II SA/Wa 372/24

WyrokWSA w Warszawie2024-11-08

Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska, Joanna Kube, Dorota Kozub-Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy upływ 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby uzasadnia fakultatywne zwolnienie funkcjonariusza Straży Granicznej ze służby, nawet jeśli po tym okresie funkcjonariusz powrócił do służby i został uznany za zdolnego do niej z ograniczeniami?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że upływ 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby stanowi przesłankę do fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza Straży Granicznej ze służby na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 8 ustawy o Straży Granicznej. W przypadku zastosowania tego przepisu, nie ma znaczenia, czy funkcjonariusz po upływie tego okresu powrócił do służby i został uznany za zdolnego do niej z ograniczeniami, ponieważ decyzja o zwolnieniu ma charakter uznaniowy i jest podejmowana w oparciu o wyważenie interesu społecznego (zapewnienie sprawnego funkcjonowania jednostki) i indywidualnego interesu funkcjonariusza. Długotrwała nieobecność w służbie dezorganizuje pracę jednostki i wpływa negatywnie na realizację jej zadań.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. R. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej, która utrzymała w mocy rozkaz personalny o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby stałej. Podstawą zwolnienia był upływ 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby (art. 45 ust. 2 pkt 8 ustawy o Straży Granicznej). Funkcjonariusz od sierpnia 2022 r. do września 2023 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, co oznaczało przekroczenie 12-miesięcznego okresu ochrony. Wcześniej również często korzystał ze zwolnień lekarskich. Skarżący zarzucił błędną wykładnię przepisów, naruszenie procedury administracyjnej oraz nieuwzględnienie jego słusznego interesu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, Protokolant referent Marta Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2024 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę Komendant Główny Straży Granicznej decyzją z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] o zwolnieniu W. R. - funkcjonariusza [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] - ze służby stałej w Straży Granicznej z dniem [...] grudnia 2023 r., na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 8 i art. 49 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1080 ze zm.) oraz § 2 pkt. 2 lit. a, § 4 ust. 2 pkt 1 i § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 czerwca 2002 r. w sprawie właściwości organów i jednostek organizacyjnych Straży Granicznej w sprawach wynikających ze stosunku służbowego funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz trybu postępowania w tych sprawach (Dz.U. z 2022 r., poz. 137 ze zm.). Na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej: "k.p.a.", ww. rozkazowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W toku prowadzonych czynności ustalono, że [...] SG W. R. w okresie od dnia [...] sierpnia 2022 r. do dnia [...] września 2023 r. przebywał nieprzerwanie na zwolnieniu lekarskim. Oznacza to, że z dniem [...] sierpnia 2023 r. upłynął okres 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Ponadto, funkcjonariusz w 2021 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim łącznie 200 dni, w 2022 r. — 248 dni, zaś w 2023 r. - 261 dni. W dniu [...] września 2023 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia W. R. ze służby w Straży Granicznej w oparciu o art. 45 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej. Funkcjonariusza poinformowano o wszczęciu postępowania administracyjnego, a także o możliwości zgłoszenia w terminie 7 dni wniosków i uwag w sprawie będącej przedmiotem wszczętego postępowania. Następnie pismem z dnia [...] września 2023 r. zainteresowanego pouczono o przysługującym mu prawie do czynnego udziału w tym postępowaniu. W dniu [...] października 2023 r. funkcjonariusz złożył wnioski dowodowe w sprawie, wnosząc o dopuszczenie dowodu z dokumentacji medycznej dotyczącej jego osoby sporządzonej za okres od dnia [...] sierpnia 2022 r. do dnia [...] września 2023 r. na okoliczność, iż we wskazanym czasookresie 17 razy korzystał z pomocy lekarskiej z uwagi na doznawane urazy i schorzenia, w tym z uwagi na skręcenie stawu skokowego, ból kręgosłupa, powikłania po honorowym oddaniu krwi, uraz i skręcenie ręki oraz uraz szyi, co uzasadniało przebywanie na zwolnieniu lekarskim i co znajduje odzwierciedlenie w załączonej dokumentacji oraz orzeczenia z dnia [...] września 2023 r. potwierdzającego jego zdolność do służby w Straży Granicznej z ograniczeniem, na okoliczność potwierdzenia jego stanu zdrowia, przebiegu leczenia, przyczyn przebywania na zwolnieniach lekarskich, zdolności do służby na zajmowanym stanowisku, powrotu do zdrowia umożliwiającego dalsze kontynuowanie służby, istnienia (przesłanek do odstąpienia od zwolnienia go ze służby w Straży Granicznej). Powyższe wnioski dowodowe zostały dopuszczone przez organ. W dniu [...] listopada 2023 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej rozkazem personalnym nr [...], zwolnił W. R. ze służby w Straży Granicznej z dniem [...] grudnia 2023 r. Powyższemu rozstrzygnięciu nadał rygor natychmiastowej wykonalności, o którym mowa w art. 108 § 1 k.p.a. Komendant Główny Policji, utrzymując w mocy - decyzją z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] - zaskarżony rozkaz personalny wskazał, że jedną z przesłanek dających przełożonemu właściwemu w sprawach osobowych, kompetencje do fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Straży Granicznej, jest wynikający z dyspozycji art. 45 ust. 2 pkt 8 ustawy o Straży Granicznej, upływ 12 miesięcy zaprzestania służby z powodu choroby. Powyższy przepis ma charakter fakultatywny, a decyzja przełożonego w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Straży Granicznej na jego podstawie jest wydawana w oparciu o uznanie administracyjne, po dokonaniu oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. W rozpatrywanej sprawie W. R. przebywał na zwolnieniu lekarskim nieprzerwanie od dnia [...] sierpnia 2022 r. do dnia [...] września 2023 r. Okres dwunastomiesięcznej ochrony przed zwolnieniem ze służby upłynął z dniem [...] sierpnia 2023 r. W kontekście powyższego, została spełniona przesłanka materialnoprawna określona w art. 45 ust. 2 pkt 8 ustawy o Straży Granicznej. Zgodnie z treścią z art. 31 ww. ustawy, służbę w Straży Granicznej może pełnić osoba posiadająca zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych. Osoba ta winna zatem być zdolna do należytego wykonywania nałożonych na nią obowiązków. W dniu [...] września 2020 r. Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] wydała orzeczenie nr [...], zgodnie z którym W. R. został uznany za zdolnego do służby z ograniczeniem kategoria B na dotychczas zajmowanym stanowisku. Okoliczności te zostały przez organ przeanalizowane i wzięte pod uwagę podczas wydawania zaskarżonego rozkazu personalnego. Nie mniej jednak organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku zwalniania funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 8 ustawy o Straży Granicznej bez znaczenia pozostaje fakt, że funkcjonariusz jest zdolny do dalszej służby. Organ odwoławczy podkreślił, że stosunek służbowy funkcjonariusza Straży Granicznej ma charakter administracyjnoprawny. Różni się on od stosunku pracy specyficznymi warunkami zatrudnienia, w szczególności charakteryzuje go dyspozycyjność i podległość, z którą związany jest czas służby uregulowany w sposób odmienny od ogólnie obowiązujących zasad. Zatem możliwość pozostawienia w służbie funkcjonariusza, który od 12 miesięcy zaprzestał służby z powodu choroby, winna być oceniana z punktu widzenia charakteru stosunku służbowego, zadań Straży Granicznej (z zakresu bezpieczeństwa publicznego i ochrony granicy państwowej) oraz uprawnień i obowiązków przełożonych w zakresie zapewnienia prawidłowego działania podległych im jednostek i kształtowania ich składu osobowego. Podkreślił, że okres pozostawania na zwolnieniach lekarskich jest znaczny i niewątpliwie wpływa nie tylko na sposób pełnienia służby przez skarżącego, ale również ma dezorganizujący wpływ na pracę komórki, w której skarżący pozostawał w służbie. Uznał, iż organ pierwszej instancji słusznie stwierdził, że przedłużający się okres zaprzestania służby z powodu choroby i niemożność świadczenia przez funkcjonariusza służby wpływa negatywnie na wykonywanie ustawowych zadań stojących przed jednostką organizacyjną Straży Granicznej, w której funkcjonariusz pełni służbę. Długotrwała nieobecność funkcjonariusza w służbie ma realny wpływ na właściwe i terminowe wykonywanie zadań przez komórkę, komplikuje i dezorganizuje jej pracę. Ma wpływ zarówno na organizację, jak i efektywność działania komórki organizacyjnej, gdyż z jednej strony skutkuje zablokowaniem etatu i brakiem możliwości zatrudnienia w to miejsce innego funkcjonariusza, z drugiej strony stwarza konieczność zapewnienia prawidłowej realizacji zadań, poprzez zobowiązanie innych osób do wykonywania przez długi czas czynności za nieobecnego funkcjonariusza. Interes społeczny przejawia się zatem koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji zadań komórki. Zauważyć należy, iż interes społeczny rozumiany jako interes służby wymaga, aby w gronie funkcjonariuszy znajdowały się osoby zdolne do zapewnienia możliwości sprawnego realizowania powierzonych zadań. Dalsze pozostawanie w służbie W. R., który w latach 2021-2023 przebywał średnio ponad 200 dni na zwolnieniu lekarskim i nie wykonywał obowiązków służbowych, jest w sposób oczywisty sprzeczne z interesem służby, jakim jest zapewnienie nienaruszalności granicy [...] w dobie kryzysu migracyjnego poprzez wykonywanie zadań przez wszystkich strażników granicznych. Jakkolwiek poprzednie okresy przebywania na zwolnieniu lekarskim nie mogą stanowić podstawy zwolnienia funkcjonariusza ze służby w trybie art. 45 ust. 2 pkt 8, to mogą one być jedną z przesłanek oceny postawy funkcjonariusza i jego dyspozycyjności na przestrzeni ostatnich lat. W przedmiotowej sprawie rolą organu jest wyważenie interesu społecznego i interesu skarżącego, a w tym zakresie powyższe informacje są przydatne, a ponadto stanowią uzasadnienie dla rozstrzygnięcia podejmowanego w warunkach uznania administracyjnego. Pismem z dnia [...] września 2023 r. W. R. wypowiedział się w przedmiocie przyczyny przebywania na zwolnieniach lekarskich oraz stanu zdrowia. Organ zwrócił uwagę, że ww. wyraził swoje stanowisko dopiero po otrzymaniu w dniu [...] września 2023 r. zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Ponieważ znane jest stanowisko strony w tej sprawie oraz stan jej zdrowia, odstąpiono od przesłuchania W. R.. Organ odwoławczy podkreślił, iż jak wynika z części F orzeczenia Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] września 2023 r. "konsultujący ortopeda orzekł, że badany rokuje powrót do służby po udzieleniu urlopu zdrowotnego na okres 2 miesięcy od dnia [...] sierpnia 2023 r". Zatem powrót strony do służby - zdaniem lekarza - możliwy jest dopiero po dwumiesięcznym urlopie zdrowotnym. Dodatkowo nadmienił, iż funkcjonariusz, wobec wykorzystywania zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego przeznaczeniem, na podstawie decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] października 2023 r. nr [...], utracił prawo do wynagrodzenia za podane w decyzji okresy. W. R. pismem z dnia [...] lutego 2024 r. (działając przez profesjonalnego pełnomocnika - adwokata) skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie: I. prawa materialnego, tj.: 1. art. 45 ust. 2 pkt 8 ustawy o Straży Granicznej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że upływ 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby uzasadnia jego zwolnienie ze służby w Straży Granicznej pomimo, iż nie zaprzestał służby, albowiem po uzyskaniu orzeczenia Komisji Lekarskiej z dnia [...] września 2023 r. nr [...] potwierdzającej jego zdolność do służby w SG, powrócił do służby i pełnił ją nadal; II. przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. wobec błędnego uznania, że: • nieobecność w służbie w związku z chorobą w okresie od dnia [...] sierpnia 2022 r. do dnia [...] września 2023 r. (w sytuacji, gdy jednocześnie organ nie podważa, iż okres przebywania na zwolnieniach lekarskich był usprawiedliwioną nieobecnością w służbie, a nadto, że zwolnienia lekarskie miały związek z pełnioną przez niego służbą) stanowi ważny interes służby uzasadniający zwolnienie funkcjonariusza ze służby w Straży Granicznej pomimo, że całokształt okoliczności dotyczących jego osoby, w tym m.in. przebieg całej służby w Straży Granicznej, odpowiednie przygotowanie merytoryczne i doświadczenie w pełnieniu służby w Straży Granicznej, aktualny stan jego zdrowia, potwierdzona przez lekarzy zdolność do służby, faktyczne pobudki skierowania przez przełożonego wniosku o jego zwolnienie ze służby w Straży Granicznej, a nadto charakter rozważań organu w zakresie wpływu absencji w służbie na funkcjonowanie komórek i jednostek organizacyjnych Służby Granicznej przekonuje, iż w jego przypadku nie został naruszony ważny interes służby, • materiał dowodowy został zgromadzony i należycie przez organ rozważony pomimo, iż w toku postępowania przed organem I instancji nie zostały podjęte wszystkie czynności niezbędne do wszechstronnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy, co w konsekwencji spowodowało, że nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności potwierdzające, iż nie zaprzestał on służby, a po uzyskaniu orzeczenia komisji lekarskiej potwierdzającej jego zdolność do służby powrócił do służby i pełni ją nadal, a nadto iż indywidualny interes strony przemawia za jego pozostaniem w służbie, 2. art. 7 w zw. z art. 8 k.p.a. wobec nieuwzględnienie słusznego interesu strony oraz działanie sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, w szczególności poprzez przedłożenie prymatu ogółu społeczeństwa ponad jego ważny interes, który przebywając na zwolnieniach lekarskich mających swoje źródło w doznanym wypadku przy pracy, po zakończeniu leczenia i uzyskaniu pozytywnej opinii komisji lekarskiej określającej jego zdolność do pracy z ograniczeniem i zdolność do służby na zajmowanym stanowisku, podjął służbę w dniu [...] września 2023 r. i został skierowany do jednostki w [...], 3. art. 108 § 1 k.p.a. wobec dowolnego przyjęcia, iż nadanie rozkazowi personalnemu z dnia [...] listopada 2023 r. rygoru natychmiastowej wykonalności było uzasadnione (przy jednoczesnym braku jakiejkolwiek merytorycznej argumentacji w tym zakresie) w sytuacji, gdy w realiach tej sprawy nie zaistniały przesłanki wskazane w tymże przepisie, co pozwala postawić tezę, iż faktycznym powodem takiego działania organu były przesłanki pozaprawne zmierzające do jego zwolnienia ze służby jeszcze przed ostatecznym zakończeniem postępowania administracyjnego. Wskazując na powyższe wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2024 r. w całości i utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2023 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, 2. zasądzenie zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Odnosząc się do zarzutu błędnej wykładni art. 45 ust. 2 pkt 8 ustawy o Straży Granicznej, powołał się na tezę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 2057/15 LEX nr 2082505, zgodnie z którą "Dla zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy z 1990 r. o Policji konieczne jest równoczesne spełnienie trzech przesłanek z tego przepisu wynikających, które powinny być interpretowane wąsko: zaprzestanie służby, choroba funkcjonariusza powodująca to zaprzestanie oraz upływ 12 miesięcy". Stwierdził, że okoliczność, iż funkcjonariusz nie zaprzestał służby nie stanowi przesłanki negatywnej zwolnienia funkcjonariusza ze służby na powyższej podstawie prawnej, nie może zatem skutkować zarzucaną błędną wykładnią art. 45 ust. 2 pkt 8 ww. ustawy. Okoliczność, iż skarżący powrócił do służby, ale po upływie 12 miesięcznego okresu absencji spowodowanej zwolnieniem lekarskim, była znana organom podejmującym rozstrzygnięcia w sprawie i nie miała wpływu na ustalenie przesłanek zwolnienia funkcjonariusza ze służby, a w kontekście wcześniejszych licznych i długotrwałych zwolnień lekarskich, ograniczonej zdolności do służby oraz sugerowanej w orzeczeniu lekarskim konieczności skierowania funkcjonariusza na dwumiesięczny urlop, co nadal ograniczałaby jego dyspozycyjność w służbie, nie może mieć w niniejszej sprawie zasadniczego znaczenia. Kwestie te wyważone przez organy przy podejmowaniu decyzji, w kontekście indywidualnego interesu strony nie wpłynęły na treść rozstrzygnięć w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Straży Granicznej, a także utrzymany nią w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej, nie naruszają prawa tak procesowego, jak i materialnego. Podstawę materialną zaskarżonej decyzji stanowił art. 45 ust. 2 pkt 8 ustawy o Straży Granicznej, zgodnie z którym funkcjonariusza można zwolnić ze służby z powodu upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Okres ten, pełniący rolę ochronną, liczy się od pierwszego dnia zwolnienia. Jeżeli zwolnień było kilka, to od pierwszego dnia pierwszego zwolnienia, przy czym zwolnienia te muszą następować bezpośrednio jedno po drugim. Okres zaprzestania służby wskutek choroby musi być bowiem nieprzerwany. Decyzja (rozkaz personalny) wydawana na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 8 ustawy o Straży Granicznej ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Akt o charakterze uznaniowym pozostaje wprawdzie pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony do badania wyłącznie zgodności z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji została spełniona, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już poza granicami kontroli sądowej. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych - realizacji określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 19 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 301/11 - orzeczenia sądów administracyjnych są publikowane w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie organy orzekające nie wykroczyły poza dopuszczalny prawem zakres kompetencji i nie naruszyły przyznanych im przez ustawodawcę granic swobodnej oceny co do wyboru skutku prawnego. Komendant Główny Straży Granicznej prawidłowo wskazał, jakie przesłanki faktyczne i prawne zdecydowały o podjęciu rozkazu personalnego przez Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej, jak również o utrzymaniu go w mocy. Wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze, że w toku postępowania administracyjnego pominięto istotne w sprawie okoliczności faktyczne, które mogły mieć znaczenie w sprawie, należało uznać, że nie miało to miejsce. Świadczy o tym zarówno uzasadnienie zaskarżonej decyzji, skonstruowane zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., jak i materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy. Prawidłowo organy obu instancji dokonały również subsumpcji ustalonego stanu faktycznego do normy art. 45 ust. 2 pkt 8 ustawy o Straży Granicznej. Nie budzi wątpliwości fakt, że skarżący - z uwagi na stałe i nieprzerwane przebywanie na zwolnieniu lekarskim - nie pełnił służby od [...] sierpnia 2022 r. do [...] września 2023 r. Okres 12 miesięcy zaprzestania służby z powodu choroby, o którym mowa w art. 45 ust. 2 pkt 8 ustawy o Straży Granicznej, upłynął [...] sierpnia 2023 r. Po upływie 13 miesięcy skarżący stawił się do służby w dniu [...] września 2023 r. Wcześniej funkcjonariusz w 2021 r. przebywał na zwolnieniach lekarskich łącznie 200 dni, w 2022 r. - 248 dni, zaś w 2023 r. - 261 dni. Nie sposób podważyć twierdzenia Komendanta Głównego Straży Granicznej, iż długotrwała nieobecność skarżącego w służbie wpływa negatywnie na organizację i funkcjonowanie służby, a w związku z tym nie służy interesowi służby. W ocenie przełożonego skarżącego, który odpowiada za politykę kadrową, prawidłowe realizowanie zadań w służbie przemawia za jego zwolnieniem i odblokowaniem zajmowanego przez niego etatu. Stosunek służbowy funkcjonariusza Straży Granicznej ma charakter administracyjnoprawny, co znacząco różni go od stosunku pracy, w szczególności w aspekcie dyspozycyjności i podległości, z którą związany jest czas służby. Możliwość pozostawienia w służbie funkcjonariusza, który od 12 miesięcy zaprzestał służby z powodu choroby, winna być zatem oceniana z punktu widzenia charakteru stosunku służbowego, określonych w ustawie zadań formacji, szczególnych zadań jednostki organizacyjnej, w której pełni służbę, jak również uprawnień i obowiązków przełożonych w zakresie zapewnienia prawidłowego działania podległych im jednostek oraz kształtowania ich składu osobowego. Wówczas dochodzi bowiem do wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu obywatela – skarżącego. Takie oceny wyrażono w zaskarżonej decyzji. Organ odwołał się do art. 31 ustawy o Straży Granicznej i wskazał, że służbę w Straży Granicznej może pełnić osoba posiadająca zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych. Osoba ta winna zatem być zdolna do należytego wykonywania nałożonych na nią obowiązków. Organ prawidłowo uznał, że skarżący nie był taką osobą, gdyż z uwagi na stan zdrowia i długotrwałe przebywanie na zwolnieniach lekarskich nie realizował obowiązków przypisanych do zajmowanego stanowiska służbowego przez okres dłuższy niż wskazany w art. 45 ust. 2 pkt 8 ustawy o Straży Granicznej (13 miesięcy). Logiczna i racjonalna była ponadto, w tej sytuacji, ocena, że komplikowało to i dezorganizowało pracę jednostki organizacyjnej, w której skarżący pełnił służbę, a ponadto zmniejszało jej efektywność oraz skutkowało koniecznością obciążania innych funkcjonariuszy dodatkowymi obowiązkami, które winien wykonywać skarżący. W tym zakresie uznanie organu odwoławczego nie wymagało szczególnego dowodzenia i zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. nie mogły zostać uznane za zasadne. Organy obu instancji rozważyły wszystkie przesłanki, odwołując się do wszelkich okoliczności faktycznych, mających odzwierciedlenie w aktach administracyjnych sprawy. Wzięły pod rozwagę zarówno okoliczności, że absencje skarżącego miały charakter usprawiedliwiony, tym niemniej wskazały na długotrwały okres niepełnienia przez skarżącego służby w okresie ponad 12 miesięcy przed zwolnieniem ze służby, jak również na wcześniejsze absencje skarżącego, które także wskazywały na potrzebę zastosowania w sprawie przepisu art. 45 ust. 2 pkt 8 ustawy o Straży Granicznej. Zaakcentować należy, że w sytuacji, gdy funkcjonariusz został zwolniony ze służby wobec upływu 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby, nie ma znaczenia okoliczność, czy po upływie tego okresu stan jego zdrowia pozwalał mu na podjęcie służby, czy też nie. Organ nie musi dysponować stosownym orzeczeniem lekarskim przed podjęciem decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w trybie art. 45 ust. 2 pkt 8 ustawy o Straży Granicznej. Takie orzeczenie jest niezbędne do podjęcia służby przez skarżącego, ale nie do zwolnienia go ze służby w oparciu o ww. przepis (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 16 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 264/16, dotyczący analogicznego przepisu art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji – Dz. U. z 2020 r., poz. 360 ze zm.). W świetle powyższego, nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy fakt, iż orzeczeniem Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] września 2023 r. skarżący został uznany za zdolnego z ograniczeniem do pełnienia służby w Straży Granicznej. Ponadto przepis art. 45 ust. 2 pkt 8 ustawy o Straży Granicznej nie różnicuje przyczyn choroby powodującej zaprzestanie świadczenia służby. Nie ma znaczenia, czy choroba funkcjonariusza – skarżącego - miała związek ze służbą, czy też powstała w wyniku innych okoliczności. Zdaniem Sądu, niezasadne były więc wszystkie zarzuty skargi, odnoszące się do naruszenia art. 45 ust. 2 pkt 8 ustawy o Straży Granicznej. Wszystkie przesłanki z ww. przepisu spełniono, albowiem okres zaprzestania przez skarżącego służby z powodu choroby do dnia wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie, przekroczył wymagane minimalne 12 miesięcy. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy Straży Granicznej obu instancji prawidłowo zebrały materiał dowodowy wystarczający do wydania rozstrzygnięcia, a także w sposób wszechstronny wyjaśniły, dlaczego w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki przemawiające za zwolnieniem skarżącego ze służby w Straży Granicznej na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 8 ustawy o Straży Granicznej. Z powyższych względów, uznając skargę za niezasadną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło