II SA/Wa 337/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Joanna Kruszewska – Grońska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 września 2019 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Minister Obrony Narodowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy własne postanowienie nr [...] z dnia [...] września 2018 r. o odmowie wszczęcia postępowania, wydane na podstawie art. 61a k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku S. K. z dnia [...] kwietnia 2018 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] grudnia 1995 r. w przedmiocie zwolnienia S. K. z zawodowej służby wojskowej wskutek osiągnięcia ustawowej granicy wieku i uchylenie jej treści. W uzasadnieniu organ wskazał, że [...] S. K. pełnił zawodową służbę wojskową do 1996 r., ostatnio w dyspozycji Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego. Minister Obrony Narodowej decyzją Nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] grudnia 1995 r., wydaną na podstawie art. 74 ust. 1 i art. 75 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1992 r. Nr 8, poz. 31 z poźn. zm.), zwolnił [...] S. K. z zawodowej służby wojskowej, ze stanowiska służbowego Szefa Wydziału [...] Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...], wskutek osiągnięcia ustawowej granicy wieku. Oficer otrzymał przedmiotową decyzję w dniu [...] stycznia 1996 r. Pomimo przysługującego mu prawa wystąpienia do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, z uprawnienia tego nie skorzystał, wobec czego decyzja Ministra Obrony Narodowej Nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] grudnia 1995 r. stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji. W dniu [...] lutego 1998 r. oficer wystąpił do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] grudnia 1995 r. Decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 1998 r. Minister Obrony Narodowej odmówił stwierdzenia -nieważności decyzji Nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] grudnia 1995 r. Organ wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 18 lutego 1999 r. oddalił wniesioną skargę na ostateczną decyzję Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] września 1998 r. sygn. akt II SA 1616/98. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpatrujący skargę ww. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego przywołanym wyrokiem NSA, postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2007 r. odrzucił skargę (sygn. akt SA/Wa 1414/07). NSA postanowieniem z dnia 21 listopada 2007 r. oddalił skargę kasacyjną (sygn. akt I OSK 1695/07). Wskazał, że w sprawie zapadły prawomocne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 11 maja 2010 r. (sygn. akt II SA /WA 118/10), z dnia 29 maja 2013 r. (sygn. akt II SA/WA 537/13) oraz z dnia 14 lutego 2014 r. (sygn. akt II SA/WA 2118/13) mocą, których Sąd ten oddalił skargi oficera na postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] grudnia 1995 r. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. Minister Obrony Narodowej, po raz kolejny, odmówił stronie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] grudnia 1995 r. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. Postanowienie to - wskutek wniesionej skargi - zostało poddane kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W dniu [...] grudnia 2014 r. oficer wystąpił do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o uchylenie decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] grudnia 1995 r. Wezwany następnie dwukrotnie pismami organu z dnia [...] grudnia 2014 r. oraz z dnia [...] stycznia 2015 r. do usunięcia braków formalnych co do treści wniosku, w korespondencji z dnia [...] stycznia 2015 r. oficer sprecyzował, że domaga się zmiany ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] grudnia 1995 r. w trybie art. 155 kpa w zw. z art. 154 § 2 kpa. Minister Obrony Narodowej decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. odmówił stronie zmiany wymienionej decyzji. Rozstrzygnięcie to zostało doręczone stronie [...] marca 2015 r. W dniu [...] kwietnia 2015 r. [...] S. K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. Wystąpienie oficera zostało uzupełnione pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Minister Obrony Narodowej, po rozpoznaniu przedmiotowego wniosku, decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. Decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. została doręczona stronie w dniu [...] maja 2015 r. Decyzja ta – wskutek wniesionej skargi - została poddana kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Następnie w dniu [...] stycznia 2017 r. oraz w dniu [...] stycznia 2017 r. [...] S. K. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej z pisemną prośbą dotyczącą zbadania okoliczności zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Z treści zarówno jednego jak i drugiego pisma wynikało, że oficer ponownie formułuje wnioski w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] grudnia 1995 r. i uchylenia jej treści. Minister Obrony Narodowej, po rozpoznaniu przedmiotowych wniosków, postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie. Na skutek złożonego przez stronę środka zaskarżenia, Minister Obrony Narodowej, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2017 r., podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] marca 2017 r. Na powyższe stanowisko skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który to wyrokiem z dnia 16 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1000/17, oddalił skargę [...] S. K. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] grudnia 1995 r. Organ podał, że po raz kolejny, tym razem wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2018 r. (data stempla pocztowego) oraz pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. (data stempla pocztowego) oficer wystąpił do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem "o wznowienie postępowania w rozumieniu art. 157 Kpa". Minister Obrony Narodowej pismem nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r. wezwał stronę do usunięcia braków formalnych co do treści wniosku. W korespondencji z dnia [...] lipca 2018 r. - data wpływu do Ministra Obrony Narodowej [...] lipca 2018 r. - oficer sprecyzował, że domaga się stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] grudnia 1995 r. Minister Obrony Narodowej postanowieniem Nr [...] z dnia [...] września 2018 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] grudnia 1995 r. w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wskutek osiągnięcia ustawowej granicy wieku i uchylenie jej treści. Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. Minister Obrony Narodowej utrzymując w mocy własne postanowienie wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 18 lutego 1999 r. sygn. akt II SA 1616/98 oddalił skargę na ostateczną decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] września 1998 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpatrujący skargę strony o wznowienie postępowania sądowego zakończonego przywołanym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2007 r. odrzucił skargę (sygn. akt SA/Wa 1414/07). Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 listopada 2007 r. oddalił skargę kasacyjną (sygn. akt I OSK 1695/07). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 11 maja 2010 r. (sygn. akt II SA/Wa 118/10) oddalił skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] grudnia 1995 r., na mocy której oficer został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek osiągnięcia ustawowej granicy wieku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 16 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1000/17 oddalił skargę [...] S. K. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] maja 2017 r., utrzymujące w mocy postanowienie Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] grudnia 1995r. o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej wskutek osiągnięcia ustawowej granicy wieku. Organ przywołał art. 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z poźn. zm.). Wskazał, że stosownie do treści art. 168 § 1 i art. 170 tej ustawy orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy, wiąże ono nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby. Powyższe oznacza, że ponowne żądanie weryfikacji decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] grudnia 1995 r. w trybie nadzwyczajnym (stwierdzenia nieważności) jest niedopuszczalne z uwagi na powagę rzeczy osadzonej. Organ wskazał, że żądanie zawarte w pismach strony należy rozpatrywać w kontekście uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2009 r. (sygn. akt I OPS 6/09), w myśl której żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji (obecnie postanowienia) o odmowie wszczęcia postępowania wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. Minister podniósł, że z uzasadnienia prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 1999 r. (sygn. akt II SA 1616/98) wynika, że Sąd wydając ten wyrok odniósł się do zarzutów oficera dotyczących ostatnio zajmowanego stanowiska służbowego, gdyż na tych zarzutach opierał on swoje żądanie na etapie postępowania administracyjnego oraz sądowego. Z powołanego wyroku wynika, że w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] grudnia 1995 r. dotyczącej zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie mogłyby być brane pod uwagę kwestie odnoszące się do ostatnio zajmowanego przez niego stanowiska służbowego, gdyż były one rozstrzygane innymi decyzjami (rozkazami personalnymi). Tym samym, sprawa stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] grudnia 1995 r. korzysta z powagi rzeczy osadzonej. Ocena prawna Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie dokonana w prawomocnym wyroku z dnia 18 lutego 1999 r. sygn. akt II SA 1616/98 oraz Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego dokonana w prawomocnym wyroku z dnia 16 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1000/171 nadal wiąże w tej sprawie organ wojskowy, przez co niedopuszczalne jest wszczęcie ponownego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] grudnia 1995 r. Postanowienie Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. stało się przedmiotem skargi S. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący w obszernym uzasadnieniu zakwestionował zaskarżone postanowienie, poruszył m.in. kwestie dotyczące uprawnień i obowiązków Ministra Obrony Narodowej, przedstawił informacje dotyczące swojej służby, w tym ostatnio zajmowanego stanowiska służbowego. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący kwestionuje decyzję o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej i nie zgadza się z wydanymi w jego sprawach wyrokami. W piśmie z dnia 17 maja 2019 r. skarżący podtrzymał skargę. Minister Obrony Narodowej, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie podlegała uwzględnieniu. Zaskarżone i poprzedzające je postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2018 r. odpowiadają prawu. Organ prawidłowo zastosował przepis art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. i zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] grudnia 1995 r. w przedmiocie zwolnienia S. K. z zawodowej służby wojskowej wskutek osiągnięcia ustawowej granicy wieku. Zgodnie z powołanym przepisem, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Powołany przepis znajduje zastosowanie również w sprawach z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Złożony przez skarżącego wniosek z dnia [...] kwietnia 2018 r. o stwierdzenie nieważności wymienionej wyżej decyzji jest już kolejnym wnioskiem o wszczęcie postępowania nieważnościowego. W sprawie jest bezsporne, że decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 1998 r. Minister Obrony Narodowej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] grudnia 1995 r. zwalniającej skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Decyzja ta utrzymana została w mocy przez Ministra Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] września 1998 r. nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 lutego 1999 r. sygn. akt II SA 1616/98 oddalił skargę S. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] września 1998 r. Prawidłowość decyzji Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] grudnia 1995 r. była już zatem przedmiotem kontroli sądowej. NSA w Warszawie oddalił skargę, a zatem uznał ją za niezasadną. Podkreślenia wymaga, że przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie, czy decyzja administracyjna poddana kontroli w trybie nadzorczym jest dotknięta jedną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. NSA w Warszawie ocenił już prawidłowość przeprowadzonego przez organ postępowania nieważnościowego oraz podjętego rozstrzygnięcia o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. W świetle powyższego, zasadnie Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. odmówił wszczęcia postępowania nieważnościowego w sprawie zakończonej decyzją Nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] grudnia 1995 r. Stosownie do art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wobec powagi rzeczy osądzonej, brak jest podstaw do wszczęcia postępowania nieważnościowego z wniosku strony z dnia [...] kwietnia 2018 r., co prawidłowo stwierdził organ. W sytuacji, gdy toczyło się już postępowanie nieważnościowe dotyczące wskazanej wyżej decyzji z dnia [...] kwietnia 1995 r. i wydana została decyzja o odmowie stwierdzenia jej nieważności, która pozostaje w obrocie prawnym, brak jest możliwości prowadzenia kolejnego postępowania o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji. Skoro wniosek z dnia [...] kwietnia 2018 r. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją administracyjną (decyzją o odmowie stwierdzenia nieważności), zasadna była odmowa wszczęcia postępowania nadzorczego na podstawie art. 61a k.p.a. Takie stanowisko prezentowane jest zarówno w literaturze przedmiotu (v. M Jaśkowska (w:) M. Jaśkowska, B. Wróbel, Kodeks Postępowania Administracyjnego - Komentarz, Kraków 2005 r., s. 968), jak również w orzecznictwie sądów administracyjnych. W sytuacji, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji ustalił wystąpienie przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym – z uwagi na wydaną uprzednio decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności – powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a k.p.a.), co zasadnie nastąpiło w tej sprawie. Odnosząc się do pozostałych kwestii podniesionych w skardze, w tym działań Ministra Obrony Narodowej, wskazania wymaga, że nie były one przedmiotem niniejszej sprawy, stąd też nie podlegały ocenie Sądu. Przedmiotem zaskarżenia było postanowienie nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2019 r. utrzymujące w mocy własne postanowienie tego organu z dnia [...] września 2018 r. nr [...], stąd też wszelkie zarzuty i uwagi wykraczające poza przedmiot zaskarżenia, nie podlegały ocenie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) orzekł, jak w wyroku. ----------------------- 7