II SA/Wa 2708/19

WyrokWSA w Warszawie2020-03-23

Skład orzekający: Joanna Kube, Konrad Łukaszewicz, Tomasz Szmydt

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, wykonujący czynności w pionie postępowań karnych, może uzyskać zaświadczenie o spełnieniu wymogów do przystąpienia do egzaminu radcowskiego bez odbywania aplikacji, na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy o radcach prawnych, jeśli jego czynności nie były świadczone bezpośrednio na rzecz urzędu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonywanie czynności w ramach pionu postępowań karnych przez funkcjonariusza ABW nie stanowi świadczenia pomocy prawnej "na rzecz urzędu" w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy o radcach prawnych. Kluczowe jest odróżnienie "urzędu" od "organu" oraz literalna wykładnia przepisu, który stanowi wyjątek od zasady odbywania aplikacji. Czynności dochodzeniowo-śledcze, choć wymagające wiedzy prawniczej, są realizowane w ramach ustawowych kompetencji organu, a nie jako pomoc prawna świadczona dla jednostki obsługującej organ.
Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz ABW, wnioskował o wydanie zaświadczenia potwierdzającego spełnienie wymogów do przystąpienia do egzaminu radcowskiego bez aplikacji, wskazując na wykonywanie czynności w pionie postępowań karnych. Organ odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że czynności te nie stanowią pomocy prawnej świadczonej bezpośrednio na rzecz urzędu. Skarżący zarzucił błędną wykładnię przepisów, naruszenie utrwalonej praktyki organu oraz niewłaściwą ocenę dowodów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz (spr.), Sędzia WSA Tomasz Szmydt, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 marca 2020 r. sprawy ze skargi C. J. na postanowienie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści oddala skargę Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie było postanowienie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (zwanego dalej: "Szefem ABW") z dnia [...] września 2019 r. o numerze [...], utrzymujące w mocy postanowienie własne z dnia [...] lipca 2019 r. o odmowie wydania C. J. (zwanemu dalej: "Skarżącym") zaświadczenia o żądanej treści. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2019 r. Skarżący zwrócił się do Dyrektora Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w [...] (zwanego dalej: "Dyrektorem Delegatury") o wydanie zaświadczenia dotyczącego spełnienia wymagań zawartych w art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 75), w związku z pełnieniem od dnia [...] marca 2007 r. służby w pionie postępowań karnych ABW. Pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. zwrócono się do Naczelnika Wydziału Zamiejscowego w [...] Delegatury ABW w [...] o wskazanie, czy i w jakim okresie Skarżący wykonywał czynności wymagające wiedzy prawniczej bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej na rzecz ABW. W odpowiedzi udzielonej w piśmie z dnia [...] stycznia 2019 r. wskazano, że Skarżący od początku służby wykonywał czynności służbowe związane z prowadzeniem postępowań przygotowawczych, z wyłączeniem okresu od dnia [...] marca 2018 r. do dnia [...] czerwca 2018 r., w trakcie którego był delegowany do pełnienia służby w [...] ABW w [...]. W ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego dokonano również przeglądu akt osobowych i sporządzono notatkę służbową z dnia [...] stycznia 2019 r., w której wskazano, że w aktach osobowych brak jest informacji wprost odnoszących się do realizacji przez Skarżącego czynności określonych w art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy o radcach prawnych. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. Dyrektor Delegatury, działając z upoważnienia Szefa ABW, odmówił wydania Skarżącemu zaświadczenia o żądanej treści. W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie dokonanego przeglądu posiadanych zbiorów stwierdzono brak danych potwierdzających świadczenie przez Skarżącego bezpośredniej pomocy prawnej na rzecz ABW – w okresie od dnia [...] marca 2007 r. (z wyłączeniem okresu od dnia [...] marca 2018 r. do dnia [...] czerwca 2018 r.) do dnia [...] stycznia 2019 r. Po rozpoznaniu wniosku Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy Szef ABW wydał w dniu [...] maja 2019 r. postanowienie, którym uchylił postanowienie z dnia [...] lutego 2019 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, celem przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ustalenia czy na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach osobowych oraz dokumentacji znajdującej się w Wydziale Zamiejscowym w [...] Delegatury ABW w [...], możliwe jest wydanie wnioskodawcy zaświadczenia o żądanej treści. Rozpoznając sprawę ponownie dokonano przeglądu akt osobowych Skarżącego oraz uzyskano informacje od Naczelnika Wydziału Zamiejscowego w [...] Delegatury ABW w [...], na podstawie których ustalono, że wnioskodawca w okresie od [...] marca 2007 r. (z wyłączeniem okresu od [...] marca 2018 r. do [...] czerwca 2018 r.) wykonywał czynności służbowe w pionie postępowań karnych, jednakże brak jest informacji potwierdzających realizowanie czynności bezpośredniej pomocy prawnej na rzecz ABW. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. o numerze [...] organ odmówił wydania Skarżącemu zaświadczenia o żądanej treści. W uzasadnieniu podniósł, że wykonywanie zadań w ramach pionu postępowań karnych nie stanowi spełnienia warunków, o których mowa w art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy o radcach prawnych. Na podstawie dokonanego przeglądu zbioru materiałów nie stwierdzono bowiem danych pozwalających na przyjęcie by Skarżący świadczył bezpośrednią pomoc prawną na rzecz ABW we wskazanym okresie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2019 r. Szef ABW utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] lipca 2019 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwołał się do treści przepisu art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy o radcach prawnych, który w jego ocenie dotyczy wyłącznie czynności podejmowanych "na rzecz" urzędu (jako odbiorcy usługi) lub w imieniu urzędu na podstawie udzielonego pełnomocnictwa w kontaktach z innymi podmiotami. Zdaniem organu, za realizujące dyspozycję tego przepisu nie mogą być zatem uznane takie działania, w których osoba świadczy pomoc prawną nie "dla urzędu", ale "w ramach" ustawowego działania tego urzędu. W konsekwencji uznać należało, że czynności podejmowane przez Skarżącego nie mogły być potwierdzone żądanym zaświadczeniem, bowiem samo pełnienie służby na stanowisku funkcjonariusza pionu postępowań karnych nie jest równoznaczne ze świadczeniem pomocy prawnej na rzecz Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Za nieuzasadnione uznano podniesione przez Skarżącego zarzuty, w szczególności odnoszące się do analogicznej, w jego ocenie, sytuacji asystenta prokuratora, z uwagi na to, że uprawnienia asystenta prokuratorskiego zostały uregulowane w sposób odrębny w innym przepisie, tj. art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o radcach prawnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie z dnia [...] września 2019 r. Skarżący zarzucił naruszenie: 1) prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy o radcach prawnych oraz jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że realizując czynności w ramach pionu postępowań karnych ABW, polegające m.in. na wykonywaniu czynności dochodzeniowo-śledczych, w tym na prowadzeniu postępowań przygotowawczych, nie spełnia według organu przesłanek do uzyskania zaświadczenia umożliwiającego przystąpienie do egzaminu radcowskiego bez odbycia aplikacji radcowskiej; 2) art. 8 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; zwanej dalej: "k.p.a.") poprzez odstąpienie bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw, w takim samym stanie faktycznym i prawnym, w sprawie wydawania zaświadczeń dotyczących spełnienia przez wnioskujących funkcjonariuszy ABW wymagań zawartych w art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy o radcach prawnych; 3) art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie niewłaściwej oceny posiadanych przez organ informacji i danych, będących podstawą do wydania zaświadczenia w trybie art. 217 i art. 218 k.p.a, potwierdzającego stan faktyczny i prawny o żądanej przez Skarżącego treści. Rozwijając postawione zarzuty Skarżący wskazał, że organ błędnie przyjmuje, że zakres kompetencyjny czynności realizowanych przez niego jako funkcjonariusza ABW w ramach pionu postępowań karnych, w tym realizacja czynności dochodzeniowo-śledczych, jest odrębny od zbioru składającego się na kompleks czynności wykonywanych przez radcę prawnego w ramach świadczenia pomocy prawnej. W jego ocenie, wykonując czynności z zakresu pionu postępowań karnych, które niewątpliwie wymagają gruntownej wiedzy prawniczej, działa jako funkcjonariusz publiczny w imieniu i na rzecz ABW. Skarżący ponowił również argumentację prezentowaną w toku postępowania, że zakres wykonywanych przez niego czynności w istocie pokrywa się z zakresem czynności wykonywanych przez asystenta prokuratora, które mają nawet postać znacząco węższą niż funkcjonariusza ABW realizującego czynności o charakterze dochodzeniowo-śledczym, zwłaszcza w toku prowadzonego przez ABW postępowania przygotowawczego. Jego zdaniem, konstrukcja przepisów art. 25 ust. 2 pkt 2 i art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy o radcach prawnych jest analogiczna, a twierdzenie organu dotyczące uwzględnienia przymiotu spełniania wymogów poprzez wykonywanie przez asystenta prokuratora zadań odpowiadających czynnościom asystenta sędziego, jest nietrafna i stanowi nadinterpretację treści art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o radcach prawnych. W odpowiedzi na skargę Szef ABW wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, że w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżony akt i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia, natomiast w żadnym razie sąd nie jest władny by samodzielnie rozstrzygnąć indywidualną sprawę w zastępstwie organu administracyjnego. Kontrolując sprawę w ramach wskazanych wyżej kompetencji, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przypomnieć należy, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia uregulowane zostało w Dziale VII k.p.a., w przepisach od art. 217 do art. 220. Przewidują one wydawanie zaświadczeń w dwóch przypadkach, po pierwsze – jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1), po drugie zaś – jeżeli dana osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2). W sytuacji, gdy podstawą wydania zaświadczenia jest przepis art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. organ jest obowiązany wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 k.p.a.) Z powyższego wynika więc, że zaświadczeniem w rozumieniu k.p.a. jest urzędowe potwierdzenie w formie pisemnej obiektywnie istniejącego (aktualnie lub w przeszłości) stanu rzeczy (faktycznego lub prawnego), dokonane przez organ administracji publicznej na żądanie zainteresowanej osoby, której interes oparty jest na prawie (por. Z. Kmiecik, Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalania weryfikacji jego treści, PiP nr 10, z 2004 r. s. 58). Wymaga podkreślenia, że postępowanie w tym zakresie ma charakter uproszczony i odformalizowany (vide: J. Borkowski, B. Adamiak: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa, Wydawnictwo C.H. Beck, 2008 str. 833). Na postępowanie składają się wyłącznie czynności materialno-techniczne polegające na badaniu, jakiego rodzaju źródło może zawierać żądane dane i czy dane te dotyczą stanu prawnego lub faktycznego, którego potwierdzenia domaga się wnioskodawca. W przedmiotowym postępowaniu nie dokonuje się ustaleń i ocen tak, jak w postępowaniu jurysdykcyjnym. Dlatego zaświadczenie nie może rozstrzygać o żadnych prawach i obowiązkach oraz nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Potwierdza ono stan ustalony, jest wyłącznie przejawem tego, co zawarte jest w źródłach, na których bazuje organ wydający zaświadczenie (vide: wyrok NSA z dnia 16 września 2005 r. o sygn. akt II OSK 36/05; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując przyjąć należy, że zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego, zaś jego wydanie poprzedza jedynie niezbędne postępowanie wyjaśniające, którego celem jest ocena interesu prawnego podmiotu występującego z wnioskiem, a następnie ustalenie stanu faktycznego i prawnego wymagającego potwierdzenia zaświadczeniem. W kontrolowanej sprawie Skarżący ubiegał się o wydanie zaświadczenia o żądanej treści (art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a.), potwierdzającego spełnianie przez niego dyspozycji przepisu art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy o radcach prawnych. Zgodnie z tym ostatnim, do egzaminu radcowskiego [...] bez odbywania aplikacji radcowskiej mogą przystąpić osoby, które po ukończeniu wyższych studiów prawniczych przez okres co najmniej 4 lata w okresie nie dłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu były zatrudnione w urzędach organów władzy publicznej i wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej na rzecz tych urzędów. Biorąc pod uwagę wskazane regulacje, obowiązkiem Szefa ABW było zbadanie, czy w oparciu o posiadane dokumenty mógł on potwierdzić w formie zaświadczenia, że Skarżący był zatrudniony w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i wykonywał wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej na rzecz tej Agencji – przez okres co najmniej 4 lat. W ocenie Sądu, organ nie uchybił temu obowiązkowi, bowiem wydane w sprawie postanowienia odpowiadają prawu. Podzielić należy w szczególności dokonaną przez Szefa ABW wykładnię użytego w art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy o radcach prawnych określenia "pomocy prawnej". Skoro ustawodawca posłużył się nim w odniesieniu do osób pretendujących do zawodu radcy prawnego, to jego wykładni niewątpliwie dokonywać należy na gruncie art. 6 ustawy o radcach prawnych, który definiuje na czym w szczególności polega "świadczenie pomocy prawnej przez radcę prawnego". Użycie omawianego pojęcia w obu wymienionych przepisach nie jest bowiem przypadkowe. Niezależnie od tego, że rację ma Skarżący, gdy wskazuje, że poprzez posłużenie się zwrotem "w szczególności" ustawodawca nie wprowadza zamkniętego katalogu czynności składających się na definicję "pomocy prawnej świadczonej przez radcę prawnego", to jednak nie sposób li tylko na tej podstawie wywodzić uprawnienia do tego, by z jednej strony zupełnie zignorować przykłady tam wskazane, a z drugiej by przez omawianą "pomoc prawną" rozumieć wszelkie czynności, które uważa się za związane ze stosowaniem lub tworzeniem prawa. W tej mierze Sąd podziela stanowisko wyrażone w przywołanym przez Szefa ABW wyroku Wojewódzkiego Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2017 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1173/17, w myśl którego, przepis art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy o radcach prawnych stanowi wyjątek od zasady odbycia aplikacji radcowskiej (określonej w art. 24 ust. 1 pkt 6 tej ustawy) i nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Przepis jest jednoznacznie sformułowany i powinien podlegać literalnej wykładni. Brak podstaw do przyjęcia, że na jego podstawie za spełniające warunki w nim przewidziane może zostać uznane także inne (odpowiednie) doświadczenie zdobyte w podobnych (porównywalnych) okolicznościach. Przepis 25 ust. 2 pkt 4 ustawy o radcach prawnych dotyczy osób, które faktycznie – w ramach swoich obowiązków zawodowych – wykonują czynności z zakresu świadczenia pomocy prawnej. W ocenie Sądu, zasadnicze jednak znaczenie dla rozstrzygnięcia powstałego między stronami sporu ma to, że w przepisie art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy o radcach prawnych nie chodzi o świadczenie jakiejkolwiek pomocy prawnej przez osoby zatrudnione w urzędzie, lecz wyłącznie o świadczenie pomocy prawnej "na rzecz urzędu". Taka jednoznaczna konstrukcja normatywna nie może być zatem traktowana jako równoznaczna choćby z wykonywaniem przez osoby zatrudnione w urzędzie czynności podejmowanych w realizacji kompetencji należących do organu, którego urząd obsługuje. Decydujące w tej mierze jest bowiem odróżnienie pojęcia "urzędu" od pojęcia "organu". Nie jest kwestionowane w doktrynie i orzecznictwie, że pojęcia te nie są synonimami, bowiem "urząd" jest jednostką utworzoną do obsługi zadań należących do "organu". To organ realizuje przynależne mu kompetencje poprzez swego piastuna, choć oczywiście w jego imieniu czynności te mogą być podejmowane przez osoby zatrudnione w obsługującym go urzędzie, co zwykle ma miejsce w oparciu o stosowne upoważnienia. Zwrócić należy uwagę, że sam ustawodawca posługuje się na gruncie art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy o radcach prawnych określeniem "w urzędach organów władzy publicznej", co dobitnie świadczy o nadaniu różnego znaczenia obu tym pojęciom. W konsekwencji należy odróżnić te czynności, które są podejmowane przez organ (czy też "w imieniu organu" przez urzędników zatrudnionych w urzędzie) – od tych, które są realizowane "na rzecz urzędu". W stanie faktycznym kontrolowanej sprawy nie chodzi zatem o czynności podejmowane przez Skarżącego jako funkcjonariusza zatrudnionego w urzędzie obsługującym Szefa ABW w realizacji kompetencji przypisanych temu organowi, lecz o to, czy wykonywał on pomoc prawną bezpośrednio na rzecz urzędu jako występującej w obrocie prawnym jednostki obsługującej organ. Tym samym podzielić należy stanowisko wyrażone przez Szefa ABW, że chodzi o takie czynności, które są wykonywane "dla urzędu" jako odbiorcy usługi, jak również w imieniu urzędu w ramach obrotu prawnego, w którym ten urząd występuje jako jeden z jego podmiotów. Innymi słowy rzecz ujmując chodzi o bezpośrednie świadczenie obsługi prawnej urzędu (Agencji), tak jak to ma zazwyczaj miejsce w przypadku radców prawnych działających na rzecz urzędu. Jak to wskazał natomiast organ, jednostką organizacyjną Agencji, w której zatrudnieni są funkcjonariusze wykonujący czynności związane ze świadczeniem pomocy prawnej na rzecz urzędu – jest Biuro Prawne ABW w [...], w którym Skarżący nie pełnił służby. Regulacje w tym zakresie zawierają wewnętrzne zarządzenia Szefa ABW, którymi określono również, co należy rozumieć przez świadczenie pomocy prawnej w ABW (vide: Zarządzenie nr Z-8 Szefa ABW z dnia 17 lutego 2017 r. w sprawie regulaminu organizacyjnego Biura Prawnego Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego; Zarządzenie nr 30 Szefa ABW z dnia 24 maja 2019 r. w sprawie świadczenia pomocy prawnej w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego). Z tego względu nie można było podzielić zapatrywania Skarżącego, że wykonywanie przez niego "czynności o charakterze dochodzeniowo-śledczym, polegających w szczególności na prowadzeniu postępowań przygotowawczych (w tym realizacji licznych krajowych i międzynarodowych pomocy prawnych w sprawach karnych), postępowań sprawdzających, postępowań w niezbędnym zakresie, udzielaniu ustnych i pisemnych konsultacji prawnych, a także sporządzaniu szeregu opinii prawnych, w tym dotyczących zawiadomień o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstw, zawiadomień o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstw oraz innych czynności, także o charakterze procesowym" – stanowiło bezpośrednie świadczenie pomocy prawnej na rzecz urzędu w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy o radcach prawnych. Czynności te Skarżący wykonywał nie "na rzecz urzędu" lecz jako pełniący w Agencji służbę funkcjonariusz upoważniony przez Szefa ABW do realizacji w jego imieniu kompetencji przysługujących organowi władzy publicznej w ramach pionu postępowań karnych. Chybiony jest również wywód Skarżącego, w którym próbuje on niejako zrównać swoją sytuację z uprawnieniem asystenta prokuratora, przewidzianym w przepisie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o radcach prawnych. Niezależnie od tego, że nie bez przyczyny to sam ustawodawca odróżnia sytuację osób zatrudnionych na stanowiskach wskazanych w punkcie 2 omawianego przepisu, raz jeszcze przypomnieć należy, że zaświadczenie wydawane na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. nie może rozstrzygać o żadnych prawach ani nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że przedmiotem zaświadczenia nie może być okoliczność faktyczna lub prawna, której ustalenie wymaga czegoś więcej, niż prostego postępowania wyjaśniającego. W realiach kontrolowanej sprawy koniecznym stałoby się zatem porównanie czynności rzeczywiście wykonywanych przez Skarżącego w wymaganym okresie 4 lat z zakresem czynności asystenta prokuratora, czego nie można uznać za prostą czynność materialno-techniczną. Dodać można, że gdyby ustawodawca chciał w ten sam sposób potraktować wszystkie osoby zatrudnione w urzędzie organu władzy publicznej, które wprawdzie nie były zatrudnione na stanowisku asystenta prokuratora, lecz w rzeczywistości wykonywały zadania odpowiadające jego czynnościom, to przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o radcach prawnych miałby zgoła odmienną redakcję i obejmował również takie osoby. Dostrzec bowiem trzeba, że pod warunkiem wykonywania zadań odpowiadających czynnościom asystenta sędziego w omawianym przepisie in fine ujęte zostały osoby zatrudnione w Sądzie Najwyższym, Trybunale Konstytucyjnym lub w międzynarodowym organie sądowym, bez względu na to, jakie stanowiska tam zajmowały. Skoro więc przeprowadzona przez organ kwerenda nie pozwoliła na potwierdzenie, że przypisany Skarżącemu zakres obowiązków obejmował czynności określone w art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy o radcach prawnych, to prawidłowo Szef ABW odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. Odmowa tego rodzaju następuje bowiem wówczas, gdy organ nie posiada żądanych informacji albo gdy ze źródeł, jakimi dysponuje wynika stan faktyczny lub prawny inny, niż wynikający z żądania wnioskodawcy. W konsekwencji skarga i podniesione w niej zarzuty nie mogły zostać uwzględnione. W ocenie Sądu, przeprowadzone przez organ postępowanie wyjaśniające było wyczerpujące i pozwalało na wywiedzenie podjętego przezeń rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, tak materialnego, jak i procesowego, które dawałoby podstawę do wyeliminowania zapadłych postanowień z obrotu prawnego. Jednocześnie mając na uwadze omówiony wyżej charakter postępowania w sprawie wydania zaświadczenia, podzielić należy również stanowisko wyrażone przez Szefa ABW w odpowiedzi na skargę, że każdy przypadek, w którym funkcjonariusz zwraca się o wydanie zaświadczenia żądanej treści należy rozpatrywać indywidualnie, przy uwzględnieniu przebiegu służby i charakteru realizowanych czynności, a tym samym nie sposób wypracować na tym gruncie utrwalonej praktyki, o której jest mowa w art. 8 § 2 k.p.a., co sprawia, że przepis ten nie mógł zostać naruszony w objętym kontrolą postępowaniu. Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – działając w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. – oddalił skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło