I OSK 1/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-03-04
Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Paweł Miładowski, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protokół z oświadczeniami świadków sporządzony przed Państwowym Urzędem Repatriacyjnym, bez spełnienia wymogów określonych w art. 6 ust. 5 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, może stanowić dowód na okoliczność posiadania nieruchomości przez osobę ubiegającą się o rekompensatę?Ratio decidendi
Protokół z oświadczeniami świadków sporządzony przed Państwowym Urzędem Repatriacyjnym, nawet jeśli stanowi dokument urzędowy na okoliczność złożenia oświadczeń, nie jest wystarczającym dowodem na potwierdzenie prawa własności nieruchomości lub jej pozostawienia poza granicami RP, jeśli nie spełnia wymogów określonych w art. 6 ust. 5 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty. Brak innych dowodów potwierdzających własność nieruchomości skutkuje odmową przyznania prawa do rekompensaty.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami RP. Wojewoda Lubelski i Minister Skarbu Państwa odmówili przyznania prawa do rekompensaty, uznając, że przedłożone przez wnioskodawczynię dowody (protokół z oświadczeniami świadków i podanie A. B.) nie spełniają wymogów określonych w ustawie o realizacji prawa do rekompensaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę wnioskodawczyni, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędzia del. WSA Rafał Wolnik Protokolant st. asystent sędziego Marta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 210/14 w sprawie ze skargi I. B. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 210/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę I. B. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Decyzją z dnia 14 listopada 2013 r., nr 1298/13, Wojewoda Lubelski odmówił potwierdzenia posiadania przez I. B. (wnuczce A. B.) prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Organ I instancji uznał, że wnioskodawczyni nie wykazała, że A. B. pozostawiła nieruchomość poza obecnymi granicami RP, tj. wskazaną we wniosku nieruchomość położoną na przedmieściu B. w S., składającej się z placu o pow. 700 m2 i domu mieszkalnego oraz dwóch chlewów. W ocenie organu, dowód świadczący o posiadaniu przedmiotowej nieruchomości, tj. protokół zawierający oświadczenia dwóch świadków, nie posiada mocy dowodowej, gdyż nie spełnia wymogów określonych w art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.), zwanej dalej "ustawą".
Odwołanie od ww. decyzji złożyła I. B..
Zaskarżoną decyzją Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Minister wskazał, że do wniosku o przyznanie rekompensaty I. B. załączyła protokół z oświadczeń dwóch świadków (protokół z dnia 6 kwietnia 1945 r. spisany w obecności inspektora Rejonowego Osadnictwa PUR) i podanie A. B. do PUR w Łodzi o przyznanie nieruchomości zamiennej, zaakceptowane przez PUR z adnotacją: "brak jest nieruchomości zamiennej na terenie powiatu Biała Podlaska" jako jedyne dokumenty przedłożone przez stronę na dowód posiadania i pozostawienia przez A. B. nieruchomości na dzień opuszczenia byłego terytorium RP. W ocenie Ministra dowody te nie spełniają wymogów określonych w art. 6 ust. 5 ww. ustawy.
Odmawiając im mocy dowodowej organ uznał, że na ich podstawie nie można stwierdzić, czy J. N. i E. Z. zamieszkiwali w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami RP lub w miejscowości sąsiedniej, a także czy nie są oni osobami bliskimi, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty.
Według organu odwoławczego, przedłożone przez stronę podanie A. B. o przydzielenie nieruchomości zastępczej oraz protokół z dnia 6 kwietnia 1945 r. nie mogą zostać uznane za dokumenty urzędowe, bowiem nie były to dokumenty wydane przez Państwowy Urząd Repatriacyjny w formie określonej prawem. Wskazał, że podanie jest oświadczeniem właścicielki pozostawionej nieruchomości potwierdzonym na dowód jego przyjęcia przez urząd pieczęcią, natomiast protokół z dnia 6 kwietnia 1945 r. stwierdza jedynie złożenie oświadczeń. W konsekwencji, w ocenie organu odwoławczego, w sprawie nie przedstawiono dowodów na okoliczność, że A. B. była właścicielką przedmiotowej nieruchomości na dzień opuszczenia byłego terytorium RP.
Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I. B., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzuciła naruszenie:
- art. 107 § 1, art. 104 § 1, art. 17 pkt 2 i art. 20 K.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (brak dokumentu, który upoważniałby wydawanie i podpisywanie decyzji w imieniu Ministra);
- art. 10 § 1 i art. 81 w zw. z art. 140 K.p.a. (brak zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego);
- art. 6 K.p.a., § 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej w zw. z art. 29 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (podważenie dowodów wytworzonych w postępowaniu prowadzonym na podstawie dekretu z dnia 7 października 1944 r. o utworzeniu Państwowego Urzędu Repatriacyjnego;
- art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 140 K.p.a. (wadliwe uznanie, że podanie A. B. nie stanowi dowodu na okoliczność pozostawienia mienia poza obecnymi granicami państwa polskiego);
- art. 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 3 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (nieuznanie za dowód na okoliczność pozostawienia mienia dokumentów urzędowych w postaci oświadczeń złożonych przez J. N. i E. Z. w postępowaniu przed Państwowym Urzędem Repatriacyjnym);
- art. 6 ust. 5 w zw. z art. 29 ww. ustawy (stosowanie do dokumentów urzędowych w postaci oświadczeń świadków złożonych w dniu 6 kwietnia 1945 r. w postępowaniu przed Państwowym Urzędem Repatriacyjnym wymagań formalnych z ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., w sytuacji gdy ustawa nie zawiera przepisów przewidujących jej stosowanie do postępowań prowadzonych przed dniem wejścia w życie ustawy).
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 września 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 210/14, oddalając skargę przywołał treść art. 1 ust. 1, art. 2 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 2, art. 5 ust. 1 i 2 ustawy oraz wskazał na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2012 r., sygn. akt SK 11/12. Sąd, powołując się na ustawę oraz orzecznictwo (por. wyroki WSA w Warszawie o sygn. akt: I SA/Wa 2020/05, I SA/Wa 715/08, I SA/Wa 299/10 i I SA/Wa 1512/08), wskazał, że niezbędnym do potwierdzenia prawa do rekompensaty jest, by spadkodawca – pierwotny właściciel – sam był osobą uprawnioną do rekompensaty, przez spełnienie przesłanek wskazanych w art. 2 ustawy. W ustawie tej doprecyzowano zakres dokumentacji przedkładanej wraz z wnioskiem o potwierdzenie uprawnień, a w szczególności określono dowody, które będą mogły świadczyć o posiadaniu nieruchomości oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości (art. 6 ust. 4). Załączane dokumenty mają jednoznacznie potwierdzać pozostawienie nieruchomości w związku z wojną rozpoczętą we wrześniu 1939 r. Zdaniem Sądu, prawidłowo organy administracji orzekające w niniejszej sprawie uznały, co potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych, że brak jest podstaw do przyznania skarżącej prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez jej babkę nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W aktach sprawy brak jest dowodów pozwalających stwierdzić bezspornie, że A. B. była właścicielką opisanej wyżej nieruchomości na dzień opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Oceny tej nie zmienia, że zasadny jest zarzut skargi wskazujący na niewłaściwe i niezasadne zastosowanie przepisów ustawy w stosunku do zeznań świadków złożonych dziesiątki lat wcześniej w stosunku do daty wejścia w życie ustawy. W kontekście art. 75 § 1 i art. 76 § 1 K.p.a. przedmiotowy protokół, zawierający oświadczenia dwóch świadków, nie jest dowodem wystarczającym. Skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów (jak również nie złożyła stosownych wniosków dowodowych), które pozwalałyby na dokonanie ustaleń w zakresie wiarygodności i zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy ww. oświadczeń. Z tego względu oświadczenie A. B. o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego stanowi wyłącznie oświadczenie osoby je wnoszącej, a więc, jak słusznie uznał organ, jest jedynie oświadczeniem woli (wnioskiem) poprzedniczki skarżącej, a nie dowodem prawa własności. Podanie to nie zawiera potwierdzenia przez organ administracji podniesionych w nim okoliczności. W aktach sprawy znajdują się pisma: Archiwum Akt Nowych z dnia 10 kwietnia 2011 r., Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 16 stycznia 2013 r., Archiwum Państwowego w Lublinie z dnia 4 lutego 2011 r., a także zaświadczenie Państwowego Archiwum Obwodu Brzeskiego z dnia 9 marca 2011 r., z których wynika, że nie odnaleziono dokumentów urzędowych świadczących o posiadaniu lub pozostawieniu (orzeczenie PUR, opis mienia pozostawionego) przez Akwilinę Budniczuk nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Ponadto Sąd wskazał, że w świetle art. 6 ustawy dokonuje się oceny przedstawionych przez stronę dowodów zarówno co do ich treść, jak i wiarygodności (por. wyrok NSA z 22 lutego 2011 r., I OSK 1460/10). Wynika to z tego, że ustawa określa ich rangę. Ponadto to na wnioskodawcy ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (por. wyrok NSA z 22 marca 2011 r., I OSK 742/10). W przypadku braku dowodów wskazanych w art. 6 ust. 4 i 6 ustawy, organ prowadzący postępowanie powinien podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, stosownie do art. 7 i 75 § 1 k.p.a. Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. nie wyklucza posiłkowego stosowania w postępowaniu o rekompensatę także innych środków dowodowych. Ustawodawca nie wyłączył w tego rodzaju sprawach stosowania przepisów k.p.a., dał jedynie dowodom wymienionym w art. 6 ust. 4 i 5 ustawy pierwszeństwo przed innymi dowodami (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 919/11 i z dnia 20 września 2012 r. sygn. akt I OSK 423/12). Tym nie mniej, dowody złożone przez stronę podlegają ocenie organu prowadzącego postępowanie jak każdy inny dowód w typowym postępowaniu administracyjnym. Zdaniem Sądu, nie dostrzegając w ustalonym stanie faktycznym przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżącej, orzekające w sprawie organy nie przekroczyły zasady swobodnej oceny dowodów. Wniosek o przyznanie prawa do rekompensaty może zostać uwzględniony jedynie wówczas, gdy spełnione zostaną kumulatywnie przesłanki wymienione w art. 1 i art. 2 ustawy. Niespełnienie chociażby jednej z nich skutkuje utratą prawa do rekompensaty. Skoro zatem nie wykazano w sposób nie budzący wątpliwości organu – prawa do nieruchomości w miejscowości S., zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a błędne zastosowanie przepisów ustawy w stosunku do protokołu z 6 kwietnia 1945 r. nie miało wpływu na wynik sprawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła I. B., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi, jako naruszającemu zasadę praworządności (art. 2 Konstytucji RP), zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
- art. 106 § 1 i 3, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 75 § 1 i art. 76 § 1 K.p.a. przez podważanie wiarygodności dokumentu urzędowego z protokołu zeznań świadków złożonych przed Państwowym Urzędem Repatriacyjnym, gdy organy administracji nie przeprowadziły żadnych dowodów przeciwko treści dokumentu;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy organy administracji niezgodnie z prawem oraz niewłaściwie ustaliły i oceniły stan faktyczny przyjmując, że protokół z zeznań świadków złożonych przed Państwowym Urzędem Repatriacyjnym nie stanowi dowodu na potwierdzenie pozostawienia mienia poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej;
- art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 75 § 1 i art. 76 § 1 K.p.a. przez wykroczenie poza stan faktyczny i materiał dowodowy zebrany w postępowaniu przed organami I i II instancji na chwilę zamknięcia rozprawy polegające na podważaniu wiarygodności dokumentu urzędowego, który nie został dopuszczony jako dowód w postępowaniu administracyjnym;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 174 pkt 2 i art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 6 i art. 7 K.p.a. przez nieuchylenie decyzji w sytuacji, gdy sąd w wyroku ustalił, że uzasadniony jest zarzut pominięcia przez organy administracji dowodu z dokumentu urzędowego;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 174 pkt 2, art. 134 § 1 i art. 3 § 1 p.p.s.a. przez nierozpatrzenie wszystkich zarzutów zawartych w skardze na decyzję Ministra Skarbu Państwa;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 174 pkt 2 i art. 141 § 4 p.p.s.a w zw. z art. 17 pkt 2, art. 19, art. 107 § 1 i 3 i art. 127 § 2 K.p.a. przez nierozważenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zarzutu, że organ II instancji nie wykazał umocowania osoby, która podpisała decyzję, do reprezentowania Ministra Skarbu Państwa.
Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 2, art. 5 ust. 1 i 3 pkt 2 i art. 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 3 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej i uznanie, że skarżąca nie wykazała faktu pozostawienia mienia poza obecnymi granicami Polski.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Ministrer Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego.
Wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej, poza kwestią podpisania decyzji przez osobę upoważnioną, sprowadzają się do oceny, czy Sąd I instancji prawidłowo ocenił wynik prowadzonego przez organy administracyjne postępowania wyjaśniającego, a mianowicie, że skarżąca nie wykazała aby jej babka – A. B. była właścicielką nieruchomości położonej na przedmieściu B. w S., składającej się z placu o pow. 700 m2 i domu mieszkalnego oraz dwóch chlewów.
W opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym zakresie Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny, wskazując na istotę postępowania dowodowego jaka wynika z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Postępowanie dowodowe ma bowiem prowadzić do wykazania istnienia danej okoliczności, a nie jej uprawdopodobnienia. Temu właśnie mają służyć środki dowodowe, o jakich mowa w art. 75 § 1 i art. 76 § 1 K.p.a. Organ administracyjny prowadzi postępowania wyjaśniające i ma uwzględnić wszystkie dowody zgromadzone w sprawie by ocenić czy dana okoliczność została udowodniona. W innym wypadku ocena może prowadzić do naruszenia reguł obowiązujących podczas stosowania zasady swobodnej oceny dowodów.
W szczególności ocenie podlega znaczenie i wartość zebranych w postępowaniu dowodów. Postępowanie dowodowe i wnioski z niego płynące muszą eliminować wątpliwości. Nie można bowiem uznać danej okoliczności za udowodnioną w sytuacji gdy te same środki dowodowe prowadzą do zupełnie odmiennych wniosków i w zasadzie tylko istniejące wątpliwości pogłębiają. W tej sprawie fakty są takie, że inicjując postępowanie o potwierdzenie prawa do rekompensaty strona skarżąca kasacyjnie przedstawiła określone dowody, wywodząc z nich swoje roszczenia. Przedstawiono sporządzone przed Państwowym Urzędem Repatriacyjnym oświadczenia w formie protokołu. Wbrew jednak twierdzeniu strony skarżącej kasacyjne dokumenty te jako urzędowe mają określoną moc dowodową, ale tylko na okoliczność złożenia stosownych oświadczeń w nich zawartych. Natomiast nie stanowią dowodu na okoliczność, że A. B. rzeczywiście była właścicielką określonych nieruchomości, które pozostawiła poza granicami Polski. W świetle obowiązujących zasad postępowania wyjaśniającego oświadczenie A. B. jest gołosłowne, bo nie poparte żądnymi innymi dowodami, które by taką okoliczność potwierdzały. Wynika to z tego, że w sprawie nie wykazano aby oświadczenia świadków zgodnie z art. 6 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 4 ustawy mogły być dowodami świadczącymi o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami RP. W art. 6 ust. 5 ustawy zawarty jest jasno sprecyzowany wymóg jaki taki dowód musi spełnić aby mógł potwierdzać okoliczność, że A. B. pozostawiła nieruchomość poza granicami RP. Otóż strona skarżąca nie wykazała aby osoby te zamieszkiwali w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami RP lub w miejscowości sąsiedniej i nie są osobami bliskimi właściciela i spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Ponadto czynności wyjaśniające podjęte przez organ administracyjny utrzymały stan istniejących wątpliwości, ponieważ w archiwum nie odszukano dokumentu, który potwierdzałby, że A. B. była właścicielką ww. nieruchomości. Dlatego zasadnie Sąd I instancji ocenił, że treść oświadczenia A. B. stanowi wyłączenie oświadczenie osoby je wnoszącej i nie zawiera potwierdzenia przez organ administracyjny podniesionych w nim okoliczności. Czym innym jest bowiem odebranie oświadczenia, a czym innym potwierdzenie przez organ określonych okoliczności wynikających z oświadczenia. A zatem przedmiotowe protokoły mogłyby stanowić w świetle K.p.a. dowody potwierdzające, że babka skarżącej była właścicielką ww. nieruchomości, ale w sytuacji gdy organ sporządzający protokół taką okoliczność potwierdziłby lub złożone oświadczenia świadków spełniałyby wymogi z art. 6 ust. 5 ustawy. Takich wymogów jednak nie spełniają protokoły przedstawione przez stronę skarżącą kasacyjnie w załączeniu do wniosku o przyznanie prawa do rekompensaty. Tym samym nie mogły one stanowić dowodu na okoliczność, że A. B. była właścicielką nieruchomość położonej na przedmieściu B. w S., składającej się z placu o pow. 700 m2 i domu mieszkalnego oraz dwóch chlewów. Nie można zatem uznać, że Sąd I instancji podważył wiarygodność ww. dowodów, skoro nie mogą one na obecnym etapie postępowania stanowić potwierdzenia, że wymieniona wyżej osoba była właścicielką ww. nieruchomości. Strona skarżąca kasacyjnie nie przedstawiła takich dowodów, które mogłyby uprawniać do innej oceny. Ustawa o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w tym zakresie określa jasne wymagania. W świetle jej przepisów, samo oświadczenie danej osoby, która wywodzi, że jest właścicielem to za mało. Takie twierdzenia wymagają potwierdzenia innymi dowodami, co wynika z treści art. 6 ust. 4 i 5 ustawy. W tej sprawie brak jest takiego potwierdzenia, co też prawidłowo ocenił Sąd I instancji. Strona skarżąca kasacyjnie także w postępowaniu sądowym nie przedstawiła innych dowodów na potwierdzenie słuszności swojego żądania. Sąd I instancji nie mógł zatem naruszyć art. 106 § 1 i 3 p.p.s.a., skoro nie przedstawiono mu dowodów, które umożliwiałyby w ogóle ewentualne uzupełnienie materiału dowodowego.
Z powyższego wywodu wynika, że zaskarżony wyrok nie zawiera wad, które prowadziłyby do błędnej oceny materiału dowodowego, co ewentualnie miałoby istotny wpływ na wynik sprawy. Strona skarżąca kasacyjnie powinna mieć na względzie, że żaden dowód w postępowaniu administracyjnym nie ma absolutnej mocy w takim sensie, który wyłączałby obalenie lub kwestionowanie wniosków, jakie z niego wynikają, wykluczając możność badania jego rzetelności. Organ administracyjny nie może czuć się zwolniony z obowiązku przeprowadzenia swobodnej oceny każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, i to w kontekście zarówno pozostałego materiału dowodowego, jak i twierdzeń stron, które zawsze muszą być z tym materiałem skonfrontowane. Obowiązek ten można wyinterpretować z treści art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. (por. wyrok NSA z 25 marca 2015 r., I OSK 2271/13). Dokonana zaś w tej sprawie ocena złożonych dowodów przez I. B. nie daje aktualnie jednoznacznie podstawy do przyznania prawa do rekompensaty. Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.
Ponadto zarzut skargi kasacyjnej dotyczący kwestii podpisania decyzji przez osobę upoważnioną także nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Sformułowanie zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego wymaga bowiem wykazania, że to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W skardze kasacyjnej zaś nie wykazano aby pod zaskarżoną decyzją podpisała się osoba nieuprawniona. Sam brak w aktach stosownego upoważnienia nie świadczy bowiem o wadliwym podpisaniu decyzji.
Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło