II SA/Wa 280/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , Protokolant referent Magdalena Morawiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi K. K. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz związku poszczególnych schorzeń ze służbą wojskową oraz określenia inwalidztwa 1. uchyla zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej; 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] na rzecz skarżącego K. K. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi K. K. (dalej: "Skarżący") jest orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej: "CWKL", "Komisja II instancji") z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Z akt sprawy wynika, że kpr. K. K. (żołnierz zawodowy) w dniu [...] marca 2024 r. został skierowany przez Rektora Akademii [...] w W. do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w celu orzeczenia o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Orzeczeniem z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. (dalej: "RWKL", "Komisja I instancji") działając na podstawie art. 190 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 6 pkt 1 oraz ust. 10 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r., poz. 248), § 2 pkt 1, § 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, § 10 oraz § 11 ust. 1 i 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2024 r., poz. 466 ze zm.), dalej: "rozporządzenie MON z dnia 25 marca 2024 r.", określiła, że K. K. jest zdolny do zawodowej służby wojskowej (kategoria Z, zał. 1, grupa IV). RWKL rozpoznała u Skarżącego m.in.: przebyte urazy [...] (2022 r. i 2023 r.) z całkowitym uszkodzeniem [...] dwukrotnie ([...] kwietnia 2022 r. i [...] listopada 2023 r.) leczone [...] w trakcie rehabilitacji - § 77 pkt 6. Jednocześnie RWKL stwierdziła, że ww. schorzenie nie pozostaje w związku ze służbą wojskową. W uzasadnieniu orzeczenia RWKL wskazała, że stwierdzone schorzenie nie stanowi przeciwwskazania do pełnienia zawodowej służby wojskowej w grupie badanych IV obejmujących osoby ubiegające się o przyjęcie do zawodowej służby wojskowej. W wyniku rozpatrzenia odwołania Skarżącego od ww. orzeczenia CWKL orzeczeniem z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.), dalej: "k.p.a.", uchyliła zaskarżone orzeczenie RWKL i poleciła ponowne rozpatrzenie sprawy przez RWKL zakończone wydaniem nowego orzeczenia zgodnie ze stanem faktycznym i obowiązującymi przepisami orzeczniczymi. W uzasadnieniu CWKL wskazała, że Skarżący nie jest osobą ubiegającą się o przyjęcie do zawodowej służby wojskowej (jak stwierdziła RWKL w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia), lecz jest żołnierzem zawodowym zaliczonym do Grupy IV orzekanych. Rozpoznane w orzeczeniu schorzenie kwalifikowane do § 77 pkt 6 skutkuje w Grupie IV orzekanych kategorią Z/N, a zatem obowiązkiem komisji lekarskiej jest przedstawienie przesłanek przemawiających za podjęciem określonego rozstrzygnięcia. Komisja lekarska I instancji powinna ustalić, czy w sprawie wypadków, w wyniku których doszło do urazów skrętnych kolana prawego były prowadzone postępowania powypadkowe i czy zostały wydane kwalifikacje prawne będące podstawą do ustalenia związku ze służbą wojskową tego schorzenia. Ponadto RWKL powinna ponownie zlecić konsultację ortopedyczną z dokładną oceną stanu ogólnego oraz miejscowego i dopiero na tej podstawie powinna ustalić kategorię zdolności do zawodowej służby wojskowej żołnierza zawodowego oraz zaszeregowanie do określonej grupy inwalidztwa. Orzeczeniem z dnia [...] października 2024 r. nr [...], na podstawie art. 190 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 6 pkt 1 oraz ust. 10 ustawy o obronie Ojczyzny, § 2 pkt 1, § 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, § 10 oraz § 11 ust. 1 i 5 rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r., określiła, że K. K. jest zdolny do zawodowej służby wojskowej (kategoria Z, zał. 1, grupa IV). RWKL rozpoznała u Skarżącego: 1) przebyte urazy stawu kolanowego prawego (2022 r. i 2023 r.) z całkowitym uszkodzeniem więzadła krzyżowego przedniego, leczone artroskopowo z utrwaloną dysfunkcją stawu kolanowego, z deficytem zgięcia 1° bez cech niestabilności, ze zmianami przeciążeniowymi więzadła pobocznego bocznego oraz przerostem fałdu przyśrodkowego błony maziowej nieznacznie ograniczające sprawność ruchową - § 77 pkt 5; 2) nieznacznie podwyższone stężenie kreatyniny przy prawidłowym badaniu ogólnym moczu - § 48 pkt 8; 3) blizna po tonsillektomii - § 3 pkt 1; 4) podwyższona aktywność AST w surowicy krwi - § 44 pkt 6; 5) nieprawidłowa glikemia na czczo - § 54 pkt 3; 6) przebyta laserowa korekcja wzroku - § 14 pkt 1; 7) niepełna anomalia Kimmerlego odcinka szyjnego kręgosłupa - § 34 pkt 1; 8) blizna pośladka lewego nieupośledzająca sprawności ustroju - § 3 pkt 1. Jednocześnie RWKL stwierdziła, że ww. schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową. W uzasadnieniu orzeczenia RWKL wskazała, że stwierdzone schorzenie nie stanowi przeciwwskazania do pełnienia zawodowej służby wojskowej w grupie badanych IV obejmujących osoby ubiegające się o przyjęcie do zawodowej służby wojskowej. Zaznaczyła, że orzeczenie opracowano na podstawie dokumentacji diagnostyczno-leczniczej oraz aktualnych badań specjalistycznych. W wykonanym przedmiotowym badaniu ortopedycznym stwierdzono deficyt zgięcia w stawie kolanowym rzędu 1°. W wykonanym badaniu rezonansu magnetycznego z odchyleń opisano zmiany przeciążeniowe [...] oraz przerost [...]. Graft po rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego o prawidłowym obrazie w badaniu rezonansu magnetycznego. Całokształt obrazu wskazuje na niewielkie nasilenie zmian, obiektywnie brak podstaw do orzeczenia o niezdolności do zawodowej służby wojskowej, zachodzi nawet podstawa do zmiany kwalifikacji schorzenia do paragrafu 77 § 5, ponieważ nie występują zniekształcenia ani upośledzenie sprawności ruchowej w prawym stawie kolanowym. W odwołaniu od powyższego orzeczenia Skarżący wniósł o ponowną weryfikację jego stanu zdrowia oraz zmianę ww. orzeczenia i ustalenia niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu Skarżący zwrócił uwagę na zaświadczenie swojego lekarza prowadzącego z dnia [...] października 2024 r., z którego wynika, że pomimo prawidłowego obrazu rezonansu, nie odzyskał pełnej sprawności kolana. Zaznaczył, że w opinii prof. S. D. sporządzonej na potrzeby orzeczenia RWKL stwierdzono, że "w związku z przebytym urazem i leczeniem operacyjnym wystąpiła trwała dysfunkcja stawu kolanowego p. Upośledza sprawność ograniczając zdolność do czynności zawartych w pytaniu". Opinia ta została sporządzona w celu odpowiedzi na pytanie dotyczące zdolności Skarżącego do służby wojskowej, w tym do wymagań z nią związanych, tj. pełnej sprawności fizycznej - uczestniczenia w biegu na 3 km lub marszu w pełnym oporządzeniu. Wskazał również, że zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r. kategoria schorzenia wymieniona w § 77 pkt 6 daje możliwość orzeczenia o niezdolności do służby wojskowej, co powinno mieć miejsce w przypadku służby wojskowej łączącej się z wykonywaniem skoków spadochronowych, a właśnie w takiej formacji Skarżący służył do końca maja 2024 r. Orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchyliła w całości zaskarżone orzeczenie RWKL z dnia [...] października 2024 r. i wydała nowe, w którym rozpoznała u Skarżącego (przydział służbowy: AWL w W.; data powołania do czynnej służby wojskowej: [...] września 2021 r.) [...] 1° bez cech niestabilności, ze zmianami przeciążeniowymi [...] oraz przerostem [...] nieznacznie upośledzające sprawność ruchową wymagające kontynuacji leczenia rehabilitacyjnego - § 77 pkt 6; 2) nieznacznie podwyższone stężenie kreatyniny przy prawidłowym badaniu ogólnym moczu - § 48 pkt 8; 3) blizna po [...] - § 3 pkt 1; 4) podwyższona aktywność [...] w surowicy krwi - § 44 pkt 6; 5) nieprawidłowa glikemia na czczo - § 54 pkt 3; 6) przebyta laserowa korekcja wzroku - § 14 pkt 1; 7) niepełna anomalia [...] - § 34 pkt 1; 8) blizna [...] nieupośledzająca sprawności ustroju - § 3 pkt 1. CWKL określiła, że Skarżący jest zdolny do zawodowej służby wojskowej - kat. Z, Grupa IV. Jednocześnie stwierdziła, że rozpoznane schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową oraz że nie zalicza się Skarżącego do żadnej grupy inwalidztwa. W uzasadnieniu CWKL wskazała, że w postępowaniu przed RWKL, w dniu [...] września 2024 r., odbyła się konsultacja Kierownika Kliniki [...] w W. prof. dr hab. med. S. D. o następującej treści: "[...]/09/2024 Obrysy [...], obwody [...] P-58, L-59 cm. [...] - wyprost pełny, deficyt zgięcia 1° [...] wyprost i zgięcie w pełnym zakresie. Objawy [...]ujemne, w obu [...] obj. [...] i [...] nieobecne. Test na [...] , [...] ujemny. Staw [...]. Wskazana ocena [...] aktualnego". RWKL wystąpiła do konsultanta z dodatkowym zapytaniem, tj. czy orzekany jest zdolny do zawodowej służby wojskowej (z uwzględnieniem wymagań wobec żołnierza zawodowego takich jak pełna sprawność fizyczna, np. bieg na [...] km w trakcie egzaminu z WF, długi marsz w pełnym oporządzeniu o wadze 20-30 kg). W dniu [...] września 2024 r. konsultant stwierdził: "W związku z przebytym urazem operacyjnym wystąpiła trwała dysfunkcja [...] P. Upośledzenie sprawności ogranicza zdolności do czynności zawartych w pytaniu". W opisie [...] [...] z dnia [...] września 2024 r. stwierdzono: "Stan po rekonstrukcji [...] o zachowanej ciągłości i prawidłowym sygnale. Zmiany przeciążeniowe/odczynowe, pozabiegowe [...]. Przerost [...]. Poza tym struktury [...] w granicach normy". Ponadto RWKL zwróciła się do organu kierującego za pismem z dnia [...] sierpnia 2024 r. z zapytaniem, czy w sprawie orzekanego było wszczynane postępowanie powypadkowe w związku z urazami stawu kolanowego prawego. W odpowiedzi, w piśmie z dnia [...] sierpnia 2024 r. wskazano, iż w dokumentacji AWL, w tym w rejestrze wypadków żołnierzy, brak jest zapisów o zdarzeniu z udziałem Skarżącego. Zatem schorzenie powypadkowe pozostaje bez związku ze służbą wojskową. Uwzględniając powyższe CWKL stwierdziła przesłanki do weryfikacji rozpoznania i kwalifikacji orzeczniczej. Wskazała, że w ramach postępowania przed RWKL Skarżący został zbadany przez konsultanta z dorobkiem naukowym w dziedzinie traumatologii i ortopedii. Zatem kolejne badania specjalistyczne nie są konieczne. Badanie przedmiotowe nie wykazało znacznego upośledzenia sprawności ustroju. Staw kolanowy po kolejnym leczeniu operacyjnym rekonstrukcji [...] nie wykazuje obecnie cech niestabilności stawu, objawów łąkotkowych, obrysy stawu są prawidłowe, zakres ruchu z minimalnym deficytem zgięcia 1° z pełnym wyprostem. W badaniu [...] kolana prawego nie stwierdzono istotnych nieprawidłowości. Nie zachodzą zatem przesłanki do uznania Skarżącego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej w Grupie IV orzekanych. Zmianie wymagało rozpoznanie i kwalifikacja schorzenia powypadkowego z § 77 pkt 5 na § 77 pkt 6, dla którego prawodawca przewidział kategorię Z/N w zależności od stopnia upośledzenia sprawności ruchowej. Ponieważ stopień upośledzenia sprawności w obiektywnym badaniu ortopedycznym jest nieznaczny, postanowiono uznać Skarżącego za zdolnego do zawodowej służby wojskowej. Żołnierz zawodowy, w przypadku poczucia niepełnej sprawności i wynikających z tego powodu obaw, może wystąpić do dowódcy o skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej celem orzeczenia czasowych ulg w służbie, takich jak zwolnienie z egzaminu z WF, marszobiegów, zajęć w polu i poligonów. Kolejne badania psychologiczne i psychiatryczne nie są konieczne. Takie konsultacje odbyły się w dniu [...] kwietnia 2024 r. psycholog i psychiatra nie stwierdzili schorzeń w zakresie stanu psychicznego. CWKL zaznaczyła przy tym, że aktualny status Skarżącego - został zwolniony z zawodowej służby wojskowej - uprawnia go do wystąpienia do szefa wojskowego centrum rekrutacji właściwego do miejsca zamieszkania o skierowanie do rejonowej wojskowej komisji lekarskiej celem ustalenia zdolności do czynnej służby wojskowej, gdyż kwalifikacja schorzenia według § 77 pkt 6 skutkuje kategorią D w Grupie II orzekanych. Takie rozstrzygnięcie powinno być ustalone w odrębnym postępowaniu orzeczniczym. CWKL wskazała również, że biorąc pod uwagę art. 12 k.p.a., aby nie przedłużać postępowania orzeczniczego, postanowiła wydać niniejsze orzeczenie, w którym ustalono stosowną do aktualnego stanu zdrowia orzekanego oraz przedłożonej dokumentacji medycznej i badań lekarskich kategorię Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej, gdyż stwierdzone w pkt 8.1 rozpoznanie nie stanowi aktualnie bezwzględnego przeciwskazania do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Wszystkie stwierdzone schorzenia pozostają bez związku ze służbą wojskową, gdyż warunki służby wojskowej nie przyczyniły się do ich powstania lub ujawnienia. W skardze na powyższe orzeczenie CWKL z dnia [...] grudnia 2024 r. K. K., reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił naruszenie: - prawa materialnego polegające na błędnej wykładni § 77 pkt 6 Załącznika nr 1 rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r. polegające na przyjęciu, że niezdolność do służby wojskowej w związku z wymienionymi w tym punkcie objawami może być orzeczona w stosunku do osoby z następstwami przebytych urazów znacznie upośledzających sprawność ruchową, podczas gdy nie wynika to z treści tego przepisu, który pozostawia wybór kategorii do oceny orzecznika wynikającej z całokształtu zabranego materiału dowodowego, a nie wyłącznie stopnia upośledzenia ruchowego, - art. 190 ust. 1 i 10 ustawy o obronie Ojczyzny w związku z § 77 pkt 6 Załącznika nr 1 rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r. poprzez błędną subsumpcję i uznanie, że w związku z niewielkim upośledzeniem ruchowym stawu kolanowego Skarżący jest zdolny do czynnej służby wojskowej, podczas gdy z materiału dowodowego, a w szczególności z konsultacji specjalistycznej wykonanej w dniu 25 września 2024 r. przez Kierownika Kliniki [...] w W. - prof. dr hab. S. D. oraz aktualnego zaświadczenia lek. med. S. K. z dnia [...] października 2024 r. wynika, że Skarżący jest niezdolny do tej służby, - art. 77 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów z dokumentów, a w szczególności konsultacji specjalistycznej wykonanej w dniu [...] września 2024 r. przez Kierownika Kliniki [...] w W. prof. dr hab. S. D. oraz aktualnego zaświadczenia lek. med. S. K. z dnia [...] października 2024 r. skutkujące przyjęciem, że dokumenty te nie stoją na przeszkodzie ustalenia zdolności do służby wojskowej Skarżącego, - art. 11 § 3 zd. 2 rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r. oraz art. 140 k.p.a. w związku z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków, które znalazły się w odwołaniu z dnia [...] października 2024 r. w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego o: dodatkowe badania lekarskie z zakresu chirurgii urazowej i ortopedii oraz badania psychologiczne Skarżącego (względnie psychiatryczne), - art. 86 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania Skarżącego w sytuacji, gdy zgłaszał on w odwołaniu od orzeczenia RWKL fakt, że z przebytymi urazami wiąże się dla niego także cierpienie psychiczne, a każdy podejmowany ponadnormatywny wysiłek fizyczny oznacza dodatkowy ból i opuchnięcie [...] , - art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie Skarżącemu prawa do czynnego udziału na każdym etapie postępowania administracyjnego poprzez uniemożliwienie mu ustosunkowania się do zebranych dowodów i materiałów, - art. 107 § 3 k.p.a. wynikające z braku wyjaśnienia w uzasadnieniu orzeczenia czy, w jakiej części i dlaczego organ odmówił wiarygodności dokumentów: konsultacji specjalistycznej wykonanej w dniu [...] września 2024 r. przez Kierownika Kliniki [...] w W. prof. dr hab. S. D. (a precyzyjniej - jej ostatniej części) oraz aktualnego zaświadczenia lek. med. S. K. z dnia [...] października 2024 r. W związku z powyższymi zarzutami Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, zasądzenie od CWKL na rzecz Skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz dopuszczenie dodatkowych dowodów w postaci: - opinii prywatnej sporządzonej przez dr R. W. w ramach Instytutu Badań i Ekspertyz Sądowych w [...] z dnia [...] listopada 2024 r. na okoliczność postępującego procesu zwyrodnieniowego stanu kolanowego Skarżącego oraz ryzyka związanego z ponadnormatywnym obciążaniem tego stawu, - przesłuchania Skarżącego na fakt aktualnego stanu zdrowia, możliwości i skutków podejmowanej aktywności fizycznej, a także występujących u niego obaw związanych z wymienionymi czynnościami, - opinii biegłego sądowego z zakresu chirurgii urazowej i ortopedii, a także z zakresu psychologii na okoliczność zdolności Skarżącego do pełnienia służby wojskowej, postępującego procesu zwyrodnieniowego stanu kolanowego Skarżącego oraz ryzyka związanego z ponadnormatywnym obciążaniem tego stawu, a także występowania lęków związanych z podejmowaniem aktywności fizycznej. W motywach skargi podniesiono, że z brzmienia § 77 pkt 6 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r. nie wynika aby orzeczenie o zdolności lub niezdolności do służby wojskowej było uzależnione od stopnia upośledzenia ruchowego. Przeciwnie, regulacja ta daje organowi pełną swobodę do oceny danego przypadku, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy. Zatem dla samej możliwości orzeczenia zdolności do służby wojskowej w ramach § 77 pkt 6 załącznika nr 1 do rozporządzenia nie ma znaczenia to, czy upośledzenie ruchowe jest znaczne czy nieznaczne. Nadto Skarżący odwołał się do wyniku konsultacji medycznej wykonanej w dniu 25 września 2024 r. przez prof. dr hab. S. D., z której wynika, że jest on niezdolny do służby wojskowej z uwagi na trwałą dysfunkcję prawego [...] . Konkluzja ta, zdaniem Skarżącego, koreluje z zaświadczeniem sporządzonym w dniu [...] października 2024 r. przez lek. med. S. K.. Z dokumentu tego wynika, że mimo upływu czasu i długotrwałego leczenia pacjent nie uzyskał pełnej sprawności [...] mimo prawidłowego wyniku badania [...] . Samo badanie rezonansem magnetycznym, nie stwierdzające poważnych zaburzeń w pracy [...], nie oznacza, że Skarżący jest zdolny do podjęcia służby wojskowej. Nie bez znaczenia jest także fakt zgłaszanych przez Skarżącego obaw przed podejmowaniem jakiegokolwiek większego wysiłku fizycznego z uwagi na możliwość kolejnego urazu, który mógłby oznaczać definitywną utratę zdrowia. Poza tym nawet niewielki wysiłek oznacza dla Skarżącego puchnięcie [...] i ból. Skarżący wskazał również na treść prywatnej opinii z dnia [...] listopada 2024 r. opracowanej przez dr R. W. z Instytutu Badań i Ekspertyz Sądowych w [...], który stwierdził: "początkowo słabo zaznaczona dysfunkcja stawu z czasem ulega nasileniu. Zmienność przebiegu procesu degeneracji jest uwarunkowano szeregiem zmiennych związanych z daną osobą, wiekiem, płcią, aktywnością fizyczną, siłą mięśni oraz ponownymi urazami. Po 10 do 20 latach od diagnozy średnio 50% osób ze zdiagnozowanym zerwaniem [...] przedniego lub [...] ma chorobę zwyrodnieniową [...] z towarzyszącym bólem i upośledzeniem czynnościowym (...)". W świetle powyższego, zdaniem Skarżącego, Komisja lekarska powinna wziąć pod uwagę ryzyko związane z odbywaniem służby wojskowej. Po dwukrotnym urazie kolana możliwość odnowienia tej samej kontuzji jest bardzo wysoka. Zatem narażenie na trwałą utratę zdrowia przez Skarżącego jawi się jako zupełnie nieuzasadnione i naruszające poczucie słuszności i sprawiedliwości. Fakt, że obraz kolana wynikający z rezonansu magnetycznego jest ogólnie prawidłowy, nie powinien abstrahować od przewidywań dotyczących szans na całkowite wyleczenie, ryzyka związanego ze zwyrodnieniem stawu, czy ryzyka związanego z ponownym urazem. Końcowo Skarżący wskazał, że z kategorią N wiąże się zarówno trwała, jak i czasowa niezdolność do służby wojskowej. Zatem twierdzenie CWKL, że rozwiązaniem dla Skarżącego jest wnioskowanie o przyznanie czasowych ulg w służbie, sprzeczne jest z treścią przepisu ustawy. Jeżeli organ ustalił, że na moment orzekania nie może zostać orzeczona zdolność do służby wojskowej, to nawet w przypadku przemijającego charakteru takiej niezdolności, orzeczenie powinno odzwierciedlać aktualny stan faktyczny. W odpowiedzi na skargę CWKL wniosła o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Z treści skargi wynika, że przedmiotem zaskarżenia jest orzeczenie CWKL z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w całości, tj. zarówno w zakresie określenia kategorii zdolności Skarżącego do służby wojskowej, jak i związku poszczególnych schorzeń ze służbą oraz określenia inwalidztwa. Wskazać w związku z tym należy, że skarga w części dotyczącej określenia (braku określenia) związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową oraz inwalidztwa jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia w tym zakresie nie należy bowiem do właściwości sądu administracyjnego. Wskazać należy, że wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04, publ. CBOSA). Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej. Drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające związek schorzeń danej osoby ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego oraz inwalidztwa. Podstawę takich orzeczeń stanowią m.in. przepisy ustawy z dnia 11 marca 2022 r . o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r., poz. 248 ze zm.), ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2023 r., poz. 1100 ze zm.), ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 2024 r., poz. 242 ze zm.). Orzeczenia te poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są nie przez wojskowe komisje lekarskie, lecz przez inne organy (wojskowy organ emerytalny lub ZUS). Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają charakter orzeczenia wstępnego jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W świetle powyższego sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku (tu: braku związku) schorzenia ze służbą wojskową oraz określenia inwalidztwa (por. uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, publik. OSNP 2000/5/167; postanowienie Składu Siedmiu Sędziów NSA z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100, publ. ONSA 2001/2/47; wyroki NSA: z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04; z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2227/11; CBOSA). Z tych przyczyn Sąd za niedopuszczalną uznał skargę na orzeczenie CWKL z dnia [...] grudnia 2024 r. w części dotyczącej związku poszczególnych chorób i ułomności ze służbą wojskową oraz określenia inwalidztwa (punkt 10 i 11 orzeczenia RWKL). Uznając natomiast za dopuszczalną skargę na ww. orzeczenie w części dotyczącej zdolności do zawodowej służby wojskowej, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Ustalony przez CWKL stan faktyczny sprawy w kontekście mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa nie uprawniał bowiem do zakwalifikowania Skarżącego jako w pełni zdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Podkreślić należy, że materia orzekania w przedmiocie zdolności do służby wojskowej w ramach tego konkretnego przypadku, swą podstawę znajduje w ustawie z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny. Zgodnie z art. 87 ust. 1 zdanie pierwsze ww. ustawy wojskowe komisje lekarskie wydają orzeczenie o zdolności danej osoby do służby wojskowej na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w przypadku potrzeby również obserwacji szpitalnej. Szczegółowe natomiast uregulowania tej materii, wskutek delegacji ustawowej zawartej w art. 87 ust. 3 ustawy, znalazło swe odzwierciedlenie w rozporządzeniu MON z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybie postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Jak wynika z § 9 ust. 1 rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r. wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu wymaganych badań oraz po zgromadzeniu wymaganej dokumentacji, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia przedłożenia wyników tych badań i konsultacji wojskowej komisji lekarskiej. Zakres badań wykonywanych w ramach orzekania o zdolności do poszczególnych rodzajów służby wojskowej, określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia, obejmuje: wywiad lekarski, badanie przedmiotowe, konsultacje specjalistyczne oraz badania diagnostyczne. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej zawiera: 1) nazwisko i imię, 2) numer PESEL, 3) stopień wojskowy, 4) przydział służbowy/nazwę stanowiska, 5) datę powołania do służby wojskowej; 6) nazwę wojskowego centrum rekrutacji powołującego do służby wojskowej, 7) skład komisji orzekającej, 8) rozpoznanie, 9) ustalenie kategorii zdolności do służby wojskowej wraz z uzasadnieniem, 10) w razie stwierdzenia chorób i ułomności - określenie ich związku lub braku związku z czynną służbą wojskową, 11) określenie inwalidztwa, 12) podpisy członków komisji, którzy wydali orzeczenie (§ 10 ust. 1 rozporządzenia). Wojskowa komisja lekarska orzeka w składzie dwóch lekarzy, z wyłączeniem sytuacji, gdy działa jednoosobowo. Przewodniczącego składu orzekającego wyznacza przewodniczący wojskowej komisji lekarskiej. Decydujący głos ma przewodniczący składu orzekającego (§ 11 ust. 1 rozporządzenia). Wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia rozpatruje odwołanie w składzie trzech lekarzy. Wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne, badania psychologiczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, jeżeli wyraża on na to zgodę, a ponadto przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie. Wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia orzeka w sprawie odwołania większością głosów składu orzekającego (§ 12 ust. 1 - 3 rozporządzenia). Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich realizowana przez sąd administracyjny jest znacznie ograniczona, albowiem co do zasady sprowadza się wyłącznie do weryfikacji prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia orzekanego, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja była zgodna z przepisami określającymi zasady orzekania o zdolności do służby oraz tryb postępowania komisji lekarskich w tych sprawach (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 1650/17; wyrok NSA z dnia 19 lutego 2025 r., sygn. akt III OSK 7567/21; CBOSA). Powoduje to, że motywy wojskowej komisji lekarskiej zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego jak i jego oceny prawnej powinny zostać przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia spełniającym wymogi art. 107 § 3 k.p.a., aby zarówno orzekany, jak i sąd administracyjny, mogli poznać drogę dochodzenia przez organ do rozstrzygnięcia. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia CWKL w zakresie dotyczącym ustalenia zdolności Skarżącego do zawodowej służby wojskowej nie spełnia wymogów określonych w ww. przepisie. CWKL, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchyliła w całości zaskarżone orzeczenie RWKL z dnia 2 października 2024 r. i wydała nowe rozpoznając u Skarżącego (punkt 8.1.) zespół bólowy pourazowy po przebytym dwukrotnie urazie [...] z całkowitym uszkodzeniem [...] leczone [...] rekonstrukcją [...] oraz wtórnym uszkodzeniem implantu ponownie leczonym operacyjnie z utrwaloną dysfunkcją [...], z nieznacznym deficytem zgięcia ok. 1° bez cech niestabilności, ze zmianami przeciążeniowymi [...] pobocznego [...] oraz przerostem [...] nieznacznie upośledzające sprawność ruchową wymagające kontynuacji leczenia rehabilitacyjnego. Schorzenie to zostało przyporządkowane do § 77 pkt 6 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r., który obejmuje następstwa przebytych urazów stawów bez zniekształceń oraz przewlekłe zapalenie tkanki łącznej rozlane i okołostawowe upośledzające lub znacznie upośledzające sprawność ruchową, zaś Skarżący w związku z ww. rozpoznaniem został zakwalifikowany do kategorii Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej (Grupa IV - żołnierze zawodowi). Podkreślić należy, że § 77 pkt 6 załącznika nr 1 do rozporządzenia przewiduje możliwość kwalifikacji zarówno do kategorii Z jak i N (Z/N) wskazując w objaśnieniach szczegółowych, które mają charakter normatywny, iż do § 77 pkt 6 należy kwalifikować następstwa przebytych uszkodzeń wewnątrzstawowych (więzadeł, łąkotek) powodujące niestabilność, ograniczenie [...] i upośledzenie sprawności dynamicznej oraz [...]- potwierdzone w badaniach USG, MRI, CT lub RTG. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia CWKL stwierdziła, że dla schorzenia określonego w § 77 pkt 6 załącznika nr 1 do rozporządzenia prawodawca "przewidział kategorię Z/N w zależności od stopnia upośledzenia sprawności ruchowej. Ponieważ stopień upośledzenia sprawności w obiektywnym badaniu ortopedycznym jest nieznaczny, postanowiono uznać orzekanego za zdolnego do zawodowej służby wojskowej". W ocenie Sądu powyższe stanowisko pozostaje niespójne względem stanowiska wyrażonego przez prof. dr hab. S. D. Kierownika Kliniki [...] w W. w tzw. "ponownej konsultacji ortopedycznej z wynikiem MR" z dnia [...]września 2024 r. Mianowicie, na pytanie czy orzekany jest zdolny do zawodowej służby wojskowej (z uwzględnieniem wymagań wobec żołnierza zawodowego takich jak pełna sprawność fizyczna, np. bieg z WF, długi marsz w pełnym oporządzeniu o wadzie 20-30 kg)", konsultant stwierdził, że: "W związku z przebytym urazem i leczeniem operacyjnym wystąpiła trwała dysfunkcja stawu [...]. Upośledzenie sprawności ograniczające zdolność do czynności zawartych w pytaniu". CWKL w istocie nie odniosła się do ww. stanowiska konsultanta. Nie wyjaśniła w sposób przekonujący z jakich względów uznała, że pomimo "trwałej dysfunkcji [...]" i de facto braku możliwości wykonywania zadań (w zakresie aktywności fizycznej) właściwych dla zawodowej służby wojskowej, stopień upośledzenia sprawności u Skarżącego jest "nieznaczny", a w konsekwencji Skarżący jest zdolny do zawodowej służby wojskowej. CWKL pominęła przy tym fakt, że Skarżący pełnił służbę w oddziale aeromobilnym, w którym wojskowa służba łączy się z m.in. z wykonywaniem skoków spadochronowych, a ta okoliczność, mając na względzie doznane przez Skarżącego urazy, powinna być szczególnie wnikliwie rozważona przez CWKL. Z § 77 pkt 6 załącznika nr 1 do rozporządzenia wynika, że do tej jednostki należy kwalifikować następstwa wymienionych schorzeń upośledzające lub znacznie upośledzające sprawność ruchową. Przepis ten nie precyzuje kryteriów kwalifikacji następstwa schorzenia jako "upośledzającego" bądź "znacznie upośledzającego" sprawność ruchową. Nie pozwala też przyjąć, że następstwo "upośledzające" należy kwalifikować wyłącznie do kategorii Z, a "znacznie upośledzające" sprawność ruchową wyłącznie do kategorii N. Treść § 77 pkt 6 wskazuje, że każdy przypadek należy traktować indywidualnie, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy a także specyfiki służby wojskowej - w tym wypadku zawodowej służby wojskowej, w stosunku do której wymagania stawiane orzekanemu są zaostrzone, a ryzyko doznania urazu - w następstwie dwóch urazów kolana prawego (w 2022 r. i 2023 r.) oraz dwóch zabiegów operacyjnych - dużo większe. Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie wynika, aby okoliczności te CWKL wzięła pod uwagę podejmując rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. CWKL w dalszej części uzasadnienia stwierdziła, że "żołnierz zawodowy w przypadku poczucia niepełnej sprawności i wynikających z tego powodu obaw, może wystąpić do dowódcy o skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej celem orzeczenia czasowych ulg w służbie, takich jak zwolnienie z egzaminu WF, marszobiegów, zajęć w polu i poligonów". Odnosząc się do powyższego zauważyć należy, że CWKL wskazała na subiektywne w tym wypadku "poczucie niepełnej sprawności" Skarżącego, podczas gdy trwała dysfunkcja stawu kolanowego została stwierdzona w toku postępowania orzeczniczego jako okoliczność obiektywna i znalazła odzwierciedlenie w wyniku konsultacji specjalistycznej z dnia [...] września 2025 r. Ponadto wskazując na możliwość wystąpienia przez Skarżącego do dowódcy jednostki wojskowej o skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej celem orzeczenia czasowych ulg w służbie CWKL pominęła w istocie okoliczność, że Skarżący od maja 2024 r. pozostaje poza służbą wojskową. Z akt sprawy wynika bowiem, że Skarżący został skreślony z listy studentów Akademii [...] w W. w dniu [...] maja 2024 r., a w konsekwencji - z mocy prawa - zwolniony z zawodowej służby wojskowej. Zgodnie bowiem z art. 95 ust. 8 ustawy o obronie Ojczyzny, jeżeli żołnierz pełniący zawodową służbę wojskową w trakcie kształcenia w uczelni wojskowej nie ukończy nauki w uczelni wojskowej, szkole podoficerskiej, centrum lub ośrodku szkolenia, zostaje z mocy prawa zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem skreślenia z ewidencji tej uczelni, szkoły, centrum lub ośrodka, o ile nie wyrazi chęci dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej. CWKL odwołała się zatem do okoliczności (wystąpienie do dowódcy jednostki wojskowej), które nie mogą mieć miejsca z racji na aktualny status Skarżącego. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia w tym zakresie jest błędne, bowiem nie odnosi się do okoliczności faktycznych istniejących w dacie jego wydania. Niezrozumiała jest, w ocenie Sądu, argumentacja zaskarżonego orzeczenia, w której CWKL odwołuje się do celowości wydania zaskarżonego orzeczenia z punktu widzenia realizacji zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 12 k.p.a. i jednocześnie wskazuje na możliwość wystąpienia przez Skarżącego do właściwego szefa wojskowego centrum rekrutacji o skierowanie do rejonowej wojskowej komisji lekarskiej celem ustalenia zdolności do czynnej służby wojskowej dostrzegając, że kwalifikacja schorzenia według § 77 pkt 6 załącznika nr 1 do rozporządzenia skutkuje kategorią D w grupie II orzekanych (żołnierzy rezerwy), co oznacza niezdolność do służby. Stanowisko CWKL może prowadzić do wniosku, że Skarżący legitymowałby się dwoma orzeczeniami o zdolności do służby: orzeczeniem o zdolności do zawodowej służby wojskowej z kategorią Z - zdolny do służby oraz orzeczeniem o zdolności do czynnej służby wojskowej z kategorią D - niezdolny do służby. Również w tym kontekście stwierdzenie CWKL, że rozpoznanie z punktu 8.1 zaskarżonego orzeczenia nie stanowi aktualnie "bezwzględnego przeciwwskazania do pełnienia zawodowej służby wojskowej" budzi uzasadnione wątpliwości. Wątpliwości te wynikają z niedostatków uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia oraz braku spójności przedstawionej w nim argumentacji. Wobec powyższego Sąd stwierdził przesłanki do uchylenia zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej zdolności do zawodowej służby wojskowej. Orzekając ponownie w sprawie CWKL uwzględni powyższą ocenę prawną. Ponownie rozpatrzy sprawę w jej całokształcie, ewentualnie uzupełni zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a ponadto wyczerpująco odniesienie się do wszystkich zarzutów i argumentów podniesionych w odwołaniu do orzeczenia RWKL z dnia [...] października 2024 r. Końcowo Sąd zauważa, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W świetle ww. przepisu przed sądem administracyjnym dopuszczalne jest prowadzenie dowodów wyłącznie z dokumentów i to w ograniczonym zakresie oraz w szczególnych warunkach, a jego celem jest wyjaśnienie istotnych wątpliwości co do zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Uwzględniając powyższe Sąd oddalił wnioski dowodowe Skarżącego złożone w skardze stwierdzając dodatkowo, że przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie daje podstaw do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego, ani z przesłuchania strony skarżącej na okoliczność aktualnego stanu zdrowia. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Sąd odrzucił skargę w pozostałym zakresie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jak w punkcie 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącego w stawce minimalnej wraz z opłatą sądową od pełnomocnictwa, Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., jak w punkcie 3 sentencji wyroku.