiennych zasad.
Analizując materiał zgromadzony w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Minister stwierdził, że biorąc pod uwagę całokształt służby, a w szczególności jej charakter przed dniem 31 lipca 1990 r., a także postawę wnioskodawcy w okresie służby w strukturach Służby Bezpieczeństwa, w tym niespotykane zaangażowanie w realizację zadań operacyjnych w ww. formacji, to przedmiotowa sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z art 8a. ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a tejże ustawy.
W skardze na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2021 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D.P. zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, tj.:
1) art. 8a ustawy zaopatrzeniowej oraz art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 9, art. 10, art. 12 oraz art. 75 K.p.a., poprzez ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego poprzez wysłanie pism do IPN oraz AW, pomimo jasnych i precyzyjnych ustaleń zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1576/19;
2) art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, poprzez dokonanie błędnej wykładni tego przepisu oraz jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że przepis ten przewiduje kolejną "super przesłankę" w postaci "szczególnie uzasadnionych przypadków".
Skarżący zarzucił nadto przewlekłość postępowania wskazując, że zaskarżona decyzja została wydana półtora roku po wyroku z dnia 16 stycznia 2020 r.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący dokonał analizy przepisów ustawy zaopatrzeniowej w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy zaopatrzeniowej, ze szczególnym zwróceniem uwagi na przepis art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.
Kwestionując istnienie trzeciej przesłanki w postaci "szczególnie uzasadnionego przepadku" skarżący wytknął Ministrowi, że podnosząc twierdzenie o jej istnieniu, w żaden sposób nie wyjaśnił sposobu swojego rozumowania w tym zakresie. Nie dokonał wykładni art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, nie przeanalizował nadto służby skarżącego pod kątem istnienia owych "szczególnych okoliczności", nie wykazał nawet minimum staranności, ponieważ nie odniósł się ani do argumentacji skarżącego przedstawionej we wniosku inicjującym postępowanie, ani też do faktów wynikających z informacji Agencji Wywiadu, czy akt osobowych.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl zaś art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania wobec D.P. przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.
Decyzja ta została wydana w następstwie uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1567/19. Wyrokiem tym Sąd uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania wobec D.P. przepisów ustawy zaopatrzeniowej w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uznając, że organ administracji dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu tego wyroku Sąd zarzucił, że organ nie rozpatrzył zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz, że wydana w sprawie decyzja nie została należycie umotywowana. Organ nie dokonał bowiem oceny zaistnienia przesłanki "krótkotrwałości służby" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, stwierdzając jedynie, że okres 3 lat, 4 miesięcy i 12 dni służby na rzecz totalitarnego państwa, przy łącznej służbie 26 lat, 6 miesięcy i 19 dni, zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony, jako krótkotrwały. Brak indywidualnego odniesienia tej przesłanki do okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy wskazuje na niezachowanie należytej staranności w załatwieniu sprawy, która właśnie ze względu na materię poddaną uznaniowej decyzji organu, wymaga rzetelnego i wszechstronnego rozważenia wszystkich istotnych jej elementów, zgodnie z regułami postępowania określonymi w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a., a także wyrażoną w art. 8 K.p.a. zasadą zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej.
Odnosząc się z kolei do przesłanki rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., Są podkreślił, że ustawodawca nie wymaga w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, aby przez rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r. rozumieć wyłącznie przypadek pełnienia służby z narażeniem zdrowia i życia.
Odnosząc się natomiast do twierdzenia organu, że sprawa ta nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, Sąd stwierdził, że ocena organu w tym zakresie wymyka się w istocie sądowej kontroli. Minister bowiem stwierdzając, że strona nie legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy, pominął podnoszone przez skarżącego kwestie dotyczące przebiegu jego służby po 31 lipca 1990 r. Nie zbadał i nie ocenił wyczerpująco ewentualnych osiągnięć skarżącego w służbie. Sąd zaznaczył przy tym, że istotne znaczenie dla oceny przypadku skarżącego będzie mieć wyjaśnienie podnoszonej przez skarżącego kwestii, że jego służba po 1989 r. stanowi tajemnicę państwową.
W konkluzji Sąd stwierdził, że ponownie rozpoznając sprawę, organ będzie zobligowany do tego, aby wydać decyzję uwzględniającą wnioski przedstawione w niniejszym uzasadnieniu wyroku.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji rozpoznając ponownie sprawę związany był treścią art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego, która zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013r., sygn. akt II GSK 2101/11, publ. CBOSA).
Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem zarówno organ administracji, jak i sąd, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej i zaleceń zawartych w prawomocnym wyroku (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2010r., sygn. akt I OSK 920/10, publ. LEX 745376).
Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, czyniącej pogląd Sądu nieaktualnym, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Powyższe przesłanki nie zaistniały po uprawomocnieniu się ww. wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2570/19.
W ocenie Sądu, wydając zaskarżoną decyzję organ dopuścił się naruszenia art. 153 P.p.s.a. Nie uwzględnił bowiem oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w ww. prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 stycznia 2020 r.
Podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, zgodnie z którym minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).
Wydając decyzję odmowną w oparciu o ww. przepis organ, pomimo zobowiązania Sądu, nie rozważył w sposób wnikliwy wszelkich okoliczności sprawy, a w konsekwencji naruszył reguły procesowe wymienione w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Uzasadnienie tej decyzji nie spełnia zaś wymogów z art. 107 § 3 w związku z art. 11 i art. 8 K.p.a.
Przede wszystkim, wbrew zaleceniom Sądu, organ nie dokonał przekonującej oceny przesłanki "krótkotrwałości służby" skarżącego przed dniem 31 lipca 1990 r.
Organ dokonując takiej oceny przywołał jedynie wybiórczo informacje z akt osobowych o sygn. [...] wywodząc z tego, że skarżący w ciągu prawie 3 i pół letniej służby na rzecz totalitarnego państwa winien był powziąć podejrzenie, co do zadań jakie wykonuje, ich charakteru i specyfiki formacji, w której służy. Nigdy jednak nie złożył raportu dotyczącego ewentualnych wątpliwości, co do wykonywanych obowiązków, o przeniesieni do innej formacji, lub odejście ze służby, czy też nie zdecydował się na pomoc członkom opozycji. W konkluzji organ ponownie stwierdził, że przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały. Zatem nie została spełniona przesłanka wskazana w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej.
Organ nadal nie wyjaśnił jednak na tle okoliczności faktycznych tej konkretnej, indywidualnej sprawy administracyjnej, z jakich względów uznał, że ww. okres 3 lat, 4 miesięcy i 12 dni służby w Biurze Ochrony Rządu na stanowisku [...], nie może być uznany za krótkotrwały, zwłaszcza w odniesieniu do trwającego łącznie ponad 26 lat okresu służby skarżącego w formacjach mundurowych.
Jak podkreśla się w orzecznictwie, organ może skorzystać z możliwości przewidzianej w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Przepis ten w istocie zawiera jedną przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku", którą należy rozważać z uwzględnieniem kryteriów krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1895/19; publ. CBOSA).
W uzasadnieniu ww. wyroku z dnia 13 grudnia 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż "największe trudności interpretacyjne budzi wykładnia kryterium "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r." ze względu na bardzo wysoki stopień nieostrości pojęcia "krótkotrwałości" czyniący je w istocie pojęciem nieczytelnym. Należy przyjąć, że o ile przymiotnik "krótki" w podstawowym znaczeniu oznacza "mający małą długość (w stosunku do typowej) zwykłej długości czegoś" to bliskoznaczny przymiotnik "krótkotrwały" rozumiany jako "trwający krótko, szybko przemijający" (zob. B. Dunaj (red.): Słownik współczesnego języka polskiego, Warszawa 1999, tom 1, s. 431) akcentuje pewną trwałość w krótkim czasie, gdzie "krótkość" powinna być oceniana na tle "zwykłej długości czegoś". Skoro postępowanie prowadzone na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej dotyczy indywidualnej sprawy administracyjnej, to konieczność uwzględniania indywidualnej sytuacji określonego funkcjonariusza sprawia, że punktem odniesienia dla ustalenia "krótkotrwałości służby przed 31 lipca 1990 r." powinien być cały okres służby pełnionej przez osobę, której dotyczy postępowanie prowadzone na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy i na tym tle należy oceniać, czy okres służby tej osoby przed 31 lipca 1990 r. w stosunku do całego okresu służby tej osoby spełnia kryterium "krótkotrwałości". Jako pewna wskazówka interpretacyjna może w tym zakresie służyć treść art. 13c pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Skoro, zgodnie z tą regulacją, służby, która rozpoczęła się po raz pierwszy nie wcześniej niż w dniu 12 września 1989 r. ustawodawca w ogóle nie uznaje za służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b, to można przyjąć, że służba nie spełniająca wymogu "rozpoczęcia się po raz pierwszy nie wcześniej niż w dniu 12 września 1989 r.", będąc jednak służbą w okresie "totalitarnego państwa" obejmującą okres około 10 miesięcy (tj. długość okresu wyznaczonego datami 12 września 1989 r. i 31 lipca 1990 r.) będzie służbą krótkotrwałą. Nie oznacza to jednak, że również służba wyrażana w latach nie będzie mogła być w realiach indywidualnej sprawy uznana za służbę krótkotrwałą".
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ skoncentrował się na analizie przebiegu służby skarżącego przed dniem 31 lipca 1990 r. Jednocześnie w sposób bardzo lakoniczny odniósł się do przebiegu służby skarżącego po dniu 12 września 1989 r. w świetle ww. przesłanki.
Organ nie przeprowadził przy tym jakichkolwiek ustaleń na okoliczności charakteru wykonywanych zadań przez skarżącego w okresie pełnienia przez niego służby na rzecz państwa totalitarnego. Organ przywołując wybiórczo informacje z akt osobowych o sygn. [...] wywiódł z tego, że skarżący utożsamiał się z ustrojem totalitarnym. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na podanie o przyjęcie do służby z [...] listopada 1985 r. wskazując, że skarżący świadomie rozpoczął służbę w BOR-MSW, a także na opinie służbowe zawarte w aktach osobowych wywodząc z nich, że skarżący szybko wdrożył się do realizowania zadań w wybranej przez siebie "formacji", był pozytywnie oceniany, z obowiązków wywiązywał się wzorowo. Zaakcentowane zostało także członkostwo skarżącego w ZSMP. W oparciu o powyższe organ stwierdził, że postawa skarżącego w okresie służby w strukturach Służby Bezpieczeństwa, w tym niespotykane zaangażowanie w realizację zadań operacyjnych w ww. formacji nie kwalifikuje sprawy jako szczególnie uzasadnionego przypadku, skutkujących wyłączeniem stosowania względem skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a tejże ustawy. Organ nie wyjaśnił przy tym w oparciu o jakie dowody wywiódł, że skarżący był w niespotykany sposób zaangażowany w realizację zadań operacyjnych.
W sytuacji, gdy organ nie kwestionował faktu, że skarżący pełnił służbę po dniu 12 września 1989 r. sumiennie i rzetelnie, to powinien w sposób pełny i wyczerpujący odnieść się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie pomijając żadnych okoliczności mogących mieć znaczenie dla oceny ww. przesłanki.
Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyżej wyroku z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19 wyjaśnił, że unormowanie zawarte w art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) należy wykładać jako dany przez ustawodawcę organowi administracji publicznej instrument służący wszechstronnemu zbadaniu sprawy określonego funkcjonariusza w celu zweryfikowania, czy funkcjonariusz ten objęty ustawowym domniemaniem "służby na rzecz totalitarnego państwa" jest w istocie osobą, której wysokość świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego powinna być ustalana na podstawie restrykcyjnych przepisów znajdujących aksjologiczne uzasadnienie wyłącznie do tych osób, które angażowały się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji i których prawa – z tego właśnie względu – zostały nabyte niesłusznie z perspektywy aksjologii demokratycznego państwa prawnego. Na konieczność precyzyjnego i indywidualnego oceniania czynów i ich weryfikacji pod kątem naruszenia podstawowych praw i wolności człowieka w ramach kryterium "służby na rzecz totalitarnego państwa" zwrócił również uwagę Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2020 r. sygn. akt III UZP 1/20.
W analogiczny sposób wypowiedział się NSA w wyrokach: z dnia 5 listopada 2019 r.: sygn. akt: I OSK 636/20, I OSK 532/20; z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt: I OSK 1411/19, I OSK 1569/19; I OSK 1464/19; z dnia 12 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1711/19 (publ. CBOSA). Należy więc przyjąć, że przedstawiona powyżej wykładnia art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej ma w orzecznictwie sądów administracyjnych charakter ugruntowany.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy organ nie rozważył w ogóle, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego można przypisać skarżącemu konkretne, godzące w wolności obywatelskie działania w ramach pełnienia służby w okresie istnienia totalitarnego państwa.
Organ zupełnie pominął przy tym podnoszoną przez skarżącego kwestię, że w okresie służby na rzecz totalitarnego państwa, czyli od [...] lipca 1986 r. do [...] grudnia 1989 r. pracował w Biurze Ochrony Rządu jako [...]. Kwestie te organ miał obowiązek uwzględnić przy ponownym orzekaniu w niniejszej sprawie, zaś zaniechanie w tym zakresie wskazuje na naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a.
Organ nie rozważył też w ogóle charakteru służby, postawy skarżącego oraz osiągnięć w służbie po dniu 12 września 1989 r. W istocie organ zmarginalizował przebieg służby skarżącego po tej dacie stwierdzając jedynie, że nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem życia i zdrowia.
W świetle powyższego zarzuty skargi należy uznać za uzasadnione. Wydając zaskarżoną decyzję organ przekroczył granice uznania administracyjnego, bowiem nie rozważył przebiegu całej służby skarżącego w świetle przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku". Zaskarżona decyzja została wydana z pominięciem zaleceń w tym zakresie zawartych w wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 stycznia 2020 r. co stanowi o naruszeniu art. 153 P.p.s.a. Wymienione naruszenia skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Rozpatrując sprawę ponownie organ uwzględni powyższe rozważania oraz ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1567/19. Dokona wyczerpującej oceny co do tego, czy sprawa skarżącego stanowi "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Wyrażając ocenę w tym zakresie, organ powinien przywołać fakty dotyczące służby skarżącego, jej postawy, charakteru służby, warunków jej pełnienia i odnieść powyższe do kryterium "rzetelnego pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r.". Powinien również dokonać przedmiotowej oceny w kontekście służby przed 31 lipca 1990 r. biorąc pod uwagę charakter zadań wykonywanych przez skarżącego. Dopiero wnikliwa ocena przebiegu całej ponad 26-letniej służby skarżącego, dokonana stosownie do reguł wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., winna stanowić punkt wyjścia do rozważań, czy w sprawie mamy do czynienia ze "szczególnie uzasadnionym przypadkiem" pozwalającym pozytywnie załatwić wniosek skarżącego z dnia [...] lutego 2017 r.
Konkludując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja z dnia [...] maja 2021 r. została wydana z naruszeniem wymienionych powyżej przepisów prawa, zaś zarzuty i argumenty skargi zasługiwały na uwzględnienie.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. oraz art. 153 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło