II SA/Wa 35/25
WyrokWSA w Warszawie2025-11-21
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Izabela Głowacka-Klimas, Joanna Kube
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa powołania do zawodowej służby wojskowej, uzasadniona utratą nieposzlakowanej opinii w związku z wcześniejszym skazaniem prawomocnym wyrokiem sądu, jest zgodna z prawem, nawet jeśli skazanie uległo zatarciu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa powołania do zawodowej służby wojskowej, oparta na utracie nieposzlakowanej opinii w związku z wcześniejszym skazaniem prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, jest zasadna. Nawet po zatarciu skazania, fakt popełnienia przestępstwa może być brany pod uwagę przy ocenie spełnienia wymogu nieposzlakowanej opinii, który jest obligatoryjną przesłanką powołania do zawodowej służby wojskowej. Decyzja o powołaniu ma charakter uznaniowy, a interes Sił Zbrojnych przeważa nad interesem kandydata.Stan faktyczny
Skarżący P. M. został odmówiony powołania do zawodowej służby wojskowej przez Dowódcę Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych, a następnie decyzją Szefa Sztabu Generalnego WP. Główną przyczyną odmowy była utrata nieposzlakowanej opinii, wynikająca z prawomocnego skazania go w 1999 r. za popełnienie przestępstwa umyślnego, które skutkowało zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących powołania do służby i wymogu nieposzlakowanej opinii. Skarżący podniósł również zarzut nierównego traktowania w związku z pełnieniem terytorialnej służby wojskowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę P. M. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Protokolant specjalista Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2025 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy powołania do zawodowej służby wojskowej w korpusie podoficerów zawodowych oddala skargę
P. M. wnioskiem z dnia [...] marca 2024 r. wystąpił do Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych o powołanie do zawodowej służby wojskowej
w korpusie [...] zawodowych w Wojskowym Centrum Kształcenia Medycznego.
Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych rozkazem personalnym z dnia
[...] lipca 2024 r. nr [...] (pkt 21) odmówił powołania P. M. do zawodowej służby wojskowej w oparciu o art. 185 ust. 1, art. 186 ust. 1 pkt 3, art. 187 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2024 r., poz. 248)
i § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 czerwca 2022 r.
w sprawie powoływania do zawodowej służby wojskowej (Dz.U. poz. 1384).
W dniu [...] sierpnia 2024 r. pełnomocnik P. M. złożył odwołanie do Szefa Sztabu Generalnego WP od wskazanego powyżej rozkazu personalnego. Jednocześnie, w tym dniu, tj. [...] sierpnia 2024 r. skierował do Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych wniosek o zawieszenie postępowania
w sprawie z odwołania od rozkazu personalnego Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] lipca 2024 r. nr 94 (pkt 21) odmawiającego powołania podoficera do zawodowej służby wojskowej.
Szef Sztabu Generalnego WP postanowieniem z dnia [...] października 2024 r. nr [...] odmówił zawieszenia postępowania odwoławczego z uwagi na niewystąpienie przesłanek określonych w art. 97 § 1 k.p.a.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Szef Sztabu Generalnego WP decyzją
z dnia [...] października 2024 r. nr [...] utrzymał w mocy rozkaz personalny Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] lipca 2024 r. nr 94 (pkt 21).
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał na art. 83 ustawy o obronie Ojczyzny, zgodnie z którym do służby wojskowej może być powołana osoba, która spełnia określone w tym przepisie warunki, w szczególności posiada obywatelstwo polskie, nieposzlakowaną opinię, wiek powyżej 18 lat, zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby wojskowej, niekaralność za przestępstwo umyślne oraz odpowiednie kwalifikacje. Kryteria te muszą zostać bezwzględnie spełnione.
Nadto wskazał, iż zgodnie z art. 185 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, powołanie do zawodowej służby wojskowej może nastąpić, jeżeli przemawiają za tym potrzeby Sił Zbrojnych, które oznaczają celowość powołania do zawodowej służby wojskowej w ramach liczby stanowisk służbowych w poszczególnych korpusach kadry zawodowej Sił Zbrojnych. Zatem decyzja wydawana w tym zakresie przez uprawnione organy wojskowe ma charakter uznaniowy i kandydat nie ma roszczenia o powołanie do służby, nawet jeśli spełnia podstawowe wymogi formalne.
Organ odwoławczy stwierdził, że rozpatrując przedmiotową sprawę dokonano analizy kompletu akt personalnych [...] P. M. oraz dokumentacji ewidencyjnej zgromadzonej w sprawie w kontekście pełnionej przez niego poprzednio zawodowej służby wojskowej oraz aktualnie pełnionej terytorialnej służby wojskowej. Uwzględniono ponadto dokumentację załączoną do odwołania.
Za bezpodstawne w związku z tym uznano twierdzenie pełnomocnika, że jakiekolwiek dokumenty osobowe podoficera zostały pominięte przez wojskowe organy kadrowe.
Z materiałów zgromadzonych w przedmiotowym postępowaniu wynika, że
w okresie od dnia [...] sierpnia 1993 r. do dnia [...] czerwca 1995 r. [...] P. M. pełnił kandydacką służbę wojskową, zaś w okresie od dnia [...] czerwca 1995 r. do dnia [...] października 1999 r. zawodową służbę wojskową, ostatnio na stanowisku służbowym [...].
Organ zwrócił uwagę, że okolicznością mającą bezpośrednie przełożenie na treść rozstrzygnięcia był fakt, iż od momentu zwolnienia [...] z zawodowej służby wojskowej minęło 25 lat. W tym czasie Siły Zbrojne przeszły pełną profesjonalizację i modernizację, z kolei zmiany te miały bezpośredni wpływ na wymagania kadrowe i umiejętności żołnierzy niezbędne do pełnienia przez nich zawodowej służby wojskowej w sposób kompetentny i efektywny.
Organ zaznaczył, że ma świadomość, iż od dnia [...] kwietnia 2018 r. [...] P. M. pełni terytorialną służbę wojskową w [...] Brygadzie Obrony Terytorialnej na stanowisku [...] w sekcji wsparcia dowodzenia i łączności, a z akt sprawy wynika, iż przebieg tej służby jest oceniany przez przełożonych pozytywnie, żołnierz wykazuje zdolności przywódcze, zaangażowanie i wysoką kulturę osobistą. Ponadto sukcesywnie podnosi swoje kwalifikacje wojskowe, co potwierdzają liczne zaświadczenia i certyfikaty ukończenia szkoleń i kursów. Zaznaczył jednak, że niezależnie od tego, przy rozpatrywaniu wniosku o ponowne powołanie żołnierza rezerwy do zawodowej służby wojskowej organ odwoławczy zobowiązany jest uwzględnić całokształt dotychczasowego doświadczenia wojskowego, a w szczególności przebieg jego ostatnio pełnionej zawodowej służby wojskowej. Z dokumentów zgromadzonych w teczce akt personalnych [...] P. M. wynika, że w czasie pełnienia zawodowej służby wojskowej żołnierz wymagał stałego nadzoru ze strony przełożonych, z obowiązków służbowych wywiązywał się w stopniu dostatecznym, ograniczając się do minimum, nie przestrzegał dyscypliny wojskowej za co był wielokrotnie karany dyscyplinarnie. Dodatkowo jego poziom wiedzy fachowej kształtował się na średnim poziomie, a w szkoleniu ogólnowojskowym osiągał wyniki dostateczne lub nie uczestniczył w nich z uwagi na częste przebywanie na zwolnieniach lekarskich.
Organ zauważył, że w uzasadnieniu rozkazu personalnego Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] (pkt 21), jako podstawową przesłankę odmowy powołania do zawodowej służby wojskowej wskazano utratę przez [...] P. M. nieposzlakowanej opinii wobec okoliczności skazania go prawomocnym wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...] - Wydział Zamiejscowy w [...] z dnia [...] marca 1999 r. (sygn. akt [...]), za popełnienie przestępstwa umyślnego określonego w art. 263 § 2 kk., tj. posiadania bez wymaganego zezwolenia amunicji strzeleckiej. Przedmiotowy wyrok zapadł w trakcie poprzedniego okresu pełnienia zawodowej służby wojskowej i stanowił w konsekwencji podstawę zwolnienia [...] z zawodowej służby wojskowej, co nastąpiło na podstawie rozkazu personalnego Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] maja 1999 r. nr [...].
Organ odwoławczy podniósł, że oceniając przydatność [...] P. M.
i zasadność jego powołania do zawodowej służby wojskowej, pomimo uwzględnienia szeregu argumentów przemawiających na korzyść strony, nie mógł pominąć przeszłych negatywnych aspektów jej przebiegu, w szczególności prezentowanej wówczas postawy oraz przyczyn zwolnienia z tej służby.
Zdaniem organu, ustalony stan faktyczny, podważa wiarygodność [...], jako kandydata do zawodowej służby wojskowej. Zakończenie zawodowej służby
w wyniku skazania prawomocnym wyrokiem sądowym jest okolicznością, która nie pozostaje bez wpływu na decyzję dotyczącą możliwości ponownego powołania. Podsumowując, stwierdził, że w tych okolicznościach, uprawnionym jest przyjęcie, że [...] nie podołał wyzwaniu pełnienia zawodowej służby wojskowej
i utracił w ocenie organów kadrowych przymiot nieposzlakowanej opinii, który
w świetle art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy o obronie Ojczyzny stanowi obligatoryjną przesłankę warunkującą możliwość ponownego powołania do zawodowej służby wojskowej. Wskazał, że w realiach wojskowych nieposzlakowana opinia jest jednym
z kluczowych kryteriów oceny kandydatów do zawodowej służby wojskowej. Pomimo, iż w aktach sprawy znajduje się obecnie informacja z Krajowego Rejestru Karnego, że [...] P. M. nie figuruje w kartotece karnej, organ - wobec wiedzy, że kandydat został skazany za popełnienie przestępstwa umyślnego - przyjął, że nie sposób uznać, iż posiada on przymiot osoby o nieposzlakowanej opinii, niezależnie od faktu zatarcia skazania. Choć przedmiotowe skazanie uległo już zatarciu, to jednak zdaniem organu, sam fakt skazania nadal świadczy o tym, że sąd uznał winę oskarżonego, co w sposób oczywisty ma wpływ na ocenę nieskazitelności jego postawy, szczególnie w sytuacji kiedy skazanie żołnierza skutkuje zwolnieniem go
z zawodowej służby wojskowej.
Organ podzielił twierdzenie, iż zatarcie skazania powoduje, że osoba jest traktowana jak niekarana, co oznacza, że jej dane o skazaniu zostają usunięte
z Krajowego Rejestru Karnego. Niemniej uważa, że zatarcie skazania nie oznacza automatycznie, że wcześniejsze postępowanie karne nie może być brane pod uwagę przy ocenie spełniania wymogu nieposzlakowanej opinii.
Podkreślił, że Siły Zbrojne stawiają wysokie wymagania wobec swoich członków, również pod kątem zachowania wysokiego poziomu zaufania oraz standardów moralnych i to niezależnie od zajmowanego stanowiska służbowego.
W związku z powyższym brak nieskazitelnej opinii jest czynnikiem, który w sposób znaczący podważa zaufanie wobec kandydata, niezależnie od posiadanych kwalifikacji.
W ocenie Szefa Sztabu Generalnego WP, [...] P. M. nie jest osobą legitymującą się przymiotem nieposzlakowanej opinii, co w konsekwencji skutkuje obligatoryjną koniecznością odmowy powołania go do zawodowej służby wojskowej. Mimo spełniania innych wymogów formalnych, posiadanych kwalifikacji i doświadczenia, brak nieskazitelnej opinii oraz negatywny przebieg zawodowej służby wojskowej w przeszłości, uniemożliwiają powołanie kandydata do służby.
Organ stwierdził, że dodatkowo wziął pod uwagę, że [...] P. M. zgodnie z uzyskanym zaświadczeniem o możliwości wyznaczenia na stanowisko służbowe, zostałby powołany do zawodowej służby wojskowej i wyznaczony na stanowisko służbowe [...]. W tej sytuacji [...] zajmujący stanowisko dowódcze powinien być wzorem dla podległych mu żołnierzy, a zatem tym bardziej znamienna wydaje się być przesłanka nieposzlakowanej opinii i niepodważalnej postawy etycznej. Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowego postępowania pozostaje także fakt, iż zgodnie z dokumentacją znajdującą się w aktach sprawy, Komendant Wojskowego Centrum Kształcenia Medycznego, który wydał zaświadczenie o możliwości wyznaczenia [...] P. M. na stanowisko służbowe - [...], po zapoznaniu się z przebiegiem zawodowej służby wojskowej wymienionego [...], zrezygnował z jego kandydatury.
Organ, odnosząc się do kwestii pełnienia od 2018 r. przez [...] P. M. terytorialnej służby wojskowej, stwierdził, że w żadnym stopniu nie neguje pozytywnych aspektów aktualnego życia zawodowego kandydata oraz faktu podnoszenia kwalifikacji. Zaznaczył, że choć pełnienie terytorialnej służby wojskowej stanowi istotną rolę dla obrony kraju, niewątpliwie ma ona inny charakter niż zawodowa służba wojskowa. Zawodowa służba wojskowa wiąże się z długotrwałym zaangażowaniem żołnierza w służbę, codzienną realizacją obowiązków służbowych, podczas gdy terytorialna służba wojskowa często obejmuje krótsze okresy służby, przybiera bardziej elastyczne formy zaangażowania oraz działania w ramach społeczności lokalnych. W zawodowej służbie wojskowej kluczowe są nie tylko kwalifikacje techniczne, ale też nieskazitelna opinia i wysokie standardy etyczne. Ukończone kursy, szkolenia nie mogą zastąpić spełniania tych wymogów. Ze względu na wskazane różnice, każda kandydatura do zawodowej służby wojskowej musi być oceniana indywidualnie.
Organ podniósł, że decyzja w przedmiocie powołania do zawodowej służby wojskowej ma charakter uznaniowy. Korzystanie z kolei z uznania administracyjnego oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, przy czym zakres uznania jest ograniczony prawem i celem dla jakiego dane przepisy lub instytucje zostały ustanowione.
Uprawnione organy zawsze w zakresie powoływania do zawodowej służby wojskowej kierują się interesem Sił Zbrojnych, który bezwzględnie przeważa nad interesem strony i nie można odmówić organowi prawa do określania wysokich standardów wyboru, czy możliwości powoływania do służby jedynie najbardziej adekwatnych kandydatów. Organ powołujący do zawodowej służby wojskowej uprawniony jest do prowadzenia samodzielnych ustaleń oraz oceny postawy skarżącego pod kątem jego zdolności i przydatności do zawodowej służby wojskowej.
P. M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego, pismem z dnia [...] grudnia 2024 r. złożył skargę na decyzję Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] października 2024 r. nr [...].
Skarżący podniósł następujące zarzuty:
1. naruszenia przepisów postępowania:
1) art. 10 § 1 w zw. z art. 73 § 1 i 2 k.p.a. poprzez rażące naruszenie prawa do zapoznania się przez pełnomocnika z aktami sprawy w postaci teczki akt personalnych i sporządzenia z nich notatek i odpisów, które to uchybienie w istotny sposób ograniczyło możliwości zawarcia pełnej i skutecznej argumentacji
w odwołaniu od rozkazu personalnego Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] (pkt 21);
2) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie umożliwienia pełnomocnikowi odwołującego zapoznania się z zawartością akt administracyjnych przed wydaniem decyzji Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] października 2024 r. nr [...];
3) art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez przeprowadzenie postępowania administracyjnego z oczywistym naruszeniem obowiązujących norm przepisów
o postępowaniu oraz norm przepisów prawa materialnego;
4) art. 74 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie wydania postanowienia w przedmiocie odmowy wykonania notatek i odpisów z teczki akt personalnych, w których znajdowały się dokumenty, na podstawie których wydano rozkaz personalny Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] (pkt 21);
5) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez odmowę przez organ odwoławczy zawieszenia postępowania administracyjnego na etapie odwołania od rozkazu personalnego Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] (pkt 21);
2. naruszenia przepisów prawa materialnego:
1) art. 185 ust. 1 i nast. ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie i w konsekwencji nieuzasadnioną odmowę powołania do zawodowej służby wojskowej;
2) art. 83 ww. ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i ostatecznie uznanie, że skarżący nie spełnił wymaganych wymogów do powołania do zawodowej służby wojskowej;
3) § 32 ust. 1 - 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie prowadzenia ewidencji wojskowej (Dz.U. poz. 458), poprzez niedopełnienie przez organy prowadzące ewidencję wojskową oraz organy prowadzące niniejsze postępowanie administracyjne obowiązków i procedowanie sprawy na podstawie dokumentów, które nie powinny znajdować się w jej aktach oraz teczce akt personalnych skarżącego z jednoczesnym naruszeniem przepisów
o ochronie danych osobowych;
4) art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie tych samych podmiotów posiadających wspólną cechę - tj. żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową jako służbę terytorialną i żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową.
Skarżący, na podstawie art. 125 § 1 pkt. 2 p.p.s.a., wniósł o zawieszenie postępowania sądowego do czasu zakończenia postępowania karnego uruchomionego w sprawie z zawiadomienia przez P. M. organów ścigania o podejrzeniu popełnienia przez Dowódcę Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych
oraz Szefa Sztabu Generalnego WP lub/i innych osób czynu z art. 231 § 1 k.k. - tj.: ujawnienia się czynu, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej będzie wywierać wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej.
Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów uzupełniających z następujących dokumentów:
1. odpisu decyzji Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji w [...] z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] - na okoliczność potwierdzenia spełnienia wszelkich wymogów formalnych do powołania do zawodowej służby wojskowej,
2. odpisu decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2024 r. nr [...] o nadaniu [...] P. M. Medalu za zasługi dla obronności kraju – na okoliczność potwierdzenia spełnienia wszelkich wymogów formalnych do powołania do zawodowej służby wojskowej, odpowiedniego do niej przygotowania,
a także docenienia ze strony Ministerstwa Obrony Narodowej wkładu i poświęcenia dla służby, w celu realizacji zadań związanych z obronnością kraju i jego granic,
3. odpisów wyciągów z rozkazów dziennych Dowódcy [...] Brygady Obrony Terytorialnej w przedmiocie wyznaczenia na stanowisko [...] – na okoliczność potwierdzenia spełnienia wszelkich wymogów formalnych do powołania do zawodowej służby wojskowej oraz przygotowania do pełnienia roli instruktora innych żołnierzy zawodowych,
4. odpisu zaświadczenia o przebiegu służby (pełnego) - na okoliczność przemawiającą za uznaniem, że skarżący spełnia przesłanki do powołania do zawodowej służby wojskowej, a jego dotychczasowa służba w [...] Brygadzie Obrony Terytorialnej nie ma charakteru incydentalnego.
Zdaniem wnoszącego skargę, przeprowadzenie tych dowodów jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postepowania w sprawie, ale organy - ze względu na notoryczne naruszanie podstawowych zasad postępowania administracyjnego - uniemożliwiły ich załączenie do akt postępowania.
Skarżący, powołując się na powyższe zarzuty, wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu
I instancji,
2) zawarcie w uzasadnieniu wydanego wyroku oceny prawnej oraz szczegółowych wskazówek i wytycznych, co do dalszego postępowania w sprawie, wskazanie na popełnione uchybienia, których dopuścił się organ oraz okoliczności mających wpływ na ich powstanie,
3) zasądzenie kosztów zastępstwa sądowego według norm przepisanych.
Wnoszący skargę argumentując wskazał, że spełnia warunki do powołania do zawodowej służby wojskowej, w szczególności w kontekście pełnienia przez niego terytorialnej służby wojskowej, jak również podniósł brak możliwości posługiwania się w trakcie prowadzonego postępowania przez organy dokumentacją dotyczącą wcześniejszego jego skazania prawomocnym wyrokiem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Pismem procesowym z dnia [...] sierpnia 2025 r. skarżący, podtrzymując skargę, odniósł się do argumentacji organu wyrażonej w odpowiedzi na skargę
i dołączył kopię legitymacji i decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca
2025 r. o nadaniu Medalu Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd odmówił zawieszenia postępowania sądowego, ponieważ w stanie faktycznym i prawnym przedmiotowej sprawy, jest w stanie samodzielnie dokonać ustaleń koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy.
Rozstrzygnięcie zagadnienia, o którym mowa w art. 125 § 1 pkt 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm. dalej: "p.p.s.a."). musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania.
Przez zagadnienie wstępne rozumie się stan, w którym wydanie orzeczenia, co do istoty sprawy, nie jest możliwe bez rozstrzygnięcia sprawy przez inny organ lub sąd, przy czym istota tej sprawy dotyczy jednocześnie przesłanki drugiej sprawy. Nie chodzi więc o konieczność wyjaśnienia okoliczności sprawy, będących nawet
w ścisłym związku ze sprawą, lecz o rozstrzygnięcie spełnienia przesłanki (pozytywnej bądź negatywnej), której organ samodzielnie nie może rozstrzygnąć, gdyż jest to materia będąca w kompetencji innego organu. Przy czym zaznaczenia wymaga, że ocena istnienia przesłanek zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oraz ich wpływu na przyszłe rozstrzygniecie należy wyłącznie do sądu.
W ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 185 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2024 r., poz. 248), powołanie do zawodowej służby wojskowej może nastąpić, jeżeli przemawiają za tym potrzeby Sił Zbrojnych.
Niewątpliwie decyzja o powołaniu żołnierza rezerwy do zawodowej służby wojskowej ma charakter fakultatywny, a więc nie można odmówić organowi prawa do określenia wysokich standardów wyboru i możliwości powoływania do służby jedynie najlepszych kandydatów. Uznaniowy charakter zaskarżonej decyzji administracyjnej zakreśla zakres jej sądowej kontroli, ograniczając ją w szczególności do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem.
Sąd natomiast nie ingeruje w politykę kadrową Sił Zbrojnych, zdeterminowaną wspomnianymi potrzebami.
W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż organy wojskowe są autonomiczne, jeśli chodzi o politykę kadrową (vide wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 19 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 25/08
i z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1407/13). Tym samym, podjęcie decyzji kadrowej w sprawie żołnierza zawodowego leży w gestii właściwego organu wojskowego, który w ramach przyznanych mu kompetencji, posiada wyłączne prawo do kształtowania polityki kadrowej.
Decydując o powołaniu żołnierza rezerwy do zawodowej służby wojskowej, organy kadrowe muszą analizować kandydatury w sposób wieloaspektowy i zbieżny z aktualnymi potrzebami Sił Zbrojnych oraz możliwościami efektywnego wykorzystania osoby powoływanej do zawodowej służby wojskowej, w ramach coraz szerszych zadań realizowanych przez Siły Zbrojne.
Uznając za niecelowe i nieleżące w interesie Sił Zbrojnych powołanie skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej, organy obu instancji wskazały na fakt, że został on zwolniony z zawodowej służby wojskowej 26 lat temu. Siły Zbrojne od czasu zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej przeszły pełną profesjonalizację, polegającą na całkowitym uzawodowieniu Sił Zbrojnych oraz modernizację techniczną i organizacyjną związaną z wejściem do struktur Sojuszu [...] w dniu [...] marca 1999 r.
Organy wojskowe miały również prawo uznać, że okoliczności zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] października 1999 r.
i przeniesienia do rezerwy wskutek skazania prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności z zawieszeniem jej wykonania, wskazują na nieudźwignięcie przez niego ciężaru odpowiedzialności związanej z pełnieniem zawodowej służby wojskowej.
Trafnie organy (tak pierwszej, jak i drugiej instancji) wywiodły, iż sam fakt skazania implikuje utratę nieposzlakowanej opinii, czyli obligatoryjnej przesłanki z art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy o obronie Ojczyzny. W ocenie Sądu, organy obu instancji
w sposób prawidłowy ustaliły, iż skarżący utracił przymiot nieposzlakowanej opinii. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 788/06, zapadłym zresztą na gruncie podobnego stanu faktycznego, żołnierz uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 270 § 1 k.k. nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, a ta jest jednym z wymogów stawianych żołnierzom zawodowym. Popełnienie przez żołnierza przestępstwa godzi w dobre imię i honor Wojska Polskiego; stanowi zaprzeczenie etosu służby wojskowej. Z kolei w wyroku
z dnia 4 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 1351/13, Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że charakter zadań powierzonych żołnierzom oraz związane
z działalnością wojska zaufanie publiczne służyć mają przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić je wiarygodności w oczach społeczeństwa.
Chybiony zatem okazał się zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 185 ust. 1 i art. 83 ustawy o obronie Ojczyzny, ponieważ w przedmiotowej sprawie zarówno Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych, jak i Szef Sztabu Generalnego WP, w sposób wyczerpujący oraz wszechstronny przeanalizowali
z punktu widzenia potrzeb Sił Zbrojnych wszystkie okoliczności przesądzające
o odmowie ponownego powołania skarżącego do zawodowej służby wojskowej.
Zaskarżona decyzja oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji odpowiadają również wymogom z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a.
Z tych powodów niezasadne są również zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 6, art. 10 § 1 w zw. z art. 73 § 1 i 2 i art. 74 § 2 k.p.a.
Odnośnie art. 10 § 1 k.p.a., należy zwrócić uwagę, że jego naruszenie nie stanowi automatycznie podstawy do uchylenia decyzji, jeśli nie towarzyszy mu takie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, rozwijających zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu i zapewniających jej realizację, które mogłyby mieć istotny wpływ na jego wynik (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OSK 535/12, dostępny pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl). Zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. może więc odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2006 r. sygn. akt. II OSK 831/15, dostępny j.w.). Skarżący tego rodzaju uchybień nie wykazał.
Zarzut naruszenia przez organ art. 32 Konstytucji RP również należy uznać za chybiony. Zasada równego traktowania polega na tym, że wszystkie podmioty prawa, charakteryzujące się daną cechą istotną w równym stopniu, powinny być traktowane równo, tj. bez zróżnicowań zarówno faworyzujących, jak i dyskryminujących (m.in. wyrok TK z dnia 23 października 2001 r., sygn. akt K 22/1, OTK z 2001 r., Nr 7, poz. 215). Z tak rozumianego art. 32 Konstytucji RP wynika, że nie ma charakteru dyskryminującego zróżnicowanie sytuacji prawnej podmiotów, które różnią się określoną cechą istotną, uzasadniającą ich nierówne traktowanie. Sąd, mając na uwadze odrębność uregulowań w ustawie o obronie Ojczyzny kwestii powstania stosunku służbowego żołnierza zawodowego oraz stosunku służbowego terytorialnej służby wojskowej uznał, że skarżący, ubiegając się o przyjęcie do zawodowej służby wojskowej, nie ma podstaw do twierdzenia, że jest nierówno traktowany w związku
z aktualnie pełnioną przez niego terytorialną służbę wojskową.
Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego z dokumentów, załączonych do skargi oraz pisma procesowego z dnia [...] sierpnia 2025 r., dotyczących aktualnie pełnionej przez skarżącego terytorialnej służby wojskowej, z powodu niespełnienia warunków określonych w art. 106 § 3 p.p.s.a. Przeprowadzenie bowiem tych dowodów nie było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym, i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych, jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Przepis 106 § 3 p.p.s.a. nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza. Celem postępowania dowodowego uzupełniającego jest realizacja kontroli działania administracji publicznej, a w tym zakresie sprawdzenie, czy stan faktyczny został przez te organy ustalony prawidłowo.
Nie znajdując żadnych naruszeń skutkujących wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło