II SA/Wa 3582/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Protokolant starszy referent Agnieszka Fidor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2022 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych na rzecz Fundacji [...] z siedzibą w [...] kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych (zwany dalej Organem) decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. Nr [...] (zwaną dalej decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r.) po rozpoznaniu wniosku Fundacji [...] z P. (zwanej dalej Fundacją) o ponowne rozpatrzenie, utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych (zwanego dalej Dowódcą Generalnym RSZ) z dnia [...] czerwca 2020 r. Nr [...] (zwaną dalej decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r.) o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Ustalono, że w dniu [...] maja 2020 r., do Organu, wpłynął drogą elektroniczną (na adres email: [...].pl) wniosek Fundacji dotyczący udostępnienia informacji, w tym kopii skanów dokumentów, dotyczących udziału Wojska Polskiego w oględzinach mostu w P. w dniu [...] grudnia 2019 r. Dowódca Generalny RSZ decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. odmówił udostępnienia żądanej informacji publicznej ze względu na wystąpienie instytucji "tajemnicy przedsiębiorcy". Fundacja wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy. Dowódca Generalny RSZ decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - w następstwie rozpoznania skargi Fundacji, wyrokiem z dnia 5 marca 2021 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1702/20 uchylił decyzję Nr [...] Dowódcy Generalnego RSZ z dnia [...] czerwca 2020 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Sąd usunął z obrotu prawnego wyłącznie decyzję Nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. utrzymującą w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. Organ utrzymał w mocy decyzję.Dowódcy Generalnego RSZ z dnia [...] czerwca 2020 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Fundacja, zarzucając błędną i dowolną wykładnię przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej w tym art. 5 ust. 2 ustawy z związku z art. 11 ust. 4 o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz brak określenia na czym miałaby polegać "tajemnica przedsiębiorstwa" w tym konkretnym przypadku, a także niepodanie formalnoprawnych i materialnych podstaw wskazujących na realne istnienie "tajemnicy przedsiębiorcy". Ponadto Fundacja zarzuciła naruszenie art. 10 § 1 Kpa. poprzez "uniemożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych przez Dowódcę Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych dowodów i materiałów". W związku z powyższym wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Organ wnosił o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji Organu z dnia [...] sierpnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja Organu z dnia [...] sierpnia 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Dowódcy Generalnego RSZ z dnia [...] czerwca 2020 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej "P.p.s.a."). Organ stwierdził, że wnosi o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia 10 sierpnia 2021 r. Wyjaśnił, dlaczego - uznając skargę za zasadną - nie skorzystał z instytucji autokontroli, przewidzianej w art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podniósł, że zgodnie ze wskazanym przepisem, organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio. Jego zdaniem taka treść przywołanego przepisu oznacza, że warunkiem skorzystania przez organ administracji publicznej z instytucji autokontroli jest uwzględnienie skargi w całości, co oznacza uznanie za zasadne zawartych w skardze zarzutów, podstawy prawnej i wniosków (zob. wyrok NSA z 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 843/19 LEX nr 3065261). Jak to wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach z 24 lutego 2021 r. w wyroku II SA/GI 1250/20 LEX nr 3156819 "istotą art. 54 § 3 p.p.s.a. nie jest eliminowanie z obrotu prawnego wadliwych decyzji administracyjnych, lecz uwzględnienie skargi wniesionej do sądu administracyjnego na etapie przedsądowym, a zatem przez sam organ administracji publicznej. Przy czym przepis dający taką możliwość zakłada określone rygory, które muszą być uwzględnione, a mianowicie organ administracji publicznej musi uwzględnić wniesioną skargę w całości, a zatem musi uznać za zasadne zawarte w skardze zarzuty, podstawę prawną i wnioski." W przedmiotowej sprawie Organ uznał, że nie podziela wszystkich zarzutów formułowanych przez Fundację i w tej sytuacji nie miał podstaw do skorzystania z instytucji autokontroli. W tym stanie rzeczy Sąd był obowiązany dokonać oceny zaskarżonej decyzji z dnia 10 sierpnia 2021 r. w kontekście art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego, która zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości, w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2101/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem zarówno organ administracji, jak i sąd, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej i zaleceń zawartych w prawomocnym wyroku (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, publ. LEX 745376). Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa czyniącej pogląd sądu nieaktualnym, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Powyższe przesłanki nie zaistniały po uprawomocnieniu się ww. wyroku WSA w Warszawie z dnia 5 marca 2021 r. . W niniejszej sprawie znajduje również zastosowanie art. 170 P.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, wydając zaskarżoną decyzję Organ nie uwzględnił w pełni oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2021 r. (sygn. akt II SA/Wa 1702) i nie zrealizował sformułowanych w nim wytycznych co do dalszego postępowania. Należy zatem zarzucić organowi naruszenia art. 153 w związku z art. 170 P.p.s.a.. W niniejszej sprawie bezsporną jest okoliczność, że spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. W świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., organ jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej znajdującej się w jej posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Sąd uchylając zaskarżoną decyzję stwierdził, że "...organ nie wypełnił przesłanki materialnej "tajemnicy przedsiębiorcy", nie wykazał przekonująco, że wnioskowane informacje posiadają wartość gospodarczą. Uzasadnienie organu nie spełnia zatem wymagań, nałożonych przepisem art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W sprawie została spełniona wyłącznie przesłanka formalna, gdyż spółka uzewnętrzniła wobec Dowódcy Generalnego RSZ wolę utajnienia informacji, co do których Fundacja złożyła żądanie ich udostępnienia. Pominięto natomiast wyjaśnienie pozostałych przesłanek odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, co nie mogło być przez Sąd zignorowane podczas kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Decyzja musi być bowiem nie tylko wolna od wad merytorycznych, ale i prawidłowo i wyczerpująco uzasadniona, adekwatnie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a....". W dniu [...] sierpnia 2021 r. Organ, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wydał decyzję Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Nr [...] odmawiającą udostępnienia informacji publicznej dotyczącej udziału Wojska Polskiego w oględzinach mostu w P. w dniu [...] grudnia 2019 r. W ocenie organu wydającego decyzję, zgromadzony w sprawie materiał pozwolił na przyjęcie, iż informacje na temat współpracy Spółki [...] z Dowództwem Generalnym Rodzajów Sił Zbrojnych przy realizacji projektu [...] stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa i na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. 2020 r. poz. 1913) podlegają ochronie. W ocenie organu, w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające pogląd, że brak jest aktualnie przeszkód do udostępnienia informacji we wnioskowanym przez Fundację zakresie. Przede wszystkim informacje związane z realizacją filmu pod kryptonimem [...] stanowią już obecnie wiedzę publiczną. W tym stanie rzeczy organ wydając zaskarżoną decyzję powinien ustalić datę, w której informacja żądana przez Fundację stała się informacją publiczną i w zależności od tego ustalenia podjąć dalsze działania w sprawie. Biorąc pod uwagę fakt uznania skargi za zasadną, Sąd na podstawie art. 153 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono w oparciu o przepis art. 200 P.p.s.a..