II SA/Wa 329/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), Protokolant starszy specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2025 r. sprawy ze skargi V. L. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności funkcjonariusza do służby, stwierdzenia związku stwierdzonych schorzeń ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, ustalenia stopnia inwalidztwa oraz związku inwalidztwa ze służbą 1. oddala skargę w zakresie ustalenia zdolności funkcjonariusza do służby; 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczeniem z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, działając na podstawie na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 310), uchyliła w części orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w sprawie ustalenia zdolności do służby V. L. oraz uznania funkcjonariusza za inwalidę i ustalenia związku inwalidztwa ze służbą. W epikryzie orzeczenia komisji odwoławczej wymieniono następujące schorzenia skarżącej (cz. A pkt 11 ppkt 1-6), o których mowa w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2014 r., poz. 1989, powoływanym dalej jako rozporządzenie z dnia 11 października 2018 r., zaś błędnie określanym przez organ jako rozporządzenie z dnia 18 września 2023 r.): 1. reakcja [...], zaburzenia [...] i [...] mieszane - § 87 p2 r5; 2. [...] zapalenie [...]- § 38 p2 r5; 3. krótkowzroczność - § 7 p2 r5; 4. [...]- § 44 p1 r5; 5. [...]- § 78 p3 r5; 6. [...] - § 79 p10 r5. W związku ze schorzeniami wymienionymi w ppkt 1 i 2 Komisja w pkt 12 orzeczenia uznała skarżącą za niezdolną do służby w Policji (kategoria C). Organ stwierdził ponadto, że stwierdzone schorzenia albo ułomności nie pozostają w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby (pkt 13). W części C III orzeczenia Centralna Komisja Lekarska zaliczyła skarżącą do trzeciej grupy inwalidzkiej (pkt 3), stwierdziła, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą (pkt 4) oraz stwierdziła, że inwalidztwo nie powstało wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby/choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami łub właściwościami służby (pkt 5). W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy podniósł, że po zapoznaniu się z odwołaniem strony oraz ze zgromadzoną dokumentacją orzeczniczą wyznaczył termin konsultacji [...] w dniu [...] listopada 2024 r. W dniu [...] listopada 2024 r. do organu dotarł wniosek strony o przeprowadzenia postępowania orzeczniczego w trybie zaocznym na podstawie posiadanej dokumentacji. Strona wniosła o orzeczenie drugiej grupy inwalidzkiej w związku ze służbą w Policji. CKL wyjaśniła, że ponownie przeanalizowała całość akt zgromadzonych w sprawie w tym dokumentację z poradni [...]. Dokumentacja potwierdza okresowo występujące zaostrzenie dolegliwości stawowych bez uchwytnej przyczyny, co w konsekwencji skutkowało zmianą leczenia i włączeniem do terapii [...] . Występuje [...], ograniczenie ruchomości [...] i [...]. Z powyższego organ wywiódł, że [...] u skarżącej aktualnie kwalifikuje się do § 38 p2 r5 załącznika do rozporządzenia z dnia [...] października 2018 r. Organ wyjaśnił, że jak wynika z dokumentacji strona od grudnia 2021 r. leczy się w PZP. Powodem zgłoszenia się do psychiatry był w głównej mierze stres związany z rozpoznaną chorobą reumatologiczną, lęk o zdrowie fizyczne i psychiczne, dominujące dolegliwości bólowe. Dokumentacja psychiatryczna lekarza prowadzącego nie wskazuje, jakie schorzenia rozpoznaje lekarz, jedynie w 2022 r. rozpoznano F43 - zaburzenia [...] . Główne zgłaszane dolegliwości to "oczekiwanie na komisję". Leki wypisywane niesystematycznie, ostatnia recepta [...] maja 2024 r. Orzekana konsultowana [...] w dniu [...] sierpnia 2023 r. dla potrzeb orzeczniczych CKL. [...] po badaniu rozpoznała [...], zaburzenia [...] przedłużone. Konsultacja CKL potwierdziła rozpoznanie [...] badającego orzekaną w dniu [...] marca 2023 r. dla potrzeb orzeczniczych WRKL. Z tej przyczyny komisja odwoławcza stwierdziła, że omawiane schorzenie zostało prawidłowo zakwalifikowane do § 87 p2 załącznika do rozporządzenia z dnia [...] października 2018 r. Biorąc pod uwagę powyższe, z powodu zmiany kwalifikacji schorzenia wskazanego w punkcie 11.2 części A orzeczenia, Centralna Komisja Lekarska uchyliła zaskarżone orzeczenie komisji I instancji i w jego miejsce wydała własne. V. L. wniosła na powyższe orzeczenie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podniosła, że zaskarżone orzeczenie narusza jej prawa i zostało podjęta z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego. Wskazała, że podnosi zarzuty co do nieuznania związku schorzeń z pełnieniem służby oraz obniżenia kategorii inwalidztwa z II do III grupy, mimo potwierdzonego pogorszenia jej stanu zdrowia. Wyjaśniła, że orzeczenie z dnia [...] listopada 2024 r. skarży w zakresie nieuznania związku schorzeń (w tym reumatoidalnego zapalenia stawów oraz zaburzeń adaptacyjnych) z warunkami służby w Policji; obniżenia kategorii inwalidztwa z II do III grupy, co jest niezgodne z przedstawioną dokumentacją medyczną oraz zasadą zakazu reformationis in peius. Zwróciła uwagę na proceduralne uchybienia podczas wydania decyzji. Wniosła także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła przebieg postępowania orzeczniczego oraz historię swojego stanu zdrowia. Podniosła, że praca w trudnych warunkach, narażenie na przeciążenia fizyczne oraz chroniczny stres miały bezpośredni wpływ na rozwój i zaostrzenie jej schorzeń. Wskazała, że służba w Policji, wykonywana przez wiele lat, wiązała się z działaniem licznych czynników obciążających zarówno zdrowie fizyczne, jak i psychiczne. Skarżąca szczegółowo opisała czynniki, które miały istotny wpływ na rozwój stwierdzonych schorzeń oraz na ogólne pogorszenie stanu zdrowia. Do skargi dołączyła obszerną dokumentację medyczną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie, a także o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Organ stwierdził, że skoro orzeczenie zostało zaskarżone w części dotyczącej nieuznania związku schorzeń z warunkami służby, obniżenia kategorii inwalidztwa, to oznacza, że sprawa nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Uczestnik postępowania – Komendant Miejski Policji w [...] w piśmie z dnia [...] listopada 2023 r. wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2025 r. skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, sprzeciwiła się rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym. Odnosząc się do wniosku organu o odrzucenie skargi, pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że przedmiotem sprawy jest kontrola legalności orzeczenia lekarskiego, zaś skarżąca kwestionuje sposób i podstawy orzeczenia o stanie zdrowia. Pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi m.in. naruszenie art. 67 i art. 68 Konstytucji RP oraz art. 12 Europejskiej Karty Społecznej. Wniósł o uchylenie orzeczeń obydwu instancji, przywrócenie II grupy inwalidzkiej, uznanie związku schorzeń z pełnioną służbą w Policji i wskazanie trwałej niezdolności do jej pełnienia, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga na orzeczenie w części dotyczącej ustalenia zdolności do służby nie zasługuje na uwzględnienie, zaś w pozostałym zakresie skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Na wstępie należy wyjaśnić, że z przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych wynika, iż komisje lekarskie orzekają o zdolności kandydatów do służby, o zdolności funkcjonariuszy do służby, ale również o uznaniu funkcjonariuszy zwolnionych ze służby za inwalidów (niezdolnych do samodzielnej egzystencji) oraz o tym, czy stan zdrowia (inwalidztwo) funkcjonariusza (byłego funkcjonariusza) ma związek ze służbą, a także o zdolności do pracy funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w celu określenia grupy inwalidzkiej. Decyzja (orzeczenie) komisji lekarskiej obejmuje zatem dwa rozstrzygnięcia: pierwsze – dotyczące zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby, w oparciu o przepisy zawarte m.in. w załączniku do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 2035 ze zm.), oraz drugie – dotyczące ustalenia związku stanu zdrowia (schorzenia) ze służbą, stopnia inwalidztwa, w oparciu o przepisy zawarte m.in. w załączniku nr 1 do rozporządzenia z dnia 23 maja 2019 r. To drugie orzeczenie (w przedmiocie ustalenia związku stanu zdrowia ze służbą, stopnia inwalidztwa) jest podawane kontroli sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w postępowaniu o świadczenia przysługujące z tego tytułu (odszkodowania, renty, emerytury). Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na orzeczenie w tym zakresie (por. np. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r. sygn. III ZP 9/99, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 165/18 i powołane tam orzecznictwo). Istota sporu w niniejszej sprawie oraz zarzuty skarżącej koncentrują się na związku stwierdzonych schorzeń ze służbą w Policji, a także ustalonego stopnia inwalidztwa i jego związku ze służbą. W tym zakresie, jak już wyżej wskazano, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje, a zatem Sąd obowiązany był stwierdzić niedopuszczalność skargi w ww. zakresie i odrzucić ją w pkt 2 sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, co wynika jednoznacznie z treści pisma procesowego skarżącej z dnia [...] marca 2025 r., skarżąca zaskarżyła jednak orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] listopada 2024 r. w całości, podkreślając, że przedmiotem skargi jest również "ocena zdolności do pełnienia służby w Policji" (k. 265 verte akt sądowych). Sąd przyjął więc, że skarga dotyczy również orzeczenia w zakresie dotyczącym ustalenia stanu zdrowia skarżącej. Oceniając zaskarżone orzeczenie w tym zakresie, Sąd stwierdził, że odpowiada ono prawu, co uzasadniało oddalenie skargi w tej części. Należy podkreślić, że dokonywana przez sądy administracyjne kontrola orzeczeń komisji lekarskich dotyczących zdolności do służby oparta jest wyłącznie na kryterium legalności, tj. ich zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Sądy administracyjne nie mają natomiast kompetencji specjalistycznych do oceny tego rodzaju orzeczeń z punktu widzenia prawidłowości zastosowania przez organy wiedzy medycznej. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 726/21 (dostępnym w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych), "sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny merytorycznej trafności skarżonego orzeczenia w zakresie postawionej przez lekarzy diagnozy. Nie posiada bowiem wiedzy specjalistycznej w zakresie medycyny. Ustawodawca tworząc przepisy regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi nie wyposażył sądów administracyjnych w stosowne instrumentarium procesowe, umożliwiające np. przy pomocy opinii biegłych sądowych, dokonywanie merytorycznej oceny diagnozy postawionej przez komisję. W związku z powyższym Sąd nie mógł się wypowiadać co do tego, czy diagnoza postawiona przez komisję lekarską jest merytorycznie poprawna czy też nie." Sąd rozpoznający niniejszą sprawę badał więc jedynie zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej pod względem kryterium legalności i stwierdził, że zaskarżone orzeczenie, w części dotyczącej ustalenia zdolności skarżącej do służby, nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. W postępowaniu przed komisją odwoławczą stwierdzone zostały u skarżącej następujące schorzenia skutkujące stwierdzeniem niezdolności do służby w Policji: reakcja adaptacyjna przedłużona; zaburzenia depresyjne i lękowe mieszane (§ 87 pkt 2 załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r.) oraz [...] (§ 38 pkt 2). Jak wynika z powołanego załącznika do rozporządzenia, w przypadku stwierdzenia zarówno pierwszego, jak i drugiego z wyżej wskazanych schorzeń komisja lekarska jest zobowiązana do wydania orzeczenia określającego kategorię zdolności do służby funkcjonariusza jako "C". Komisja, wydając orzeczenie w sprawie zdolności do służby, wobec rozpoznanych u skarżącej schorzeń, była zatem zobowiązana zakwalifikować ją jako niezdolną do służby w Policji (kategoria "C"), co też uczyniła. W rozporządzeniu z dnia 11 października 2018 r. zawarte zostały również szczegółowe objaśnienia odnoszące się do chorób i ułomności, jak również zalecane czynności wskazane przy ich ustalaniu w przypadkach, w których wymaga tego wiedza medyczna (§ 1 ust. 2). Z akt sprawy nie wynika, by orzekające organy nie zastosowały się do tych wskazań i objaśnień w zakresie stwierdzonych w przypadku skarżącej schorzeń. Brak zatem podstaw do uznania, by wydając zaskarżone orzeczenie, organy naruszyły przepisy prawa materialnego, w tym w szczególności rozporządzenia z dnia 11 października 2018 r., a także przepisy postępowania. Podsumowując, Sąd stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, obejmuje niezbędne badania lekarskie, a dokonana kwalifikacja zdolności skarżącej do służby była trafna. Z tej przyczyny Sąd uznał, że zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej ustalenia zdolności do służby, oceniane – jak już wskazywano – wyłącznie pod względem kryterium jego legalności, jest prawidłowe. Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji. Sąd odrzucił skargę w pozostałym zakresie w pkt 2 sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.