II SA/Wa 377/18
WyrokWSA w Warszawie2018-10-30
Skład orzekający: Adam Lipiński, Stanisław Marek Pietras, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania rozkazu personalnego o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, jeśli w obrocie prawnym istnieje już rozkaz personalny o zwolnieniu tej osoby z tej służby, wydany na innej podstawie prawnej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmawia wszczęcia postępowania w sprawie wydania rozkazu personalnego o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, gdy w obrocie prawnym istnieje już rozkaz personalny o zwolnieniu tej osoby z tej służby. Taka sytuacja stanowi "inną uzasadnioną przyczynę" uniemożliwiającą wszczęcie postępowania na podstawie art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ prowadziłoby to do wydania rozstrzygnięcia obarczonego wadą istotną.Stan faktyczny
Skarżący A.P. złożył wniosek o wydanie rozkazu personalnego o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej na podstawie orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby. Organ pierwszej instancji oraz organ odwoławczy (Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych) odmówili wszczęcia postępowania, wskazując, że skarżący został już zwolniony z zawodowej służby wojskowej na mocy wcześniejszego rozkazu personalnego wydanego w związku z orzeczoną degradacją. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów P.p.s.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Janusz Walawski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 października 2018 r. sprawy ze skargi A.P. na postanowienie Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.
Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 w zw. z art. 61a § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 dalej jako "K.p.a."), w dniu [...] grudnia 2017 r. wydał postanowienie nr [...], którym utrzymał w mocy postanowienie nr [...] Szefa Inspektora Wsparcia Sił Zbrojnych z dnia [...] września 2017 r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania rozkazu personalnego o zwolnieniu A.P. z zawodowej służby wojskowej na skutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu ww. postanowienia podał, że w związku z wyrokiem Sądu [...] w [...] z dnia [...] lipca 1986 r. sygn. akt [...] i orzeczoną w nim degradacją został zwolniony z zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym nr [...] Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] sierpnia 1986 r., który został wydany na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 16, poz. 134 z późn. zm.) w zw. z § 189 ust. 1 i 2 zarządzenia nr 45/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 września 1970 r. w sprawie przebiegu służby wojskowej żołnierzy zawodowych.
A.P. w dniu 2 lipca 2015 r. złożył wniosek do Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych o wydanie rozkazu personalnego w przedmiocie jego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej na podstawie orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby wojskowej oraz wypłatę odszkodowania.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 1391/14 oddalił skargę kasacyjną A.P. na postanowienie nr [...] Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] marca 2013 r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego o skreśleniu ww. z ewidencji podoficerów, czym prawomocnie rozstrzygnął zagadnienie wstępne, od którego zależała możliwość rozstrzygnięcia wniosku z dnia 2 lipca 2015 r.
Organ odwoławczy w pełni podziela stanowisko organu pierwszej instancji, iż podstawą zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej w przypadku ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do tej służby, stanowił rozkaz personalny, nie zaś samo orzeczenie, którego wydanie dopiero rozpoczynało procedurę zwolnieniową. O powyższym przesądza jednoznacznie treść art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z § 183 powyżej powołanego zarządzenia Ministra Obrony Narodowej. Orzeczenie o niezdolności do służby stanowiło jedynie podstawę do wszczęcia postępowania kończącego się wydaniem stosownego rozkazy personalnego.
Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji zasadnie przyjął, że brak jest materialnoprawnej przesłanki do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wobec osoby niebędącej żołnierzem zawodowym.
A.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Dowódcy Generalnego Rodzaju Sił Zbrojnych z dnia [...] grudnia 2017 r.. Skarżący w skardze zarzucił, odwołując się do art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018. poz. 1302 dalej jako "P.p.s.a.")., że zostały naruszone określone w skardze przepisy P.p.s.a. Podnosząc te zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
Dowódca Generalny Rodzaju Sil Zbrojnych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga analizowana pod kątem powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowią art. 138 § 1 pkt 1 art. 61a § 1 i 2 K.p.a.
Zgodnie z art. 61a § 1 K.p.a., gdy żądanie o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
Powyżej przytoczony przepis wskazuje dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Pierwszej z tych przesłanek K.p.a. nadaje wymiar podmiotowy (wniesienie podania przez osobę niebędącą stroną), a drugiej wymiar przedmiotowy (zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania). Druga z tych przesłanek - "inne uzasadnione przyczyny" nie została w art. 61a § 1 K.p.a. dookreślona w jakikolwiek sposób. W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że ustalenie jej znaczenia wymaga odniesienia do regulacji stwierdzenia nieważności decyzji. Celem bowiem instytucji odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego jest uniemożliwienie prowadzenia takiego postępowania, którego rezultat (decyzja administracyjna) byłby obarczony wadą istotną.
Reasumując, przez "inne uzasadnione przyczyny" uniemożliwiające wszczęcie postępowania administracyjnego należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, przykładowo: gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczyło albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyrok WSA Kielcach z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 709/13, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl, zwana w skrócie: "CBOSA").
Za taką uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania należy uznać sytuację, jaka zaistniała w przedmiotowej sprawie.
Z akt sprawy, bezsprzecznie wynika, że w piśmie z dnia 2 lipca 2015 r. skarżący wniósł o wydanie rozkazu personalnego w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej o trwalej niezdolności do służby wojskowej. Zatem pismo to niewątpliwie miało na celu wszczęcie postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 61 § 1 K.p.a., które miało być zakończone wydaniem rozkazu personalnego.
W ocenie Sądu, organy prawidłowo stwierdził, że skoro w obrocie prawnym istniej rozkaz personalny o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej, to w związku tym nie będą miały zastosowania przepisy K.p.a., dotyczące prowadzenia postępowania administracyjnego w tym przedmiocie.
Reasumując, Sąd stwierdził, że organ prawidłowo uznał, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka wymieniona w art. 61a § 1 K.p.a., czyli niemożność wszczęcia postępowania z innych uzasadnionych przyczyn.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze stwierdzić należy, że są one całkowicie chybione i nie odnoszą się do zaskarżonego postanowienia
Wyjaśnić należy skarżącemu, że podniesione przez niego zarzuty dotyczą skargi kasacyjnej, którą wnosi się do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że pomimo, iż wynik przeprowadzonego postępowania jest niezgodny z oczekiwaniami strony skarżącej, nie może to oznaczać, że zaskarżone postanowienie narusza prawo.
Sąd administracyjny niezwiązany granicami skargi nie stwierdził innych naruszeń prawa, które mogłyby stanowić podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
W związku z powyższym Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło