II SA/Wa 2690/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Jacek Fronczyk, Protokolant asystent sędziego Monika Michnik – Misterek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2012 r. sprawy ze skargi L. Z. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Minister Obrony Narodowej, działając na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej: kpa, w zw. z art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 z późn. zm.), postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], przekazał wniosek L. Z. z dnia [...] marca 2010 r. dotyczący stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego [...] W. nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. o waloryzacji emerytury wojskowej, według właściwości - Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego [...] W. Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. wymieniony złożył do Ministra Obrony Narodowej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Obrony Narodowej po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 134 kpa, stwierdził, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wniesiony z uchybieniem terminu określonego w art. 141 § 2 kpa. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 141 § 1 kpa na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Natomiast zgodnie z art. 127 § 3 kpa, od decyzji (w rozpoznawanej sprawie postanowienia) wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, do tego wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Minister podniósł, iż warunkiem skuteczności wniesienia przez stronę zażalenia jest zachowanie 7-dniowego terminu określonego w art. 141 § 2 kpa, liczonego od dnia doręczenia decyzji stronie. Tym samym obowiązkiem organu II instancji jest zbadać czy wniosek został wniesiony w przewidzianym terminie, a w przypadku uchybienia terminu - stwierdzić wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. Minister wskazał, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że postanowienie MON z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 23 kwietnia 2010 r. Zawierało ono prawidłowe pouczenie o terminie i trybie wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, który upłynął w dniu 30 kwietnia 2010 r. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wniesiony przez stronę osobiście w Wojskowym Biurze Emerytalnym [...] W. w dniu [...] kwietnia 2010 r. W tym też dniu Dyrektor WBE [...] W. skierował ww. wniosek do Ministra Obrony Narodowej. Wniosek ten wpłynął do MON w dniu 05 maja 2010 r. Jednocześnie strona nie wystąpiła do organu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W związku z powyższym, wobec uchybienia powyższego terminu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesiony z uchybieniem terminu należało pozostawić bez rozpatrzenia. Pismem z dnia 30 czerwca 2010 r. L. Z. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ, uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem w dniu 10 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1190/10 oddalił przedmiotową skargę. Sąd wskazał, iż zgodnie z art. 65 § 1 kpa, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Natomiast art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.) stanowi, że prawo do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia ustala w formie decyzji wojskowy organ emerytalny, którym w rozpoznawanej sprawie jest Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego [...] W. Zdaniem Sądu, z powyższego wynika, że Minister Obrony Narodowej zasadnie przekazał w drodze postanowienia wniosek skarżącego do rozpoznania przez ten organ. Postanowienie to zawierało prawidłowe pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia. Nadto Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 141 § 1 kpa na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie (§ 2). Stosownie zaś do art. 144 kpa w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Stąd też do postanowień będzie miał odpowiednie zastosowanie art. 127 § 3 kpa, zgodnie z którym od decyzji wydanej w I instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. W ocenie Sądu powyższe w niniejszej sprawie oznacza, iż od postanowienia wydanego w I instancji przez Ministra Obrony Narodowej przysługiwał skarżącemu wniosek do tego organu o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesiony w terminie 7 dni. W tym miejscu Sąd wskazał, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego wyraźnie określają też sposób wnoszenia środków zaskarżenia i wyjaśnił, że zgodnie z art. 129 § 1 kpa odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Stąd też w niniejszej sprawie dla skuteczności i prawidłowości złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy należało złożyć go w Ministerstwie Obrony Narodowej, ponieważ to Minister Obrony Narodowej wydał zaskarżone postanowienie. W ocenie Sądu, skoro skarżący nie dotrzymał tego warunku i złożył wniosek za pośrednictwem Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego, to za datę jego wniesienia prawidłowo uznano datę przekazania wniosku do organu właściwego, czyli Ministra Obrony Narodowej. Stąd też, zestawiając datę przekazania wniosku i datę doręczenia postanowienia, organ słusznie uznał, iż został on wniesiony z uchybieniem siedmiodniowego terminu i wydał, na podstawie art. 134 kpa, postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Od powyższego wyroku L. Z. wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu przedmiotowej skargi kasacyjnej, w dniu 15 listopada 2011 r. wydał wyrok o sygn. akt I OSK 547/11, którym uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania. W ocenie NSA, w rozpoznawanej sprawie prawidłowo ustalono, iż postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] przekazujące w trybie art. 65 § 1 kpa wniosek L. Z. do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego [...] W. doręczono skarżącemu w dniu 23 kwietnia 2010 r., tym samym termin do wniesienia zażalenia (wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy) upływał w dniu 30 kwietnia 2010 r. Strona złożyła tenże wniosek w dniu [...] kwietnia 2010 r., lecz nie dokonała tego zgodnie z pouczeniem bezpośrednio do Ministra Obrony Narodowej, ale uczyniła to za pośrednictwem Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego. Następnie tenże wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy niezwłocznie przesłano Ministrowi Obrony Narodowej, do którego pismo to wpłynęło dnia 05 maja 2010 r. Licząc datę wpływu wniosku do organu właściwego Minister Obrony Narodowej uznał, iż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wniesiony z uchybieniem terminu określonego w art. 141 § 2 kpa. Natomiast Sąd I instancji uznając to stanowisko za prawidłowe przyjął, że dla skuteczności i prawidłowości wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy należało go złożyć w Ministerstwie Obrony Narodowej ponieważ to Minister Obrony Narodowej wydał zaskarżone postanowienie. Stąd też za datę wniesienia środka zaskarżenia przyjęto, podobnie jak to uczynił organ w zaskarżonym postanowieniu, datę przekazania wniosku do organu właściwego, a więc dzień 05 maja 2010 r. Z tym stanowiskiem NSA nie zgodził się, bowiem zarówno organ, jak i Sąd I instancji pominęły przy rozstrzyganiu tej sprawy przepis art. 65 kpa, który generalnie stanowi o braku właściwości organu, regulując obowiązek organu administracji publicznej niewłaściwego w sprawie do niezwłocznego przekazania podania organowi właściwemu (§ 1). Jednocześnie w § 2 tego przepisu przyjęto zasadę, iż podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. NSA zaznaczył, że to norma art. 65 § 2 kpa gwarantuje zachowanie terminu do dokonania czynności materialnoprawnej lub procesowej, której podanie dotyczy. Nie budzi wówczas wątpliwości, iż podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Przepis ten zapewnia ochronę strony wyłącznie w postępowaniu administracyjnym. Tym samym jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (porównaj wyrok NSA z dnia 14 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 117/10 publikowany w zbiorze LEX nr 672880) celem przepisu art. 65 § 2 kpa jest zapewnienie stronie, która wniosła podanie do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu, że termin uważa się za zachowany. NSA uznał, że tak też było w rozpoznawanej sprawie bowiem w terminie otwartym 7 dni do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący wniósł skutecznie przedmiotowy wniosek co wprost wynika z analizy akt sprawy a to, iż nie wniósł go do organu właściwego, który wydał kwestionowane postanowienie z dnia [...] kwietnia 2010 r. lecz uczynił to za pośrednictwem Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego [...] W. nie może powodować dla niego negatywnych skutków w świetle przywołanego wyżej przepisu art. 65 § 2 kpa. Przepis ten pozwala uznać przedmiotowy termin do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy za zachowany w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. W ocenie NSA odmienne twierdzenie Sądu I instancji w tym zakresie narusza wskazane w kasacji przepisy prawa procesowego. NSA uznał, że ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd I instancji będzie związany wyżej przedstawionym stanowiskiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe orzeczenie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego, jako wadliwe. Na obecnym etapie postępowania jego istota sprowadzała się do wykonania zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku uchylającym poprzednie rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zgodnie bowiem z regulacją zawartą w przepisie art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W świetle powyższego podnieść należy, iż Sąd II instancji przesądził, że: "Licząc datę wpływu wniosku do organu właściwego Minister Obrony Narodowej uznał, iż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wniesiony z uchybieniem terminu określonego w art. 141 § 2 kpa. Natomiast Sąd I instancji uznając to stanowisko za prawidłowe przyjął, że dla skuteczności i prawidłowości wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy należało go złożyć w Ministerstwie Obrony Narodowej ponieważ to Minister Obrony Narodowej wydał zaskarżone postanowienie. Stąd też za datę wniesienia środka zaskarżenia przyjęto, podobnie jak to uczynił organ w zaskarżonym postanowieniu, datę przekazania wniosku do organu właściwego, a więc dzień 05 maja 2010 r. Z tym stanowiskiem nie można się jednak zgodzić bowiem jak słusznie podniesiono w skardze kasacyjnej, zarówno organ jak i Sąd I instancji pominęły przy rozstrzyganiu tej sprawy przepis art. 65 kpa. Przepis ten generalnie stanowi o braku właściwości organu, regulując obowiązek organu administracji publicznej niewłaściwego w sprawie do niezwłocznego przekazania podania organowi właściwemu (§ 1). Jednocześnie w § 2 tego przepisu przyjęto zasadę, iż podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. To norma art. 65 § 2 kpa gwarantuje zachowanie terminu do dokonania czynności materialnoprawnej lub procesowej, której podanie dotyczy. Nie budzi wówczas wątpliwości, iż podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Przepis ten zapewnia ochronę strony wyłącznie w postępowaniu administracyjnym. Tym samym, jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (porównaj wyrok NSA z dnia 14 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 117/10 publikowany w zbiorze LEX nr 672880) celem przepisu art. 65 § 2 kpa jest zapewnienie stronie, która wniosła podanie do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu, że termin uważa się za zachowany. Tak też było w rozpoznawanej sprawie bowiem w terminie otwartym 7 dni do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący wniósł skutecznie przedmiotowy wniosek co wprost wynika z analizy akt sprawy a to, iż nie wniósł go do organu właściwego, który wydał kwestionowane postanowienie lecz uczynił to za pośrednictwem Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego nie może powodować dla niego negatywnych skutków w świetle przywołanego wyżej przepisu art. 65 § 2 kpa. Przepis ten pozwala uznać przedmiotowy termin do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy za zachowany w okolicznościach rozpoznawanej sprawy." Wobec dokonania przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny okoliczności faktycznych i prawnych leżących u podstaw wydania skarżonego orzeczenia oraz wobec związania tą wykładnią, tutejszy Sąd był zobligowany do tego, aby wyeliminować je z obrotu prawnego. Organ administracji będzie zaś zobligowany do tego, aby zrealizować wskazania zawarte w wyżej przytoczonym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2011 r. (sygn. akt I OSK 547/11) i usunąć uchybienia, których się dopuścił. W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). ----------------------- 5