II SA/Wa 355/25

WyrokWSA w Warszawie2025-08-08

Skład orzekający: Joanna Kube, Łukasz Krzycki, Anna Pośpiech-Kłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym na podstawie zeznań świadków, jeśli nie dysponuje innymi dokumentami potwierdzającymi ten fakt?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym na podstawie zeznań świadków, jeśli nie dysponuje innymi dokumentami potwierdzającymi ten fakt. Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia ma charakter uproszczony i opiera się na danych znajdujących się w posiadaniu organu (ewidencje, rejestry). Zeznania świadków mogą być dopuszczalne w innych postępowaniach, ale nie w postępowaniu o wydanie zaświadczenia, które nie służy do dokonywania nowych ustaleń faktycznych.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika, powołując się na zeznania świadków. Organy administracji odmówiły wydania zaświadczenia, wskazując na brak dokumentów potwierdzających ten fakt w posiadanych przez nie rejestrach i ewidencjach. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów, twierdząc, że zeznania świadków powinny być wystarczające do wydania zaświadczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi ze skargi B. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego okresy pracy w gospodarstwie rolnym oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2024 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018 r., poz. 570 ze zm.) utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2024 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania B. G., zw. dalej "skarżącym", zaświadczenia potwierdzającego od [...] stycznia 1983 r. do [...] listopada 1985 r. pracę w gospodarstwie rolnym jego rodziców J. i L., małż. G. we wsi [...], gmina [...]. Powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W dniu [...] września 2024 r. skarżący złożył do Urzędu Gminy w [...] wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego od [...] stycznia 1983 r. do [...] listopada 1985 r. pracę w gospodarstwie rolnym jego rodziców J. i L., małż. G. we wsi [...], gmina [...]. Na tę okoliczność wniósł o przesłuchanie dwóch świadków zamieszkujących wówczas w miejscowości [...], celem udowodnienia pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym jego rodziców w charakterze domownika, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Organy przywołały treść art. 3 ust 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz.U. Nr 54, poz. 310), zw. dalej "ustawą", z którego wynika, że na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1, okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. Jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamiają o tej okoliczności na piśmie (art. 3 ust. 2 ustawy). Stosownie zaś do art. 217 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.), zw. dalej "k.p.a.", organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Z kolei art. 217 § 2 k.p.a. stanowi, że zaświadczenie wydaje się, jeżeli: urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; bądź osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Według art. 218 § 1 k.p.a., w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Natomiast po myśli art. 218 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Z kolei odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegająca się o nie - zgodnie z art. 219 k.p.a. - następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że przedmiot postępowania o wydanie zaświadczenia jest wąski i ma specyficzny charakter. Nie obejmuje on kompetencji do merytorycznego orzekania przez organ w danej sprawie administracyjnej, tj. ustalania praw lub obowiązków administracyjnoprawnych podmiotów prawa, lecz sprowadza się wyłącznie do poświadczenia faktów lub stanów prawnych. Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie aktem woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Zaświadczenie nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczeniem organ potwierdza jedynie istnienie określonego stanu na podstawie posiadanych już danych. Analiza art. 218 § 1 k.p.a. wskazuje, że w sytuacji gdy chodzi o potwierdzenie faktu organ administracji jest obowiązany wydać zaświadczenie gdy fakt ten wynika z ewidencji, rejestru lub innych danych znajdujących się w posiadaniu organu. Określenie "danych znajdujących się w jego posiadaniu" użyte w art. 218 § 1 k.p.a. nie można jednak rozumieć dowolnie i rozszerzająco przez obejmowanie nim także danych dostarczonych właściwemu organowi przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie w celu potwierdzenia faktów z tych danych wynikających. Organ może natomiast odmówić wydania zaświadczenia, gdy fakt nie znajduje potwierdzenia w dokumentach, o których mowa w art. 218 § 1 k.p.a. Główną rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia pełnią bowiem dane z ewidencji, rejestrów i zbioru dokumentów będących w posiadaniu organu. Postępowanie wyjaśniające o jakim mowa w art. 218 § 2 k.p.a. spełnia tutaj tylko pomocniczą rolę. Jego przedmiotem jest jedynie zbadanie okoliczności wynikających z dokumentów wymienionych w art. 218 § 1 k.p.a. Ma ono na celu usunięcie wątpliwości co do znanych, bo istniejących już faktów lub praw. W postępowaniu tym niedopuszczalne jest natomiast dokonywanie nowych ustaleń faktycznych i prawnych nie wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Uproszczony charakter postępowania w sprawach wydawania zaświadczeń sprawia, że nie można w nim stosować zasady uregulowanej w art. 75 § 1 k.p.a., dopuszczenia jako dowód wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Mając na uwadze określony zakres postępowania wyjaśniającego organy sprawdziły rejestry i ewidencje, a także zasoby archiwalne Urzędu Gminy [...] i ustalił, że do Starostwa Powiatowego w [...] protokołem zdawczo-odbiorczym sporządzonym w dniu [...] października 2013 r. zostały przekazane rejestry ewidencji gruntów, zaś protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia [...] czerwca 2013 r. zmiany w ewidencji gruntów z lat 1968-1975, 1976-1987. Tym samym Wójt Gminy [...] nie jest organem dysponującym ww. ewidencją. Niezależnie od powyższego, po sprawdzeniu zawartości spisu zdawczo-odbiorczego akt (archiwum), posiadanych rejestrów oraz kart ewidencyjnych stwierdzono, że brak jest w nich dokumentów potwierdzających pracę w gospodarstwie rolnym rodziców B. G. w latach 1983-1985. Nadto w wyniku sprawdzenia danych z rejestrów wymiarowych zobowiązań pieniężnych za rok 1983, 1984, 1985, będących w posiadaniu Gminy [...] ustalono, iż rodzice skarżącego byli wymienieni jako podatnicy podatku gruntowego (o pow. 11,01 ha). Na podstawie "Karty ewidencyjnej wymiaru i poboru składki na Fundusz Emerytalny Rolników" stwierdzono, że z ww. gospodarstwa w powyższym okresie odprowadzano składki z tytułu ubezpieczenie społecznego rolników J. G. i L. G. Z dokumentów tych nie wynika by skarżący pracował w gospodarstwie rolnym jego rodziców i by były od niego odprowadzane składki na ubezpieczenie społeczne rolników. Rejestr przedpoborowych prowadzony jest przez Urząd od roku 1992. Natomiast z karty zawiadomienia o zameldowaniu wynika, że B. G. widnieje jako osoba zameldowana w latach [...].12.1964-[...].07.1989 na pobyt stały pod adresem: [...]. Skoro w zbiorach Urzędu Gminy [...], w tym także archiwalnych, brak jest ewidencji i innych dokumentów potwierdzających fakt wykonywania przez skarżącego pracy od [...] stycznia 1983 r. do [...] listopada 1985 r. w gospodarstwie rolnym jego rodziców, to zdaniem SKO zasadnie organ I instancji odmówił wydania skarżącemu żądanego zaświadczenia. Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie aktem woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Zaświadczenie nie rozstrzyga żadnej sprawy ani nie tworzy nowej sytuacji prawnej. Zaświadczeniem organ potwierdza jedynie: istnienie określonego stanu na podstawie posiadanych już danych wynikających z ewidencji, rejestru lub innych danych znajdujących się w posiadaniu organu, a nie danych dostarczonych właściwemu organowi przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie w celu potwierdzenia faktów z tych danych wynikających. Dlatego też oświadczenie skarżącego o wykonywaniu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców nie może stanowić podstawy do wydania wnioskowanego zaświadczenia. Sam fakt zameldowania na pobyt stały skarżącego w okresie objętym wnioskiem w [...], pod adresem będącym również adresem jego rodziców, nie jest jednoznaczny z faktem pracy w gospodarstwie rolnym w okresie wskazanym we wniosku. Odnosząc się do wniosku dotyczącego przesłuchania świadków i wydania na tej podstawie wnioskowanego zaświadczenia SKO stwierdziło, że zeznania dwóch osób potwierdzających pracę skarżącego w gospodarstwie rolnym jego rodziców nie mogą stanowić podstawy do wydania przedmiotowego zaświadczenia. Udowodnienie okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym zeznaniami świadków może nastąpić wtedy, gdy organ nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy. Jednakże zeznania tych świadków są oceniane przez pracodawców lub właściwe organy w związku z obliczeniem pracowniczego stażu pracy. Skargę na postanowienie SKO wniósł B. G. zaskarżając je w całości. Skarżący podniósł naruszenie przepisów postępowania, tj. art 3 ust. 3 ustawy poprzez jego niezastosowanie i tym samym bezpodstawne uznanie, że zeznania dwóch świadków nie mogą stanowić podstawy do wydania zaświadczenia o wykonywaniu pracy przez skarżącego w indywidualnym gospodarstwie rolnym, celem wliczenia do pracowniczego stażu pracy, w sytuacji, gdy brzmienie wyżej przywołanej regulacji oraz orzecznictwo sądów administracyjnych prowadzi do zasadnej konstatacji, że ustawodawca przewidział sytuację, w której organ rozpatrujący stosowny wniosek - z uwagi na niekompletność dokumentów na podstawie, których mógłby wydać zainteresowanemu żądane zaświadczenie o okresie pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym - ma możliwość przeprowadzenia nie tylko postępowania wyjaśniającego, ale wręcz możliwość udowodnienia tego faktu zeznaniami dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone gospodarstwo rolne. Przyjęcie poglądu prezentowanego w niniejszej sprawie przez SKO w istocie prowadziłoby do zdezaktualizowania obowiązku wydawania zaświadczeń stwierdzających okresy pracy w gospodarstwie rolnym, statuowanego w art. 3 ust. 1 ustawy i uczyniłoby ten przepis martwym, co miało istotny wpływ na końcowe rozstrzygnięcie sprawy, gdyż doprowadziło do odmowy wydania żądanego zaświadczenia. Podnosząc ten zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, jak i postanowienia go poprzedzającego w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę SKO, podtrzymując dotychczasową argumentację, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 1634 ze zm.), zw. dalej "p.p.s.a.", sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie jest zgodne z prawem. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego pracę skarżącego w okresie od [...] stycznia 1983 r. do [...] listopada 1985 r. w indywidualnym gospodarstwie rolnym jego rodziców w charakterze domownika. Skarżący domagał się wydania ww. zaświadczenia na podstawie zeznań dwóch świadków wówczas zamieszkujących w miejscowości w której położone jest to gospodarstwo rolne. Podstawę materialnoprawną żądania stanowią przepisy ustawy o wliczeniu okresów prac w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. Zgodnie z art. 1 ust. 1 tej ustawy, pracownikowi do stażu pracy wlicza się: 1) okresy prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie, prowadzonym przez współmałżonka; 2) przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy po ukończeniu 16 roku życia w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców lub teściów, poprzedzające objęcie tego gospodarstwa i rozpoczęcie jego prowadzenia osobiście lub wraz ze współmałżonkiem; 3) przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Przepis ten umożliwia doliczenie zarówno okresów prowadzenia gospodarstwa, jak i pracy w tymże gospodarstwie. Art. 3 ust. 1 i 2 ustawy nakłada na urząd gminy obowiązek wydania zaświadczenia o okresach pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w oparciu o dokumenty, którymi dysponuje. Jeśli urząd gminy takimi dokumentami nie dysponuje - zawiadamia pracownika o tej okoliczności na piśmie, w formie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia. W razie braku dokumentów w urzędzie gminy - okresy pracy w gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione w inny sposób, tj. zeznaniami świadków. Z art. 217 § 2 k.p.a. wynika, iż zaświadczenie wydaje się w dwóch przypadkach tj. jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, bądź gdy 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W sytuacji, gdy podstawą wydania zaświadczenia jest art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. (interes prawny osoby ubiegającej się o zaświadczenie w jego uzyskaniu) organ jest obowiązany wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 k.p.a.). Postępowanie to ma charakter uproszczony i odformalizowany (vide: J. Borkowski, B. Adamiak: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2008 s. 833). Na postępowanie składają się wyłącznie czynności materialno-techniczne polegające na badaniu, jakiego rodzaju źródło może zawierać żądane dane i czy dane te dotyczą stanu prawnego lub faktycznego, którego potwierdzenia domaga się wnioskodawca. W przedmiotowym postępowaniu nie dokonuje się ustaleń i ocen tak, jak w postępowaniu jurysdykcyjnym. Dlatego zaświadczenie nie może rozstrzygać o żadnych prawach i obowiązkach oraz nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Potwierdza ono stan ustalony, jest wyłącznie przejawem tego, co zawarte jest w źródłach, na których bazuje organ wydający zaświadczenie (por. wyrok NSA z 16 września 2005 r., II OSK 36/05, wyroki WSA w Warszawie z 23 marca 2006 r., I SA/Wa 1356/04 oraz z 21 listopada 2008 r., III SA/Wa 1612/08). Przewidziana w art. 218 § 2 k.p.a. możliwość przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na skutek złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia sprowadza się w istocie do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych. Postępowanie wyjaśniające nie może prowadzić do dokonywania jakichkolwiek ocen, w tym ocen prawnych odnośnie informacji będących w dyspozycji organu (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2014 r. sygn.. akt I OSK 2685/13). Organ wydając zaświadczenie działa wyłącznie na podstawie oraz w granicach prawa i w konsekwencji jego działanie jest uzależnione od tego, czy i jakie rejestry, ewidencje lub inne dane są w jego posiadaniu. Zaświadczenia nie są bowiem aktami administracyjnymi, lecz czynnościami faktycznymi, ponieważ nie są oświadczeniami woli, lecz oświadczeniami wiedzy. (vide: Z. Kmieciak, Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalenia i weryfikacji jego treści, Państwo i Prawo 2004/10/58). Stosownie do art. 218 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Występujący w tym przepisie zwrot "w koniecznym zakresie" wskazuje, na ograniczenie ram postępowania dowodowego w stosunku do zakreślonych w art. 75-86 k.p.a. Postępowanie wyjaśniające prowadzone na podstawie art. 218 § 2 k.p.a. polega zatem na zbadaniu stanu faktycznego i prawnego z wykorzystaniem środków dowodowych, jednakże nie w celu poczynienia nowych ustaleń faktycznych lub prawnych, a jedynie dla usunięcia wątpliwości, co do znanych, bo istniejących już faktów lub praw (vide: Adamiak, Borkowski, Postępowanie administracyjne s. 576). Innymi słowy, wydanie zaświadczenia o żądanej treści nie może opierać się wyłącznie np. na wyjaśnieniach samego zainteresowanego, bądź na zeznaniach świadków. Z treści przytoczonych przepisów wynika, iż żądanie wydania zaświadczenia nie może prowadzić do konieczności zebrania przez organ administracji nowych informacji. Natomiast rozpatrzenie wniosku o wydanie zaświadczenia może się wiązać z potrzebą aktualizacji lub przetworzenia posiadanych informacji, czyli przeprowadzenia w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego. Zatem organ rozpatrujący żądanie strony zobowiązany jest uwzględnić posiadane dane z ewidencji, rejestrów, zbiorów dokumentów lub zbiorów danych utrwalonych innymi technikami. Dopiero w sytuacji, gdy dowody posiadane przez organ nie pozwalają na uwzględnienie wniosku, organ ten może wydać postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia. Dokumentami potwierdzającymi poszczególne okresy pracy w gospodarstwie rolnym są księgi podatkowe, rejestry gruntów, ewidencja wojskowa, w której np. zaznaczony jest fakt odroczenia służby wojskowej w związku z prowadzeniem gospodarstwa, dokumentacja związana z ubezpieczeniem społecznym, majątkowym, osobowym oraz inne znajdujące się w dyspozycji urzędu. Identyczny "wykaz" dokumentów przyjęto w judykaturze (wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 kwietnia 2020 r., III SA/Łd 143/20 oraz powołane w uzasadnieniu orzecznictwo, w szczególności wyrok WSA w Lublinie z dnia 11 lipca 2019 r., III SA/Lu 138/19). Analiza zgromadzonego materiału dowodowego potwierdza, że organ w sposób szczegółowy zbadał, czy w pozostających w jego dyspozycji rejestrach znajdują się dane potwierdzające pracę skarżącego w indywidualnym gospodarstwie rolnym jego rodziców w charakterze domownika we wskazanym przez niego okresie. Na tej podstawie ustalił, że w zasobach archiwalnych Urzędu Gminy nie znajduje się dokumentacja związana z ubezpieczeniem społecznym skarżącego. Również analiza rejestru wymiarowego zobowiązania podatkowego, czy też rejestr przedpoborowych za wnioskowany okres nie potwierdziła okoliczności mogących stanowić podstawę do wydania zaświadczenia żądanej treści. Organ nie był zatem zobowiązany do prowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego i sprawdzania danych zawartych w rejestrach, prowadzonych przez inne organy. Organ odwoławczy słusznie uznał, że możliwość przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie przed wydaniem zaświadczenia nie może prowadzić do tworzenia podstawy faktycznej lub prawnej do wystawienia zaświadczenia. Innymi słowy niedopuszczalne jest gromadzenie w tym postępowaniu materiału dowodowego, np. zeznań świadków, mającego służyć wydaniu zaświadczenia określonej treści, czego domaga się skarżący, ponieważ treść zaświadczenia powinna opierać na posiadanych już przez organ rejestrach, ewidencjach i innych zbiorach danych. Podkreślić należy, że art. 3 ust. 3 ustawy nie stanowi lex specialis w stosunku do art. 218 § 2 k.p.a. Pierwszy z powołanych przepisów w ust. 2 stanowi, że jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie. Zgodnie zaś z ust. 3 w wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne. Regulacja ta oznacza jedynie, że ustawodawca dopuszcza inny sposób wykazania okresów pracy w gospodarstwie rolnym w sytuacji, gdy brak jest dokumentów pozwalających na wydanie zaświadczenia w tym przedmiocie. W żadnym wypadku przepis ten nie rozszerza katalogu środków dowodowych, mogących mieć zastosowanie w postępowaniu zaświadczeniowym, prowadzonym w trybie art. 218 § 2 k.p.a. Na wynik sprawy nie może mieć wpływu dowód z zeznań wnioskowanych przez skarżącego świadków, bowiem udowodnienie okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym zeznaniami co najmniej dwóch świadków może nastąpić wyłącznie w postępowaniu prowadzonym przez organ emerytalno-rentowy lub pracodawcę zainteresowanego, a nie w postępowaniu o wydanie zaświadczenia w trybie art. 218 § 2 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1773/13). Słusznie zatem organy obu instancji przyjęły, że postępowanie wyjaśniające nie może służyć ustaleniu określonego stanu faktycznego, który nie wynika z danych zgromadzonych przez organ. W sytuacji zatem, gdy organ nie dysponował danymi odnoszącymi się do skarżącego, które pozwalałyby na potwierdzenie jego pracy w gospodarstwie rolnym jego rodziców we wskazanym przez niego okresie, zasadne było wydanie postanowienia odmawiającego wydania zaświadczenia o żądanej treści. Organ, wobec braku danych zawartych w rejestrach, ewidencjach i innej dokumentacji urzędu gminy, był zobowiązany do wydania postanowienia odmownego. Co więcej, SKO ustaliło należycie wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, stosownie do art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 4 w związku z art. 218 § 2 k.p.a., czemu dało wyraz w uzasadnieniu swego postanowienia, którego treść spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło