II SA/Wa 382/07

WyrokWSA w Warszawie2007-04-26

Skład orzekający: Eugeniusz Wasilewski, Stanisław Marek Pietras, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca przyznania świadczenia w drodze wyjątku może zostać utrzymana w mocy, jeśli orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, na którym się opiera, nie zostało doręczone stronie?
Ratio decidendi
Decyzja odmawiająca przyznania świadczenia w drodze wyjątku nie może zostać utrzymana w mocy, jeśli orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, stanowiące podstawę tej decyzji, nie zostało doręczone stronie postępowania. Brak doręczenia orzeczenia lekarza orzecznika stanowi istotne uchybienie proceduralne, które uniemożliwia organowi rentowemu przyjęcie, że orzeczenie to spełnia wymogi formalne i może stanowić podstawę do wydania decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Organ odmówił przyznania świadczenia, wskazując na brak przesłanek szczególnych okoliczności oraz niewystarczający okres składkowy i nieskładkowy, a także pobieranie zasiłku stałego z MOPS. Skarżący zarzucił organowi błędne ustalenia dotyczące niezdolności do pracy oraz naruszenie przepisów KPA.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa ZUS oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] października 2006 r., a także stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Janusz Walawski, Protokolant Agnieszka Kolasa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] października 2006 r. 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] października 2006 r., którą odmówiono W. C. przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. W uzasadnieniu organ wskazał, powołując się na treść przepisu art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), że po ponownym rozpatrzeniu sprawy nie stwierdzono przesłanki szczególnych okoliczności, na skutek których wnioskodawca nie nabył uprawnienia do świadczenia ustawowego, natomiast świadczenie w drodze wyjątku może być przyznane wyłącznie w przypadku łącznego spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie. Prezes ZUS podał, iż począwszy od 26 lutego 1999 r. do rozpoczęcia pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w dniu 1 sierpnia 2000 r. oraz od zakończenia pobierania świadczenia, tj. od 30 czerwca 2001 r. do powstania całkowitej niezdolności do pracy w dniu 17 marca 2005 r., wnioskodawca nie wykonywał zatrudnienia ani też innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym, chociaż w tych okresach nie była orzeczona wobec niego całkowita niezdolność do pracy z tytułu choroby. Ponadto podkreślił, iż na przestrzeni 49 lat życia w chwili powstania całkowitej niezdolności do pracy wnioskodawca udowodnił łączny okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 18 lat, 2 miesiące i 26 dni, który jest nieadekwatny do jego wieku. Niezależnie od powyższego, organ wskazał, iż wnioskodawca pobiera z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej zasiłek stały w kwocie 418 zł miesięcznie, w związku z czym ma zapewnione niezbędne środki utrzymania, co także uniemożliwia przyznanie świadczenia na podstawie art. 83 ustawy emerytalnej. W skardze na powyższą decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W.C. zarzucił organowi błędne ustalenie dotyczące m.in. powstania jego całkowitej niezdolności do pracy, a także naruszenie przepisów art. 7, 8 i 10 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazując na powyższe wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu zajętego stanowiska podniósł argumenty przywołane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana z uwzględnieniem powyższych uregulowań zasługuje na uwzględnienie. Oceny niezdolności do pracy, jej stopnia oraz ustalenia: 1) daty powstania niezdolności do pracy, 2) trwałości lub przewidywanego okresu niezdolności do pracy, 3) związku przyczynowego niezdolności do pracy lub śmierci z określonymi okolicznościami, 4) trwałości lub przewidywanego okresu niezdolności do samodzielnej egzystencji, 5) celowości przekwalifikowania zawodowego – dokonuje, jak stanowi przepis art. 14 ust. 1 ustawy emerytalnej, w formie orzeczenia lekarz orzecznik zakładu. Od orzeczenia lekarza orzecznika osobie zainteresowanej przysługuje sprzeciw do komisji lekarskiej zakładu, w ciągu 14 dni od otrzymania tego orzeczenia. (ust. 2 a). Z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 13 grudnia 2006 r., którym ustalono datę powstania całkowitej niezdolności skarżącego do pracy na dzień 17 marca 2005 r. nie wynika, aby zostało ono doręczone zainteresowanemu. Powyższe nie pozwalało organowi na przyjęcie, iż orzeczenie to spełnia warunki o których mowa w ust. 3 i stanowiło dla organu rentowego podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczenia przewidzianego w ustawie. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło