II SA/Wa 3150/21
WyrokWSA w Warszawie2021-12-03
Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Ewa Kwiecińska, Tomasz Szmydt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy tzw. „trzynasta emerytura” powinna być uwzględniana przy ustalaniu dochodu osoby ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że tzw. „trzynasta emerytura” stanowi realne przysporzenie dla wnioskodawcy i powinna być zaliczana do dochodu przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego. Organy obu instancji prawidłowo uwzględniły ten dochód, stosując przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych. W związku z tym skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.Stan faktyczny
G. S. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta przyznającą jej dodatek mieszkaniowy w niższej kwocie niż oczekiwała. Skarżąca kwestionowała uwzględnienie przez organ dochodowy tzw. „trzynastej emerytury” przy ustalaniu jej dochodu, twierdząc, że narusza to prawo. Organy administracji uznały, że „trzynasta emerytura” jest dochodem podlegającym wliczeniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę
G. S. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2021r. w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.
W dniu [...] maja 2021 r. G. S. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. Prezydent [...] orzekł o przyznaniu G. S. dodatku mieszkaniowego w wysokości 82,27 zł miesięcznie na okres od dnia [...] czerwca 2021 r. do [...] listopada 2021 r.
Organ w uzasadnieniu szczegółowo wyjaśnił algorytm opisany w przepisach ustawy, a służący do ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego, przysługującego w konkretnej sprawie.
Od powyższej decyzji odwołanie w dniu [...] czerwca 2021 r, wniosła G. S. kwestionując wysokość przyznanego dodatku. Podała, że jej sytuacja dochodowa i wydatkowa nie ulegała żadnej zmianie od czasu przyznania jej poprzedniego dodatku mieszkaniowego w kwocie 156,58 złotych. Aktualnie organ ustalając średni dochód skarżącej uwzględnił wypłaconą jest w okresie ostatnich 3 miesięcy tzw. "trzynastkę". Taki zabieg organu skarżąca uważa za rażące naruszenie prawa.
Organ odwoławczy wskazał, iż art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2133, z późn. zm.) stanowi:
Za dochód uważa się dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. III).
Z kolei art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. O świadczeniach rodzinnych stanowi:
Ilekroć w ustawie jest mowa o :
1) dochodzie - oznacza to po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób:
a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1387, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Organ wskazał, iż powszechnie przyjmuje się, że na sumę dochodów obywatela uważa się wszystkie uzyskiwane przez niego dochody, w tym także świadczenia uzyskiwane jeden raz w roku, np. "trzynasta emerytura".
Dlatego też nie można uznać, aby organ ustalając dochód skarżącej w sposób opisany w decyzji, naruszył prawo. Wydając niniejszą decyzję Kolegium kierowało się też wskazówkami wynikającymi z orzecznictwa sądów administracyjnych. Organ podkreślił, iż przepisy u.ś.r. nie wyłączają z dochodu jednorazowej wypłaty świadczeń emerytalno-rentowych, nawet za okres wsteczny, co oznacza, iż świadczenia te podlegają uwzględnieniu w całości przy obliczaniu dochodu dla celów ustalenia prawa do wnioskowanego świadczenia.
G. S. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2021r. w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.
Skarżąca wskazywał, iż w jej ocenie nie wzięto pod uwagę aktualnie obowiązującego prawodawstwa. Wnioskowana przez skarżącą dopłata do czynszu podlega regulacjom ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz.U. poz. z 2019 r. poz. 2133 ze zm.), gdzie pod uwagę bierze się dochody z ostatnich sześciu miesięcy oraz o wsparcie z ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1507 ze zm.). Nie wliczanie 13 emerytury do kryterium, dotyczy zarówno świadczeń finansowych takich jak zasiłki celowe jak i wsparcia niepieniężnego, np. usług opiekuńczych. Dodatkowe świadczenie dla emerytów i rencistów nie może być traktowane jako dochód również w momencie przyznawania świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Wreszcie otrzymanie "13 emerytury" nie ma znaczenia przy ustalaniu przez gminę prawa do pomocy finansowej z ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2220 ze zm.) w tym głównie specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz zasiłku rodzinnego. Jednocześnie w związku z tym, że analogiczne zasady ustalania sytuacji dochodowej rodziny co w wspomnianej ustawie, obowiązują też przy świadczeniach z Funduszu Alimentacyjnego (FA), to również przy ich przyznawaniu dodatkowa emerytura nie spowoduje przekroczenia kryterium.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o oddalenie skargi w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019.2325, zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga rozpoznawana według powyższych kryteriów nie zasługiwała na uwzględnienie.
Tak jak wskazał organ art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2133, z późn. zm.) stanowi:
Za dochód uważa się dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111).
Z kolei art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. O świadczeniach rodzinnych stanowi:
Ilekroć w ustawie jest mowa o :
1) dochodzie - oznacza to po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób:
a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1387, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Zgodnie z treścią wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2021 r. III OSK 2854/21, użyty w art. 3 ust. 3 ustawy z 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych zwrot "wszelkie przychody" powinien być wiązany z tymi dochodami, od których należy i można odliczyć koszty ich uzyskania, składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że termin "wszelkie" ma charakter kwantyfikatora ogólnego, bo odnosi się do wszystkich, jednakże w art. 3 ust. 3 ustawy nie chodzi o wszystkie źródła przychodów, ale o te, od których istnieje obowiązek odliczania kosztów ich uzyskania oraz składek ubezpieczeniowych i zdrowotnych. Zakres pojęciowy zwrotu "wszelkie" zostaje bowiem osłabiony w ten sposób, że musi obejmować wszystkie dochody, które uzyskać może podmiot występujący o dodatek mieszkaniowy. W tej części przepisu ustawodawca wskazał wyłączenia przychodów nie podlegających wliczaniu do dochodu, przy czym wyliczenie to zostało ograniczone do konkretnych form, które ustawodawca wymienia (por. wyrok NSA z 5 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 3022/13).
Ustawa z dnia 17.02.2006 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 64, poz. 447), która weszła w życie dni 18.04.2006 r., ale z mocą od dnia 09.02.2006 r., poszerzyła katalog wyłączeń dochodów, których nie wlicza się do dochodu uprawniającego do otrzymania zasiłku mieszkaniowego. Są to jednorazowe zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka, dodatki z tytułu urodzenia dziecka oraz pomoc w zakresie dożywiania. Natomiast w okresie od 31.12.2005 r. do 8.02.2006 r. do dochodu, o którym mowa w art. 3 ust. 1 u.d.m., nie wliczało się pomocy w zakresie dożywiania oraz dodatku z tytułu urodzenia dziecka. Kolejną zmianą art. 3 ust. 3 u.d.m. była ta wprowadzona przez ustawę z 16.02.2007 r. o zmianie ustawy o dodatku pieniężnym dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 35, poz. 219) oraz wprowadzona ustawą z 26.07.2013 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 984), z dniem 11.09.2013 r., dotycząca dodatku energetycznego. Następne zaś to te wyłączenia, które odnoszą się do nowych form wsparcia wprowadzonych w ostatnich trzech latach. Mianowicie świadczenia pieniężne i pomoc pieniężna, o których mowa w przepisach ustawy z 20.03.2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 690), świadczenia wychowawcze, o którym mowa w ustawie z 11.02.2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2018 r. poz. 2134 ze zm.) – tzw. 500+, dodatek wychowawczy, o którym mowa w ustawie z 9.06.2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1111), dopłaty do czynszu, o której mowa w ustawie z 20.07.2018 r. o pomocy państwa w ponoszeniu wydatków mieszkaniowych w pierwszych latach najmu mieszkania (Dz.U. poz. 1540 ze zm.), oraz świadczenia pieniężne przyznawane na podstawie art. 9 ustawy z 22.11.2018 r. o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski (Dz.U. poz. 2529).
Zgodnie z przedstawioną definicją również tzw. trzynasta emerytura powinna być zaliczana do dochodu. Stanowi bowiem realne przysporzenie na rzecz wnioskodawczyni a od tego składnika pobierane są określone odrębnymi przepisami daniny na rzecz Państwa.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo uznały, że uzyskane przez skarżącą tzw. trzynastej emerytury należy doliczyć do dochodu, mającego wpływ na wysokość należnego jej w przedmiotowym okresie dodatku mieszkaniowego.
Nie budzi też wątpliwości Sądu wysokość dodatku mieszkaniowego, ustalonego przez organy. Organ odwoławczy prawidłowo też zastosował art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W tym stanie rzeczy Sąd, nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło