II SA/Wa 265/10
WyrokWSA w Warszawie2010-09-29
Skład orzekający: Olga Żurawska – Matusiak, Andrzej Góraj, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy emerytowany funkcjonariusz Państwowej Straży Pożarnej ma prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego na podstawie przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy służb mundurowych lub ustawy o Państwowej Straży Pożarnej?Ratio decidendi
Emerytowany funkcjonariusz Państwowej Straży Pożarnej nie ma prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Prawo to przysługuje wyłącznie strażakom pełniącym czynną służbę, zgodnie z ustawą o Państwowej Straży Pożarnej oraz przepisami wykonawczymi. Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy służb mundurowych jedynie określa uprawnienia mieszkaniowe emerytów, nie przyznając im prawa do równoważnika za remont.Stan faktyczny
Skarżący A.P., emerytowany funkcjonariusz Państwowej Straży Pożarnej, domagał się przyznania równoważnika za remont lokalu mieszkalnego za lata 2006-2009. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej przyznania tego świadczenia, uznając, że emerytowani funkcjonariusze nie są do niego uprawnieni. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organom m.in. nieuwzględnienie orzecznictwa NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak, Sędziowie WSA Andrzej Góraj (spr.), Janusz Walawski, Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2010 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie odmowy przyznania równoważnika za remont lokalu mieszkalnego oddala skargę.
A.P. w dniu [...] stycznia 2010 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Komendanta Głównego Straży Pożarnej z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w S., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji nr [...].
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Skarżący A.P. wniósł w dniu [...] kwietnia 2009 r. do [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej pismo zawierające roszczenie o wypłatę równoważnika za remont lokalu za lata 2006-2009. Organ, do którego pismo wpłynęło, w korespondencji ze stroną ustalił, że rzeczone pismo należy traktować jako wniosek o uchylenie prawomocnej decyzji nr [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lutego 2006 r. odmawiającej wypłaty równoważnika za remont lokalu mieszkalnego. [...] Komendant Wojewódzki PSP przesłał wniosek przy postanowieniu nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. do Komendanta Głównego Straży Pożarnej, jako organu nadrzędnego. Komendant Główny PSP wszczął postępowanie w trybie art.156 k.p.a. i po przeprowadzeniu postępowania uznał, że przedmiotowa decyzja nr [...] nie jest obarczona wadą nieważności. Nie wystąpiły bowiem przesłanki wymienione w art.156 § 1 k.p.a., które miałyby wskazać na kwalifikowaną jej wadę. W związku z powyższym Komendant Główny PSP wydał decyzję nr [...] z dnia [...] września 2009 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP z dnia [...] lutego 2006 r.
[...] Komendant Wojewódzki PSP jako materialnoprawną podstawę decyzji nr [...] wskazał art. 2 pkt 2 i art. 29 ust.1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej, oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz.67, z późn. zm.), zwaną dalej ustawą emerytalną.
Od decyzji tej A.P. odwołał się do ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
Po przekazaniu przez Zakład Emerytalno – Rentowy MSWiA powyższego odwołania, Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej ponownie rozpatrzył sprawę i następnie wydał decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] września 2009 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] [...] Komenda Wojewódzkiego PSP w sprawie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego.
W decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] organ podniósł, że decyzja z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej nie została wydana z naruszeniem prawa. Organ podnosi dalej, że nie sposób uznać zarzutu strony traktującego o zlekceważeniu przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej interpretacji Rządowego Centrum Legislacji i Departamentu Prawnego MSWiA, gdyż organ w sposób jasny stwierdza, że nie posiadają one waloru aktu prawa powszechnie obowiązującego lub też utrwalonego orzecznictwa, co stanowi odniesienie się do zagadnienia, a nie jego zlekceważenie. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A.P. do tutejszego Sądu. Skarżący wniósł o obiektywne, oraz zgodne z prawem rozpatrzenie odwołania i spowodowanie uchylenia zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej lub jej zmianę w taki sposób, aby uchylona została decyzja Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w S. z dnia [...] lutego 2006 r.
Skarżący poniósł ponadto, że w uzasadnieniu decyzji nr [...] Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej podawane są wybiórczo wygodne dla organu ale niejednokrotnie bezprzedmiotowe w sprawie skarżącego argumenty. Podnosi dalej, że organ wydający zaskarżoną decyzję nie odniósł się w ogóle do wskazywanych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 969/07, oraz z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 953/07. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej w odpowiedzi na skargę z dnia [...] lutego 2010 r. wniósł o oddalenie skargi w całości podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa.
Istota sprawy niniejszym postępowaniu sprowadzała się do ustalenia, czy decyzja o odmowie przyznania równoważnika za remont lokalu mieszkalnego dotknięta jest wadą nieważności.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem administracyjnym o charakterze nadzwyczajnym, które ogranicza się do ustalenia, czy decyzja administracyjna dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga w związku z tym bezpośredniego ustalenia, że uchylana decyzja dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych określonych w tym przepisie. W postępowaniu tym organ nie może natomiast rozpatrywać sprawy co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym.
W realiach niniejszej sprawy należało więc ocenić, czy istnieje norma prawna w oparciu o którą emerytowany funkcjonariusz straży pożarnej może skutecznie dochodzić wypłacenia mu równoważnika za remont lokalu mieszkalnego.
Kwestią tą zajmował się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie o sygnaturze II SA/Wa 1936/09. W uzasadnieniu wyroku wydanego w w/powołanej sprawie, z którą to argumentacją tut. Sąd w pełni się zgadza, wskazano, że uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego dla emeryta nie można upatrywać w przepisach ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Przepisy tej ustawy stanowią bowiem jedynie, że funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy (art. 29). Emerytom i rencistom zapewnia się także pomoc w budownictwie mieszkaniowym na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy (art. 30). Przepisy te należy interpretować w ścisłym związku z art. 77 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, który przyznanie równoważnika pieniężnego za remont zastrzega jedynie dla strażaków mianowanych na stałe oraz strażaków w służbie przygotowawczej. Stosownie do treści art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, strażakowi mianowanemu na stałe oraz strażakowi w służbie przygotowawczej przysługuje równoważnik pieniężny za remont lokalu mieszkalnego lub domu, zajmowanego na podstawie przysługującego mu tytułu prawnego, zwany dalej "równoważnikiem za remont", z uwzględnieniem norm zaludnienia przysługujących strażakowi oraz członkom jego rodziny.
Strażacy mianowani na stałe oraz strażacy w służbie przygotowawczej, to w przeciwieństwie do strażaków zwolnionych ze służby, którym przysługuje zaopatrzenie emerytalne, osoby pełniące służbę, tj. wykonujące w jej ramach czynności służące realizacji zadań nałożonych na Państwową Straż Pożarną (art. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej). Funkcjonariusz zwolniony ze służby w związku z nabyciem praw emerytalnych nie pełni służby, nie wykonuje żadnych czynności powierzonych formacji, a w związku z tym nie może wypełnić dyspozycji normy zawartej w art. 77 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej.
Obowiązujące w dacie wydania decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania strażakom Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich wypłaty i zwrotu (Dz. U. Nr 15, poz. 67) w § 1 wyraźnie stwierdzało, iż równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego przyznaje się strażakom. Zawarte we wskazanym przepisie rozporządzenia określenie "strażak" należy odczytywać w zestawieniu z cytowanym wyżej art. 77 tej ustawy i utożsamiać wyłącznie ze strażakiem pełniącym służbę.
Nadto z treści art. 83 ust. 5 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, zgodnie z którym m. in. przyznanie i odmowa przyznania równoważnika za remont lokalu mieszkalnego następuje w drodze decyzji administracyjnej, a także z treści art. 83 ust. 5 pkt 3 tej ustawy stanowiącego, że decyzje w tych sprawach wydają komendanci wojewódzcy Państwowej Straży Pożarnej w stosunku do:
a) komendantów powiatowych (miejskich) Państwowej Straży Pożarnej,
b) strażaków pełniących służbę w komendach wojewódzkich Państwowej Straży Pożarnej,
oraz z treści pozostałych punktów art. 83 ust. 5 powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że właściwe organy Państwowej Straży Pożarnej nie mają podstaw do przyznawania przedmiotowego świadczenia funkcjonariuszowi, który nabył prawa emerytalne.
Należy jednocześnie w tym miejscu podkreślić, że w dacie wydawania decyzji nie obowiązywało już, powołane w skardze rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 5 czerwca 1992 r. w sprawie równoważników pieniężnych przysługujących strażakom Państwowej Straży Pożarnej za brak lokalu mieszkalnego oraz za remont zajmowanego lokalu (Dz. U. Nr 51, poz. 235), które utraciło moc obowiązującą z dniem 24 lipca 1997 r. na mocy przepisów ustawy z dnia 8 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 152, poz. 723). Powołany przez skarżącego wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 953/07, dotyczący emerytów policyjnych, wydany został natomiast w zupełnie innym stanie faktycznym oraz prawnym i dotyczył stosowania art. 162 k.p.a.
Nie można zgodzić się ze skarżącym, że jego prawo do równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego wynikało z art. 2 pkt 2 lit. c powołanej ustawy emerytalnej, ponieważ przepis ten określa jedynie uprawnienia mieszkaniowe emerytowanych funkcjonariuszy służb mundurowych, tj. prawo do lokalu mieszkalnego albo do pomocy w budownictwie mieszkaniowym.
Zatem ani ustawa o Państwowej Straży Pożarnej, ani ustawa emerytalna z dnia 18 lutego 1994 r. nie dawały podstawy do przyznania skarżącemu jako emerytowi strażackiemu uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. W świetle obowiązujących przepisów ustawy pragmatycznej oraz rozporządzenia wykonawczego decyzja o przyznaniu równoważnika za remont lokalu mieszkalnego mogła być wydana jedynie w odniesieniu do strażaków mianowanych na stałe oraz strażaków w służbie przygotowawczej, nie zaś emerytów strażackich.
W świetle powyższej argumentacji, którą tutejszy Sąd w pełni podziela i traktuje jak własną, brak jest przesłanek uzasadniających istnienie rażącego naruszenia prawa w podstawach decyzji, której stwierdzenia nieważności domagał się skarżący.
W tym stanie sprawy uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz, iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło