II SA/Wa 25/22

WyrokWSA w Warszawie2022-07-05

Skład orzekający: Danuta Kania, Waldemar Śledzik, Michał Sułkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo Burmistrza odmawiające zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej, wydane z powodu niezłożenia przez syna strony oświadczenia o wspólnym zamieszkiwaniu, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pismo Burmistrza narusza prawo, ponieważ organ wadliwie zinterpretował przepisy uchwały Rady Miasta dotyczące zasad wynajmowania lokali. Organ nie miał podstaw prawnych do żądania od synów strony osobistego złożenia oświadczeń, a brak takiego oświadczenia nie mógł stanowić podstawy do odmowy zakwalifikowania strony do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Postępowanie powinno być prowadzone zgodnie z zasadami k.p.a., w tym zasadą prawdy obiektywnej i proporcjonalności, a żądanie organu wykraczało poza ramy prawne.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o wynajem lokalu mieszkalnego. Burmistrz Miasta odmówił jej zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej, wskazując na brak złożenia przez jej syna oświadczenia o wspólnym zamieszkiwaniu. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów k.p.a. i uchwały Rady Miasta, twierdząc, że złożyła wszystkie wymagane dokumenty i że organ nie miał podstaw do żądania oświadczeń od jej synów.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone pismo Burmistrza Miasta i zasądził od Miasta G. na rzecz E.R. kwotę 300 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), Asesor WSA Michał Sułkowski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 lipca 2022 r. sprawy ze skargi E.R. na pismo Burmistrza Miasta G. z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej 1. uchyla zaskarżony akt, 2. zasądza od Miasta G. na rzecz E. R. kwotę 300 (słownie: trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. E. R. (zwana dalej także jako: "skarżąca"; "Strona") złożyła wniosek o wynajem lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego miasta [...]. Pismem z dnia [...] listopada 2021 r. Burmistrz Miasta [...] (dalej: "Burmistrz", "organ") poinformował skarżącą, że jej wniosek o wynajęcie mieszkania nie został w bieżącym roku poddany kwalifikacji punktowej przy sporządzaniu rocznego wykazu osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu Miasta [...], z uwagi na brak złożenia w wyznaczonym terminie pełnej dokumentacji stwierdzającej aktualną sytuację finansową i mieszkaniową skarżącej, co uniemożliwiło weryfikację spełnienia kryteriów najmu. Organ wskazał, że dostarczenie pełnej dokumentacji jest podstawą do rozpatrzenia wniosku zgodnie z § 14 uchwały Rady Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta [...] ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego z 2021 r. poz. 20, zmienionej uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. w sprawie zmiany uchwały nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta [...] ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego z 2021 r. poz. 5935 Burmistrz wskazał, że w piśmie nr [...] z dnia [...] lipca 2021 r. skarżąca została poinformowana o skutkach niedostarczenia dokumentów. Ponadto, w dniu składania dokumentów aktualizujących, poinformowano skarżącą o konieczności złożenia przez jej pełnoletnich synów oświadczeń o wspólnym zamieszkiwaniu. Do S. K. i P. O. w dniu [...].09.2021 r. wysłano wezwanie do złożenia oświadczenia o faktycznym zamieszkiwaniu. Powyższe wezwanie zostało doręczone w dniu [...] września 2021 r., zatem wyznaczony 7 dniowy termin upływał w dniu [...] października 2021 r. S. K. złożył dokument w wyznaczonym terminie. Natomiast P. O., w związku z informacją nadesłaną drogą mailową w dniu [...] października 2021 r. dotyczącą przebywania na kwarantannie, został ponownie wezwany do złożenia ww. oświadczenia pismem z dnia [...] października 2021 r. o tym samym numerze sprawy doręczonym w dniu [...] października 2021 r. W wyznaczonym 7 dniowym terminie P. O. nie odpowiedział na wezwanie. Organ wskazał, że zgodnie z oświadczeniem P. O. z dnia [...] listopada 2021 r. w obydwu wyznaczonych na złożenie oświadczenia terminach nie przebywał on na kwarantannie, więc nie było podstaw do niezłożenia dokumentu. W związku z powyższym Burmistrz stwierdził, ze skarżąca nie została zakwalifikowana do umieszczenia w wykazie osób uprawnionych do wynajęcia mieszkania z zasobu Miasta [...] sporządzanym w roku 2021 r., a jej wniosek został rozpatrzony odmownie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. R. zarzuciła naruszenie: - art.7 i art. 80 k.p.a poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów poprzez zażądanie dowodu nieznanego dla systemu prawnego osobistego złożenia oświadczenia od osób trzecich; - art. 8 k.p.a poprzez nienależyte wskazanie podstaw żądania osobistego stawiennictwa moich synów w celu złożenia oświadczeń; - art. 10 § 1 oraz art. 14 k.p.a poprzez uniemożliwienie skarżącej, jako stronie postępowania, wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i brak zachowania zasady pisemności postępowania; - art. 79a k.p.a poprzez brak wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały spełnione, co skutkowało odmową umieszczenia na liście osób uprawnionych do wynajmu lokalu z zasobów miasta [...]; - art. 9 k.p.a polegające na braku informowania strony i podejmowanych czynnościach w postępowaniu administracyjnym, skutkujące podjęciem działań przekraczających granice prawa i pozbawienia mnie podstawowych praw strony postępowania wynikających z przepisów k.p.a; - przepisów uchwały Rady Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] (z późniejszymi zmianami) poprzez błędne przyjęcie, iż złożony wniosek o wynajem lokalu mieszkalnego z zasobów miasta [...] podlega negatywnemu rozpatrzeniu na podstawie § 14 w/w uchwały tj. poprzez błędne przyjęcie, iż wymóg osobistego stawiennictwa jej synów w urzędzie miasta [...] powinien być traktowany jako niezłożenie kompletnego wniosku przez wnioskodawcę, co w konsekwencji doprowadziło do błędnej wykładni § 14 w/w uchwały i skutkowało odmową umieszczenia jej na liście osób uprawnionych do wynajmu. Wobec powyższego skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu Burmistrza Miasta [...], bądź stwierdzenie, że został wydany z naruszeniem prawa, ewentualnie, w razie uznania przez Sąd, że zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 147 § 2 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, o jego uchylenie w całości i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy. Ponadto skarżąca wniosła o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych i rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że złożyła w terminie wszystkie dokumenty, o które była wzywana pismem z dnia [...] lipca 2022 r. Podkreśliła, że w powyższym piśmie organ nie wspomniał o konieczności złożenia jakichkolwiek oświadczeń przez jej synów czy ich osobistego stawiennictwa w urzędzie. Skarżąca oświadczyła, że wszelkie wymagane w podanym piśmie dokumenty zostały przeze nią złożone z zachowaniem terminu w nim wskazanego. Zdaniem skarżącej, jeśli wniosek zostałby złożony bez wymaganych dokumentów, organ powinien wezwać ją jako wnioskodawcę do złożenia brakujących dokumentów, wskazując termin na dokonanie takiej czynności. Skarżąca podniosła ponadto, że skoro organ nie wzywał jej do uzupełnienia braków formalnych wniosku, to oznacza, że wniosek był kompletny i nie zawierał braków. Końcowo podkreśliła też, że postępowanie w sprawie tworzenia list osób uprawnionych do wynajmu lokali z zasobu mieszkaniowego miasta jest postępowaniem prowadzonym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Dlatego zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego stroną postępowania w niniejszym postępowaniu jest wyłącznie osoba składająca wniosek, czyli skarżąca. W ocenie skarżącej nie ma żadnej podstawy prawnej do wzywania jej synów do wypełniania wniosków i składania oświadczeń. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. – zwaną dalej "P.p.s.a.").. Zgodnie z przywołanym art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. złożyła Skarżąca, zaś Organ w określonym terminie nie zażądał przeprowadzenia rozprawy (k. 3 w zw. z k. 57 akt sądowych). Zgodnie z art. 120 P.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), zgodnie z którą sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie z kolei do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który nie ma zastosowania w nin. sprawie). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala na podstawie art. 151 p.p.s.a. W sprawie nie budzi wątpliwości, że zaskarżone przez skarżącą pismo Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] listopada 2021r. w przedmiocie odmowy umieszczenia na liście osób uprawnionych do wynajmu lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego miasta [...], to akt z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Akt ten stanowi bowiem przejaw władczej woli organu, obejmującej negatywne rozpatrzenie wniosku o udzielenia pomocy mieszkaniowej skarżącej, z powodu braku spełnienia przesłanek wskazanych w uchwale Rady Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2020r. nr [...] (z poźn. zm. – zwanej dalej w skrócie także jako: "uchwała"). Wykazuje on bowiem cechy aktu indywidualnego, gdyż dotyczy uprawnienia skarżącej, wynikającego z przepisu prawa oraz kreuje jej sytuację prawną (por. dla przykładu: wyrok NSA z 23 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1873/15). Dokonując oceny legalności zaskarżonego aktu Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] listopada 2021r. Sąd uznał, że podlega on uchyleniu albowiem organ naruszył zarówno przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jak i doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy. W punkcie wyjścia rozważań, Sąd zauważa, że skarga zawiera zarówno zarzuty natury procesowej, jak i naruszenia przepisów uchwały, w tym zwłaszcza § 14 uchwały, poprzez błędne przyjęcie, iż wymóg osobistego stawiennictwa jej synów w urzędzie miasta [...] został uznany przez organ jako niezłożenie kompletnego wniosku przez wnioskodawcę, co w konsekwencji skutkowało odmową umieszczenia skarżącej na liście osób uprawnionych do wynajmu. Przy takiej konstrukcji skargi, Sąd obowiązany jest w pierwszej kolejności do rozpoznania przepisów procesowych, w tym zwłaszcza prawidłowości ustaleń faktycznych, gdyż jedynie ustalenie stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej daje podstawę do oceny prawidłowej subsumpcji przepisów prawa materialnego. W rozstrzyganej sprawie, w ocenie Sądu, zasadne jest jednak odstąpienie od takiej kolejności, gdyż to przepisy prawa materialnego wyznaczają zakres niezbędnych ustaleń faktycznych i jednocześnie kreują sytuację prawną ich adresatów. I tak: Sąd stwierdza, że jako podstawę odmowy umieszczenia skarżącej na liście osób uprawnionych do wynajmu lokalu mieszkaniowego z zasobu mieszkaniowego miasta [...] wskazano § 14 uchwały Rady Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] (Dz. Urzędowy Województwa Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2021r., poz. 20). Zgodnie z tym przepisem (tj. § 14) "1. Podstawą rozpatrzenia sprawy o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu Miasta [...] jest złożony przez osobę zainteresowaną pisemny wniosek wraz z pełną dokumentacją, niezbędną do stwierdzenia spełniania przez wnioskodawcę kryteriów określonych uchwałą. Każdy złożony wniosek otrzymuje indywidualny numer, który jest jego identyfikatorem w dalszej procedurze. 2. Wniosek jest rozpatrywany w oparciu o kryteria opisane w niniejszej uchwale. 3. Osoby spełniające kryteria zawarte w uchwale zostają wpisane na listę Wykazu osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu. 4. Zawieranie umów najmu lokalu na podstawie rozpatrzonych wniosków odbywa się w miarę dysponowania przez Burmistrza Miasta [...] wolnymi lokalami mieszkalnymi. 5. Wnioskodawcy zobowiązani są do uzupełnienia wniosku w przypadku, gdy dane zawarte w nim zmieniły się i mają wpływ na ich realizację. 6. Złożenie przez wnioskodawcę oświadczeń zawierających nieprawdziwe dane lub zatajanie danych dotyczących sytuacji mieszkaniowej i majątkowej w zakresie wymaganym uchwałą, a niezbędnych do rozpatrzenia i oceny złożonego wniosku, opracowywania wykazu listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu, skutkuje dyskwalifikacją wniosku bądź skreśleniem z listy osób oczekujących na przydział lokalu. 7. O dyskwalifikacji wniosku lub skreśleniu z wykazu listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu wnioskodawca informowany jest w formie pisemnej." Zdaniem organu, skarżąca jako wnioskodawczyni nie złożyła w wyznaczonym terminie pełnej dokumentacji stwierdzającej aktualną sytuację finansową i mieszkaniową, co uniemożliwiło weryfikację spełnienia kryteriów najmu (por. pismo Burmistrza m. [...] z dnia [...].11.2021r. – w aktach adm. sprawy – bez oznaczenia nr karty akt). Jednocześnie z treści powyższego pisma wynika, że "(...) w dniu składania wniosków aktualizujących poinformowano Panią (tj. skarżącą – przyp. Sądu) o konieczności złożenia przez Pani pełnoletnich synów oświadczeń o wspólnym zamieszkiwaniu", a ponieważ "Pan P. O. nie odpowiedział w wyznaczonym 7 dniowym terminie o faktycznym miejscu zamieszkiwania", to tym samym doszło do "niezłożenia dokumentu" w tej sprawie i w związku z powyższym były podstawy do odmowy "zakwalifikowania skarżącej do wynajęcia mieszkania (...)". W ocenie Sądu, rację ma Skarżąca, że organ w świetle przytoczonej uchwały dokonał wadliwej wykładni przesłanek tak rozpatrzenia sprawy o najem lokalu, jak i w szczególności, odmowy do zawarcia umowy o najem lokalu. W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, że ustalenie listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu i oczekujących na najem lokalu nie stanowi podejmowania czynności cywilnoprawnej (nie kreuje bowiem stosunku cywilnoprawnego najmu), lecz stanowi wykonywanie publicznoprawnych zadań gminy poprzedzających podjęcie czynności cywilnoprawnych. Powyższe oznacza, że organ zobowiązany jest – zważywszy choćby na "dobro" przedmiotu sprawy - do szczególnie rzetelnego przeprowadzenia postępowania, udokumentowania okoliczności tego postępowania oraz wskazania kompletnego uzasadnienia swojego stanowiska. Zgodnie bowiem z zasadą praworządności organy władzy publicznej są zobowiązane do przedstawienia uzasadnienia swojego aktu działania, który dotyczy uprawnienia lub obowiązku jednostki. W konsekwencji, postępowanie z zakresu pomocy gminy w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, powinno być prowadzone z uwzględnieniem, w szczególności, zasady prawdy obiektywnej, określonej w art. 7 k.p.a., która nakazuje, aby w toku postępowania organy podatkowe stały na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek podejmowały wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie wyważenie interesu społecznego i indywidualnego jednostki. Dodać można, że rozwinięcie tej zasady przewiduje art. 7b k.p.a. poprzez obowiązek współdziałania organów administracji publicznej w wyjaśnianiu sprawy, a także zasada wyrażona w art. 8 k.p.a., obligująca organy do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władczy publicznej, w tym w zgodzie m. innymi z zasadą proporcjonalności. Zasady te mają zastosowanie do wszelkiego działania organów państwa w sferze stosunków publicznoprawnych i mogą być wywiedzione wprost z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z którego wynika obowiązek działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa (por. np. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 2025/15). Obowiązkiem organu jest zatem uwzględnienie i wszechstronne rozważenie przy rozpatrywaniu sprawy wszystkich okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie. Powyższe oznacza więc, że każda odmowa przyznania pomocy mieszkaniowej z uwagi na ewentualną przesłankę negatywną winna być oceniona przez Organ w sposób szczególnie wnikliwy i w powiązaniu z wszechstronnie przeprowadzonym postępowaniem dowodowym i dokonaną na tym tle analizą przypadku. W ocenie Sądu, organ z obowiązków tych wywiązał się wadliwie. Przede wszystkim wskazać należy, że Organ nie wskazał konkretnego przepisu § 14 przedmiotowej uchwały, który składa się z siedmiu jednostek redakcyjnych tj. ustępów, a który stanowiłby podstawę do odmowy zawarcia umowy. Powoduje to, że Sąd w toku badania legalności zaskarżonego aktu co najwyżej może "domniemywać", konfrontując treść poszczególnych jednostek uchwały, z treścią pisma organu z dnia [...].11.2021r., że chodzi o ust. 1 § 14 uchwały, stanowiący, że "Podstawą rozpatrzenia sprawy o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu Miasta [...] jest złożony przez osobę zainteresowaną pisemny wniosek wraz z pełną dokumentacją, niezbędną do stwierdzenia spełniania przez wnioskodawcę kryteriów określonych uchwałą." W ocenie Sądu, przyjęte przez organ stanowisko jest jednak sprzeczne ze zgromadzonym w sprawie materiałem, gdyż analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że skarżąca przedłożyła wszystkie wymagane dokumenty na etapie składania wniosku, w tym w szczególności oświadczenie o stanie majątkowym, deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy (maj-lipiec 2021r.) wraz z podaniem osób wchodzących w skład tego gospodarstwa, zaświadczenie o pobranych z funduszu alimentacyjnego wypłacanych świadczeń - tj. tych wszystkich dokumentów do których została wezwana pismem z dnia [...] lipca 2021r. przez Burmistrza m. [...] (por. akta adm. sprawy). Jednocześnie z akt sprawy nie wynika aby skarżąca była wzywana do uzupełnienia wniosku w powyższym zakresie, w trybie § 14 ust. 5 uchwały ani też aby skarżącej zarzucono złożenie przez wnioskodawczynię oświadczeń zawierających nieprawdziwe dane lub zatajenie danych dotyczących sytuacji mieszkaniowej i majątkowej, niezbędnych do rozpatrzenia i oceny złożonego wniosku – zgodnie z ust. 6 § 14 uchwały – co ewentualnie mogłoby skutkować dyskwalifikacją wniosku bądź skreśleniem z listy osób oczekujących na przydział lokalu. W ocenie Sądu, nie można też wywodzić naruszenia powyższego przepisu, tj. niezłożenia wszystkich wymaganych dokumentów, jak czyni to organ, z okoliczności, że wezwany w toku postępowania o złożenie oświadczenia o zamieszkiwaniu P. O., nie wywiązał się z tego obowiązku w 7 – dniowym terminie a w konsekwencji "obciążyć" negatywnymi skutkami z tego tytułu skarżącą. Sąd wyjaśnia, choć nie powinno to budzić wątpliwości także dla organu, że tryb postępowania i załatwiania wniosków o najem lokali ma charakter wnioskowy, o czym wprost przesądza też komentowana uchwała w ust. 1 § 14 i po zakończeniu procedury, to z wnioskodawcą zawierana jest umowa najmu (oczywiście po pozytywnym spełnieniu przesłanek). W związku z powyższym oraz w kontekście poczynionych wcześnie uwag co do obowiązku i kompetencji organu w zakresie prowadzenia postępowania w stosunku do osób ubiegających się do zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu, jeżeli organ chciał ustalić miejsce zamieszkiwania P. O., to w ramach otwartego systemu dowodów, przewidzianych w k.p.a., wprowadzony jest dowód z zeznań świadka, który je składa pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Procedura administracyjna nie przewiduje natomiast dowodu z oświadczenia osoby trzecich. Dopuszczalny jest natomiast dowód posiłkowy z oświadczenia strony, która składa takie oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej (por. art. 86 w związku z art. 83 § 3 k.p.a.). Przepisy te są skorelowane z art. 75 § 2 k.p.a., stanowiącym, że jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, to organ prowadzący postępowanie ma obowiązek odebrać od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Tak więc, zgodnie z art. 75 §2 k.p.a., oświadczenie za zgodą organu administracji może złożyć jedynie strona pouczona o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania i to wtedy, gdy przepisy nie wymagają zaświadczenia. W odniesieniu do świadków kodeks zna jedynie dowód z zeznań świadka, złożonych włośnie po pouczeniu o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania - art. 83 §3 k.p.a. Rację ma więc skarżąca, że choć organ ma prawo w trakcie postępowania pozyskiwać nowe dowody, jednakże nie może się to odbywać z pominięciem przepisów prawnych, zaś żądanie złożenia przez jej synów osobiście oświadczeń, "(...) nie może zostać potraktowane inaczej, jak działanie ponad prawem, gdyż takowe żądanie nie znajduje odzwierciedlenia w żadnych przepisach". Jednocześnie zgodzić należy się ze skarżącą, że wezwanie jej synów miało w gruncie rzeczy charakter wezwania w charakterze świadków. Wówczas jednak, stosownie do art. art. 10 k.p.a w zw. z art. 79 k.p.a., jako strona postępowania, skarżąca powinna zostać powiadomiona o terminie ich przesłuchania, jak również mieć prawo czynnego udziału w postępowaniu ( art.10 k.p.a). W nawiązaniu do powyższych rozważań, jedynie ubocznie Sąd stwierdza, że wzywany do złożenia oświadczenia P. O. takowe złożył w dniu [...] listopada 2021r. wraz z wyjaśnieniem, że od [...].10.do [...].10.2021r. przebywał na kwarantannie w Niemczech, co jednak nie przeszkadzało organowi do wydania w tym samym dniu zaskarżonego aktu. Reasumując powyższe, Sąd ocenił, że stanowisko organu zaprezentowane w uzasadnieniu pisma organu z dnia [...] listopada 2021r. narusza powołaną jako podstawę rozstrzygnięcia treść § 14 uchwały, gdyż – wbrew stanowisku Organu – przeprowadzone postępowanie w sprawie wniosku Skarżącej o odmowie umieszczenia na liście osób uprawnionych do wynajmu lokalu z zasobu mieszkaniowego miasta [...] nie uzasadniają stanowiska, iż wystąpiła przesłanka "niezłożenia wymaganych oświadczeń i dokumentów" przez Skarżącą, które uniemożliwiałyby merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Przyjęcie zaś za podstawę odmowną brak złożonego oświadczenia w terminie 7-dniowym przez P. O. stanowi – zdaniem Sądu – wybiórczą i nieuprawnioną w świetle przywołanych rozważań Sądu okoliczność sprawy, co narusza nie tylko art. 7 k.p.a., ale i zasadę proporcjonalności wyrażoną w art. 8 k.p.a. Rozpatrując sprawę ponownie, Organ weźmie pod uwagę dokonaną powyżej ocenę prawną. W konsekwencji, Organ mając na względzie procesowe i materialne przepisy uchwały Rady Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] na podstawie zebranego materiału dowodowego ustali, czy Skarżąca spełnia przesłanki do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego. Sąd zaznacza przy tym, że postępowanie w sprawie winno odbyć się, w szczególności, z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej i podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie wyważenie interesu społecznego i indywidualnego jednostki oraz w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władczy publicznej. Mając na względzie przedstawione rozważania i ustalenia, Sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło