II SA/Wa 341/24
WyrokWSA w Warszawie2024-12-04
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Ewa Marcinkowska, Joanna Kube
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, uznając brak dowodów na utratę danych osobowych przez komornika sądowego i ich udostępnienie nieuprawnionym podmiotom?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezes UODO prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdził zarzutów skarżących dotyczących utraty przez komornika danych osobowych zawartych w Bankowym Tytule Egzekucyjnym i ich udostępnienia nieuprawnionym podmiotom. Brak jednoznacznych dowodów na potwierdzenie tych okoliczności skutkował brakiem podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.Stan faktyczny
Skarżący W. C. i B. C. złożyli skargę do Prezesa UODO na nieprawidłowości w procesie przetwarzania ich danych osobowych, polegające na utracie przez Komornika Sądowego Bankowego Tytułu Egzekucyjnego zawierającego ich dane. Skarżący zarzucili komornikowi naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych, wskazując na kontakt z firmami windykacyjnymi. Komornik zaprzeczył utracie dokumentu i wyjaśnił, że udostępnianie danych odbywało się w ramach obowiązkowych czynności egzekucyjnych. Prezes UODO umorzył postępowanie, uznając brak dowodów na utratę danych. WSA w Warszawie oddalił skargę skarżącego na decyzję Prezesa UODO.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (zwany dalej także: Prezes UODO, organ) decyzją z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...]., wydaną na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), zwana dalej: K.p.a., art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781) zwana dalej u.o.d.o. oraz art. 58 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 4.03.2021, str. 35), zwane dalej: rozporządzeniem 2016/679, RODO, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie skargi W. C. oraz B. C. na nieprawidłowości w procesie przetwarzania ich danych osobowych, polegające na utracie tych danych zawartych w Bankowym Tytule Egzekucyjnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] R. F., prowadzącego Kancelarię Komorniczą nr [...] z siedzibą w [...], umorzył postępowanie.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 20 września 2021 r. do Prezesa UODO wpłynęła skarga W. C. i B. C. na nieprawidłowości w procesie przetwarzania ich danych osobowych polegające na utracie tych danych zawartych w Bankowym Tytule Egzekucyjnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] R. F., prowadzącego Kancelarię Komorniczą nr [...] z siedzibą w [...].
Skarżący zarzucili Komornikowi utratę Bankowego Tytułu Egzekucyjnego nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., zawartego w aktach sprawy o sygn. [...] i zawierającego ich dane osobowe. Skarżący zarzucili komornikowi naruszenie art. 107 ustawy o ochronie danych osobowych stwierdzając, że po dacie utraty przez Komornika Bankowego Tytułu Egzekucyjnego, zaczęła do nich przychodzić korespondencja z firm windykacyjnych, z którymi jednak się nie kontaktowali i wskazali, że nie mają pewności czy spłata ich długu w tych firmach, dotyczy kwoty z zagubionego przez Komornika Bankowego Tytułu Egzekucyjnego.
Komornik w toku postępowania administracyjnego zainicjowanego powyższą skargą wyjaśnił, że podstawą prawną do przetwarzania przez komornika sądowego danych osobowych stron oraz uczestników postępowania, w tym skarżących, jest art. 3 ust. 3 i ust. 4 pkt 1-2 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz. U.
z 2023 r. poz. 1691). Komornicy sądowi podejmując czynności realizują obowiązek prawny wynikający z orzeczeń sądu w celu wyegzekwowania z majątku dłużnika należności dla wierzyciela. Zakres danych obejmuje wszystkie niezbędne dane, które mogą posłużyć ustaleniu majątku dłużnika oraz dane niezbędne do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Komornik podejmuje i realizuje czynności komornicze w oparciu o art. 3 ust. 3 i ust. 4 pkt 1-2 ustawy o komornikach sądowych oraz przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 1550 ze zm.), zwanej dalej K.p.c., jak również przepisy wykonawcze, i w ramach tych czynności przetwarza, w tym udostępnia dane osobowe uczestników postępowania. Dane osobowe skarżących zostały udostępnione osobom i podmiotom wyłącznie w ramach czynności, które komornik jako organ egzekucyjny miał obowiązek podjąć. Komornik wskazał też, że K.p.c. w sposób całościowy reguluje zasady nadzoru sprawowanego przez sąd nad komornikiem, co odpowiada wymogom art. 23 ust. 2 RODO. Nadzór sprawowany przez sąd nie jest ograniczony przedmiotowo ani podmiotowo. Wyjaśnił również, że zgodnie z art. 27 ust. 1-3 ustawy o komornikach sądowych, komornik jest obowiązany zachować w tajemnicy okoliczności sprawy,
o których powziął wiadomość ze względu na wykonywane czynności. Stwierdził też, że w jego ocenie, brak jest podstaw do ujawnienia, jakim osobom i/lub podmiotom udostępniono dane osobowe dłużników (skarżących) w związku z podejmowanymi czynnościami. Podkreślił jednocześnie, że byli to tylko adresaci uprawnieni w oparciu o przepisy K.p.c. Komornik wyjaśnił także, że bezpośrednio po zwrocie akt sprawy [...] przez Sąd Rejonowy w [...] (sąd rozpoznawał skargę dłużników) w dniu [...] grudnia 2020 r., stwierdził brak w nich tytułu wykonawczego. W dniu [...] grudnia 2020 r. sprawdzono, że także w aktach sądowych sprawy, w której rozpoznawana była skarga skarżących nie zalega wymieniony tytuł wykonawczy. Jednocześnie na podstawie akt sprawy ustalono, że na przełomie października i listopada 2019 r. akta sądowe (o sygn. [...]) zostały przesłane do Aresztu Śledczego w [...] celem umożliwienia przejrzenia akt sprawy skarżącemu W. Ch.. Jednocześnie Komornik poinformował, że stosownie do art. 717 § 1 K.p.c. z urzędu wszczęto postępowanie w sprawie częściowego odtworzenia akt tj. w zakresie odtworzenia tytułu wykonawczego, którego brak stwierdzono, w wyniku którego wydane zostało postanowienie o odtworzeniu tego tytułu stosownie do art. 727 w zw. z art. 13 § 2 K.p.c. Komornik wyjaśnił ponadto, że z uwagi na kontrolowany proces przetwarzania danych osobowych, w tym proces ich przesyłania oraz udostępniania tylko uprawnionym adresatom, ryzyko ujawnienia danych osobom lub podmiotom nieuprawnionym jest niskie, a co za tym idzie również niskie jest ryzyko dla naruszenia praw lub wolności skarżącego.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Prezes UODO stwierdził, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził zarzutu skarżących dotyczącego utraty przez Komornika ich danych osobowych zawartych w Bankowym Tytule Egzekucyjnym,
w wyniku czego ich dane osobowe miały zostać udostępnione podmiotom nieuprawnionym. Komornik zaprzeczył bowiem, by utracił dane osobowe skarżących, zawarte w Bankowym Tytule Egzekucyjnym. Brak tytułu wykonawczego zawierającego dane osobowe skarżących stwierdzono bezpośrednio po zwrocie akt sprawy [...] przez Sąd Rejonowy w [...]. Ponadto, przed zwrotem akt Komornikowi, były one na przełomie października i listopada 2019 r. przesłane do Aresztu Śledczego w [...] celem umożliwienia zapoznania się z nimi przez skarżącego. Natomiast skarżący, poza własnymi oświadczeniami, nie przedstawili żadnych dowodów na potwierdzenie zarzutów skargi, że Komornik utracił Bankowy Tytuł Egzekucyjny, zawierający ich dane osobowe. W ocenie organu skoro brak jest jednoznacznych
i bezspornych dowodów wskazujących, że to Komornik zagubił rzeczony tytuł egzekucyjny, zawierający dane osobowe skarżących, nie można uznać, by to on dopuścił się udostępnienia danych osobowych skarżących, w związku z tym zagubieniem.
W świetle powyższych ustaleń organ uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że kwestionowany proces przetwarzania danych osobowych skarżących przez Komornika zaistniał. Brak jest tym samym podstaw do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, a wszczęte postępowanie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa UODO z dnia [...] grudnia 2023 r., W. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. art. 6 K.p.a. (naruszenie zasady praworządności) poprzez wybiórcze zastosowanie obowiązujących przepisów, tak aby były one korzystne jedynie dla Komornika oraz nierozpatrzenie całości jego pism wraz
z załącznikami i całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co skutkowało nieuwzględnieniem jego skargi;
1. art. 7 K.p.a. (naruszenie zasady prawdy obiektywnej, uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli) poprzez nie rozstrzygniecie
w sposób obiektywny istoty sporu, brak podania przepisów i uzasadnienia zajętego w sprawie stanowiska, uwzględnienie w sprawie wyłącznie wyjaśnień Komornika, co świadczy o wybiórczej, nie zaś swobodnej ocenie dowodów oraz nieuwzględnienie "interesu społecznego i słusznego interesu obywatela";
2. art. 8 K.p.a. (naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej) poprzez nierówne traktowania stron – Komornika i skarżącego;
3. art. 9 K.p.a. (naruszenie zasady informowania stron) poprzez zaniechanie udzielenia skarżącemu przez organ jakiekolwiek wskazówek dotyczących prowadzonego postępowania przy jednoczesnym spełnieniu tego obowiązku informacyjnego wobec Komornika;
4. art. 10 K.p.a. (naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu) poprzez zaniechanie przez organ powiadomienia skarżącego o fakcie, możliwości i terminie zapoznania się z aktami zgromadzonymi w sprawie oraz nieudostępnienie na jego wniosek pism składanych przez Komornika;
5. art. 35, art. 36 i art. 237 K.p.a. poprzez niezachowanie ustawowego terminu do rozpoznania skargi oraz niepoinformowanie skarżącego o przyczynach niezałatwienia skargi w terminie i ostatecznym terminie załatwienia sprawy;
6. art. 75 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie, że złożone w niniejszej sprawie wyjaśnienia Komornika różnią się od wyjaśnień składanych przez ww. do Prezesa Sądu Rejonowego w [...], co świadczy o tym, że Komornik popełnia przestępstwo podając organowi zupełnie nieprawdziwe fakty, w celu uniknięcia odpowiedzialności za naruszenie RODO i utratę przez niego danych osobowych oraz nie zgłoszenie tego faktu do Prezesa UODO;
7. art. 107 K.p.a. poprzez brak pouczeń w zakresie pkt 7, 8 i 9 tego przepisu co świadczy o celowym ograniczeniu praw skarżącego jako strony w postępowaniu przez organ oraz właściwego uzasadnienia decyzji.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ nieprawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, co skutkowało zastosowaniem niewłaściwych przepisów prawa materialnego. Powyższe powoduje, że wydana przez organ decyzja jest błędna. Postępowanie nie zostało przeprowadzone w sposób obiektywny i wnikliwy, w sprawie uwzględniono jedynie wyjaśnienia Komornika, które były niepełne i nie wskazywały wszystkich faktów, tak jak występowały one w sprawie. Skarżący zarzucił ponadto, że Komornik nie zawiadomił organu o zaginięciu Bankowego Tytułu Egzekucyjnego. Pierwsze czynności w sprawie wyjaśnienia faktu zaginięcia ww. tytułu egzekucyjnego podjął dopiero po około półtora roku od zaginięcia jego danych (gdy złożył skargę i wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego).
W ocenie skarżącego, zaginięcie Bankowego Tytułu Egzekucyjnego (zawierającego jego dane osobowe) znajdującego się w aktach przechowywanych przez Komornika narusza jego prawo do ochrony danych osobowych i prawo do poufności tych danych. O pozyskaniu tych danych przez nieuprawnione podmioty świadczy natomiast fakt kontaktu z nim i jego żoną przez firmy windykacyjne, które wskazywały, że posiadają ich wierzytelności.
Prezes UODO w odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów skargi podkreślił, że przeprowadzone postępowanie dowodowe w zakresie przepisów o ochronie danych osobowych i ocena materiału zebranego w niniejszej sprawie dokonana przez organ była wystarczająca dla podjęcia decyzji odpowiadającej obowiązującym przepisom prawa materialnego i procesowego. Prezes UODO - zgodnie z dyspozycją art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. - w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, a skarżona decyzja została wydana na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Ze skarżonej decyzji wynika zaś, że Prezes UODO nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych, a także nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Prezes UODO zaznaczył przy tym, że organ administracji publicznej może uznać stan faktyczny rozstrzyganej sprawy za ustalony jedynie na podstawie niebudzących wątpliwości dowodów i nie może poprzestać w tym zakresie na uprawdopodobnieniu, chyba że przepisy K.p.a. stanowią inaczej. Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie potwierdził natomiast faktu utraty przez Komornika danych osobowych skarżących zawartych w Bankowym Tytule Egzekucyjnym. Skarżący, poza własnymi oświadczeniami, nie przedstawili dowodów na potwierdzenie podnoszonych zarzutów, że to Komornik utracił Bankowy Tytuł Egzekucyjny zawierający ich dane osobowe. Wobec zaś braku podstaw do uznania, że kwestionowany w skardze proces utraty i udostępnienia danych osobowych skarżących zawartych w Bankowym Tytule Egzekucyjnym zaistniał, brak było w podstaw do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Postępowanie niniejsze należało zatem umorzyć jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.
Organ zaznaczył jednocześnie, że skarżący był informowany o podejmowanych przez organ kolejnych czynnościach w postępowaniu, jak również o przysługującym mu jako stronie postępowania, przed wydaniem decyzji, prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Tym samym, zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. należy uznać za bezpodstawny.
Organ wyjaśnił ponadto, że wniosek skarżącego o przesłanie mu na adres poczty elektronicznej dokumentów przesłanych przez Komornika do UODO został złożony po wydaniu decyzji administracyjnej w przedmiotowej sprawie. Ww. wniosek wpłynął do Prezesa UODO w dniu [...] stycznia 2024 r. Na powyższy wniosek została udzielona skarżącemu przez organ odpowiedź pismem z dnia 25 stycznia 2024 r., w którym wskazano, że zgodnie z art. 14 K.p.a. postępowanie administracyjne oparte jest na zasadzie pisemności, zgodnie z którą sprawy należy załatwiać w formie pisemnej lub formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2023 r., poz. 57 ze zm.), doręczanego środkami komunikacji elektronicznej. Wobec tego nie ma możliwości wymiany korespondencji dotyczącej prowadzonego postępowania za pośrednictwem poczty elektronicznej.
Za niezasadne organ uznał także zarzuty naruszenia art. 107 § 1 pkt 7, 8 i 9 K.p.a. podkreślając, że w decyzji zawarto pouczenie przysługującym stronom prawie do wniesienia skargi od decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a także o przysługującym stronom prawie ubiegania się o prawo pomocy, w tym zwolnienie od kosztów sądowych. Ponadto skarżona decyzja Prezesa UODO zawiera pieczątkę służbową oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji. Materiał dowodowy w niniejszej sprawie, jak też i jego ocena - zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. – znalazły natomiast swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji..
Organ podniósł jednocześnie, że wskazany w skardze art. 237 K.p.a. odnosi się do rozpatrywania skarg i wniosków wnoszonych i rozpatrywanych na podstawie przepisów Działu VIII K.p.a. i nie znajdował zastosowania w niniejszej sprawie.
Skarżący w piśmie procesowym złożonym w dniu [...] kwietnia 2024 r., ustosunkowując się do powyższej odpowiedź na skargę, podtrzymał zarzuty skargi ponownie wskazując, że w toku prowadzonego przez Prezesa UODO postępowania dokonano błędnych ustaleń faktycznych w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy ustalając, że zgromadzone dowody nie wykazały istnienia szkody B. C. i W. C. z powodu zaginięcia ich danych osobowych (Bankowego Tytułu Egzekucyjnego) u Komornika. Organ nie uwzględnił też istnienia związku przyczynowego pomiędzy zaginięciem tych danych i brakiem działań Komornika w sprawie zaginięcia dokumentu zawierającego te dane. Skarżący podkreślił, że w toku postępowania organ naruszył wymienione w skardze przepisy postępowania poprzez niepełne ustalenie stanu faktycznego sprawy, wybiórcze ustalenie okoliczności sprawy by pasowały do z góry przyjętej tezy oraz umorzenie prowadzonego wobec komornika postępowania, pomimo potwierdzenia odpowiedzialności Komornika za zagubienie danych osobowych jego i jego żony.
W ocenie skarżącego, w udzielonej odpowiedzi na skargę, organ w sposób celowy pominął wiele faktów lub je przeinaczył, w szczególności w żaden sposób nie odniósł się do kwestii ściągania należności prowadzonej wobec niego przez firmy windykacyjne. Podtrzymał w tym zakresie swoje wywody wskazane w skardze. Nie zgodził się też z twierdzeniem organu, że brak jest dowodu potwierdzającego zagubienie danych osobowych przez Komornika. Według niego okoliczność ta została potwierdzona dokumentem z banku ([...]), którego organ nie uwzględnił.
Ustanowiony w sprawie pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 23 maja 2024 r. podkreślił, że organ mylnie podjął decyzję o umorzeniu przedmiotowego postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Przesłanki, które wskazuje organ w zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę, w szczególności, zaprzeczenie przez Komornika, że ten utracił dane skarżącego i jego żony zawarte w Bankowym Tytule Egzekucyjnym, nie mogą bowiem przesądzać o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego i w konsekwencji nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego. Z wywodu organu wynika okoliczność, że Prezes UODO nie znalazł przesłanek do uwzględnienia żądania skarżącego, a nie, że w sprawie pojawiają się przesłanki warunkujące umorzenie postępowania administracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W przedmiotowym postępowaniu nie ma natomiast podstaw do twierdzenia, że wystąpił brak chociażby jednego elementu stosunku administracyjnoprawnego. Przy ponownym rozstrzyganiu sprawy organ powinien więc przede wszystkim mieć na względzie, że Komornik jest administratorem danych osobowych oraz "prowadzącym" postępowanie egzekucyjne. Jak stanowi bowiem art. 759 § 1 K.p.c. czynności egzekucyjne są wykonywane przez komorników, z wyjątkiem czynności zastrzeżonych dla sądów.
Pełnomocnik skarżącego zaznaczył przy tym , że zgodnie z art. 33 ust. 1 RODO, w przypadku naruszenia ochrony danych osobowych, administrator bez zbędnej zwłoki - w miarę możliwości, nie później niż w terminie 72 godzin po stwierdzeniu naruszenia - zgłasza je organowi nadzorczemu właściwemu zgodnie z art. 55, chyba że jest mało prawdopodobne, by naruszenie to skutkowało ryzykiem naruszenia praw lub wolności osób fizycznych. Do zgłoszenia przekazanego organowi nadzorczemu po upływie 72 godzin dołącza się wyjaśnienie przyczyn opóźnienia. Zgodnie z powyższym przepisem, Komornik jako administrator, winien był wiec po stwierdzeniu braku Bankowego Tytułu Egzekucyjnego (którego zaginięcie stanowi naruszenie danych osobowych) poinformować organ nadzorczy.
Na marginesie pełnomocnik skarżącego podniósł ponadto, że w pismach kierowanych do Prezesa UODO, skarżący wskazywał nazwy podmiotów, które zgłaszały się do niego i jego żony w zakresie istniejących zobowiązań skarżącego. Organ jednak nie dokonał weryfikacji tych podmiotów, a przede wszystkim nie zweryfikował, tego czy dane skarżącego, znalazły się w posiadaniu tych podmiotów w związku z utratą Bankowego Tytułu Wykonawczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej: P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Kontrola ta jest dokonywana według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego aktu.
W myśl natomiast art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Stosownie do treści art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy (art. 119 pkt 2 P.p.s.a.). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem Prezes UODO w odpowiedzi na skargę wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zaś ani skarżący, ani uczestnicy postępowania nie wnosili o przeprowadzenie rozprawy. W związku z powyższym Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.).
W ocenie Sądu skarga W. C. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Prezesa UODO z dnia [...] grudnia 2023 r. nie narusza prawa.
Nie znajdują uzasadnienia zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 75 oraz art. 107 K.p.a. w związku z art. 7 u.o.d.o. Z akt sprawy wynika, że w związku ze skargę złożoną przez W. C. oraz B. C. organ na podstawie art. 58 ust. 1 RODO zwrócił się do Komornika o wyjaśnienia oraz o przedłożenie dowodów na ich potwierdzenie. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Komornik udzielił obszernych wyjaśnień oraz przedstawił dokumentację na ich potwierdzenie. Organ rozstrzygając sprawę oparł się na wyjaśnieniach oraz dowodach przekazanych w toku postępowania zarówno przez skarżącego W. C., jak i przez Komornika. W ocenie Sądu ustalony przez organ w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy stan faktyczny był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Zarzuty skargi dotyczące zaniechania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co miałoby prowadzić do wydania wadliwej decyzji, nie mogły więc odnieść zamierzonego skutku.
Wbrew też zarzutom skargi, organ zapewnił skarżącemu czynny udział w każdym stadium postępowania poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji, zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a. Jak wynika z akt sprawy, skarżący był informowany przez organ o czynnościach podejmowanych w toku postępowania, natomiast pismem z 26 października 2023 r. został poinformowany przez organ, że w sprawie został zgromadzony materiał dowodowy wystarczający do wydania decyzji administracyjnej oraz pouczony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań. Wprawdzie decyzja w tej sprawie została wydana dopiero w dniu [...] grudnia 2023 r., a więc po upływie prawie 2 miesięcy od zawiadomienia stron o zakończeniu postępowania dowodowego, jednak organ w tym czasie nie podejmował już żadnych czynności w sprawie i nie uzupełniał materiału dowodowego.
Zarzut bezczynności organu w rozpoznaniu sprawy nie może być natomiast przedmiotem oceny Sądu w niniejszym postępowaniu ze skargi na decyzję Prezesa UODO.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 u.o.d.o. oraz art. 58 ust. 2 RODO.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.o.d.o., w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowań administracyjnych przed Prezesem Urzędu Ochrony Danych Osobowych, o których mowa w rozdziałach 4-7 i 11, stosuje się ustawę z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Postępowaniami, o których mowa w rozdziale 7 u.o.d.o., są postępowania w sprawie naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, do których zalicza się postępowania prowadzone w ramach realizacji przez Prezesa UODO zadań i uprawnień organu nadzorczego określonych w art. 57 i art. 58 RODO.
W świetle art. 57 ust. 1 lit. f RODO, bez uszczerbku dla innych zadań określonych na mocy (...) rozporządzenia każdy organ nadzorczy na swoim terytorium rozpatruje skargi wniesione przez osobę, której dane dotyczą, w odpowiednim zakresie prowadzi postępowania w przedmiocie tych skarg i w rozsądnym terminie informuje skarżącego o postępach i wynikach tych postępowań (...). Zgodnie natomiast z art. 77 ust. 1 RODO, bez uszczerbku dla innych administracyjnych lub środków ochrony prawnej przed sądem każda osoba, której dane dotyczą, ma prawo wnieść skargę do organu nadzorczego, w szczególności w państwie członkowskim swojego zwykłego pobytu, swojego miejsca pracy lub miejsca popełnienia domniemanego naruszenia, jeżeli sądzi, że przetwarzanie danych osobowych jej dotyczące narusza niniejsze rozporządzenie.
Jeżeli zatem określona osoba zgłasza Prezesowi UODO nieprawidłowości w zakresie przetwarzania swoich danych osobowych, organ ten jest zobligowany do wszczęcia postępowania wyjaśniającego, którego zadaniem jest ustalenie, czy dane osobowe są w istocie przetwarzane, a jeżeli tak, to w jakim celu i czy proces ten następuje z poszanowaniem przepisów zarówno RODO, jak i ustawy o ochronie danych osobowych.
W świetle powyższego Prezes UODO, rozpatrując skargę W. C. i B. C. zobowiązany był dokonać oceny, czy w sprawie doszło do nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych skarżących polegających na utracie tych danych przez Komornika zawartych w Bankowym Tytule Egzekucyjnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. w wyniku czego dane osobowe skarżących miały zostać udostępnione podmiotom nieuprawnionym.
W tym celu organ zobowiązany był, uwzględniając zakres przedmiotowy skargi z dnia [...] września 2021 r., przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego ustalić, czy powoływana przez skarżących okoliczność bezprawnego przetwarzania (utraty) ich danych osobowych zawartych w Bankowym Tytule Egzekucyjnym przez Komornika została udowodniona.
Z uwagi na fakt, iż zarówno RODO, jak i ustawa o ochronie danych osobowych nie regulują kwestii postępowania dowodowego i powinności organu nadzorczego związanych z czynieniem ustaleń faktycznych, zastosowanie w tym zakresie znajdują reguły i zasady określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 K.p.a.
Wskazać w tym miejscu należy, że zasada prawdy obiektywnej wyłącza dopuszczalność ustalenia okoliczności faktycznych w wyniku uprawdopodobnienia ich wystąpienia. Podkreślił to Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 4 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 1/15 (publ. CBOSA), w którym stwierdził, że istota postępowania dowodowego wynika z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., albowiem postępowanie dowodowe ma prowadzić do wykazania istnienia danej okoliczności, a nie jej uprawdopodobnienia. Temu właśnie mają służyć środki dowodowe, o jakich mowa w art. 75 § 1 K.p.a. i art. 76 § 1 K.p.a. Organ administracyjny prowadzi postępowanie wyjaśniające i ma uwzględnić wszystkie dowody zgromadzone w sprawie by ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. W innym wypadku ocena może prowadzić do naruszenia reguł obowiązujących podczas stosowania zasady swobodnej oceny dowodów. W szczególności, ocenie podlega znaczenie i wartość zebranych w postępowaniu dowodów. Postępowanie dowodowe i wnioski z niego płynące muszą eliminować wątpliwości. Nie można bowiem uznać danej okoliczności za udowodnioną w sytuacji, gdy te same środki dowodowe prowadzą do zupełnie odmiennych wniosków i w zasadzie tylko istniejące wątpliwości pogłębiają.
Przenosząc powyższe uwagi ogólne na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Prezes UODO w toku postępowania administracyjnego uzyskał stosowne wyjaśnienia od Komornika, który - według twierdzeń skarżących - miał utracić ich dane osobowe zawarte w Bankowym Tytule Egzekucyjnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r.
W wyjaśnieniach tych Komornik podał, że bezpośrednio po zwrocie akt sprawy [...] przez Sąd Rejonowy w [...] (sąd rozpoznawał skargę dłużników) w dniu [...] grudnia 2020 r., stwierdził brak w nich tytułu wykonawczego. W dniu [...] grudnia 2020 r. sprawdzono, że także w aktach sądowych sprawy, w której rozpoznawana była skarga skarżących nie zalega wymieniony tytuł wykonawczy. Jednocześnie na podstawie akt sprawy ustalono, że na przełomie października i listopada 2019 r. akta sądowe (o sygn. [...]) zostały przesłane do Aresztu Śledczego w [...] celem umożliwienia przejrzenia akt sprawy skarżącemu W. C.. Jednocześnie Komornik poinformował, że stosownie do art. 717 § 1 K.p.c. z urzędu wszczęto postępowanie w sprawie częściowego odtworzenia akt tj. w zakresie odtworzenia tytułu wykonawczego, którego brak stwierdzono, w wyniku którego wydane zostało postanowienie o odtworzeniu tego tytułu stosownie do art. 727 w zw. z art. 13 § 2 K.p.c. Komornik wyjaśnił ponadto, że dane osobowe skarżących zostały udostępnione osobom i podmiotom wyłącznie w ramach czynności, które Komornik jako organ egzekucyjny miał obowiązek podjąć.
W tej sytuacji, w ocenie Sądu, w wyniku analizy zgromadzonego materiału dowodowego Prezes UODO zasadnie przyjął w zaskarżonej decyzji, iż postępowanie wyjaśniające nie dało podstaw do przyjęcia, że doszło do utraty przez Komornika danych osobowych skarżących zawartych w Bankowym Tytule Egzekucyjnym.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy okoliczności tej nie potwierdził. Skarżący również nie przedstawili dowodów świadczących bezspornie o nieprawidłowościach w procesie przetwarzania ich danych osobowych przez Komornika polegających na utracie tych danych zawartych w Bankowym Tytule Egzekucyjnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Twierdzenia skarżącego, zawarte w skardze z dnia [...] września 2021 r., że to Komornik utracił Bankowy Tytuł Egzekucyjny nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nie znajdują oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym
Tymczasem, nie ulega wątpliwości, że skoro skarżący wywodzi skutki prawne z faktu, że jego dane osobowe zostały utracone przez dany podmiot, to tym samym powinien w sposób wiarygodny okoliczność tę wykazać, a nie przerzucać ciężar udowodnienia powyższej okoliczności jedynie na organ nadzorczy.
W ocenie Sądu, w kontekście poczynionych ustaleń, w tym m.in. pozyskanych pisemnych wyjaśnień od Komornika, który miał rzekomo utracić dane osobowe skarżącego oraz jego żony zawarte w Bankowym Tytule Egzekucyjnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., Prezes UODO nie miał podstaw aby podejmować dodatkowe działania (czynności) w celu zgromadzenia kolejnych dowodów, skoro w świetle poczynionych ustaleń miał zgromadzony wystarczający materiał dowodowy do rozstrzygnięcia sprawy.
Powyższej oceny nie podważają zarzuty skargi. Nie można zgodzić się ze skarżącym, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Organ, stwierdzając bezprzedmiotowość postępowania wydał rozstrzygnięcie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Posłużenie się przez ustawodawcę w cytowanym przepisie sformułowaniem "organ (...) wydaje decyzję" oznacza, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jest obligatoryjne w razie stwierdzenia jego bezprzedmiotowości.
Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2016 r., str. 491). Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania jest orzeczeniem formalnym, kończącym postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia (por. wyroki NSA: z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 967/05, z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt I OSK 530/14; publ. CBOSA).
Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z istnienia przesłanki podmiotowej bądź przedmiotowej. Przesłankę podmiotową stanowi brak legitymacji strony postępowania administracyjnego. Natomiast przesłanką przedmiotową jest brak - w znaczeniu prawnym - przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć, na podstawie przepisów prawa materialnego, o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Innymi słowy, brak przedmiotu postępowania ma miejsce wówczas, gdy stan faktyczny nie podlega uregulowaniu przepisami administracyjnymi, które dawałyby organowi administracyjnemu kompetencję do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Taka właśnie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Prowadzone przez Prezesa UODO postępowanie nie wykazało, aby wskazywany w skardze z dnia 20 września 2021 r. fakt utraty danych osobowych W. C. i B. C. przez Komornika zaistniał. Brak przedmiotu postępowania, który miałby podlegać ocenie organu w oparciu o przepisy RODO, musiał zatem skutkować umorzeniem postępowania w oparciu o art. 105 § 1 K.p.a.
Bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy pozostaje treść dokumentów, które skarżący załączył do skargi oraz do pisma procesowego z dnia 19 kwietnia 2024 r., z których to dokumentów Sąd przeprowadził dowód uzupełniający korzystając z uprawnień przewidzianych w art. 106 § 3 P.p.s.a. Żaden z tych dokumentów nie podważa bowiem ustaleń faktycznych poczynionych przez organ, a mianowicie, iż brak jest dowodów na to, że doszło do nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych skarżącego oraz jego żony przez Komornika w sposób wskazany w skardze do Prezesa UODO, tj. że Komornik utracił dane osobowe ww. zawarte w Bankowym Tytule Egzekucyjnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r.
Konkludując stwierdzić należy, że wydając zaskarżoną decyzję Prezes UODO nie dopuścił się jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które uniemożliwiłyby Sądowi dokonanie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do legalności podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi przewidziane w art. 107 § 3 K.p.a., gdyż w jej treści organ wyraźnie wskazał z jakich względów - pomimo podniesionych przez skarżącego argumentów - umorzono postępowanie.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło