II SA/Wa 258/10

WyrokWSA w Warszawie2010-11-19

Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Ewa Marcinkowska, Andrzej Kołodziej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoby zamieszkujące lokal mieszkalny, który pierwotnie był przydzielony policjantowi, a po jego śmierci nie posiadają tytułu prawnego do tego lokalu, mogą zostać zobowiązane do jego opróżnienia na podstawie ustawy o Policji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji miały podstawę prawną do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, ponieważ skarżący nie posiadali tytułu prawnego do jego zajmowania. Prawo do lokalu policyjnego jest ściśle związane z posiadaniem statusu policjanta lub uprawnień wynikających z ustawy emerytalnej, a w przypadku śmierci policjanta, prawo to przechodzi na członków rodziny uprawnionych do renty rodzinnej. Skarżący nie spełniali tych kryteriów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Komendanta Głównego Policji nakazującej opróżnienie lokalu mieszkalnego przez A. W. i Ax. W. wraz z dziećmi. Lokal ten był pierwotnie przydzielony ojcu A. W., który był funkcjonariuszem MO. Po śmierci głównego najemcy, skarżący nadal zamieszkiwali w lokalu, jednak organy uznały, że nie posiadają oni tytułu prawnego do jego zajmowania, ponieważ A. W. został zwolniony ze służby bez nabycia uprawnień emerytalnych, a jego żona nigdy nie była funkcjonariuszem. Skarżący kwestionowali zasadność decyzji, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Andrzej Kołodziej, Protokolant Sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2010 r. sprawy ze skargi A. W. i Ax. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 127 § 2 k.p.a., art. 95 ust. 3 pkt 3, art. 95 ust. 4 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.) oraz § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2005 r. Nr 105, poz. 884 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. W. i Ax. W., uchylił decyzję nr [...] z dnia [...] września 2009 r. [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. w części dotyczącej orzeczenia o terminie opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w K. na [...] i w tej części umorzył postępowanie w pierwszej instancji, natomiast utrzymał ww. decyzję w pozostałej części dotyczącej opróżnienia przez A. W. i Ax. W. wraz z dziećmi: M. W. i Sx. W. – osób nieuprawnionych do świadczeń z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji – z osób i rzeczy lokalu mieszkalnego nr [...] położonego na [...] w K. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: J. W. – ojciec A. W., uzyskał przydział lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego na [...] w K., na podstawie decyzji o przydziale nr [...] z dnia [...] czerwca 1965 r. wydanej przez ówczesnego Zastępcę Kwatermistrza Komendy MO woj. K.. W przydziale tym uwzględniono również żonę S. oraz syna B. i córkę Bx. W dniu [...] marca 2003 r. nastąpił zgon głównego najemcy ww. lokalu mieszkalnego. Obecnie w przedmiotowym lokalu zamieszkują: A. W. (ur. [...] marca 1967 r.), jego żona Ax. W. oraz ich dzieci – M. i Sx. Żona głównego najemcy – S. W. nie mieszka w niniejszym lokalu i nie jest w nim zameldowana. Zamieszkuje w domu jednorodzinnym usytuowanym w B., przy ul. [...], którego właścicielami pozostają A. W. i jego brat B. W., na podstawie umowy darowizny z dnia 18 grudnia 2007 r., sporządzonej na podstawie aktu notarialnego [...]. Poprzednim właścicielem tego domu była matka zainteresowanych i wdowa po J. W. – S. W., która posiada aktualnie nieodpłatne dożywotnie prawo użytkowania całej nieruchomości. Starszy syn J. i S. W. – B. W. wraz z rodziną, na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] marca 1988 r. Naczelnika Wydziału Inwestycji i Remontów WUSW w K., zajmuje lokal mieszkalny na [...] w K. Powyższy lokal, przydzielony B. W. jako lokal służbowy z tytułu służby w MO, nadal pozostaje w dyspozycji organów podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji (tj. Komendanta Miejskiego Policji w K.). Zarząd Budynków Komunalnych w K. pismem z dnia 28 listopada 2008 r. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., jako dysponenta lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego na [...] w K., o udzielenie informacji dotyczącej uprawnień osób zamieszkałych w ww. lokalu oraz podjęcie stosownych działań, co do osób zajmujących ten lokal. Po wykonaniu czynności sprawdzających, pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. Komendant Wojewódzki Policji w K. zawiadomił zainteresowanych o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego na [...] w K. przez A. W. i Ax. W. wraz z dziećmi – M. W. i Sx. W. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. zobowiązał A. W. i Ax. W. wraz z dziećmi do opróżnienia z osób i rzeczy lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego na [...] w K., do dnia 15 maja 2009 r. Jako podstawę prawną żądania opróżnienia mieszkania organ I instancji powołał art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Na skutek wniesionego przez A. W. i Ax. W. odwołania, powyższa decyzja został uchylona przez Komendanta Głównego Policji decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, celem przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Po uzupełnieniu materiału dowodowego w sprawie, [...] Komendant Wojewódzki Policji decyzją nr [...] z dnia [...] września 2009 r. ponownie zobowiązał A. W. i Ax. W. wraz z dziećmi do opróżnienia z osób i rzeczy lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego na [...] w K., do dnia 31 października 2009 r. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik A. W. i Ax. W. zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 98 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, poprzez błędne przyjęcie, że A. W. nie przysługuje prawo do zajmowania przedmiotowego lokalu mieszkalnego, art. 7 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności związanych ze sprawą, a w szczególności charakteru lokalu będącego przedmiotem postępowania oraz art. 77 k.p.a., poprzez niezgromadzenie w sprawie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego pozwalającego na stwierdzenie okoliczności istotnych dla sprawy. Wniósł w związku z tym o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy. Komendant Główny Policji, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia [...] września 2009 r. [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. w części dotyczącej orzeczenia o terminie opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w K. na [...] i w tej części umorzył postępowanie w pierwszej instancji, natomiast w pozostałym zakresie utrzymał ww. decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż katalog przesłanek, których wystąpienie uzasadnia wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego jest zawarty w art. 95 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 tej ustawy, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego. Organ podkreślił, że ustawa o Policji w art. 88 i 98 przyznaje uprawnienie do lokalu mieszkalnego policjantowi w służbie stałej, jak również określonym osobom w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. W ocenie organu odwoławczego, z akt sprawy nie wynika, aby którakolwiek ze stron niniejszego postępowania posiadała jakikolwiek tytuł prawny uprawniający ją do zajmowania lokalu mieszkalnego nr [...] położonego na [...] w K. W szczególności żadna ze stron nie dysponuje decyzją administracyjną o przydziale tego lokalu mieszkalnego. Żadnej ze stron tego postępowania nie przysługuje też tytuł prawny do zajmowanego przedmiotowego lokalu na podstawie przepisów resortowej ustawy emerytalnej. Jak wynika bowiem z akt sprawy A. W. został przyjęty do służby i mianowany w okresie służby przygotowawczej z dniem 28 stycznia 1987 r. funkcjonariuszem MO w służbie kandydackiej oraz z dniem 27 stycznia 1989 r. zwolniony ze służby w MO ze stanowiska [...], bez nabycia uprawnień emerytalnych i rentowych. Natomiast Ax. W. – żona zainteresowanego – nie jest i nigdy nie była funkcjonariuszem Policji i nie posiada uprawnień do policyjnej renty rodzinnej. A. W. i Ax. W. nie spełniają też wymogów określonych w przepisie art. 29 ust. 2 ustawy emerytalnej, bowiem nie mieszczą się w kręgu osób uprawnionych do uzyskania renty rodzinnej po zmarłym J. W. A. W. nie posiadał też nigdy samodzielnego prawa do lokalu mieszkalnego w zasobach resortu spraw wewnętrznych i administracji. Uwzględniając zatem okoliczności faktyczne i prawne w sprawie A. W. i Ax. W. są osobami nieuprawnionymi do zajmowania lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego na [...] w K. Organ odwoławczy za niezasadne uznał zarzuty dotyczące naruszenia przez organ I instancji art. 7 i art. 77 k.p.a., podkreślając, iż materiał w niniejszej sprawie został wyczerpująco zebrany i wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały wyjaśnione. Nieuzasadniony jest również zarzut niewyjaśnienia art. 98 ustawy o Policji, ponieważ lokal mieszkalny nr [...] usytuowany na [...] w K. nigdy nie został zainteresowanemu przydzielony z uwagi na fakt, iż A. W. został zwolniony ze służby w MO bez nabycia uprawnień emerytalno – rentowych, a tym samym bez prawa do przydziału lokalu mieszkalnego na warunkach określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) oraz ich rodzin. Fakt zamieszkiwania i zameldowania w lokalu – w świetle stanowiska Trybunału Konstytucyjnego wyrażonego w wyroku z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt. K 20/01, nie stanowi natomiast tytułu prawnego do jego zajmowania. Organ odwoławczy wyjaśnił jednocześnie, iż żaden z przepisów zarówno ustawy pragmatycznej, jak i rozporządzenia wykonawczego nie przewiduje możliwości wyznaczenia terminu do opróżnienia lokalu mieszkalnego w decyzji administracyjnej. Nie można było zatem – z uwagi na brak podstawy prawnej – określić w decyzji I–instancyjnej terminu opróżnienia przedmiotowego lokalu. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżących zarzucił organowi naruszenie: - art. 90 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, przez błędne przyjęcie, że lokal mieszkalny nr [...] na [...] w K. znajduje się w dyspozycji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji; - art. 7 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, a w szczególności charakteru lokalu będącego przedmiotem postępowania; - art. 77 k.p.a., poprzez niezgromadzenie w sprawie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, pozwalającego na stwierdzenie okoliczności istotnych dla sprawy; - art. 75 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków oraz przesłuchania stron postępowania; - art. 89 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie polegające na nieprzeprowadzeniu rozprawy administracyjnej; - art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji dowodów na jakich oparł się organ. Wniósł w związku z tym o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik zarzucił, iż organ swoje ustalenia co do osób aktualnie zamieszkałych w lokalu mieszkalnym nr [...] na [...] w K. oparł wyłącznie na danych o ich zameldowaniu. W ocenie pełnomocnika, organ winien na powyższą okoliczność przeprowadzić dowód z przesłuchania stron, względnie przesłuchania świadków, celem ustalenia jakie jest ich aktualne miejsce zamieszkania i centrum życiowe. Sam fakt zameldowania nie przesądza bowiem o miejscu zamieszkania, jest jedynie stosunkiem administracyjnoprawnym. Podkreślił przy tym, że prawo do spokojnego i niczym niezakłóconego zajmowania lokalu mieszkalnego podlega w ustawodawstwie szczególnej ochronie. Prawa lokatora mają bardziej istotne znaczenie nawet w zestawieniu z konstytucyjnie chronionym prawem własności. Dlatego też w tego rodzaju postępowaniu należy wymagać od organu administracji szczególnie wzmożonej staranności. Zarzucił ponadto, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, w oparciu o jakie dowody organ wydał tę decyzję, co jest elementem obligatoryjnym uzasadnienia decyzji na mocy art. 107 § 3 k.p.a. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podkreślił, iż lokal mieszkalny zajmowany przez Ax i A. W. pozostaje w dyspozycji organów mieszkaniowych Policji. Zainteresowani są natomiast osobami nieuprawnionymi do zajmowania lokalu będącego w zasobach Policji, a zatem dysponent tego lokalu był zobowiązany przeprowadzić postępowanie administracyjne w przedmiocie jego opróżnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania rozstrzygnięcia – decyzji w sprawie. Sąd administracyjny nie ocenia więc decyzji pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga wniesiona przez A. W. i Ax. W. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji oraz w zakresie utrzymanym nią w mocy decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] września 2009 r. nie naruszają prawa. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277), zgodnie z którym w przypadku zajmowania lokalu, pozostającego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego, wydaje się decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Krąg osób uprawnionych do zajmowania lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji, został wyczerpująco określony w przepisach ww. ustawy o Policji oraz ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.). Kwestie dotyczące mieszkań przeznaczonych dla policjantów regulują również przepisy zawarte w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884 ze zm.). Zgodnie z art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 91, 92, 94 i 95 ust. 2-4, następuje w formie decyzji administracyjnej. W świetle art. 90 ust. 1 ww. ustawy, na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Za lokal mieszkalny pozostający w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych lub podległych mu organów uznaje się lokale mieszkalne uzyskane w wyniku działalności inwestycyjnej tych jednostek od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, stanowiące własność gmin, czy zakładów pracy, a także lokale, które zostały zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały od jednostek podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych. Zaznaczenia wymaga też, że przepisy ustawy o Policji, a także ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji znajdują zastosowanie do funkcjonariuszy dawnej Milicji Obywatelskiej (art. 98 ustawy o Policji). Z postanowień przepisu art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji wynika, że wyłącznymi przesłankami do jego zastosowania jest: 1) występowanie w obrocie prawnym lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub organów mu podległych oraz 2) zajmowanie go bez tytułu prawnego. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych wskazują w sposób niebudzący wątpliwości, że lokal mieszkalny zajmowany przez skarżących należy do kategorii lokali "pozostających w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i podległych mu jednostek". W aktach administracyjnych znajduje się pismo Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] w K. z dnia [...] czerwca 1965 r. przekazujące do dyspozycji Komendy Milicji Obywatelskiej Województwa K. lokal mieszkalny nr [...] w bloku nr [...] przy [...] w N.. W aktach znajduje się także decyzja przydziałowa z dnia [...] czerwca 1965 r. nr [...] o przydziale przedmiotowego lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku nr [...] na [...] w N. jako kwatery stałej – mieszkania służbowego, J. W. (ojcu skarżącego A. W.). Fakt pozostawania przedmiotowego lokalu w dyspozycji organów Policji, tj. aktualnie Komendy Wojewódzkiej Policji w K., potwierdza także treść pisma Zastępcy Dyrektora Zarządu Budynków Komunalnych w K. z dnia [...] listopada 2008 r. Skarżący nie przedstawili natomiast w toku postępowania administracyjnego jakichkolwiek dowodów, które podważałyby powyższe ustalenia. Krąg osób uprawnionych do uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji jest zawężony. Na podstawie art. 88 ustawy o Policji prawo do lokalu mieszkalnego może uzyskać tylko policjant w służbie stałej. Odrębnym zagadnieniem jest możliwość zamieszkiwania w lokalu przez członków rodziny policjanta. Jednak członkowie rodziny policjanta nie posiadają wówczas własnego tytułu prawnego do lokalu, a ich uprawnienie do zamieszkania wynika z posiadanego przez policjanta tytułu prawnego. Art. 89 ustawy o Policji stanowi jakich członków rodziny policjanta, uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego. Są to pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym: 1) małżonek, 2) dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia, 3) rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające. Osoby wskazane w art. 89 ustawy o Policji uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego policjantowi, tzn. przy ustalaniu wielkości lokalu mieszkalnego jaki może być przydzielony policjantowi, a nadto osoby te mogą zamieszkać z policjantem, który posiada tytuł prawny do lokalu. Należy jednak wyraźnie podkreślić, że uprawnienie członków rodziny policjanta do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym ma charakter pochodny i jest związane z prawem do lokalu, które posiada policjant (vide: wyrok NSA z dnia 9 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1479/07, publik. LEX nr 491472). W przypadku natomiast zwolnienia funkcjonariusza ze służby lub też jego śmierci przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji określają kto może uzyskać prawo do lokalu mieszkalnego. Zgodnie z treścią przepisu art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Ustęp 2 stanowi, iż prawo do lokalu mieszkalnego, określone w ust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Ustęp 3 zaś wskazuje, iż prawo do lokalu mieszkalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje osobom wymienionym w ust. 2, do czasu przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego, nie krócej jednak niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej. Skarżący bezsprzecznie nie są funkcjonariuszami Policji. W świetle powyższych unormowań resortowej ustawy emerytalnej, nie są też członkami rodziny uprawnionymi do renty rodzinnej po funkcjonariuszu. Nie spełniają zatem żadnej z przesłanek ustawowych, która uprawniałaby ich do tego lokalu mieszkalnego, po śmierci pierwotnie uprawnionego do jego zamieszkania. A. W. był wprawdzie w przeszłości funkcjonariuszem MO w służbie kandydackiej, jednak z dniem 27 stycznia 1989 r. został zwolniony ze służby w MO ze stanowiska [...], bez nabycia uprawnień emerytalnych i rentowych. Jego uprawnienie do zamieszkiwania w przeszłości w przedmiotowym lokalu wynikało zatem jedynie ze stosunku rodzinnego łączącego go z ojcem J. W., jako osobą posiadającą tytuł prawny do tego lokalu. Wraz ze śmiercią osoby posiadającej tytuł prawny do lokalu takie osoby tracą jednak uprawnienie do dalszego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, tym samym zajmują lokal bez tytułu prawnego. Zgodnie z art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego, organ wydaje decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Na podstawie art. 95 ust. 4 ustawy o Policji, decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w lokalu. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy przesłanki uzasadniające wydanie decyzji o opróżnieniu przez skarżących przedmiotowego lokalu mieszkalnego zostały spełnione. W ocenie Sądu, przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ uwzględnił wszelkie rygory procedury administracyjnej, określające jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Organ zebrał dowody mające w sprawie istotne znaczenie, ocenił zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), a także uzasadnił wyczerpująco swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi, swoje ustalenia odnośnie osób aktualnie zamieszkujących w lokalu mieszkalnym nr [...] na [...] w K. organ oparł nie tylko na danych z ewidencji meldunkowej ale także na informacjach uzyskanych z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego na tę okoliczność przez policjantów z Komisariatu Policji [...] w K.. Przeprowadzony wywiad środowiskowy potwierdził, że w przedmiotowym lokalu mieszkalnym zamieszkują osoby aktualnie w nim zameldowane, tj. A. W. wraz z żoną Ax. W. oraz synami M. i Sx. Ponadto należy podkreślić, że skarżący, reprezentowani w postępowaniu administracyjnym przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wnioskowali o przeprowadzenie w toku tego postępowania jakichkolwiek dowodów, w tym także dowodu z zeznań świadków lub z przesłuchania stron. Należy też zaznaczyć, że przesłuchanie stron, zgodnie z art. 86 k.p.a., jest środkiem dowodowym o charakterze posiłkowym, z którego organ może skorzystać wówczas, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały nie wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu, za niezasadny należy też uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ w toku postępowania art. 89 k.p.a. W postępowaniu administracyjnym regułą jest bowiem, że postępowanie wyjaśniające prowadzi się poza rozprawą w tzw. trybie gabinetowym lub kameralnym. Postępowanie wyjaśniające przybiera zaś formę rozprawy administracyjnej tylko w sytuacji, gdy zaistnieją okoliczności w nim wskazane. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło