II SA/Wa 2621/21
WyrokWSA w Warszawie2022-01-19
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Piotr Borowiecki, Waldemar Śledzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej miał prawo nie przedstawić funkcjonariuszowi propozycji dalszego zatrudnienia lub służby w ramach reformy KAS, co skutkowało wygaśnięciem stosunku służbowego, biorąc pod uwagę dotychczasowy przebieg służby funkcjonariusza, w tym częste zwolnienia lekarskie i ukaranie dyscyplinarne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej miał prawo nie przedstawić funkcjonariuszowi propozycji dalszego zatrudnienia lub służby w ramach reformy Krajowej Administracji Skarbowej. Decyzja ta była uzasadniona analizą przebiegu służby, w tym częstymi absencjami chorobowymi i ukrainą dyscyplinarną, które negatywnie wpływały na dyspozycyjność i dobro służby. Sąd podkreślił, że kontrola decyzji uznaniowych jest ograniczona do oceny ich zgodności z prawem, a nie do oceny celowości czy racjonalności polityki kadrowej organu.Stan faktyczny
Skarżąca, G.O., została zwolniona ze służby w Izbie Administracji Skarbowej z dniem 31 sierpnia 2017 r. z powodu wygaśnięcia stosunku służbowego, wobec nieotrzymania pisemnej propozycji nowych warunków zatrudnienia lub pełnienia służby w ramach reformy Krajowej Administracji Skarbowej. Organ I instancji (DIAS) i organ II instancji (Szef KAS) uznały, że nieprzedstawienie propozycji było uzasadnione przebiegiem służby skarżącej, w tym częstymi zwolnieniami lekarskimi i incydentem samowolnego opuszczenia miejsca służby, za który została ukarana dyscyplinarnie. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących składania propozycji oraz naruszenie zasad postępowania administracyjnego i Konstytucji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi G. O. na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Izbie Administracji Skarbowej oddala skargę.
UZASADNIENNIE
Pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. G.O. (zwana dalej: "skarżącą") wezwała Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (zwany dalej: "DIAS w [...]" "organ I instancji") do wydania decyzji administracyjnej dotyczącej jej stosunku służbowego.
DIAS w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2021 r., na podstawie art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.
z 2020 r. poz. 256, ze zm., zwana dalej: "k.p.a") oraz art. 170 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1948, ze zm., zwana dalej "ustawa wprowadzająca KAS") w zw. z art. 276 ust. 2, 5 i 6 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 505, ze zm., zwana dalej: "ustawą o KAS"), zwolnił skarżącą ze służby stałej w Izbie Administracji Skarbowej w [...] z upływem dnia 31 sierpnia 2017 r., wobec wygaśnięcia z tym dniem stosunku służbowego w związku z nieotrzymaniem pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia lub pełnienia służby.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że podejmując decyzję o nieprzedstawieniu skarżącej propozycji służby/pracy, dokonał selekcji i uwzględnił przebieg dotychczasowej służby skarżącej oraz kwalifikacje potwierdzone m.in. ocenami bezpośrednich przełożonych, zakresami obowiązków i uprawnień, kartami opisów stanowisk służbowych. DIAS w [...] wskazał, że dodatkowymi ważnymi przesłankami uwzględnionymi w procesie składania propozycji, były okoliczności związane z możliwością świadczenia służby/pracy, sposobem wykonywania nałożonych obowiązków służbowych, jak i stosunku do ich realizacji, dyspozycyjność czy efektywność. Organ podniósł, że nie bez znaczenia w ocenie dotychczasowej służby skarżącej były powtarzające się nieobecności w służbie, spowodowane przebywaniem na zwolnieniach lekarskich. W ocenie organu I instancji nieobecności w służbie, na tle pozostałych funkcjonariuszy pełniących służbę w Referacie Dozoru Urzędu Celnego w [...], w którym skarżąca pełniła służbę w okresie 2008-2016 wskazują, iż była ona osobą, która często i w dużym zakresie korzystała ze zwolnień lekarskich. DIAS w [...] wskazał również, iż inną ważną okolicznością przemawiającą za niezłożeniem skarżącej propozycji pracy/służby był fakt, iż w trakcie pełnionej służby opuściła miejsce jej pełnienia w sposób nieusprawiedliwiony, poprzez samowolne przerwanie podróży służbowej do wyznaczonego miejsca wykonywania czynności służbowych i udanie się do miejsca zamieszkania.
Pismem z dnia 16 marca 2021 r., skarżąca złożyła odwołanie od ww. decyzji domagając się jej uchylenia w całości.
Szef Krajowej Administracji Skarbowej (zwany dalej: "Szef KAS", organ
II instancji) decyzją z dnia [...] maja 2021 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu odwołania skarżącej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że rozstrzygnięcia w zakresie stosunku służbowego determinowały względy wynikające ze zmian w organizacji funkcjonowania skarbowości i Służby Celnej, tj. utworzenie Krajowej Administracji Skarbowej. Z dniem 1 marca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej tworząca Krajową Administrację Skarbową, w ramach której została wyodrębniona Służba Celno-Skarbowa. Ustawa wprowadziła szereg rozwiązań w zakresie ustroju i organizacji jednostek Krajowej Administracji Skarbowej, w tym także w sprawach dotyczących służby i pracy. Przepisy przejściowe i wprowadzające zostały zawarte w ustawie wprowadzającej KAS.
Zgodnie z art. 165 ust. 3 ustawy wprowadzającej KAS pracownicy zatrudnieni w izbach celnych oraz urzędach kontroli skarbowej oraz funkcjonariusze celni pełniący służbę w izbach celnych albo komórkach urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych stali się z dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, z zastrzeżeniem art. 170, odpowiednio pracownikami zatrudnionymi w jednostkach organizacyjnych Krajowej Administracji Skarbowej albo funkcjonariuszami Służby Celno-Skarbowej, pełniącymi służbę w jednostkach KAS i zachowali ciągłość pracy i służby.
Przepis art. 165 ust. 7 ww. ustawy przewiduje, że dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, dyrektor izby administracji skarbowej oraz dyrektor Krajowej Szkoły Skarbowości składają odpowiednio pracownikom oraz funkcjonariuszom, w terminie do dnia 31 maja 2017 r., pisemną propozycję określającą nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby, która uwzględnia posiadane kwalifikacje i przebieg dotychczasowej pracy lub służby, a także dotychczasowe miejsce zamieszkania.
Skarżąca do dnia [...] maja 2017 r. nie otrzymała propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby w Krajowej Administracji Skarbowej. W konsekwencji braku propozycji, w myśl ww. art. 170 ust. 1 ustawy wprowadzającej KAS, jej stosunek służbowy wygasł z dniem [...] sierpnia 2017 r.
W ocenie organu odwoławczego, nieprzedstawienie skarżącej do dnia [...] maja 2017 r. propozycji pracy/służby w Izbie Administracji Skarbowej w [...] znajduje oparcie w przepisach ustawy wprowadzającej KAS. Ustawodawca pozostawił bowiem kierownikom jednostek organizacyjnych KAS prawo decydowania co do tego, komu zostanie przedstawiona propozycja, a w przypadku jej złożenia, wybór rodzaju zatrudnienia, jaki zostanie zaproponowany poszczególnym pracownikom i funkcjonariuszom danej jednostki, tj. czy będzie to zatrudnienie na podstawie umowy o pracę czy też propozycja pełnienia służby. Zdaniem Szefa KAS ustawa nie zawiera nakazu złożenia propozycji pełnienia służby bądź zatrudnienia wszystkim funkcjonariuszom/pracownikom. Ustawodawca umożliwił bowiem dostosowanie zasobów kadrowych do potrzeb jednostek organizacyjnych KAS i realizowanych przez nie zadań. Stąd też DIAS w [...] nie był zobowiązany do przedłożenia skarżącej propozycji pracy lub służby w podległej mu jednostce.
W ocenie Szefa KAS uzasadnienie zaskarżonej decyzji w przedmiocie zwolnienia skarżącej ze służby z upływem dnia [...] sierpnia 2017 r., wobec wygaśnięcia z tym dniem stosunku służbowego, wyjaśnia przyczyny, z powodu których zaniechano przedstawienia skarżącej propozycji pracy/służby. DIAS w [...] podejmując decyzję o nieprzedstawieniu skarżącej propozycji służby/pracy, dokonał selekcji i uwzględnił przebieg dotychczasowej jej służby oraz jej kwalifikacje potwierdzone m.in. ocenami bezpośrednich przełożonych, zakresami obowiązków i uprawnień, kartami opisów stanowisk służbowych. Wziął również pod uwagę okoliczności związane z możliwością świadczenia służby/pracy, sposobem wykonywania nałożonych obowiązków służbowych, jak i stosunku do ich realizacji, dyspozycyjność czy efektywność. Szef KAS wskazał, że przepis art. 165 ust. 7 ustawy wprowadzającej KAS zakładał, aby proces składania propozycji został poprzedzony analizą posiadanych przez funkcjonariusza/pracownika kwalifikacji, przebiegu dotychczasowej służby/pracy oraz dotychczasowego miejsca zamieszkania. Szef KAS wyjaśnił, że pod pojęciem przebiegu służby należy rozumieć m.in. sposób wykonywania obowiązków służbowych, rzetelność, sumienność i stopień zaangażowania w wykonywanie ww. obowiązków, a także dyspozycyjność. W kontekście powyższego wskazał, że wpływ na nieprzedłożenie skarżącej propozycji służby/pracy miały powtarzające się nieobecności w służbie, spowodowane przebywaniem na zwolnieniach lekarskich. W latach 2008-2016 nieobecności te kształtowały się następującą: 2008 r. - 80 dni, 2009 r. - 60 dni, 2010 r. - 77 dni, 2011 r. - 45 dni, 2012 r. - 3 dni, 2013 r. - 18 dni, 2014 r. - 109 dni, 2015 r. - 72 dni, 2016 r. - 49 dni. Jak wyjaśnił organ I instancji, nieobecności skarżącej w służbie, na tle pozostałych funkcjonariuszy pełniących służbę w Referacie Dozoru Urzędu Celnego w [...], w którym skarżąca pełniła służbę w analizowanym okresie wskazują, iż była ona osobą, która często i w dużym zakresie korzystała ze zwolnień lekarskich. Szef KAS podkreślił, że komórka dozoru, w której skarżąca pełniła służbę, była odpowiedzialna za realizowanie czynności kontrolnych zarówno wobec podmiotów legalnie prowadzących działalność gospodarczą, jak również tych, które nie wywiązują się z obowiązków podatkowych. Funkcjonariusze tej komórki pełnili służbę o różnych porach, w tym w porze nocnej. Służby odbywały się w ramach określonego harmonogramu, który realizowany był w oparciu o potrzeby organu, jak również legalnie działających przedsiębiorców. Służba w tak specyficznej komórce niewątpliwie wymagała zatem od funkcjonariuszy zwiększonej dyspozycyjności. Częste absencje skarżącej komplikowały natomiast właściwe planowanie służby, gdyż funkcjonariusz nie dawał gwarancji co do swojej dyspozycyjności. Powyższe miało wpływ na właściwą organizację pracy, wymagało bowiem podejmowania przez organ stałych działań organizacyjnych (wyznaczania zastępstw, zapewnienie dni wolnych za służbę pełnioną w przedłożonym czasie, itp.).
Zdaniem organu odwoławczego pozostawanie w stosunku służbowym bez faktycznego świadczenia pracy, niewątpliwie zagraża prawidłowemu zorganizowaniu służby, utrudnia realizację zadań i może doprowadzić do niewywiązywania się przez izbę z nałożonych na nią zadań. Z tego względu, mając na uwadze ograniczoną dyspozycyjność skarżącej, DIAS w [...] realizując politykę kadrową, mógł podjąć decyzję o nieprzedstawieniu jej propozycji służby/pracy, w wyniku czego stosunek służbowy skarżącej wygasł z dniem [...] sierpnia 2017 r. na podstawie art. 170 ust. 1 pkt 1 ustawy wprowadzającej KAS.
Odnosząc się do argumentów skarżącej, że jej absencja każdorazowo została usprawiedliwiona, a nadto przebywanie na zwolnieniu lekarskim nie może stanowić podstawy do zwolnienia funkcjonariusza ze służby Szef KAS wyjaśnił, że jakkolwiek korzystanie ze zwolnień lekarskich w okresie choroby, samo w sobie nie musi jeszcze przemawiać za zasadnością nieprzedstawienia funkcjonariuszowi propozycji służby/pracy w KAS, to jednak nie może zostać niezauważone w aspekcie interesu służby, który - mierzony interesem społecznym - jako ważny, winien determinować podejmowaną decyzję. Szef KAS stwierdził, że funkcjonariusz, który nie podejmuje służby i nie wykonuje obowiązków służbowych z uwagi m.in. na przebywanie na zwolnieniach lekarskich, nie może skutecznie powoływać się na swój interes. Jego absencja wpływa bowiem negatywnie na organizację służby i jej dobro oceniane przez pryzmat zadań służbowych. Nie bez znaczenia są tu względy wynikające z konieczności zapewnienia prawidłowego funkcjonowania danej jednostki (częste przebywanie na zwolnieniach lekarskich, z pewnością dezorganizuje służbę), jak i najefektywniejszego wykorzystania przydzielonych etatów, co niewątpliwie odpowiada intencjom prawodawcy w zakresie ochrony interesu służby (interesu społecznego) i nie można tego rodzaju ocen postrzegać w kategoriach łamania prawa. Istotne jest również i to, że częste absencje funkcjonariusza, niezależnie od tego, czy zostały one spowodowane złym stanem jego zdrowia lub innych członków rodziny, jak również inne przypadki formalnie usprawiedliwionej nieobecności, wykluczają dyspozycyjność funkcjonariusza. Nie pozwalają przełożonym liczyć na obecność funkcjonariusza w służbie w czasie na nią przeznaczonym, ani na to, że funkcjonariusz będzie mógł realizować zadania służbowe zgodnie z aktualnymi potrzebami służby, a ponadto, że w razie konieczności będzie mógł zastąpić innego funkcjonariusza. Organ II instancji podkreślił, że wszystkim funkcjonariuszom przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, ale ochrona ta nie ma charakteru bezwzględnego i nie sięga ona tak daleko, jak tego oczekuje skarżąca. Ustawodawca w przepisach ustawy wprowadzającej KAS, nie zakwestionował bowiem konieczności prowadzenia przez dyrektorów izb administracji skarbowej racjonalnej polityki kadrowej, w tym podejmowania działań zabezpieczających także interesy formacji i zapewniających ochronę interesu społecznego. Zatrudnieni w służbie publicznej powinni liczyć się z tym, że ochrona trwałości ich stosunków zatrudnienia będzie dostosowana do zmieniających się warunków społecznych.
Szef KAS wskazał również, że prawo funkcjonariuszy do korzystania z przysługujących im uprawnień w zakresie ochrony zdrowia nie oznacza, że przełożeni zobowiązani są w każdym przypadku tolerować długie i powtarzające się nieobecności podwładnych w służbie. Wyjaśnił, że chodzi tu przy tym nie o ochronę własnych interesów przełożonych czy o wygodę innych funkcjonariuszy, lecz bezwzględny obowiązek zapewnienia jak najbardziej efektywnego realizowania funkcji publicznych dla dobra formacji, Państwa i jego społeczeństwa. Zdaniem organu II instancji trudno mówić o możliwości prawidłowego wykonywania takich zadań, gdy funkcjonariusz przez kilka lat wykazuje brak niezbędnej dyspozycyjności oraz gdy przełożony nie ma pewności kiedy i na jaki ewentualnie okres podwładny wróci do służby. Oczywistym jest, że czynności związane z zajmowanym przez nieobecnego funkcjonariusza stanowiskiem, musieli wykonać dodatkowo pozostali funkcjonariusze. Obciążanie ich takimi czynnościami często musiało odbywać się kosztem ich własnego stanu zdrowia i zakłócało prawo do ich odpoczynku, a ponadto nie pozostawało bez wpływu na terminowość i jakość realizowania powierzonych zadań.
Szef KAS stwierdził również, że inną, ważną okolicznością przemawiającą za niezłożeniem propozycji pracy/służby w KAS, był fakt, iż w trakcie pełnionej służby, w dniu [...] lutego 2014 r., skarżąca opuściła miejsce jej pełnienia w sposób nieusprawiedliwiony, poprzez samowolne przerwanie podróży służbowej do wyznaczonego miejsca wykonywania czynności służbowych i udanie się do miejsca zamieszkania. Zdaniem organu II instancji zachowanie skarżącej stanowiło indywidualną samowolę. Szef KAS nie zgodził się z poglądem skarżącej, że organ nie powinien brać tej okoliczności pod uwagę, gdyż była to okoliczność incydentalna, za którą została jej wymierzona kara dyscyplinarna stypizowana w art. 167 ust. 1 pkt 3 ustawy o Służbie Celnej, tj. nagana z ostrzeżeniem, która uległa zatarciu po upływie 12 miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego. Organ II instancji wskazał, że zatarcie kary dyscyplinarnej niewątpliwie niweczy skutki związane z ukaraniem, niemniej jednak okoliczność ta może mieć wpływ na ocenę przebiegu służby funkcjonariusza w kontekście złożenia mu propozycji służby/pracy. Zdaniem Szefa KAS naruszenie dyscypliny służbowej, stwierdzone w tym orzeczeniu, nie zostaje, poprzez zatarcie wymierzonej kary, wyeliminowane w sposób absolutny, bowiem zatarcie karalności nie przekreśla faktu, że naruszenie dyscypliny służbowej zaistniało w rzeczywistości. Zatarcie karalności powoduje natomiast, że z tą chwilą nie jest już możliwe dokonywanie oceny nowych zdarzeń z udziałem funkcjonariusza w pryzmacie jego uprzedniej karalności, traktowanej już jako niebyłą.
W ocenie organu odwoławczego, DIAS w [...] podejmując decyzję o braku złożenia skarżącej do dnia [...] maja 2017 r. pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia bądź pełnienia służby, działał w trosce o właściwą i terminową realizację zadań ustawowych przez podległą Izbę. Zdaniem Szefa KAS dla prawidłowej i terminowej realizacji zadań nałożonych na Służbę Celno-Skarbową, istotne jest efektywne wykorzystanie posiadanych zasobów kadrowych przy uwzględnieniu potrzeb i specyfiki poszczególnych jednostek Krajowej Administracji Skarbowej. Podkreślił, że DIAS w [...] będąc kierownikiem urzędu i realizując politykę kadrową w izbie administracji skarbowej, podejmuje szereg decyzji, które mają wpływ na prawidłowe funkcjonowanie podległej jednostki. Przede wszystkim odpowiada za takie zorganizowanie procesów pracy/służby, aby realizacja nałożonych przez ustawodawcę zadań odbyła się w prawidłowy sposób. Na każdym etapie zatem zarządzania podległą jednostką jednym z zasadniczych celów realizowanych przez jej kierownika jest m.in. dążenie do stworzenia optymalnych warunków do kształtowania pozytywnego wizerunku Krajowej Administracji Skarbowej. Realizując zaś politykę kadrową w podległej mu jednostce dyrektor izby administracji skarbowej ma możliwość oceny kadry pod kątem zapewnienia gwarancji należytego wykonywania obowiązków służbowych. Zdaniem Szefa KAS z treści art. 165 ust. 7 ustawy wprowadzającej KAS nie wynika, iż po stronie organu leży obowiązek złożenia propozycji pracy/służby każdemu z dotychczasowych funkcjonariuszy. Przedłożenie propozycji służby/pracy zostało pozostawione uznaniu przełożonego, który biorąc pod uwagę całokształt okoliczności, podejmuje decyzję czy skorzystać z prawnej możliwości przedstawienia propozycji, czy też, co miało miejsce w niniejszej sprawie, nie przedłożyć funkcjonariuszowi/pracownikowi propozycji służby /pracy.
W ocenie Szefa KAS w procesie składania propozycji nie można pomijać celów, jakie zamierzał osiągnąć ustawodawca projektując reformę administracji skarbowej. Mają one bowiem nadrzędne znaczenie, a ich osiągnięcie determinowało wdrożenie całej reformy. Zdaniem Szefa Kas wejście w życie przepisów ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, a pośrednio także ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, miało służyć osiągnięciu zakładanych przez reformę celów. Ustawodawca w związku z tym pozostawił woli dyrektorów izb administracji skarbowej dobór kadr Krajowej Administracji Skarbowej.
W związku z powyższym Szef KAS stwierdził, że DIAS w [...] uprawniony był do podjęcia decyzji o nieprzedłożeniu skarżącej propozycji służby/pracy w podległej mu jednostce, z uwagi na konieczność dostosowania dotychczasowego stanu kadrowego Służby Celnej i administracji podatkowej do potrzeb wynikających ze zmian ustrojowych w płaszczyźnie finansów publicznych, nowej struktury organizacyjnej i zadań nałożonych na Krajową Administracje Skarbową.
Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie zarzucając naruszenie:
1. art. 165 ust. 7 ustawy wprowadzającej KAS poprzez jego błędną wykładnię i ustalenie, że DIAS w [...] realizując politykę kadrową mógł podjąć decyzję o nieprzedstawieniu skarżącej propozycji służby w wyniku czego stosunek służbowy wygasł z dniem [...] sierpnia 2017 r. na podstawie art. 170 ust. 1 pkt 1 ustawy wprowadzającej KAS, w sytuacji gdy przepis art. 165 ust. 7 ustawy wprowadzającej KAS wprost wskazuje na trzy przesłanki, które organ winien wziąć pod uwagę, a więc posiadane kwalifikację, przebieg dotychczasowej służby oraz dotychczasowe miejsce zamieszkania, a zatem brak jest jakichkolwiek podstaw do stosowania przez organ przesłanek pozaustawowych tj. innych niż wskazanych w tym przepisie, a w szczególności wskazywanej przez organ równowagi finansów publicznych, a także funduszu płac pozostającego w dyspozycji Izby na rok 2017 r., a zatem w realiach przedmiotowej sprawy organ winien złożyć skarżącej pisemną propozycję pełnienia służby albowiem spełniała ona wszelkie wymagania do otrzymania w/w propozycji i kontynuowania służby,
2. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. 77§ 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niewzbudzający zaufania obywatela do administracji publicznej, w tym nieuwzględnienie interesów Skarżącej poprzez brak wszechstronnego i obiektywnego (wybiórczego) rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego tj. uwzględnienia okoliczności wyłącznie na niekorzyść Skarżącej (opierających się głównie na usprawiedliwionych nieobecnościach w pracy oraz zdarzeniu z dnia [...] lutego 2014 r.) prowadzącego do nieuprawnionej konstatacji, że DIAS w [...] miał możliwość dokonania oceny kadry pod kątem zapewnienia gwarancji należytego wykonywania obowiązków służbowych i mógł podjąć decyzję o nieprzedstawieniu Skarżącej pisemnej propozycji służby, w sytuacji gdy:
a. skarżąca wraz z odwołaniem przedłożyła dalszą dokumentację potwierdzającą, iż nieustannie podnosiła swoje kwalifikacje zawodowe, cieszyła się pozytywną opinią przełożonych, a także otrzymywała liczne nagrody, wyróżnienia i awanse, w tym m.in. wielokrotne nagrody pieniężne za wzorowe wypełnienie powierzonych zadań służbowych, wykonywania zadań za nieobecnych funkcjonariuszy w okresie ich przebywania na długotrwałym zwolnieniu lekarskim - której to dokumentacji Organ ostatecznie nie uwzględnił i nie ustosunkował się do niej w treści uzasadnienia,
b. okoliczność przebywania skarżącej na zwolnieniu lekarskim nie może generować negatywnych konsekwencji związanych ze stosunkiem służbowym, albowiem:
• nieobecności te każdorazowo były usprawiedliwione,
• korzystanie ze zwolnienia lekarskiego wbrew twierdzeniom organu nie może stanowić podstawy do zwolnienia funkcjonariusza ze służby, albowiem zakaz ten wynika z treści art. 179 ust. 1 ustawą o KAS a contrario, jak również z treści art. 180 ust. 1 pkt 5 ustawą o KAS, który to przepis przewiduje fakultatywne przesłanki zwolnienia ze służby, które w realiach przedmiotowej sprawy nie wystąpiły,
• przebywanie na zwolnieniu lekarskim przez skarżącą nie może być odczytywane jako negatywny wpływ na interes służby albowiem nieobecności te każdorazowo były usprawiedliwione, a ponadto w innych terminach to skarżąca zastępowała pozostałych funkcjonariuszy podczas ich nieobecności - a zatem argumentacja organu jawi się jako bezprzedmiotowa,
c. zdarzenie z dnia [...] lutego 2014 r., na które powołuje się organ i które zakończyło się wymierzeniem kary dyscyplinarnej stypizowanej w art. 167 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. 2016 poz. 1799 - dalej jako uSC) (tj. nagany z ostrzeżeniem), stosownie do treści art. 183 ust. 2 uSC uległa zatarciu po upływnie 12 miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego, a zatem w momencie dokonywania selekcji kadrowej przez organ okoliczność ta nie powinna być brana pod uwagę i stanowić jakiejkolwiek podstawy do nieprzedłożenia Skarżącej pisemnej propozycji służby lub zatrudnienia albowiem narusza ona fundamentalną zasadę ne bis in idem, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia podstawowych norm konstytucyjnych tj. art. 2 w zw. z art. 60 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (dalej jako Konstytucja) poprzez rażące naruszenie zasad równego traktowania dostępu do służby publicznej wyrażającej się zastosowaniem przez Organ arbitralnych i nieobiektywnych kryteriów uzasadniających nieprzedłożenie pisemnej propozycji służby, skutkujące w istocie zwolnieniem ze służby, które to miało na celu wyłącznie wymianę kadry pracowniczej, która to przy braku obiektywnych przesłanek narusza gwarancje stabilności zatrudnienia i ciągłości służby, a w konsekwencji jest przejawem jaskrawej dyskryminacji względem Skarżącej oraz poprzednich funkcjonariuszy.
Podnosząc powyższe zarzuty wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji DIAS w [...] i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że zgodnie z treścią art. 165 ust. 7 ustawy wprowadzającej KAS Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, dyrektor izby administracji skarbowej oraz dyrektor Krajowej Szkoły Skarbowości składają odpowiednio pracownikom oraz funkcjonariuszom w terminie do dnia [...] maja 2017 r., pisemną propozycję określającą nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby, która uwzględnia posiadane kwalifikacje i przebieg dotychczasowej pracy lub służby, a także dotychczasowe miejsce zamieszkania. Zdaniem skarżącej użycie przez ustawodawcę zwrotu "składają" nie daje organowi możliwości podjęcia decyzji o niezłożeniu funkcjonariuszowi propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia lub pełnienia służby w sytuacji, gdy posiadane kwalifikacje i wzorowy przebieg dotychczasowej służby uzasadnia, a wręcz obliguje organ do złożenia w/w propozycji.
W ocenie Skarżącej organy obu instancji w sposób wybiórczy dokonały analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i pominęły w swoich rozważaniach jej osiągnięcia służbowe. Skarżąca podała, że pozostawała w służbie Celnej od dnia 20 stycznia 1995 r. Przez wszystkie lata pełnienia służby pracowała w różnych komórkach Urzędu Celnego w [...], w tym komórce składów celnych, komórce postępowania celnego, komórce statystyki oraz komórce szczególnego nadzoru podatkowego. W trakcie pełnienia służby skarżąca nieustannie podnosiła swoje kwalifikacje zawodowe, w tym m.in. ukończyła podyplomowe studium Prawa Europejskiego na Uniwersytecie [...] w [....] Podkreśliła, że w dniu
1 sierpnia 2016 r. pozytywnie zdała egzamin potwierdzający ukończenie szkolenia specjalistycznego do mianowania na pierwszy stopień w korpusie aspirantów Służby Celnej. Wskazała, iż przez cały okres pełnienia służby cieszyła się pozytywną oceną przełożonych, otrzymywała pozytywne oceny okresowe, a także otrzymywała liczne nagrody i awanse, za szczególne osiągnięcia. Odnosząc się do zdarzenia, które w ocenie organu było istotnym elementem przemawiającym za nieprzedłożeniem skarżącej pisemnej propozycji pełnienia służby lub zatrudnienia tj. zdarzenia z dnia [...] lutego 2014 r., w którym to skarżąca nie wykonała polecenia służbowego, skarżąca podkreśliła, iż przez wszystkie lata nienagannej i wzorowej służby była to okoliczność incydentalna, za które została już wymierzona kara dyscyplinarna stypizowana w art. 167 ust. 1 pkt 3 ustawy o Służbie Cywilnej tj. nagana z ostrzeżeniem. W konsekwencji powyższego została pozbawiona przez określony czas nagród i awansów. Zaznaczyła, że stosownie do treści art. 183 ust. 2 ustawy o Służbie Cywilnej kara nagany ulega zatarciu po upływie 12 miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego, a zatem organ dokonując selekcji funkcjonariuszy nie powinien brać tej okoliczności pod uwagę, albowiem narusza ona fundamentalną zasadę ne bis in idem. Dlatego też, zdaniem skarżącej, okoliczność ta nie mogła mieć wpływu na ocenę przebiegu służby w kontekście złożenia propozycji służby. Skarżąca podkreśliła, iż kara dyscyplinarna, która to została orzeczona względem niej blisko 7 lat temu, była jedną z najmniej dolegliwych kar stypizowanych w ustawie, a zatem skala naruszenia nie była aż tak znaczna, aby mogła mieć wpływ na ocenę przebiegu służby w kontekście złożenia propozycji służby. Ponadto skarżąca stwierdziła, że Szef KAS błędnie ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowody, albowiem uwzględnił tylko okoliczności przemawiające na jej niekorzyść. Skarżąca podkreśliła, że była wielokrotnie nagradzana i nieustannie podnosiła swoje kwalifikacje zawodowe, cieszyła się pozytywną opinią przełożonych, a także otrzymywała liczne nagrody, wyróżnienia i awanse, a zatem okoliczności te przemawiały i obligowały organ do złożenia pisemnej propozycji pełnienia służby.
Skarżąca stwierdziła, że za jej przydatnością do pełnienia dalszej służby przemawiały opinie okresowe, w których to osiągała wysokie oceny. Podkreśliła, że nie było żadnych zastrzeżeń tak co do jakości i fachowości wykonywania powierzonych jej obowiązków, jak i przestrzegania zasad etyki oraz zasad współżycia społecznego. Ponadto zwróciła uwagę, iż w dniu [...] września 2016 r. (a więc krótko przed reformą KAS) otrzymała awans na [...] - co stanowiło nagrodę za prawidłowe wykonywanie obowiązków służbowych i wysokie kwalifikacje zawodowe.
Odnosząc się zarzutów organów dotyczących przebywania na zwolnieniu lekarskim skarżąca wskazała, że jej absencja każdorazowo została usprawiedliwiona i że przebywanie na zwolnieniu lekarskim nie może stanowić podstawy do zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Okoliczność ta wynika wprost z treści art. 179 ustawy o KAS, który enumeratywnie określa obligatoryjne przesłanki zwolnienia ze służby. Stan zdrowia funkcjonariusza może natomiast stanowić fakultatywną przesłankę do zwolnienia ze służby w przypadku nieobecności funkcjonariusza w służbie z powodu choroby trwającej dłużej niż rok - vide art. 180 ust. 1 pkt 5 ustawy o KAS, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca, a zatem argumentacja organu stanowi wyłącznie przejaw arbitralnej i subiektywnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i przejawia się oczywistą niechęcią do skarżącej. Zdaniem skarżącej zakończenie stosunku służbowego na tej podstawie byłoby możliwe dopiero po upływie rocznego okresu trwania choroby. Skarżąca stwierdziła, że Szef KAS w sposób wybiórczy i krzywdzący dokonał oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie dostrzegł okoliczności, w której to skarżąca zastępując innych funkcjonariuszy wykonywała także ich obowiązki podczas nieobecności tych funkcjonariuszy, przebywających wówczas na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Wskazała, że tego tytułu trzymywała nagrody pieniężne za wykonywanie tych zadań.
Skarżąca stwierdziła, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia podstawowych norm konstytucyjnych, a to art. 2 i 60 Konstytucji poprzez naruszenie zasad równego dostępu do służby publicznej wyrażającej się zastosowaniem przez organ nieostrych i nieobiektywnych kryteriów uzasadniających nieprzedłożenie pisemnej propozycji pracy lub pełnienia służby, prowadzącej w konsekwencji do zwolnienia z tejże służby, które w istocie miało na celu poczynienie zmian kadrowych. Zdaniem skarżącej organ naruszył fundamentalną zasadę ciągłości służby oraz ochronę stosunku służbowego. Wskazał, że celem regulacji konstytucyjnej, a zarazem istotą prawa określonego w art. 60 Konstytucji jest zagwarantowanie każdemu, kto spełnia odpowiednie kryteria, że będzie traktowany na jednakowych zasadach, a więc z uwzględnieniem tej samej i transparentnej procedury. Ponadto podkreśliła, że stosunek służbowy funkcjonariusza ma charakter administracyjnoprawny, a zatem cechuje go niewątpliwie ochrona prawa przejawiająca się w m.in. w dalej idących gwarancjach trwałości służby niż klasyczne reguły stosunku pracy.
W odpowiedzi na skargę Szef KAS wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz.137 ze zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należało, iż nie narusza ona prawa.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy przy wydawaniu skarżonego rozstrzygnięcia organ poruszał się w granicach prawa.
Na w/postawione pytanie należało udzielić pozytywnej odpowiedzi.
W pierwszej kolejności – dla lepszego zobrazowania materii rozstrzygnięcia, poczynić należało rozważania dotyczące problematyki decyzji opartych o tzw. uznanie administracyjne.
Uznaniowe działania organów nie zostały oczywiście wyłączone spod kontroli sądowej. Jednakże należy mieć na względzie to, że kontrola decyzji uznaniowych jest ograniczona do oceny ich zgodności z prawem. Rozpatrując skargę, Sąd zobowiązany jest zatem badać, czy przy podejmowaniu decyzji nie doszło do naruszenia prawa materialnego i procesowego. Nie może natomiast ingerować w słuszność dokonanego przez organ wyboru i tym samym oceniać celowości, opłacalności finansowej lub przedmiotowej, ani racjonalności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uwzględnienie powyższych elementów należy do wyłącznej kompetencji organów wydających decyzję, które za przedsięwzięte rozstrzygnięcia ponoszą odpowiedzialność przed swoją władzą zwierzchnią.
Powyższe stwierdzenia znajdują potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym jednolicie akcentuje się, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres i sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola w takich przypadkach dotyczy jedynie tej części treści decyzji uznaniowej, która powiązana jest z określonymi i ostrymi kryteriami prawnymi, nie obejmuje zaś tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (rozumienia celowości administracyjnej czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. Kontroli sądowej podlega samo uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do decyzji uznaniowej (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 130/10). Sądy administracyjne nie są uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji, wypełniając treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych, realizują określoną politykę stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 301/11). W konsekwencji w sprawach dotyczących fakultatywnego zwolnienia czy odwołania sądy badają jedynie, czy decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje właściwych organów i przesądzać, czy dana osoba powinna nadal piastować określoną funkcję w danej jednostce organizacyjnej.
Pamiętać należy także o tym, że do podjęcia omawianej decyzji uznaniowej, nie jest konieczne udowodnienie wszystkich faktów stanowiących podstawę podjęcia decyzji. Wystarczy potwierdzenie wystąpienia większości zdarzeń będących przyczyną określonego działania przełożonego. Dokonywanie przez przełożonego określonych "ruchów kadrowych" jest zaś kategorią subiektywnej oceny zaistniałych faktów, opartej na konkretnych okolicznościach mogących wywoływać wątpliwości co do celowości pozostawienia danej osoby na określonym stanowisku (vide np. wyroki NSA z 28.02.2007r. sygn. akt I OSK 324/06 czy z 26.01.2012r. sygn. akt I OSK 921/11).
Co się tyczy stanu prawnego występującego w sprawie, to zgodnie z art. 165 ust. 3 ustawy z 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o KAS (Dz. U. 2016. poz.1948 ze zm.) pracownicy zatrudnieni w izbach celnych oraz urzędach kontroli skarbowej oraz funkcjonariusze celni pełniący służbę w izbach celnych albo komórkach urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych stali się z dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, z zastrzeżeniem art. 170, odpowiednio pracownikami zatrudnionymi w jednostkach organizacyjnych Krajowej Administracji Skarbowej albo funkcjonariuszami Służby Celno-Skarbowej, pełniącymi służbę w jednostkach KAS i zachowali ciągłość pracy i służby.
Przepis art. 165 ust. 7 ww. ustawy przewiduje, że dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, dyrektor Izby Administracji Skarbowej oraz dyrektor Krajowej Szkoły Skarbowości składają odpowiednio pracownikom oraz funkcjonariuszom, w terminie do dnia [...] maja 2017 r., pisemną propozycję określającą nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby, która uwzględnia posiadane kwalifikacje i przebieg dotychczasowej pracy lub służby, a także dotychczasowe miejsce zamieszkania.
W myśl przepisu art. 170 ust. 1 ww. ustawy wprowadzającej KAS stosunki pracy osób zatrudnionych w jednostkach KAS, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 2, 3 i 6 ustawy, o której mowa w art. 1 oraz stosunki służbowe osób pełniących służbę w jednostkach KAS, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1,2, 3 i 6 ustawy, o której mowa w art, 1, wygasają: z dniem [...] sierpnia 2017 r., jeżeli osoby te w terminie do dnia [...] maja 2017 r., nie otrzymają pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby; po upływie 3 miesięcy, licząc od miesiąca następującego po miesiącu, w którym pracownik albo funkcjonariusz złożył oświadczenie o odmowie przyjęcia propozycji zatrudnienia albo pełnienia służby, jednak nie później niż dnia [...] sierpnia 2017 r.
Okolicznością niesporą w sprawie było to, że G. O. do dnia [...] maja 2017 r. nie otrzymała propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby w Krajowej Administracji Skarbowej.
Poza sporem pozostaje również to, że w konsekwencji powyższego braku propozycji, w myśl ww. art. 170 ust. 1 ustawy wprowadzającej KAS, jej stosunek służbowy wygasł z mocy prawa z dniem [...] sierpnia 2017 r. Żaden z przepisów przywołanego aktu prawnego nie obliguje bowiem organów do tego, by każdemu dotychczasowemu funkcjonariuszowi składały propozycję dalszej służby lub pracy.
Co się tyczy powodów dla jakich organ nie zechciał proponować skarżącej dalszego zatrudnienia czy służby, to w ocenie tut. Sądu zostały one w sposób wyczerpujący wyjaśnione w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia.
Badając drugą z przesłanek wymienionych w przepisie art. 165 ust. 7 omawianego aktu prawnego (przebieg dotychczasowej służby), organ zasadnie nawiązał do problematyki powtarzających się zwolnień lekarskich strony, jak i do faktu dyscyplinarnego jej ukarania. Okoliczności powyższe mają przecież bezpośredni związek z pełnieniem służby a więc de facto obrazują jej przebieg. Stąd zarzut z punktu 1 skargi jawi się jako pozostający w oderwaniu od stanu faktycznego i prawnego.
Zgodzić należało się z organem, iż częste absencje chorobowe funkcjonariusza, mogą destabilizować służbę w jednostce. Nie wymaga przecież dowodu fakt, iż choroba funkcjonariusza rzutuje na służbę innych funkcjonariuszy. Za chorego funkcjonariusza służbę musi pełnić ktoś inny – czy to w ramach nadgodzin, czy też przesunięty z innego stanowiska. Tak więc mimo tego, że każdy funkcjonariusz ma prawo do korzystania ze zwolnień lekarskich, to również organ zwierzchni, ma prawo brać pod uwagę absencję chorobową strony przy ocenie możliwości złożenia jej propozycji pracy czy służby.
Nadto organ obowiązany jest kierować się w tego typu sprawach dobrem nadrzędnym jakim jest dobro służby. Dobro to sprowadza się zaś przede wszystkim do tego, aby służba była wykonywana systematycznie i to przez funkcjonariuszy w pełni dyspozycyjnych. Częste zwolnienia lekarskie pozbawiają zaś funkcjonariusza przymiotu dyspozycyjności tj. elementu niezbędnego dla sprawnego pełnienia służby.
Nie budzi najmniejszych wątpliwości Sądu, iż powyższe dobro służby, przewyższa swym ciężarem gatunkowym słuszny interes strony upatrywany w możliwości pozostania w służbie. Służba nie jest przecież zwykłym stosunkiem pracy. Poza łączącymi się z nią przywilejami nakłada ona na funkcjonariusza bardzo poważne obowiązki a wręcz wyrzeczenia, na które godzi się on podejmując służbę. Jeśli zaś nie potrafi, lub chociażby ze względu na stan zdrowia nie może im sprostać, przełożeni są uprawnieni do zakończenia stosunku służbowego z takim funkcjonariuszem (bądź do jego nieprzedłużania).
Zgodzić należało się także z organem, iż okoliczność wymierzenia skarżącej kary dyscyplinarnej negatywnie wpływa na ocenę możliwości przedstawienia jej propozycji dalszej służby czy pracy. Świadczy bowiem o niewłaściwym pełnieniu służby obrazując jej przebieg.
Wbrew zarzutom skargi, możliwości uwzględnienia powyższego ukarania nie wyłączało zatarcie owego skazania. Organ badając drugą z przesłanek wymienionych w przepisie art. 165 ust. 7 omawianego aktu prawnego (przebieg dotychczasowej służby), zobowiązany jest oceniać przydatność funkcjonariusza do służby w odniesieniu do jej całokształtu. Musi więc brać pod uwagę wszystkie zdarzenia, jakie miały miejsce podczas jej pełnienia przez stronę. Niespornym jest zaś, że przywołane przez organ ukaranie miało miejsce w trakcie służby skarżącej.
Analizując powyższą problematykę zgodzić należało się z argumentami organu przywołanymi w treści uzasadnienia skarżonej decyzji, iż zatarcie kary dyscyplinarnej niweczy co prawda skutki związane z ukaraniem, niemniej jednak okoliczność ta może mieć wpływ na ocenę przebiegu służby funkcjonariusza w kontekście złożenia mu propozycji służby/pracy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 sierpnia 2007 r. sygn. akt I OSK 1628/06, wydanym na gruncie tożsamych w tym zakresie przepisów ustawy o Policji stwierdził m.in., że uznanie kary dyscyplinarnej za niebyłą nie wyklucza możliwości powoływania się na okoliczności stanowiące podstawę wymierzonej kary. Okoliczności, które stanowiły podstawę wymierzonej kary dyscyplinarnej, która następnie została uznana za niebyłą, mogą i muszą być wzięte pod uwagę przy ocenie przestrzegania przez policjanta dyscypliny służbowej. Zatarcie karalności jest pewnego rodzaju fikcją prawną, pozwalająca traktować karalność jako niebyłą w świetle prawa i konsekwencją tego jest uznanie, że zdarzenie takie w ogóle nie istniało. Innymi słowy, ukaranie z przeszłości, jeśli uległo zatarciu, nie może być nigdy ujawnione i uniemożliwia to ocenę nowych zdarzeń związanych z byłym sprawcą czynu poprzez kwestię jego karalności, przy czym okoliczność owa nie oznacza, iż mamy do czynienia z niewzruszalnie prawnym domniemaniem niewinności w stosunku do danego czynu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 stycznia 2011 r. SDI 32/10 publ. OSNKW 2011/2/12).
Trafnie zatem wywiódł organ, że zatarcie karalności nie jest równoznaczne z anulowaniem treści orzeczenia dyscyplinarnego poprzez wyeliminowanie go z mocą wsteczną z porządku prawego jako w ogóle niewydanego i nie niweluje całkowicie wszystkich skutków uznania obwinionego za winnego. Zatem także naruszenie dyscypliny służbowej, stwierdzone w takim orzeczeniu, nie zostaje, poprzez zatarcie wymierzonej kary, wyeliminowane w sposób absolutny, bowiem zatarcie karalności nie przekreśla faktu, że naruszenie dyscypliny służbowej zaistniało w rzeczywistości. Zatarcie skazania nie wywołuje przecież skutku równorzędnego z tym, do jakiego doprowadza stwierdzenie nieważności danego rozstrzygnięcia. Zatarcie karalności powoduje natomiast to, że z tą chwilą nie jest już możliwe dokonywanie oceny nowych zdarzeń z udziałem funkcjonariusza w pryzmacie jego uprzedniej karalności, traktowanej już jako niebyłą (w pkt I uchwały połączonych Izb [...] Sądu Najwyższego z dnia [...] grudnia 1978 r. - [...]).
Reasumując, wszystkie powyższe wyjaśnienia organu uznać należało za wystarczające w realiach prawnych sprawy. Jak to już bowiem wyjaśniono na wstępie niniejszego uzasadnienia, Sąd administracyjny nie posiada kompetencji do oceny polityki kadrowej prowadzonej przez organ a w szczególności do oceny jej racjonalności. Stąd też, argumenty podnoszone w skardze a dotyczące nie odniesienia się w sposób szczegółowy do materii m.in. podnoszenia kwalifikacji przez skarżącą, czy licznych pochwał otrzymywanych w trakcie służby, nie wpływały na poprawność omawianego rozstrzygnięcia.
W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając, iż organ w sposób wystarczająco prawidłowy i wyczerpujący zebrał oraz ocenił materiał dowodowy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak
w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło