II SA/Wa 28/09

WyrokWSA w Warszawie2009-02-26

Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Iwona Dąbrowska, Andrzej Kołodziej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może stwierdzić nieważność rozkazu personalnego, który był już przedmiotem kontroli sądowej, a skarga na ten rozkaz została prawomocnie oddalona?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może stwierdzić nieważności rozkazu personalnego, który był już przedmiotem kontroli sądowej, a skarga na ten rozkaz została prawomocnie oddalona. Prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego, oddalające skargę na akt administracyjny, wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i organy państwowe, w tym organ administracji publicznej. Próba stwierdzenia nieważności takiego aktu jest niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu.
Stan faktyczny
Skarżąca T. B. wniosła o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] października 2005 r., którym odmówiono jej wypłaty uposażenia i innych świadczeń pieniężnych. Organ odmówił stwierdzenia nieważności, wskazując, że rozkaz ten był już przedmiotem kontroli sądowej, a skarga na niego została oddalona prawomocnym wyrokiem WSA. Po uchyleniu przez WSA i NSA wyroku WSA z 2008 r., sprawa wróciła do WSA w Warszawie, który rozpoznał skargę na rozkaz organu odmawiający stwierdzenia nieważności.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Andrzej Kołodziej, Protokolant Mateusz Rogala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2009 r. sprawy ze skargi T. B. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego nr [...] z [...] października 2005 r. odmawiającego wypłaty uposażenia oraz innych świadczeń pieniężnych - oddala skargę - Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego rozkazem personalnym z dnia [...] października 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy swój poprzedni rozkaz personalny z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...], którym odmówił T. B. wypłaty uposażenia oraz innych świadczeń pieniężnych wraz z odsetkami za okres od dnia [...] sierpnia 2002 r. do dnia [...] grudnia 2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 marca 2006r. sygn. akt II SA/Wa 13/06, oddalił skargę na wymieniony wyżej rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Skarżąca nie złożyła w tej sprawie skargi kasacyjnej. Pismem z dnia 18 czerwca 2007 r. T. B., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 157 § 2 kpa, wniosła o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] października 2005 r. nr [...]. Rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego odmówił stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty uposażenia oraz innych świadczeń pieniężnych za okres od dnia [...] sierpnia 2002 r. do dnia [...] grudnia 2002 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego rozkazem personalnym z dnia [...] października 2007 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej powoływany jako kpa), swój poprzedni rozkaz utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ podał, iż w sprawie niniejszej nie zachodzi żadna z przesłanek stwierdzenia nieważności zakwestionowanej decyzji. Podstawę prawną decyzji odmawiającej wypłaty funkcjonariuszowi uposażenia stanowił art. 121 ust. 3 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676), który przewiduje, że ,,prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie funkcjonariusza ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa". Organ zobowiązany był zatem do wypłaty tych należności i obowiązek ten w pełni wykonał. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego podkreślił, iż rozkaz personalny z dnia [...] października 2005 r. nr [...], był już przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 marca 2006 r. oddalił skargę T. B. na wskazany rozkaz. W tej sytuacji próby stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznanej już wcześniej przez Sąd, są w istocie niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie Sądu. Powyższą decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego T. B. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości i wydanie rozstrzygnięcia w sprawie wypłaty świadczeń pieniężnych zgodnie z wnioskiem z 18 czerwca 2007 r. W odpowiedzi na skargę Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 2178/07 uchylił zaskarżony rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz poprzedzający go rozkaz personalny z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...]. Na skutek skargi kasacyjnej złożonej przez Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, sprawę rozpoznał Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 28 listopada 2008 r. sygn. akt I OSK 879/08, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w sprawie dochodzonych przez skarżącą roszczeń finansowych decydujące znaczenie ma wyrok z dnia 7 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 13/06, którym WSA w Warszawie oddalił skargę T. B. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego dnia [...] października 2005 r. Powołane orzeczenie - wobec niewniesienia przysługującego od niego środka zaskarżenia - stało się formalnie prawomocne. Nabyło ono też przymiot prawomocności materialnej na podstawie art. 170 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W tej sytuacji niedopuszczalne było uchylenie przez Sąd I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa, nadzorczych decyzji Szefa ABW w sytuacji, gdy Sąd poprzednio prawomocnym wyrokiem oddalił wcześniejszą skargę na rozkaz personalny wydany w trybie zwykłym, nie dopatrując się w nim żadnych istotnych naruszeń prawa, w tym istnienia wad kwalifikowanych, obligujących go do stwierdzenia nieważności tego aktu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 190 zdanie pierwsze powołanej ustawy Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Z kolei moc wiążąca wyroku określona w art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oznacza, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. J. Kunicki, glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63). Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu, przy czym nie chodzi tu o orzeczenia wydawane przez Naczelny Sąd Administracyjny, ale również i Wojewódzki Sąd Administracyjny, o ile uzyskają one przymiot prawomocności. Nie jest też dla mocy wiążącej koniecznym sporządzenie uzasadnienia takiego orzeczenia. Ostateczny rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] października 2005 r. nr [...], którego stwierdzenia nieważności domagała się skarżąca, był przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 7 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 13/06 oddalił skargę. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, iż oddalenie prawomocne przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego (wyrok NSA z dnia 18 grudnia 1992 r., I SAB 63/92 powołany w B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2006, s. 726). Próba stwierdzenia nieważności decyzji, która była już przedmiotem kontroli sądowej, jest w istocie, w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego, niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu (wyrok NSA z 23 kwietnia 2001 r., II SA 517/00 (Lex nr 51228). W świetle powyższego Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego prawidłowo ustalił, że w sprawie brak jest podstaw do kwestionowania z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa rozkazu personalnego z dnia [...] października 2005 r. w sytuacji gdy rozkaz ten był poddany kontroli sądu administracyjnego, który oddalił skargę. W ocenie Sądu Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego dokonał właściwej analizy całości sprawy i prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło