II SA/Wa 2491/21
WyrokWSA w Warszawie2022-01-28
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Ewa Kwiecińska, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując odwołanie od decyzji o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego, narusza prawo poprzez niedotrzymanie terminów instrukcyjnych, brak przeprowadzenia rozmowy z habilitantem lub nieudostępnienie recenzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że niedotrzymanie terminów instrukcyjnych w postępowaniu habilitacyjnym nie stanowi naruszenia prawa, a strona miała możliwość złożenia skargi na bezczynność. Brak przeprowadzenia rozmowy z habilitantem nie jest obowiązkiem organu, a jedynie fakultatywną możliwością. Nieudostępnienie recenzji stronie nie jest naruszeniem prawa, gdy przepisy nie dopuszczają polemiki z wnioskami recenzentów. Kontrola sądu administracyjnego w sprawach habilitacyjnych jest ograniczona do kwestii formalnych, a nie merytorycznych ocen dorobku naukowego.Stan faktyczny
Skarżący B. G. złożył skargę na decyzję Rady Doskonałości Naukowej odmawiającą nadania stopnia doktora habilitowanego. W odwołaniu podnosił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy o stopniach naukowych, w tym nieskorzystania z możliwości przeprowadzenia rozmowy, naruszenia terminów rozpatrzenia odwołania oraz zarzuty merytoryczne dotyczące recenzji. Organ administracji utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę, uznając, że skarżący nie spełnia wymogów ustawy, a postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo. Skarżący zarzucił również rażące naruszenia prawa, w tym antydatowanie decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego oddala skargę.
Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] w dniu 15 marca 2019 r. odmówiła nadania dr B. G. stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk [...] w dyscyplinie [...].
Od powyższego rozstrzygnięcia strona, w ustawowym terminie, złożyła odwołanie podnosząc naruszenie:
- art. 18a ust. 10 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. poprzez nieskorzystanie z przysługującego komisji habilitacyjnej uprawnienia do zaproszenia Habilitanta na rozmowę lub pisemnego wyjaśnienia wątpliwości;
-art. 18a ust. 11 ustawy z dnia 14 marca 2003 r., tj. w zakresie czasu rozpatrywania wniosku (Odwołujący wskazał, iż wszystkie recenzje datowane są na listopad 2019 r., co oznacza, że posiedzenie komisji powinno było się odbyć nie później, niż w ostatniej dekadzie grudnia 2019 r. Tymczasem miało ono miejsce kilka miesięcy później, tj. w dniu 18 lutego 2019 r.);
- obowiązku Centralnej Komisji w zakresie podania na stronie internetowej informacji o prowadzonym postępowaniu habilitacyjnym w terminie 30 dni od dnia podjęcia uchwały przez Radę Wydziału.
Ponadto Odwołujący wskazał szereg zarzutów merytorycznych skierowanych do sporządzonych w sprawie recenzji.
Centralna Komisja zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2013 r. Nr 65, poz. 595 z późn. zm.) powołała dwóch recenzentów w osobach: prof. dr hab. S. S. oraz prof. dr hab. J. R..
Obie sporządzone w sprawie recenzje były negatywne.
W dniu 1 stycznia 2021 r. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów została zniesiona, a w jej prawa i obowiązki wstąpiła Rada Doskonałości Naukowej. Zespół [...] Rady Doskonałości Naukowej w dniu [...] lutego 2021 r. po zapoznaniu się z odwołaniem dr B. G. od uchwały nr [...] Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] marca 2019 r. odmawiającej nadania dr B. G. stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk [...] w dyscyplinie [...], w głosowaniu tajnym wypowiedział się przeciw uwzględnieniu odwołania i uchyleniu zaskarżonej uchwały, której dotyczy odwołanie (wynik głosowania: za uchyleniem zaskarżonej uchwały: 1 - głos, przeciw - 27 głosów, wstrzymujących się - 1 głos).
Prezydium Rady Doskonałości Naukowej w dniu [...] lutego 2021 r., po zapoznaniu się ze stanowiskiem Zespołu postanowiło w głosowaniu tajnym nie uwzględnić odwołania, wydana została decyzja utrzymująca w mocy zaskarżoną uchwałę (wynik głosowania: za uchyleniem zaskarżonej uchwały - 2 głosy, przeciw - 7 głosów, wstrzymujących się -1 głos).
W uzasadnieniu wyjaśniono, że zgodnie z brzmieniem art. 179 ust. 1 Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669 ze zm.), przewody doktorskie, postępowania habilitacyjne i postępowania o nadanie tytułu profesora wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, są przeprowadzane na zasadach dotychczasowych, jednakże w sytuacji gdy nadanie stopnia albo tytułu następuje po dniu 30 kwietnia 2019 r., stopień albo tytuł nadaje się w dziedzinach i dyscyplinach określonych w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 20 września 2018 r. w sprawie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1818). Zatem w przedmiotowym postępowaniu zastosowanie znalazły przepisy ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1789), w związku z art. 179 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Dalej wskazano, że z akt sprawy wynika, że zaskarżona uchwała Rady Wydziału podjęta została po rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności, w tym wzięciu pod uwagę braku spełnienia wymogów z art. 16 ustawy o stopniach naukowych. Postępowanie habilitacyjne zostało przeprowadzone z należytą starannością i z zachowaniem wszelkich procedur wynikających z tych regulacji. Od strony formalnej, w ocenie organu postępowanie zostało przeprowadzone bez zarzutu o czym świadczy wyjątkowo staranna dokumentacja każdego etapu postępowania habilitacyjnego. Rada Doskonałości Naukowej podała, że po dogłębnym zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach postępowania, jak również po przeanalizowaniu złożonego przez stronę odwołania - nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania strony. Analiza akt sprawy wykazała jednoznacznie, że przeprowadzone czynności odbywały się z poszanowaniem obowiązujących przepisów prawa z zachowaniem zasady rzetelności i kompletności; w ramach tych czynności dokonano dokładnego opisu, a także wnikliwej ewaluacji przebiegu obrad, zwłaszcza prowadzonej dyskusji w całości procedowania. Przedmiotem oceny Rady Wydziału zgodnie z art. 16 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki były osiągnięcie naukowe i aktywność naukowa Kandydata. Recenzje przedstawione w sprawie postępowania habilitacyjnego mają według organu charakter merytoryczny i nie zawierają elementów mogących świadczyć o stronniczości wydanych opinii.
Dalej przywołano przepis art. 16 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego.
Podkreślono, że oprócz posiadania stopnia doktora oraz osiągnięć naukowych, Habilitant musi wykazywać się "istotną aktywnością naukową", która wyraża się m.in. w publikacjach po uzyskaniu stopnia doktora, udziałach w konferencjach naukowych, współpracach z międzynarodowymi ośrodkami badawczymi i towarzystwami naukowymi, stażami naukowymi, a także opiece naukowej nad młodymi badaczami.
Wyjaśniono również, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami nie istnieje możliwość zaskarżania uchwały stanowiącej opinię komisji habilitacyjnej.
Rada Doskonałości Naukowej opierając się na dowodach zgromadzonych w aktach sprawy, jak i dotychczasowych recenzjach uznała, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż strona nie spełnia wymogu ustawy określonego w art. 16 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Przepisy wskazują jednoznacznie, że osiągnięcia naukowe lub artystyczne, uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora muszą stanowić znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej oraz odwołujący musi wykazać się istotną aktywnością naukową lub artystyczną. Już samo stwierdzenie, że osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora habilitowanego nie spełnia choć jednego z tych warunków przesądza o konieczności utrzymania w mocy zaskarżonej uchwały. W niniejszej sprawie skład Rady Doskonałości Naukowej uznał, że Odwołujący nie wykazał istotnego wkładu w rozwój dyscypliny nauk [...].
Wyjaśniono też, iż mając na uwadze fakt, że Rada Wydziału jest organem kolegialnym i podejmuje uchwały w głosowaniu tajnym oraz że przepisy ustawy kodeks postępowania administracyjnego stosuje się w przedmiotowej sprawie odpowiednio - uchwała nie musi spełniać wszystkich warunków określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Nie mniej jednak w niniejszej sprawie Rada Wydziału zajęła w sprawie swoje stanowisko i wskazała dlaczego wniosek o nadanie tytułu stopnia doktora habilitowanego dr B. G. nie uzyskał poparcia bezwzględnej większości głosów członków Rady Wydziału.
Wskazano też, że "zgodnie z art. 18a ust 10 ustawy z 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach naukowych i tytule naukowym w zakresie sztuki, komisja habilitacyjna, jeśli ma uzasadnione wątpliwości dotyczące dokumentacji osiągnięć naukowych, może przeprowadzić rozmowę z habilitantem o jego osiągnięciach i planach naukowych. Nawet wystosowanie zaproszenia do habilitanta nie zobowiązuje komisji habilitacyjnej do przeprowadzenia z nim rozmowy. Ponieważ decyzja o przeprowadzeniu rozmowy ma charakter uznaniowy i należy wyłącznie do komisji, brak jej przeprowadzenia nie stanowi naruszenia art. 18a ust 10 ustawy." (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2019 r, sygn. akt II SA/Wa 584/18). Tym samym art. 18a ust. 10 ustawy przewiduje możliwość rozmowy z Habilitantem w sytuacji, gdy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek powodowany wątpliwościami komisji habilitacyjnej dotyczącymi osiągnięć naukowych - wówczas decyduje uznaniowo komisja, która w niniejszej sprawie takich wątpliwości nie miała.
W dalszej kolejności odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przez komisję habilitacyjną art. 18a ust. 11 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. z uwagi na niedotrzymanie terminu 21 dni w zakresie wydania uchwały zawierającej opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego wyjaśniono, że nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej uchwały. Terminy w postępowaniu habilitacyjnym są terminami instruktażowymi - nie są terminami zawitymi. Ponadto, jak podkreślił to organ, źródłem opóźnienia postępowania by sam Habilitant, który przekazał dokumentację po ponagleniach z miesięcznym opóźnieniem (Komisja Habilitacyjna została powołana 4 września 2018 r., a dopiero 4 października 2018 r. Odwołujący poinformował o wysłaniu dokumentacji dla członków komisji).
Wyjaśniono także, iż wniosek i Autoreferat zostały umieszczone na stronie internetowej Centralnej Komisji, a dokumenty te potwierdzają prowadzenie postępowanie. Brak informacji na stronie internetowej o uchwale Rady Wydziału nie ma zaś wpływu na rezultat postępowania habilitacyjnego, tj. odmowę nadania stopnia doktora habilitowanego.
W dalszej kolejności wyjaśniono, iż opinie recenzentów są podstawową częścią materiału dowodowego w przewodach habilitacyjnych. Dotychczasowe orzecznictwo sądowe potwierdziło, że negatywne oceny recenzentów nie mogą być zaprzeczano wyjaśnieniami kandydata do tytułu czy do stopnia. Samo postępowanie dowodowe przed CK ograniczone jest tylko do uzyskania opinii recenzentów CK (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2012 r. sygn. I OSK 2052/11, LEX nr 11228810). Także Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 kwietnia 1996 r. podkreślił, iż: "Okoliczność, że - skarżący uważa, iż recenzenci "niesprawiedliwie" ocenili jego dorobek, że pominęli okoliczności przemawiające na jego korzyść, a uwypuklili elementy negatywne, że - w końcu - w niektórych wypadkach zdecydowanie nie podzielili jego poglądów in merito i uznali je za nietrafne lub nieudowodnione, a postępowanie przed CKK (wedle przyjętych zasad) nie stwarza kandydatowi możliwości toczenia dyskusji na ten temat - nie może jednak prowadzić do dyskwalifikowania, czy nawet kwestionowania na drodze postępowania sądowego wystawionych w procedurze kwalifikacyjnych ocen, nawet jeśli zainteresowany jest najgłębiej przekonany, iż są one nieumotywowane, niesłuszne lub krzywdzące. Ktokolwiek poddaje się jakimkolwiek recenzjom - czy to w dziedzinie nauki, sztuk czy też innej wiedzy łącznie nawet z rzemiosłem - musi się zawsze liczyć z tym, że może spotkać się również z recenzjami, których w najgłębszym przekonaniu nie będzie w stanie osobiście zaakceptować. Nikt bowiem nie przyjmuje chętnie otwartej dyskwalifikacji własnych umiejętności, talentu czy wiedzy. Historia nauki i kultury przynosi opisy wielu głębokich osobistych tragedii wywołanych tego rodzaju sytuacjami, co więcej, przynosi też opisy wielu w istocie rzeczy niesprawiedliwych i nieuzasadnionych krytycznych ocen, obalonych w dalszym biegu rzeczy. Nie znaleziono jednak dotąd lepszego i uczciwszego sposobu przeprowadzania postępowań kwalifikacyjnych, niż powoływanie recenzentów a następnie tajne głosowanie decydujące o ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy." (Wyrok SN z dnia 26 kwietnia 1996 r., III ARN 86/95).
Przywołano też pogląd recenzenta RDN - prof. J. R., który odnosząc się do zarzutów Odwołującego wskazał: "[...]" ocenianego dzieła jest istotny. Owa "[...]" musi ujawnić się przede wszystkim w warsztacie naukowym, w metodologii i w podejściach teoretycznych, które świadczą o tym, że Habilitant opanował aparaturę badawczą stosowaną w naukach o polityce, nawet Jeżeli treść pracy i główne ustalenia w niej zawarte mają charakter interdyscyplinarny. Jestem przekonany, że tekst interdyscyplinarny w warstwie merytorycznej, ale z solidnym warsztatem politologicznym byłby uznany za politologiczny (...). W odniesieniu do zarzutu Odwołującego w zakresie możliwości przedstawienia jako dorobku naukowego cyklów tekstów powstałych na dziesięć lat przed złożeniem wniosku, recenzent stwierdził: "[...]".
Dalej podkreślono, ze w ocenie Rady Doskonałości Naukowej sporządzone w toku postępowania habilitacyjnego recenzje są rzetelne bowiem recenzenci zapoznali się szczegółowo z całym materiałem dowodowym zgromadzonym w postępowaniu, a formułowane uwagi i zastrzeżenia uzasadnili.
W ocenie organu negatywne opinie członków Rady Wydziału i recenzentów też były w pełni uzasadnione. Osiągnięcie naukowe, będące podstawą wniosku habilitacyjnego, nie może być uznane za istotny wkład w rozwój dyscypliny nauk o polityce.
Odnosząc się do zarzutów strony sformułowanych w odwołaniu przytoczono fragmenty orzecznictwa sądów administracyjnych odnoszących się do kontroli postępowania administracyjnego związanego z postępowaniem habilitacyjnym, które ma odpowiednie zastosowanie w przedmiotowej sprawie: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (Sygn. akt II SA/Wa 1746/19): "Postępowanie dowodowe prowadzone przed Centralną Komisją ograniczone jest wyłącznie do uzyskania recenzji jednego lub dwóch recenzentów, co wynika z art. 35 ust. 3 u.s.t Nie ma też obowiązku zapoznania habilitanta, w szczególności przed podjęciem decyzji przez Centralną Komisję, z opiniami powołanych przez ten organ recenzentów. (...) Ponadto zaakcentować należy, iż przepisy u.s.t. nie stwarzają kandydatowi na stopień naukowy możliwości dyskutowania na temat recenzji. Zatem jednoznacznie negatywne oceny recenzentów nie mogą zostać zaprzeczone wyjaśnieniami strony. Postępowanie dowodowe przed Centralną Komisją ograniczone jest bowiem, jak wskazano wyżej, tylko do uzyskania recenzji (art. 35 ust. 3 u.s.t). (...) Sąd nie był natomiast władny do oceny prawidłowości uwag i ocen merytorycznych zgłoszonych przez tych recenzentów. Decyzja Centralnej Komisji jest uchwałą podejmowaną przez określone gremium i to w głosowaniu tajnym. Głosowanie to jest przy tym tajne zarówno dla kandydata jak i dla członków Komisji. Z tego powodu uzasadnienie decyzji musi cechować pewna ogólnikowość, gdyż zapadłe w omawianym trybie rozstrzygnięcie stanowi pewną wypadkową szeregu ocen i poglądów, niekoniecznie podzielanych w całości przez całe gremium. W orzecznictwie NSA wielokrotnie wskazywano, że uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji nie może być wyczerpujące i nie musi ściśle odpowiadać wymogom art. 107 § 3 k.p.a. (vide wyroki NSA: z 10 grudnia 2009 r., sygn. akt IOSK 902/09 i z 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1226/09). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela powyższe stanowisko, iż powodów rozstrzygnięcia podjętego w trybie tajnego głosowania nie da się przedstawić w formie uzasadnienia, o jakim mowa w art. 107 § 3 k.p.a., a tym samym ograniczenie uzasadnienia wydanej w niniejszej sprawie decyzji Centralnej Komisji z [...] marca 2019 r. nie stanowi naruszenia tego przepisu postępowania. Dodać przy tym należy, że decyzja ta posiada oparcie, o czym była mowa wyżej, w znajdującym się w aktach sprawy materiale dowodowym. Główne powody nieuwzględnienia odwołania, wprawdzie w sposób syntetyczny, lecz zostały w niej podane".
Skargę od powyższej decyzji wywiódł do tut. Sądu B. G. zarzucając jej rażące naruszenia prawa, tj." (wielokrotne naruszenie terminów rozpatrzenia złożonego przez mnie "Odwołania" (zał. 3)" i dlatego wniósł o jej uchylenie. Wniósł zarazem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o jednoznaczną wykładnię prawa i stwierdzenie, że termin "instrukcyjny" nie może oznaczać całkowitej dowolności w rozpatrywaniu prawidłowo złożonego odwołania. W uzasadnieniu skargi przywołał przepis art. 21 ust. 2 "Ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki".
W dalszej części uzasadnienia zwrócił też uwagę na rażące w jego mniemaniu inne uchybienie ze strony Rady – a mianowicie - że na piśmie odmownej decyzji figuruje data [...] lutego 2021 roku, tymczasem na kopercie jest jednoznacznie czytelna data o ponad dwa miesiące późniejsza - [...] kwietnia 2021 roku.
Dodatkowo w piśmie procesowym do Sądu skarżący zwrócił m.in. uwagę na to, że nie mając wglądu w recenzje, nie mógł stwierdzić tego, czy były one jednoznacznie negatywne.
Podniósł też, iż w przypadku gdy organ powziął wątpliwości co do jego dorobku naukowego, to powinien przeprowadzić rozmowę z habilitantem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ wydając skarżoną decyzję, poruszał się w granicach zakreślonych przez przepisy ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych (...).
Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia w świetle realiów sprawy, miał przepis art. 29 w/w ustawy. Zgodnie z jego brzmieniem, w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora, i doktora habilitowanego, albo tytułu profesora, oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy K.p.a.
Kwestia rozumienia sformułowania "stosuje się odpowiednio", była wielokrotnie przedmiotem rozważań Sądów administracyjnych na kanwie spraw rozpoznawanych w oparciu o przepisy ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych (...), i tak m.in. w uzasadnieniu wyroku z 7 września 2011 r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 1078/11 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "ograniczenie uzasadnienia decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów wynikające z odpowiedniego stosowania przepisu art. 107 § 3 K.p.a. nie stanowi naruszenia prawa. Komisja jest organem kolegialnym, rozstrzygnięcia podejmuje w głosowaniu tajnym, a zatem nie ma możliwości ustalenia powodów głosowania za utrzymaniem uchwały odmawiającej dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego".
W podobnym tonie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 30 maja 2008 r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 212/08 stwierdzając, że : "postępowanie w sprawach stopni i tytułu naukowego jest postępowaniem administracyjnym prowadzonym na podstawie odpowiednio stosowanych przepisów K.p.a. z odrębnościami wynikającymi z przepisów procesowych zamieszczonych w ustawie o stopniach naukowych (...). Postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego oraz stopni naukowych cechuje odrębność związana ze specyfiką tych spraw. Wynika stąd ograniczony zakres kontroli Sądu administracyjnego, który nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji. Nie dokonuje także merytorycznej oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie stopnia doktora habilitowanego oraz tego, czy rozprawa habilitacyjna kandydata, stanowiła znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. Sąd nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki".
Odnośnie problematyki postępowania dowodowego prowadzonego w sprawach uregulowanych omawianą ustawą o stopniach naukowych (...) wypowiedział się też Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 27 października 2006r. w sprawie o sygn. akt I OSK 192/06 wskazując, że: "artykuł 75 § 1 K.p.a. nie ma zastosowania w postępowaniu o nadaniu stopnia naukowego. W postępowaniu przed Centralną Komisją postępowanie dowodowe ogranicza się do uzyskania recenzji oraz stanowisk Sekcji".
Dla lepszego uwypuklenia specyfiki postępowania w sprawach dotyczących decyzji Centralnej Komisji, warto również przywołać tezę zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 marca 2009 r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 1411/08 – "okoliczność, że strona skarżąca uważa, iż recenzenci wadliwie ocenili jej dorobek, pominęli okoliczności przemawiające na jej korzyść, a uwypuklili elementy negatywne, że nie podzielili w końcu jej poglądów, nie może prowadzić do kwestionowania na drodze postępowania sądowego, wystawionych w procedurze kwalifikacyjnej ocen, nawet jeżeli skarżąca jest najgłębiej przekonana, że są one krzywdzące".
Wyżej przywołane stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którymi tut. Sąd w pełni się zgadza i traktuje jak własne, w pełni obrazują odrębności postępowania przy badaniu trafności rozstrzygnięć Centralnej Komisji a obecnie Rady Doskonałości Naukowej. Wynika z nich, że zakres badania przedmiotowych decyzji przez Sąd administracyjny, jest niezwykle zawężony. Badanie to nie może dotyczyć kwestii natury merytorycznej. Sąd nie może bowiem dokonywać oceny w zakresie, w jakim zawarowane to jest dla recenzentów. Również fakt, że organ podejmuje decyzje w drodze tajnego głosowania świadczy o tym, że wolą ustawodawcy tworzącego omawiane przepisy prawa, było zarówno ograniczenie zakresu przedmiotowego uzasadnień sporządzanych przez organ, jak też ograniczenie przedmiotowe sprawy, jaka ma zostać poddana badaniu przez Sąd administracyjny.
Przechodząc do materii niniejszej sprawy uznać należało, że skarżona decyzja odpowiada prawu. Została bowiem podjęta po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania opisanego w Rozdziale 3 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (...).
Uzasadnienie skarżonej decyzji także należy ocenić jako sporządzone stosownie do wymagań odpowiednio stosowanego przepisu art. 107 § 3 K.p.a. Nie mogło ono zawierać jeszcze szerszych motywów, jakimi kierował się organ przy rozstrzyganiu sprawy. Stała temu bowiem na przeszkodzie specyfika postępowania w omawianej sprawie i fakt, że stanowisko członków organu kolegialnego, jakim jest Rada Doskonałości Naukowej, wyrażane jest w głosowaniu tajnym. Nie zachodziła więc możliwość bardziej dokładnego wyjaśnienia powodów, dla których odwołanie strony zostało ocenione w taki a nie inny sposób. Uzasadnienie to zawierało także odniesienie do zarzutów odwołania w zakresie, jaki wynika z podnoszonej wyżej specyfiki niniejszego postępowania.
Rozpoznając sprawę tut. Sąd nie podzielił także argumentów sformułowanych w skardze.
Przede wszystkim należało zgodzić się z organem, iż termin określony w przepisie art. 21 ust. 2 omawianej ustawy jest terminem instrukcyjnym a nie zawitym. Oczywiście z punktu widzenia dbałości o prestiż organu, jak i biorąc pod uwagę szacunek dla stron postępowania, wskazanym byłoby dotrzymywanie przez organy administracji publicznej terminów ustawowych, nie mniej jednak w realiach prawnych sprawy, niedotrzymanie przez organ badanego terminu nie rzutuje na poprawność merytoryczną rozstrzygnięcia ani na samą możliwość jego wydania. Strona niezadowolona z tempa prowadzenia postępowania przez organ miała zaś możliwość zdopingowania organu do szybszego działania składając skargę na przewlekłość lub bezczynność.
W ocenie tut. Sądu nie stanowi naruszenia prawa brak zaproszenia habilitanta na rozmowę, przed wydaniem skarżonej decyzji. Żaden przepis prawa nie nakłada na organ obowiązku przeprowadzania takiej rozmowy. Nadto to do wyłącznej kompetencji organu należy ocena tego, czy w konkretnym postępowaniu zaistniały wątpliwości tego typu, że rozwiać je może wyłącznie owa rozmowa.
Nie stanowi też naruszenia prawa działanie organu polegające na nieudostępnieniu stronie recenzji w sytuacji, gdy przepisy prawa nie dopuszczają możliwości prowadzenia przez stronę polemiki z wnioskami recenzentów.
W tym miejscu zasadnym będzie też dodanie, iż ocena "jednoznaczności" negatywnego wydźwięku recenzji – jako pozostawiona przez ustawodawcę subiektywnemu odczuciu członków organu - także wymyka się nie tylko badaniu przez Sąd administracyjny, ale też nie jest dopuszczalna w świetle prawa.
Na marginesie należało też wyjaśnić, iż z samego istnienia odstępu czasowego pomiędzy datą wydania decyzji a datą jej wysłania do strony, nie wynika per se wniosek o antydatowaniu samego rozstrzygnięcia. Jeśli zaś skarżący dopatruje się w powyższym fakcie dowodu na złamanie prawa, to ma możliwość powiadomieniu o tym stosownych organów.
W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze i uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy nie naruszając przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło