II SA/Wa 2927/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 lutego 2022 r. sprawy ze skargi P. P. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby uchyla zaskarżone orzeczenie. Przedmiotem skargi jest orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej: "CKL", "Komisja II instancji") z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zdolności P. P. (dalej: "orzekany", "skarżący") do służby w Policji. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] skierował P. P. na badanie przez Rejonową Komisję Lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej: "RKL", "Komisja I instancji"), w celu ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby. [...] RKL w [...], orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2021r. nr [...] działając na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 398 ze zm.), dalej: "ustawa o komisjach lekarskich" oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018, poz. 2035.), dalej: "rozporządzenie MSWiA z dnia 11 października 2018 r.", orzekła, że skarżący jest niezdolny do służby w Policji - kategoria N. W punkcie 12 (Część A) orzeczenia RKL rozpoznała u skarżącego: całkowity brak rozróżniania barw - § 10 p. 2 (kol. 4, lit. N). Wskazała, iż niezdolność kandydata do służby w Policji uznano w następstwie przeprowadzonego z urzędu komisyjnego badania lekarskiego na podstawie art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy o komisjach lekarskich. Pismem z dnia [...] maja 2021 r. orzekany wniósł odwołanie od powyższego orzeczenia kwestionując dokonane rozpoznanie oraz kategorię zdolności do służby. CKL powołanym na wstępie orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...], powołując w podstawie prawnej art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o komisjach lekarskich, utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu Komisja II instancji wskazała, że całkowity brak rozróżniania barw - daltonizm, rozpoznany przez specjalistę chorób oczu, dyskwalifikuje kandydata przy ubieganiu się o służbę w Policji, w innych służbach mundurowych, a także w pracy poza służbą w MSWiA. Stwierdziła również, że wobec wnikliwej analizy dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej dokonanej przez Komisję I instancji, brak jest podstaw do kwestionowania stanowiska przedstawionego w zaskarżonym orzeczeniu co do niezdolności kandydata do służby. Pismem z dnia 19 lipca 2021 r. P. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie CKL z dnia [...] czerwca 2021 r. zarzucając, iż Komisja II instancji nie uwzględniła opinii lekarskiej niezależnego lekarza okulisty, który przeprowadził badanie skarżącego, a która to opinia nie dyskwalifikuje go jako kandydata do służby w Policji. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że CKL nienależycie przeanalizowała dokumentację medyczną dostarczoną przez RKL, która zawierała orzeczenie lekarskie niezależnego lekarza okulisty sprzeczne z opinią lekarza wystawioną w trakcie badania przed RKL. W celu wyjaśnienia wszelkich wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego CKL powinna przeprowadzić dodatkowe badania lekarskie, czego jednak nie uczyniła. W celu uprawdopodobnienia swego stanu zdrowia skarżący załączył do skargi kopię książeczki wojskowej, w której zawarto informacje o braku przeszkód zdrowotnych do pełnienia służby wojskowej. Wskazał, że rzekomy całkowity brak rozróżniania barw stwierdzony przez RKL nie jest ułomnością nabytą w czasie życia, a wynika z predyspozycji genetycznych, jest więc ułomnością wrodzoną. Gdyby zatem przyjąć, że skarżący jest całkowitym daltonistą wówczas wojskowa komisja lekarska nie stwierdziłaby zdolności do służby wojskowej. W odpowiedzi na skargę CKL wniosła o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonym orzeczeniu. W piśmie procesowym z dnia 5 września 2021 r. skarżący podniósł, że dokumentacja medyczna zawierała - dostarczoną przez niego - opinię niezależnego lekarza okulisty, sprzeczną z opinią lekarza RKL w [...]. Opinia niezależnego lekarza okulisty nie wykluczała skarżącego jako niezdolnego do służby w Policji. W związku z istnieniem dwóch sprzecznych opinii lekarskich skarżący liczył na wezwanie przez komisję lekarską w celu przeprowadzenia dodatkowych badań i wyjaśnienia wątpliwości co do stanu jego zdrowia. Zarówno RKL jak i CKL nie przeprowadziła jednak dodatkowych badań przekreślając szanse skarżącego na przyjęcie do służby w Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Kontrola ta jest dokonywana według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Podstawę orzekania przez CKL w przedmiocie zdolności skarżącego do służby w Policji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2020r., poz. 398 ze zm.). Natomiast wykaz chorób i ułomności wraz z kategoriami do służby został zawarty w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji (...), (Dz. U. poz. 2035). Zgodnie z art. 5 ust. 1 ww. ustawy zdolność fizyczną i psychiczną kandydata do służby w Policji ustala się przez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdolności do służby: 1) kategoria Z - "zdolny do służby", co oznacza, że jego stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby; 2) kategoria N - "niezdolny do służby", co oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które uniemożliwiają mu pełnienie służby. Stosownie do art. 32 ust. 1 i 2 ww. ustawy, rejonowa komisja lekarska przeprowadza badanie lekarskie kandydata do służby i sporządza protokół badania, który zawiera wyszczególnienie wszystkich chorób i ułomności, także tych, które nie obniżają zdolności do służby. Komisja lekarska może skierować osobę badaną na badanie specjalistyczne, psychologiczne oraz zlecić wykonanie badań dodatkowych w wyznaczonym terminie. Komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia (art. 33 ust. 1 ustawy). W myśl art. 38 ust. 1 ww. ustawy, rejonowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i zebraniu niezbędnych dokumentów, w tym dokumentacji medycznej. Orzeczenie zawiera rozpoznanie lekarskie w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3. Orzeczenia, które ustalają trwałą lub całkowitą niezdolność do służby uzasadnia się szczegółowo (art. 39 ust. 1 i ust. 5 pkt 1 ustawy). Stosownie do art. 42 ust. 1 i art. 43 ust. 1 ww. ustawy, od orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej osobie badanej lub podmiotowi kierującemu tę osobę do rejonowej komisji lekarskiej przysługuje odwołanie do Centralnej Komisji Lekarskiej w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Zgodnie z art. 47 ust. 1 ww. ustawy, CKL po rozpatrzeniu odwołania: (1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo (2) uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo (3) uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską. CKL nie może wydać nowego orzeczenia na niekorzyść osoby badanej, chyba że zaskarżone orzeczenie jest sprzeczne z prawem lub zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych (ust. 2). Do postępowania odwoławczego prowadzonego przez CKL stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed rejonowymi komisjami lekarskimi (ust. 3). Z powyższego wynika, że przepisy ustawy o komisjach lekarskich regulują pewne kwestie proceduralne odmiennie od rozwiązań przyjętych w procedurze określonej w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jednakże stosownie do art. 4 ww. ustawy, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, stosuje się przepisy k.p.a. Podkreślić w tym miejscu należy, że Sąd administracyjny kontrolując orzeczenie komisji lekarskiej nie ocenia kwestii medycznych (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1365/17; z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 654/14; publ. CBOSA). Sąd nie jest więc uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania prowadzącego do ustalenia kategorii zdolności funkcjonariusza do służby. Innymi słowy nie może badać prawidłowości samej diagnozy, ani oceniać metod stosowanych przez lekarzy w celu jej postawienia. Kontrola orzeczenia komisji lekarskiej przez sąd administracyjny ma zatem charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do badania tego aktu pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach regulujących te kwestie, a ponadto czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby. Innymi słowy, chodzi tu o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w przepisach ww. ustawy o komisjach lekarskich oraz rozporządzenia MSWiA z dnia 11 października 2018 r. Z akt sprawy wynika, że [...] RKL w [...], w wyniku przeprowadzonych badań, rozpoznała u skarżącego całkowity brak rozróżniania barw i dokonała kwalifikacji tego schorzenia w oparciu o § 10 pkt 2 załącznika do rozporządzenia MSWiA z dnia 11 października 2018 r. "Wykaz chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia, o zdolności lub niezdolności kandydata do służby w Policji (...)" uznając, że skarżący jest niezdolny do służby w Policji (kategoria "N"). Stanowisko to zaakceptowała CKL utrzymując w mocy zaskarżone orzeczenie. Skarżący natomiast podnosił w skardze, że CKL nie uwzględniła opinii niezależnego lekarza okulisty, który przeprowadził badanie skarżącego, a która to opinia nie dyskwalifikuje go jako kandydata do służby w Policji. Co więcej, CKL nie przeprowadziła żadnych badań dodatkowych, w celu wyeliminowania wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego, a w konsekwencji co do prawidłowości dokonanej kwalifikacji schorzenia i określenia kategorii do służby. W ocenie Sądu podnoszone wobec CKL zarzuty są trafne. W istocie bowiem dokumentacja medyczna zgromadzona w postępowaniu przed Komisją I instancji zawiera dwie rozbieżne opinie lekarzy okulistów: opinię z dnia [...] marca 2021 r. sporządzoną przez specjalistę chorób oczu R. A. w ramach badań zleconych przez Komisję I instancji, w której rozpoznano u skarżącego "całkowity daltonizm" (k. 3 verte akt admin.) oraz opinię z dnia [...] marca 2021 r. sporządzoną przez specjalistę chorób oczu M. P., w której stwierdzono "nieznaczne upośledzenie rozpoznawania barw; na lampie [...] - rozpoznaje" (k. 5 akt admin.). Co istotne, na powyższe zwrócił uwagę specjalista medycyny pracy K. S. stwierdzając "sprzeczność badań okulistycznych"; "do decyzji Komisji" (k. 3 akt admin.). Do rozbieżności w ww. opiniach nie odniosły się orzekające w sprawie Komisje lekarskie, co stanowi o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 39 ust. 5 pkt 1 ustawy o komisjach lekarskich. Ma to tym większe znaczenie, że nieznaczne upośledzenie rozróżniania barw (zachowane rozróżnianie barw podstawowych) należy kwalifikować do § 10 pkt 1 załącznika do rozporządzenia MSWiA z dnia 11 października 2018 r., któremu w przypadku kandydata do służby w Policji odpowiada kategoria Z/N (zdolny/niezdolny), z wyłączeniem kandydatów do służby w Straży Granicznej, których należy kwalifikować jako niezdolnych (co wynika z objaśnień szczegółowych do § 10 pkt 1). Natomiast znaczne upośledzenie rozróżniania barw oraz całkowity brak rozróżniania barw należy kwalifikować do § 10 pkt 2 załącznika do rozporządzenia MSWiA z dnia 11 października 2018 r., któremu w przypadku kandydata do służby w Policji odpowiada kategoria N (niezdolny). W świetle powyższego obowiązkiem Komisji lekarskiej było wyjaśnienie w uzasadnieniu orzeczenia z jakich względów oparła swoje rozstrzygnięcie w całości na opinii lekarskiej z dnia [...] marca 2021 r., a pominęła całkowicie opinię z dnia [...] marca 2021 r. zwłaszcza, że kwalifikacja schorzenia do § 10 pkt 1 bądź § 10 pkt 2 załącznika do rozporządzenia MSWiA z dnia 11 października 2018 r. wiąże się z możliwością odmiennego określenia kategorii do służby (odpowiednio kategoria Z/N i N). Zaniechanie jakiegokolwiek wyjaśnienia tej kwestii, jak również zaniechanie przeprowadzenia badań dodatkowych na etapie postępowania odwoławczego, skutkowało uchyleniem zaskarżonego orzeczenia. Jak już wyżej zaznaczono, nie jest rzeczą Sądu dokonywanie oceny zagadnień medycznych. To na Komisji lekarskiej spoczywa obowiązek oceny całej dokumentacji medycznej i przekonujące wyjaśnienie podjętej decyzji w zakresie rozpoznania, kwalifikacji do odpowiedniej pozycji załącznika do ww. rozporządzenia oraz określenia kategorii zdolności do służby. Obowiązkiem Komisji jest również ustosunkowanie się do argumentów orzekanego co do istniejących rozbieżności w materiale dowodowym, które - jak w niniejszej sprawie - mogą rzutować na kwalifikację schorzenia, a w konsekwencji na określenie kategorii do służby. Rozpoznając sprawę ponownie CKL uwzględni dokonaną ocenę prawną. Ustosunkuje się do zarzutów skarżącego i wyjaśni swoje stanowisko w świetle ww. opinii lekarskich. W razie potrzeby przeprowadzi badania dodatkowe. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.