I OSK 2057/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-05-06
Skład orzekający: Monika Nowicka, Małgorzata Borowiec, Olga Żurawska - Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres nieobecności policjanta w służbie z powodu choroby, który został przerwany przez stawienie się do służby i skierowanie na badania lekarskie, może być uznany za nieprzerwany okres 12 miesięcy uzasadniający zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji?Ratio decidendi
Okres nieobecności policjanta w służbie z powodu choroby, który został przerwany przez stawienie się do służby i skierowanie na badania lekarskie, nie może być uznany za nieprzerwany okres 12 miesięcy uzasadniający zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Stawienie się do służby i uzyskanie zaświadczenia o niezdolności do pracy na określonym stanowisku, ale nie do służby w ogóle, przerywa bieg terminu, a organ ma obowiązek zweryfikować możliwość dalszej służby policjanta.Stan faktyczny
Policjant K. S. został zwolniony ze służby w Policji z powodu upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Policjant twierdził, że jego nieobecność nie była nieprzerwana i że stawienie się do służby oraz skierowanie na badania lekarskie przerwało bieg terminu. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że okres nieobecności był nieprzerwany i uzasadniał zwolnienie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną policjanta.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok WSA, zaskarżoną decyzję Komendanta Stołecznego Policji oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny Komendanta Rejonowego Policji. Zasądził od Komendanta Stołecznego Policji na rzecz K. S. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia del. WSA Olga Żurawska - Matusiak (spr.) Protokolant: st. asystent sędziego Wojciech Latocha po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1461/14 w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję i utrzymany nią w mocy rozkaz personalny Komendanta Rejonowego Policji [...] nr [...] z dnia [...] maja 2014 r.; 2. zasądza od Komendanta Stołecznego Policji na rzecz K. S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrokiem z 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1461/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę K. S. na decyzję personalną Komendanta Stołecznego Policji z [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Komendant Rejonowy Policji [...] rozkazem personalnym z [...] maja 2014 r. zwolnił K. S.o (dalej jako skarżący), ze służby w Policji z dniem [...] maja 2014 r. w związku z upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Organ przyjął, iż skarżący nie pełnił służby z powodu choroby od [...] kwietnia 2013 r. do [...] kwietnia 2014 r., natomiast od [...] kwietnia 2014 r. został zwolniony od zajęć służbowych w związku z niedopuszczeniem do służby przez lekarza medycyny pracy. Nieobecność skarżącego w służbie z powodu choroby trwała zatem nieprzerwanie od [...] kwietnia 2013 r. do [...] kwietnia 2014 r. W oparciu o przepis art. 108 § 1 K.p.a. organ I instancji nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności.
W odwołaniu od powyższego rozkazu personalnego skarżący podniósł, że brak stosownego zaświadczenia lekarskiego po długotrwałej nieobecności w służbie z powodu choroby nie wynikał z zaniedbania, czy też zawinienia z jego strony. Zdaniem skarżącego zwolnienie go [...] kwietnia 2014 r. z wykonywania obowiązków służbowych przez Komendanta Rejonowego Policji [...] przerwało bieg terminu określonego w art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, bowiem nieobecność w służbie wynikała z przyczyn administracyjnych, a nie z powodu choroby. Skarżący zarzucił, że organ naruszył również art. 77 § 1 K.p.k., nieuwzględniając jego wniosków dowodowych i jedynie pozornie zapewniając czynny udział w prowadzonym postępowaniu, nadto podniósł zmianę okoliczności faktycznych zaistniałych w toku prowadzonego postępowania.
Decyzją z [...] czerwca 2014 r. nr [...] Komendant Stołeczny Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 K.p.a. oraz art. 41 ust. 2 pkt 7 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.
Organ odwoławczy wskazał na analizę materiałów sprawy, która wykazała, iż skarżący w okresie od [...] kwietnia 2013 r. do [...] kwietnia 2014 r. nie pełnił służby z powodu choroby, przebywając na ciągłym zwolnieniu lekarskim. [...] kwietnia 2014 r., po stawieniu się do służby, został skierowany do lekarza medycyny pracy celem przeprowadzenia badań profilaktycznych w związku z długotrwałą chorobą
i uzyskał zaświadczenie lekarza medycyny pracy o niezdolności do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku "do czasu orzeczenia Komisji Zdrowia MSWiA". Wobec powyższego, Komendant Rejonowy Policji [...] [...] kwietnia 2014 r. zwolnił skarżącego od zajęć służbowych i poinformował o skierowaniu do komisji lekarskiej celem określenia stanu zdrowia i ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby. Wojewódzka Komisja Lekarska MSW w W. zawiadomieniem z [...] kwietnia 2014 r. poinformowała skarżącego o zakończeniu czynności komisyjno - lekarskich, w wyniku których wydano orzeczenie Nr [...] o zdolności skarżącego do służby w Policji. Zaświadczeniem lekarskim z [...] kwietnia 2014 r. lekarz medycyny pracy stwierdził zdolność skarżącego do wykonywania pracy na stanowisku policjanta "zgodnie z orzeczeniem Komisji MSWiA z [...] kwietnia 2014 roku". Organ uznał, że skoro skarżący z powodu choroby nie został dopuszczony do pełnienia służby i nie podjął służby od [...] do [...] kwietnia 2014 r., to oznacza to, że zaprzestał pełnienia służby z powodu choroby [...] kwietnia 2013 r. i nie pełnił tej służby nieprzerwanie z powodu choroby do [...] kwietnia 2014 r., tj. przez łączny okres [...] miesięcy i [....] dni.
Organ odwoławczy dodatkowo wyjaśnił, że w okresie przebywania na długotrwałym zwolnieniu lekarskim skarżący został skierowany na badania do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, kartą skierowania - wnioskiem nr [...] z [...] sierpnia 2013 r. w związku z absencją chorobową. Wojewódzka Komisja Lekarska MSW w W. nie wydała orzeczenia o stanie zdrowia skarżącego. Z pisma skarżącego z [...] września 2013 r. wynika natomiast, że [...] września 2013 r. stawił się na wezwanie komisji lekarskiej, jednakże lekarz, po przeprowadzonym wywiadzie stwierdził, iż powyższe skierowanie jest błędne i powinno być wystawione celem ustalenia uszczerbku na zdrowiu spowodowanym wypadkiem lub chorobą pozostającą w związku ze służbą w Policji. Skarżący wniósł zatem m. in. o prawidłowe skierowanie do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w W. Komendant Rejonowy Policji [...] nie przychylił się do prośby zawartej w wystąpieniu z [...] września 2013 r., bowiem karta skierowania - wniosek nr [...] z [...] sierpnia 2013 r., dotyczący przeprowadzenia komisyjnych badań lekarskich, został wystawiony w związku z przebywaniem policjanta na długotrwałym zwolnieniu lekarskim od [...] kwietnia 2013 r.
Organ podniósł, że z użytego w powołanym wyżej przepisie sformułowania "można zwolnić" wynika, iż podejmowana na tej podstawie decyzja ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ posiada swobodę działania i możliwość wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy. Dokonujący takiego zwolnienia musi kierować się kryterium określonym w ustawie o Policji. W przedmiotowej sprawie takim kryterium - przesłanką konieczną do zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji jest upływ 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Dla zapewnienia prawidłowej realizacji zadań Policji organ ma prawo, w ramach uznania administracyjnego, przewidzianego w powołanej podstawie prawnej rozstrzygnięcia, zwolnić ze służby w Policji funkcjonariusza długotrwale niepełniącego służby z powodu choroby.
Następnie organ odwoławczy przywołał ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji stwierdzając, że okres niepełnienia przez skarżącego służby z powodu choroby przekroczył 12 miesięcy. Pozwala to na uznanie zaistnienia przesłanki do zwolnienia ze służby w Policji zgodnie z przepisem art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżący zaprzestał służby z powodu choroby
[...] kwietnia 2013 r., a następnie nie pełnił służby z powodu choroby do [...] kwietnia 2014 r., a zatem przez nieprzerwany okres, przekraczający 12 miesięcy nie realizował ustawowych zadań Policji. Wobec tego zadania i czynności służbowe przypisane skarżącemu zobowiązani byli wypełniać inni policjanci. Dlatego Komendant Rejonowy Policji [...], będąc organem zobowiązanym do zapewnienia prawidłowej realizacji ustawowych zadań Policji, obowiązany był jednocześnie do takiego kształtowania sytuacji kadrowej, która zapewni właściwe funkcjonowanie Komendy Rejonowej Policji [...], a przez to pozwoli na zagwarantowanie bezpieczeństwa i porządku publicznego na terenie działania wskazanej komendy Policji.
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji słusznie nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. i prawidłowo go uzasadnił, wskazując na interes społeczny, który jest tożsamy z interesem służby. Interes społeczny, przejawia się szczególnym statusem i zadaniami Policji, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z tych instytucji, której szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i prawidłowego działania. Skarżący przez nieprzerwany okres, przekraczający 12 miesięcy nie realizował ustawowych zadań Policji, zaś przypisane mu zadania i czynności służbowe realizować musieli inni policjanci.
Odnosząc się do kwestii przerwania [...] kwietnia 2014 r. 12 - miesięcznego terminu nieobecności w związku ze skierowaniem do lekarza medycyny pracy, organ odwoławczy uznał, że przerwanie tegoż terminu, określonego w art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, nie nastąpiło, bowiem w wydanym w tym dniu zaświadczeniu lekarskim lekarz stwierdził niezdolność skarżącego do podjęcia pracy na stanowisku policjanta do czasu orzeczenia komisji lekarskiej MSW. Zatem, przedmiotowe zaświadczenie lekarskie z [...] kwietnia 2014 r. o niezdolności do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku, świadczy o nadal trwającej chorobie od [...] kwietnia 2013 r. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że kwestię poddania policjanta kontrolnym badaniom lekarskim, wobec braku jej unormowania w ustawie o Policji, reguluje art. 229 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zmianami), zgodnie z którym pracownik podlega okresowym badaniom lekarskim. W przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega ponadto kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku. Badania kontrolne przeprowadza się na podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę. Bezspornym jest, że skarżący takie skierowanie otrzymał [...] kwietnia 2014 r., oraz że w tym samym dniu uzyskał zaświadczenie lekarskie o niezdolności do podjęcia pracy na stanowisku policjanta do czasu orzeczenia komisji lekarskiej.
Zdaniem organu odwoławczego na uwzględnienie nie zasługują wnioski dowodowe skarżącego zawarte w wystąpieniu z [...] kwietnia 2014 r., dotyczące przesłuchania lekarzy na okoliczności dotyczące niewłaściwie wystawionego przez organ skierowania do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW. Z materiałów sprawy wynika bowiem, że organ I instancji skierował skarżącego kartą skierowania - wnioskiem nr [...] z [...] sierpnia 2013 r. na badania do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w związku z długotrwałą absencją chorobową trwającą od [...] kwietnia 2013 r. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych skierowanie jest czynnością materialno-techniczną, która inicjuje podjęcie postępowania przed właściwą komisją lekarską MSW i stwarza podstawy do kształtowania uprawnień lub obowiązków dla funkcjonariuszy Policji. Organ l instancji wystawiając ww. kartę skierowania takie postępowanie zainicjował. Zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji nie jest w żaden sposób uzależnione od orzeczenia komisji lekarskiej, zaś organ nawet pomimo skierowania policjanta na badania kontrolne do komisji lekarskiej, nie ma obowiązku czekać ze zwolnieniem ze służby w oparciu o wskazany przepis ustawy o Policji do czasu wydania orzeczenia w tym zakresie.
Skargę na powyższą decyzję Komendanta Stołecznego Policji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł K. S., zarzucając organowi błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a polegający na błędnym ustaleniu, że skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim ponad rok, tj. od [...] kwietnia 2013 r. do [...] kwietnia 2014 r., gdy tymczasem okres nieprzerwanego niewykonywania czynności służbowych trwał od [...] kwietnia 2013 r. do [...] kwietnia 2014 r.
Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przywrócenie skarżącego do pełnienia służby oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że [...] kwietnia 2014 r. (a więc przed upływem roku kalendarzowego) skarżący powrócił do pełnienia obowiązków służbowych i wobec trwającej ponad 30 dni absencji chorobowej skierowany został do lekarza w celu uzyskania pozytywnej lub negatywnej oceny jego stanu zdrowia. Ocena dokonana przez lekarza medycyny pracy była błędna na tyle, że ostatecznie komisja lekarska MSW orzekła o zdolności skarżącego do pełnienia służby w Policji. Zarzut niezdolności do pełnienia służby w okresie 12 miesięcy jest zatem niezasadny. Błędna interpretacja zebranego w sprawie materiału, zdaniem skarżącego, wynika również z innych okoliczności, bowiem [...] kwietnia 2014 r. Komendant Rejonowej Policji [...] wydał rozkaz personalny nr [....], w którym skierował skarżącego do wykonywania czynności w Zespole Dochodzeniowo - Śledczym. W tym samym dniu skarżący odbył szkolenie w zakresie ochrony danych osobowych. Powyższe oznacza, że realizował czynności jako czynny zawodowo funkcjonariusz Policji. Skarżący podkreślił, że od [...] kwietnia 2014 r. wykonywał badania okresowe wynikające z przebytej choroby w związku i w czasie pełnienia służby. Podkreślił, że pojęcia niezdolności do wykonywania służby i stan choroby są pojęciami różnymi i nie można utożsamiać tych określeń wyłącznie dla potrzeb zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, jak to uczyniono w niniejszej sprawie. Brak więc w przypadku skarżącego 12 miesięcznego okresu stanu choroby, bowiem okres jego choroby to czas pomiędzy [...] kwietnia 2013 r. a [...] kwietnia 2014 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
[...] kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał powołany na wstępie wyrok.
W uzasadnieniu Sąd przyjął, że w przedmiotowej sprawie spornym jest, czy przesłanka, o której mowa w art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, rzeczywiście zaistniała. Skarżący podnosi bowiem, że jego nieobecność w służbie z powodu choroby trwała nieprzerwanie od [...] kwietnia 2013 r. do [...] kwietnia 2014 r. Zdaniem organu, nieobecność skarżącego z powodu choroby trwała zaś do [...] kwietnia 2014 r., kiedy to otrzymał stosowne zaświadczenie lekarskie o zdolności do służby.
W ocenie Sądu, organ prawidłowo przyjął, że bieg okresu zaprzestania służby przez skarżącego z powodu choroby nie został przerwany [...] kwietnia 2014 r., tj. w dniu w którym skarżący stawił się do służby i został zwolniony przez przełożonego z uwagi na brak dopuszczenia do służby przez lekarza medycyny pracy, który to odmówił mu wydania stosownego zaświadczenia lekarskiego. Nieobecność skarżącego w służbie od [...] kwietnia 2014 r. do [....] kwietnia 2014 r. była związana z jego chorobą, bowiem nie został on dopuszczony do wykonywania zajęć służbowych z uwagi na brak wymaganego zaświadczenia lekarskiego o zdolności do służby. Tym samym, nieobecność skarżącego w służbie trwała nieprzerwanie od [...] kwietnia 2013 r. do [...] kwietnia 2014 r., tj. [....] dni, czyli [...] miesięcy i [...] dni. Nic nie zmieni faktu, że dwunastomiesięczny okres niepełnienia służby przez skarżącego z powodu choroby upłynął [...] kwietnia 2014 r.
Wobec powyższego Sąd uznał, że w przypadku skarżącego spełniona została przesłanka zwolnienia ze służby określona w art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. W przepisie tym nie chodzi bowiem o nieprzerwany okres zwolnienia lekarskiego, ale o nieprzerwany okres zaprzestania służby z powodu choroby, co w niniejszej sprawie miało miejsce.
W ocenie Sądu organ, podejmując decyzję w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby, nie naruszył prawa materialnego ani też przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Komendant Stołeczny Policji w uzasadnieniu swojej decyzji ustosunkował się do podnoszonych przez skarżącego zarzutów oraz wskazał przesłanki, którymi kierował się przy wydaniu orzeczenia oraz dowody, na których się oparł.
Zdaniem Sądu organ dokonał wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu obywatela i uzasadnił przyjęcie interesu społecznego, który wynika ze szczególnego charakteru Policji, jako formacji opartej na dyspozycyjności funkcjonariuszy i ich gotowości do wykonywania zadań dla dobra społeczeństwa. Prawidłowo ustalił, że zestawienie daty zaprzestania służby przez skarżącego z datą jej podjęcia, świadczy o tym, że zaprzestanie przez skarżącego służby z powodu choroby trwało ponad 12 miesięcy, tj. trwało przez okres, o jakim mowa w art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Organ miał więc możliwość zastosowania sankcji dopuszczonej ww. normą prawną. W sposób wyczerpujący wyjaśnił także motywy jakie nim kierowały przy wydawaniu kwestionowanego rozstrzygnięcia, odwołując się m.in. do faktu, że w czasie nieobecności skarżącego, jego obowiązki służbowe musieli realizować inni funkcjonariusze, co dezorganizowało pracę jednostki.
W ocenie Sądu organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego i wydał swoją decyzję zgodnie z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Tym samym, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa procesowego, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł skarżący, zaskarżając powyższy wyrok w całości.
Zaskarżonemu orzeczeniu, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 229 Kodeksu pracy zobowiązującego pracodawcę do przeprowadzenia badań lekarskich po okresie długotrwałej absencji chorobowej oraz art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji.
Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, za obydwie instancje według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący zwrócił uwagę, że obowiązkiem pracodawcy jest ustalenie stanu zdrowia pracownika po okresie długotrwałej absencji chorobowej. Zgodnie z art. 229 Kodeksu pracy to pracodawca ma obowiązek udowodnienia, że pracownik posiada lub nie predyspozycje zdrowotne do wykonywania pracy na danym stanowisku. Ciężar dowodu spoczywa zatem na pracodawcy.
Skarżący zgłosił się do służby [...] kwietnia 2014 r., a więc przed upływem [...] miesięcy i otrzymał skierowanie do lekarza orzecznika, który skierował skarżącego do badania przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSW, która orzekła, że skarżący jest zdolny do pełnienia funkcji policjanta. Zdaniem skarżącego okres od chwili zgłoszenia się funkcjonariusza po długotrwałym okresie chorobowym do chwili wydania orzeczenia o jego stanie zdrowia, jest to okres usprawiedliwionej nieobecności, zatem nie może być traktowany jako okres absencji chorobowej, zaliczany do 12 miesięcznego okresu określonego w art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Zgodnie z § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów ( Dz.U. nr 151, poz. 1261) policjant podlega badaniom określonym w ustawie o służbie medycyny pracy. Po długotrwałej chorobie przełożony policjanta zobowiązany jest przed dopuszczeniem do służby uzyskać potwierdzenie jego zdolności do służby, wystawionej przez lekarza medycyny pracy. Skarżący wskazał, że w jednostce, w której jest zatrudniony, lekarz medycyny pracy dokonuje przyjmowania funkcjonariuszy w każdym dniu, zatem jego decyzja o niezdolności do pracy do czasu wydania orzeczenia przez Komisję Zdrowia MSWiA była swoistym zawieszeniem i nie można traktować tego okresu jako wypełnienie 12 miesięcy określonych w art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Podał, że powrócił do pracy [...] kwietnia 2014 r., natomiast zwolnienie go z obowiązku świadczenia pracy należy uznać jako decyzję przełożonego, wynikającą z niedoskonałości zabezpieczenia Policji w potrzeby zdrowotne, ponieważ WKL MSW działa każdego dnia i uzyskanie orzeczenia co do stanu zdrowia skarżącego, zwłaszcza, że wiadomym było, iż upływa 12 miesięczny okres absencji, należało uzyskać kierując skarżącego w odpowiednim czasie. Zwłoka w uzyskaniu tego orzeczenia jest zaniedbaniem przełożonych i w żadnym zakresie nie może skutkować negatywnie dla skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 P.p.s.a. - może być:
1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie (art. 176 P.p.s.a.). Przytoczenie podstaw kasacyjnych to wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w ocenie skarżącego zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało niewłaściwe zastosowanie lub błędna wykładnia prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
Skarga kasacyjna jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej zawarte zasługują na uwzględnienie.
W myśl art. 174 pkt 1 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie zarzutu naruszenia prawa materialnego zastosowanego przez sąd. Wskazanie w skardze kasacyjnej przepisu prawa materialnego, który nie był zastosowany w sprawie, czyni nieskutecznym zarzut błędnej jego wykładni lub niewłaściwego zastosowania (por. wyrok NSA z 14 kwietnia 2004 r., OSK 121/04, publ. ONSAiWSA 2004/1/11).
W skardze kasacyjnej zgłoszony został zarzut błędnej wykładni art. 229 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r., poz. 1502 ze zm.). Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, kasator winien był wykazać, że Sąd Wojewódzki mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa oraz podać, jak w ocenie skarżącego powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Autor skargi kasacyjnej, kwestionując wyrok Sądu pierwszej instancji, nie sprecyzował jednak na czym polegała błędna interpretacja tego przepisu i jakie powinno być jego prawidłowe rozumienie. Wypełnienie powyższego wymogu nie było jednak możliwe, albowiem Sąd Wojewódzki nie stosował przepisu art. 229 Kodeksu pracy, nie dokonywał zatem jego wykładni. Dlatego też zarzut naruszenia powyższego przepisu uznać należy za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw.
Usprawiedliwiony okazał się natomiast zarzut naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.), a uzasadnienie skargi kasacyjnej wskazuje, że w istocie zarzut ten dotyczy błędnej wykładni, jak i niewłaściwego zastosowania powyższego przepisu.
W niekwestionowanym stanie faktycznym przedmiotowej sprawy skarżący nie pełnił służby z powodu choroby od [...] kwietnia 2013 r. do [...] kwietnia 2014 r., nieprzerwanie przebywając na zwolnieniach lekarskich. Do służby stawił się [...] kwietnia 2014 r., przerywając w ten sposób – wbrew stanowisku Sądu Wojewódzkiego – 12 miesięczny okres zaprzestania służby z powodu choroby. Z uwagi na nieobecność w służbie spowodowanej chorobą trwającą powyżej 30 dni, skarżący nie mógł zostać dopuszczony do służby na dotychczas zajmowanym stanowisku, co w sposób jednoznaczny wynika z § 3 ust. 1 pkt 1 Zarządzenia nr 916 Komendanta Głównego Policji z dnia 24 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków bezpieczeństwa i higieny służby oraz organizacji służby bhp w Policji (Dz. Urz. KGP Nr 16, poz. 98) w zw. z art. 229 § 2 i 4 Kodeksu Pracy. Stosownie bowiem do § 3 ust. 1 ww. zarządzenia w celu zapewnienia bezpieczeństwa i higieny służby w Policji stosuje się odpowiednio przepisy działu X ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, o ile przepisy ustawy o Policji i inne przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 229 § 2 Kodeksu pracy pracownik podlega okresowym badaniom lekarskim. W przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega ponadto kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku. Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku (§ 4). Ciężar udowodnienia zdolności funkcjonariusza do służby na powierzonym stanowisku obciąża pracodawcę. Wypełniając ten obowiązek, Komendant Rejonowy Policji [...] wystawił skarżącemu skierowanie na badania. Z wydanego w wyniku realizacji tego skierowania zaświadczenia lekarskiego z [...] kwietnia 2014 r. wynika, że skarżący jest niezdolny do podjęcia/wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku służbowym "policjant" do czasu orzeczenia Komisji Zdrowia MSW. Uzyskane przez skarżącego zaświadczenie lekarskie wskazuje zatem, i tak przyjęły orzekające w sprawie organy obu instancji, że skarżący jest niezdolny do służby na dotychczasowym stanowisku "policjanta", co nie oznacza, że jest niezdolny do służby w Policji w ogóle. Powyższe świadczy o tym, że skarżący był zdolny do służby, tyle że nie na dotychczasowym stanowisku.
Ochrona stosunku służbowego policjanta, której wyrazem jest szczegółowe określenie w art. 41 ustawy o Policji przesłanek jego rozwiązania, wymaga, by policjant niezdolny do służby jedynie na określonym stanowisku, mógł służbę tę kontynuować na innym stanowisku. Jeśli nie jest to jednak możliwe, organy policyjne dysponują instrumentem określonym w art. 37a pkt 1 ustawy, umożliwiającym przeniesienie policjanta w przypadku zwolnienia go z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy. W tym też czasie możliwe jest zweryfikowanie, czy policjant zdolny jest w ogóle do pełnienia służby. W okolicznościach przedmiotowej sprawy na podkreślenie zasługuje, iż skarżący orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW nr [...] z [...] kwietnia 2014 r. został uznany za zdolnego do służby w Policji, zaś lekarz Medycyny Pracy w zaświadczeniu lekarskim z [...] kwietnia 2014 r. stwierdził, że skarżący jest zdolny do pracy na stanowisku "policjanta", wyznaczając datę następnego badania na [...] grudnia 2014 r.
Przepis art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji stanowi z jednej strony niezbędny instrument kształtowania polityki kadrowej w Policji w sposób umożliwiający rozwiązanie stosunku służbowego z policjantem, który długotrwale zaniechał pełnienia służby, z drugiej jednak strony nie może być on wykładany w sposób umożliwiający jego nadużycie przez bezzasadną odmowę dopuszczenia policjanta zamierzającego powrócić do służby po długotrwałym zwolnieniu lekarskim do wykonywania obowiązków służbowych, spowodowaną wyłącznie zamiarem zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Dla zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji konieczne jest równoczesne spełnienie trzech przesłanek z tego przepisu wynikających, które powinny być interpretowane wąsko: zaprzestanie służby, choroba funkcjonariusza powodująca to zaprzestanie oraz upływ 12 miesięcy (por. wyrok NSA z 30 czerwca 2015 r., I OSK 770/14, dostępny w internetowej bazie orzeczeń pod adresem cbois.nsa.gov.pl, dalej jako CBOSA).
Orzekające w sprawie organy Policji, jak również Sąd Wojewódzki pominęły jeden z tych warunków, tj. wymóg, by przerwanie służby nastąpiło z powodu choroby. Jako nieprawidłowy należy ocenić pogląd, że [...] kwietnia 2014 r. upłynął nieprzerwany okres zaprzestania przez skarżącego służby z powodu choroby trwający ponad 12 miesięcy. Ze względu na treść art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji powinno się bowiem uznać, że w rozpatrywanej sprawie nastąpiło przerwanie przewidzianego w tym przepisie okresu zaprzestania świadczenia służby z powodu choroby, gdyż faktyczne niepodjęcie służby przez skarżącego nastąpiło nie z powodu choroby, lecz z powodu nieuzasadnionego niepowierzenia mu pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku. Mając powyższe na uwadze, jako uzasadniony trzeba ocenić podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut błędnej wykładni i nieprawidłowego zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Niespełnienie w niniejszej sprawie wymaganej tym przepisem przesłanki zaprzestania służby z powodu choroby, uniemożliwiało zastosowanie trybu zwolnienia ze służby przewidzianego w art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji.
Uwzględniając powyższe, uznać zatem należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. W okolicznościach niniejszej sprawy doszło do przerwania 12-miesięcznego okresu od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, a zatem w dniu podjęcia przez organ decyzji o zwolnieniu ze służby, tj. [...] maja 2014 r. nie było podstaw do zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Przepis ten nie obejmuje sytuacji, w której policjant przed upływem 12-miesięcznego okresu, o którym mowa w tym przepisie, stawia się u przełożonego w celu podjęcia służby, dysponując dokumentem, z którego wynika niezdolność do wykonywania służby jedynie na określonym stanowisku, lecz nie zostaje dopuszczony do pełnienia służby.
Mając na uwadze powyżej wykazaną wadliwość stanowiska Sądu pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku w niebudzącym wątpliwości stanie faktycznym sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, uchylając zaskarżony wyrok, za zasadne uznał również rozpoznanie wniesionej skargi, stwierdzając, iż istota sprawy została już dostatecznie wyjaśniona.
W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i uchyleniu decyzji organów obu instancji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na mocy art. 203 pkt 1 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło