II SA/Wa 370/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Danuta Kania (spr.), Iwona Maciejuk, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi K.H. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę Prezes Sądu Apelacyjnego [...], działając na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 5 ust. 1 w zw. z art. 10 oraz art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.), dalej: "u.d.i.p." oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: "k.p.a.", po rozpatrzeniu wniosku K. H. o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie treści sporządzonych opinii dla sędziego A. K. oraz sędzi M. S., w związku ze złożeniem przez nich kart zgłoszenia na wolne stanowisko sędziowskie, decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], odmówił udostępnienia informacji publicznej w tym zakresie. W uzasadnieniu decyzji Prezes Sądu wskazał, iż treść opinii sporządzonych przez sędziego wizytatora w związku ze zgłoszeniem przez sędziego swojej kandydatury na wolne stanowisko sędziowskie stanowi informację publiczną jednak z uwagi na fakt, że ocena ta wykorzystywana jest podczas sporządzania oceny pracy sędziego, o której mowa w art. 106a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 133 ze zm.), dalej: "p.u.s.p.", nie podlega udostępnieniu. Zgodnie bowiem z art. 106f p.u.s.p., informacje dotyczące oceny pracy, opracowania i realizacji indywidualnego planu rozwoju zawodowego sędziego stanowią tajemnicę prawnie chronioną i podlegają ochronie przewidzianej dla informacji niejawnych o klauzuli tajności "zastrzeżone", określonej w przepisach o ochronie informacji niejawnych, chyba że sędzia, którego dotyczą, wyraził pisemną zgodę na ich ujawnienie. Prezes Sądu wskazał, iż wobec nieposiadania zgody, o której mowa powyżej, działając na podstawie się na art. 5 ust. 1 u.d.i.p., decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej w tym zakresie. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2014 r. nr [...]. Na skutek skargi K.H., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 2298/14 uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Nadto, Sąd zasądził od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącej koszty postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że odmowa udzielenia wnioskowanej informacji byłaby zasadna, o ile przed wydaniem decyzji organ I instancji wystąpiłby do sędziów o wyrażenie pisemnej zgody, o której mowa w art. 106f p.u.s.p., a takiej zgody sędziowie ci by nie wyrazili. Rozpatrując ponownie wniosek K. H. w przedmiotowym zakresie, Prezes Sądu Apelacyjnego [...], zwrócił się do sędzi M. S. oraz sędziego A.K. z zapytaniem czy wyrażają zgodę na ujawnienie opinii, które sporządzone zostały w związku ze złożeniem przez nich kart zgłoszenia na wolne stanowisko sędziowskie. W dniu [...] listopada 2015 r. do Sądu Apelacyjnego wpłynęły informacje od sędziów, iż nie wyrażają zgody na udostępnienie ich opinii sporządzonych w związku ze złożonymi kartami zgłoszenia na wolne stanowisko sędziowskie. Prezes Sądu wskazał, że prawo i możliwość udzielenia informacji publicznej uregulowana została przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zakres przedmiotowy ustawy został określony w jej art. 1 ust. 1, zgodnie z którym każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Jednakże w myśl art. 5 ust. 1 u.d.i.p. podmiot zobowiązany może ograniczyć dostęp do żądanych informacji publicznych z uwagi na ochronę informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych. Zatem uznanie danej informacji za informację publiczną nie oznacza, że automatycznie staje się ona jawna. Organ stwierdził, że informacja o treści sporządzonych opinii, o które zwróciła się K. H., należy do kategorii spraw, do których dostęp został wyłączony. Dostęp do przedmiotowych ocen mają jedynie prezes sądu oraz sędzia, który podlega ocenie. Brak jest przepisów, które przyznawałyby innym podmiotom prawo dostępu do ocen pracy sędziego. Dostęp do tych informacji jest możliwy dla innych podmiotów tylko w przypadku, kiedy sędzia składający oświadczenie złożył pisemną zgodę na ich ujawnienie, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. W wyniku zapytania skierowanego do sędziego A. K. oraz sędzi M. S. organ otrzymał odpowiedź negatywną - nie wyrazili oni zgody, o której mowa w art. 106f p.u.s.p. Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. K. H. wniosła odwołanie od ww. decyzji do Ministra Sprawiedliwości, wnosząc o nakazanie Prezesowi Sądu Apelacyjnego [...] niezwłocznego udzielenia żądanych informacji. Podniosła, iż w przedmiotowej sprawie powinny znaleźć zastosowanie przepisy Konstytucji RP, a nie art. 106f p.u.s.p. Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], wydaną na postawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zaznaczył, że przepisy poświęcone procedurze powołania do pełnienia urzędu sędziego (art. 55 i nast. p.u.s.p.) nie określają trybu i zasad dostępu do dokumentacji tego postępowania. W odniesieniu do oceny pracy sędziego, określają natomiast w jaki sposób należy zakwalifikować informacje związane z oceną. Ponownie powołał treść art. 106f p.u.s.p., podkreślając, że jest to norma bezwzględnie obowiązująca. Oznacza to, że każdy kto wszedł w posiadanie informacji, wymienionych w tym przepisie (np. prezes sądu, sędzia wizytator) ma obowiązek zapewnienia ich ochrony, na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. Minister zauważył, że przepis art. 106f p.u.s.p., spełnia konstytucyjny wymóg, aby ograniczenie prawa do informacji publicznej wprowadzone było aktem rangi ustawowej (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP). Podniósł również, iż istotna w sprawie pozostaje okoliczność, że sędziowie, których oceny pracy domaga się odwołująca, nie wyrazili zgody na ich ujawnienie. Z brzmienia art. 106f p.u.s.p. wynika bowiem, że zgoda sędziego jest okolicznością, która umożliwia ujawnienie informacji dotyczących zarówno oceny pracy, jak i opracowania i realizacji indywidualnego planu rozwoju zawodowego. Zgoda musi zostać udzielona na piśmie. Ustawodawca umożliwił zatem osobie, której dotyczą ww. informacje, podjęcie autonomicznej decyzji o rezygnacji z ochrony informacji, którą przewiduje ustawa o ochronie informacji niejawnych. Użyty w ustawie zapis oznacza również, że żadna inna osoba (np. prezes sądu) nie może wyrazić takiej zgody za sędziego lub zmienić decyzji sędziego w tym przedmiocie. Ograniczenia dostępu do informacji o ocenie pracy sędziego nie może usuwać i nie czyni tego ustawa o dostępie do informacji publicznej. Organ I instancji zasadnie powiązał przy tym wskazaną normę prawną z treścią art. 5 ust. 1 u.d.i.p. Wydana w sprawie decyzja uwzględnia stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w prawomocnym wyroku z 10 lipca 2015r. sygn. akt II SA/Wa 2298/14. Pismem z dnia [...] lutego 2017 r. K.H. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji organu I instancji. Skarżąca zwróciła się do Sądu o rozważenie wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego o sprawdzenie zgodności art. 106f p.u.s.p. z Konstytucją RP. W ocenie skarżącej, taki zapis, poprzez zakwalifikowanie oceny sędziego do informacji niejawnych, jest sprzeczny co najmniej z art. 61 ust 3 Konstytucji RP. Nie spełnia też przesłanki do potraktowania wnioskowanej informacji, tj. oceny pracy sędziego w związku z postępowaniem w sprawie powołania na wyższe stanowisko sędziowskie, do kategorii informacji niejawnych, ponieważ nie ogranicza i nie zagraża nikomu i niczemu, a tylko czyni lub może czynić nieprzejrzystym i nieprawidłowym sposób awansowania sędziów. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 21 sierpnia 2017 r. skarżąca podtrzymała zarzuty skargi, a nadto wniosła o zawieszenie lub odroczenie terminu rozprawy do czasu otrzymania uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 136/17, tak aby mogła zapoznać się z jego treścią i ewentualnie ustosunkować się do podstaw oddalenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2016 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezesa Sądu Apelacyjnego [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nie naruszają prawa. Na wstępie wskazać należy, że Sąd nie znalazł podstaw do odroczenia terminu rozprawy wyznaczonej na dzień 29 sierpnia 2017 r. Zgodnie z art. 109 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Z wniosku skarżącej z dnia 21 sierpnia 2017 r. nie wynika, aby zaistniała przesłanka od odroczenia rozprawy, określona w ww. przepisie. Okoliczność powołana we wniosku, tj. zapoznanie się z treścią wyroku WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 136/17 w celu ustosunkowania się do podstaw oddalenia skargi, nie uzasadniały zastosowania art. 109 p.p.s.a. Sąd nie znalazł również podstaw do zawieszenia postępowania z powołanych wyżej powodów. Nie zaistniały bowiem obligatoryjne ani fakultatywne przesłanki zawieszenia postępowania określone odpowiednio w art. 124 § 1 oraz art. 125 § 1 p.p.s.a. Odnośnie wniosku o zadanie pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu wskazać należy, że zgodnie z art. 193 Konstytucji RP, każdy Sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne, co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją RP, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed Sądem. Możliwość zadania pytania prawnego jest zatem uprawnieniem Sądu, z którego powinien on skorzystać w sytuacji, gdy poweźmie wątpliwość, co do istnienia wskazanej wyżej zgodności, a rozwianie tej wątpliwości jest niezbędne dla rozstrzygnięcia. W sprawie niniejszej Sąd nie uznał za uzasadnione przedstawienia pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu, co do zgodności art. 106f p.u.s.p. z przepisami Konstytucji RP, ponieważ nie podziela przedstawionych przez skarżącą wątpliwości w tym zakresie. Przechodząc do oceny merytorycznej sprawy wskazać w pierwszej kolejności należy, że zaskarżona decyzja została wydana w następstwie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 2298/14. Sąd ten uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2014 r. oraz decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. i jednocześnie orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego, która zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2101/11, publ. CBOSA). W wyniku wydania wyroku o charakterze kasacyjnym sprawa wraca do stadium postępowania przed organem administracyjnym. Oznacza to obowiązek powtórnego rozpoznania sprawy przez ten organ i wydania decyzji, z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w wyroku. Artykuł 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej i zaleceń zawartych w uzasadnieniu prawomocnego wyroku (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2010r., sygn. akt I OSK 920/10, publ. LEX 745376). Zaznaczyć należy, że ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, czyniącej pogląd Sądu nieaktualnym, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Powyższe przesłanki nie zaistniały w rozpoznawanej sprawie w dacie orzekania przez organy I i II instancji. Przypomnieć należy, że motywując rozstrzygnięcie z dnia 10 lipca 2015 r. Sąd stwierdził, iż żądana przez skarżącą informacja stanowi informację publiczną, w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, a tym samym dla prawidłowego załatwienia zgłoszonego przez skarżącą wniosku, winny znaleźć zastosowanie przepisy tej ustawy. Nie budzi także wątpliwości, że żądanie dostępu do informacji publicznej nie oznacza automatycznie, iż adresat wniosku o udostępnienie takowej informacji jest bezwzględnie zobowiązany do jej udzielenia. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Sąd zaznaczył, iż w realiach niniejszej sprawy organy zdecydowały o potrzebie ochrony informacji publicznej poprzez wydanie decyzji odmawiającej dostępu do informacji publicznej w związku z art. 106f p.u.s.p. Takie działanie byłoby zasadne, o ile przed wydaniem decyzji organ pierwszej instancji wystąpiłby do sędziów o wyrażenie pisemnej zgody, o której mowa w powołanym przepisie, a takiej zgody sędziowie by nie wyrazili. Sąd wskazał, iż uchybienie organów w powyższym zakresie skutkowało uchyleniem obu wydanych w sprawie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W ocenie Sądu w składzie orzekającym organ zastosował się do oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania zawartych w ww. wyroku Sądu, stosownie do art. 153 p.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] listopada 2015 r. Prezes Sądu Apelacyjnego [...] zwrócił się do sędzi M. S. oraz do sędziego A.K. z zapytaniem czy wyrażają zgodę na ujawnienie opinii, które sporządzone zostały w związku ze złożeniem przez nich kart zgłoszenia na wolne stanowisko sędziowskie. W odpowiedzi na powyższe, w dniu [...] listopada 2015 r. do Sądu Apelacyjnego [...] wpłynęły informacje od ww. sędziów, iż nie wyrażają oni zgody na udostępnienie ich opinii sporządzonych w związku ze złożonymi kartami zgłoszenia na wolne stanowisko sędziowskie. Jak zasadnie wskazały organy orzekające, obywatelskie uprawnienie w zakresie dostępu do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom, o czym świadczy art. 61 ust. 3 Konstytucji RP. Zgodnie z jego treścią ograniczenie prawa do uzyskiwania informacji wskazanych w ust. 1 i 2 może wystąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku prawnego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Stosownie do dyspozycji art. 31 ust. 3 Konstytucji, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Natomiast w myśl art. 31 ust. 2 Konstytucji każdy jest obowiązany szanować wolności i prawa innych. Nikogo nie wolno zmuszać do czynienia tego, czego prawo mu nie nakazuje. Zainteresowany dostępem do informacji publicznej, bez względu na jego własny, prywatny interes w jej uzyskaniu, zobowiązany jest wobec tego poddać się rygorom wynikającym z istniejących ograniczeń (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1844/11, publ. CBOSA). Przepis art. 5 u.d.i.p. określa ograniczenia w dostępie do informacji publicznej. Podstawę do tego ograniczenia stanowią informacje niejawne, inne ustawowo chronione tajemnice, tajemnica przedsiębiorcy i prywatność osoby fizycznej. Ustęp 1 omawianego przepisu w zakresie informacji niejawnych odsyła wprost do przepisów o ochronie informacji niejawnych, a jeżeli chodzi o inne tajemnice do ustaw określających inne tajemnice prawnie chronione. Zgodnie natomiast z art. 106f p.u.s.p., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, informacje dotyczące oceny pracy, opracowania i realizacji indywidualnego planu rozwoju zawodowego sędziego stanowią tajemnicę prawnie chronioną i podlegają ochronie przewidzianej dla informacji niejawnych o klauzuli tajności "zastrzeżone", określonej w przepisach o ochronie informacji niejawnych, chyba że sędzia, którego dotyczą, wyraził pisemną zgodę na ich ujawnienie. Skoro więc informacje, o które wnosiła skarżąca składają się na ocenę pracy sędziów, o której mowa w art. 106a p.u.s.p., to tym samym nie podlegają one udostępnieniu. Tak więc Prezes Sądu Apelacyjnego [...] wobec braku zgody, o której mowa w art. 106f p.u.s.p., nie mógł udostępnić informacji wnioskowanej w tym zakresie. Stanowisko to prawidłowo zaakceptował Minister Sprawiedliwości utrzymując w mocy decyzję organu I instancji. Reasumując, w ocenie Sądu wydane w sprawie decyzje odpowiadają prawu i uwzględniają ocenę prawną i wytyczne co do dalszego postępowania zawarte w prawomocnym wyroku Sądu z dnia 10 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 2298/14. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 oraz art. 153 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.