II SA/Wa 3855/21
WyrokWSA w Warszawie2022-06-15
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Joanna Kube, Agnieszka Góra-Błaszczykowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, odmawiając wyłączenia stosowania przepisów ustawy zaopatrzeniowej w szczególnie uzasadnionym przypadku, uwzględnił ocenę prawną i wskazania zawarte w poprzednim orzeczeniu WSA?Ratio decidendi
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, wydając decyzję odmowną, nie uwzględnił w pełni oceny prawnej i wskazań zawartych w prawomocnym wyroku WSA z dnia 19 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 299/20, naruszając tym samym art. 153 w związku z art. 170 PPSA. Organ nie rozważył wszechstronnie i rzetelnie okoliczności sprawy w kontekście "szczególnie uzasadnionego przypadku", co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i umorzeniem postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący Z. F. wystąpił o wyłączenie stosowania wobec niego przepisów ustawy zaopatrzeniowej dotyczących służby na rzecz państwa totalitarnego. Minister odmówił, uznając, że okres służby w strukturach totalitarnych (3 lata i 7 miesięcy) nie był krótkotrwały, a służba po 1989 r. nie była pełniona z narażeniem życia i zdrowia w sposób uzasadniający wyłączenie przepisów. WSA uchylił poprzednią decyzję Ministra, wskazując na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem "szczególnie uzasadnionego przypadku". W ponownym postępowaniu Minister ponownie odmówił, co doprowadziło do kolejnej skargi do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...], umorzył postępowanie administracyjne oraz zasądził od Ministra na rzecz skarżącego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Protokolant specjalista Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Z. F. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. umarza postępowanie administracyjne, 3. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego Z. F. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "Minister", "organ") decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] na podstawie art. 8a ustawy
z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723); dalej: "ustawa zaopatrzeniowa" odmówił wyłączenia stosowania wobec Z. F. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.
Jak wynika z akt sprawy, Z. F. wnioskiem z dnia [...] czerwca 2017 r. wystąpił do Ministra o zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.
Wcześniej Minister decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej
Po wniesieniu skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem
z dnia 19 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 299/20, uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2019 r. Wyrok stał się prawomocny z dniem 4 marca 2021 r. i akta administracyjne wraz z orzeczeniem wpłynęły do organu w dniu 26 kwietnia 2021 r.
W toku postępowania organ ustalił, że wnioskodawca został zwolniony ze służby w Komendzie Powiatowej Policji w [...] w dniu [...] lutego 2006 r. i ma prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c ustawy zaopatrzeniowej.
Zgodnie z pismem Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r., stanowiącym Informację o przebiegu służby, Z. F. pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, od dnia [...] lipca 1986 r. do dnia [...] stycznia 1990 r., czyli przez 3 lata i 7 miesięcy. Ustalono, że całkowity okres służby ww. wynosi 19 lat, 7 miesięcy i 24 dni.
Z kopii akt osobowych o sygn. [...] nie wynika, aby wnioskodawca nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu
12 września 1989 r. Wymieniony był awansowany zarówno w stopniu służbowym,
jak i na stanowisku służbowym. Dodatkowo w 1988 r. ww. ukończył studium oficerskie Wyższej Szkoły [...] im. [...] w [...]. Jednocześnie poinformowano, że wśród materiałów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie brak jest dokumentów potwierdzających udział wymienionego w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia.
W oparciu o opinię, przekazaną przez Komendanta Głównego Policji przy piśmie z dnia [...] marca 2018 r., odnośnie przebiegu służby Z. F.
po 12 września 1989 r., stwierdzono, że wielokrotnie przyznano mu zwiększony dodatek kwalifikacyjny, służbowy i funkcyjny do uposażenia, wyróżniano nagrodami pieniężnymi i krótkoterminowym urlopem wypoczynkowym, awansowano go w stopniu służbowym oraz pozytywne opiniowano. Ponadto został odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi i Brązową Odznaką "Zasłużony Policjant". Wskazano, że w 1996 r. z ww. przeprowadzona została rozmowa dyscyplinująca. Jednocześnie zwrócono uwagę, że w materiałach zgromadzeniach w przedmiotowej sprawie brak jest dokumentów potwierdzających udział wymienionego w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla jego życia i zdrowia.
W piśmie uzupełniającym z dnia [...] sierpnia 2019 r., dotyczącym przebiegu służby, Komendant Główny Policji przesłał uwierzytelnioną kopię wniosku z 2004 r. o nadanie Z. F. Brązowej Odznaki "Zasłużony Policjant". Jednocześnie wskazał, że dysponentem wniosku z 2002 r. o nadanie ww. Krzyża Zasługi, o który apelowała strona, pozostaje Kancelaria Prezydenta RP. W piśmie tym podtrzymano uprzednio przesłaną wstępną ocenę rzetelności służby pełnionej przez byłego funkcjonariusza po dniu 12 września 1989 r.
W ocenie organu, służba Z. F. pełniona na rzecz totalitarnego państwa przez okres 3 lat i 7 miesięcy przy całkowitym okresie służby 19 lat, 7 miesięcy i 24 dni, czyli przez prawie 18% całego okresu służby, zarówno w ujęciu bezwzględnym – długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być uznana za krótkotrwałą. Ponad trzyipółletni czas realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego, czy epizodycznego i z całą pewnością strona przez ten okres dokładnie zaznajomiła się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem.
Organ uznał zatem, że niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka stypizowana w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej.
Ponadto, mimo informacji przekazanej przez Komendanta Głównego Policji
o przeprowadzonej rozmowie dyscyplinującej, organ nie kwestionuje rzetelności służby Z. F. po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia i tym samym przyjmuje spełnienie przesłanki stypizowanej w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej.
Minister zauważył, że świadczenie emerytalne wypłacane Z. F. nie było podwyższone ze względu na służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1611).
Wnioskodawcy w toku pełnionej służby zostały nadane odznaczenia państwowe, tj.: Brązowy Krzyż Zasługi oraz odznaki/medale resortowe: Brązowa Odznaka "Zasłużony Policjant". Nadanie ww. wysokiej rangi odznaczenia państwowego tj. Brązowego Krzyża Zasługi, potwierdza, że wnioskodawca legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, wyróżniającymi go na tle pozostałych funkcjonariuszy.
Organ niezależnie od tych ustaleń, powołując się dokonaną analizę materiału dowodowego domniemał, że zainteresowany utożsamiał się z ustrojem totalitarnym, co nie jest bez znaczenia w kontekście dokonywania oceny, czy sprawa wnioskodawcy stanowi szczególnie uzasadniony przypadek, umożliwiający zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.
Zwrócił uwagę m.in. na fakt, iż rozpoczęcie przez wnioskodawcę służby w Służbie Bezpieczeństwa nastąpiło z dniem [...] lipca 1986 r., kiedy został mianowany na stanowisko [...] w Grupie [...] Służby Bezpieczeństwa Rejonowego Urzędu Spraw
Wewnętrznych w [...]. W tym samym roku został skierowany na Studium Oficerskie
w Wyższej Szkole [...] w [...]. Wnioskiem personalnym z dnia [...] kwietnia 1987 r. wniesiono o przyznanie mu dodatku specjalnego z uwagi na zaangażowanie
i sumienność w służbie. Z wniosku wynika, że choć nie posiada przeszkolenia resortowego, funkcjonariusz pracuje z siecią t.w. i osiąga pozytywne wyniki w pracy operacyjnej. Również w opinii służbowej z dnia [...] lipca 1987 r. przedstawiono, że wymieniony mimo braku przeszkolenia resortowego pracuje z 6 jednostkami sieci t.w., nie prowadził żadnych spraw ewidencji operacyjnej, a także realizuje zadania po pionie [...]. Z dniem [...] czerwca 1988 r. wnioskodawca ukończył przeszkolenie resortowe
i otrzymał świadectwo ukończenia Studium Oficerskiego. Następnie został mianowany na stopień [...] Milicji Obywatelskiej.
Organ, uwzględniając powyższe ustalenia stwierdził, że ponad trzyipółletni okres pełnienia służby w ww. strukturach, był czasem wystarczającym do tego, by kompletnie zapoznać się z charakterem wykonywanych czynności, a pomimo tego wnioskodawca kontynuował służbę w charakterze funkcjonariusza i rozwijał swoją karierę zawodową
w przedmiotowych strukturach, aż do czasu likwidacji i transformacji struktur formacji związanych ze zmianami ustrojowymi w Polsce.
Jak wynika bowiem z ustaleń w sprawie, do realizowanych przez wnioskodawcę obowiązków w strukturach organów bezpieczeństwa nie należały czynności biurowe, administracyjne czy też kancelaryjne, co - na gruncie sprawy prowadzonej w trybie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej - mogłoby ewentualnie wpłynąć na jego korzyść, lecz wykonywał on pracę stricte o charakterze operacyjnym. Ww. był funkcjonariuszem wykonującym zadania związane z istotą funkcjonowania Służby Bezpieczeństwa i tym samym należy domniemywać, że był bardzo zaangażowany w realizację powierzonych obowiązków w okresie służby w Służbie Bezpieczeństwa, nie traktował ich jako konieczności, lecz identyfikował się z ówczesnym systemem.
Minister stwierdził również, iż o tym że wnioskodawca utożsamiał się z ww. ustrojem, świadczy przyjęta przez niego postawa, a także jego ponadprzeciętne zaangażowanie wybiegające poza zakres zwykłych obowiązków służbowych. Na potwierdzenie powyższego wskazał, iż były funkcjonariusz nie tylko nawiązał ówcześnie stosunek prawny w ramach służby państwowej, poprzez realizowanie nałożonych na niego ściśle określonych czynności, lecz wykazywał on się również własną inicjatywą mającą na celu umacnianie ustroju totalitarnego. Wnioskodawca był wyróżniany nagrodami pieniężnymi oraz dodatkowym urlopem za wzorowe wywiązywanie się z obowiązków służbowych, zdyscyplinowanie, wykazaną inicjatywę i aktywność.
Organ, biorąc powyższe pod uwagę stwierdził, że Z. F., pełniąc służbę na etacie Służby Bezpieczeństwa czerpał określone, wymierne korzyści, m. in. ukończył przeszkolenie resortowe w Studium Podyplomowym [...] im. [...] w [...], awansował w stopniu służbowym oraz na stanowisku służbowym, otrzymywał dodatek specjalny. Świadczy to również o tym, że strona nie była szeregowym pracownikiem, lecz wiązano z nią konkretne plany i inwestowano
w nią środki finansowe. Z pewnością nie można tutaj mówić o braku świadomości ww. co do charakteru struktur, do których przynależał i apanaży uzyskiwanych przez byłego funkcjonariusza z tego tytułu.
Przedmiotowa postawa związana z pełną świadomością aktywnego uczestnictwa
w strukturach Służby Bezpieczeństwa, a także pozostawania w ich ramach przez ponad 3,5 roku, aż do momentu transformacji struktur formacji związanych ze zmianami ustrojowymi w Polsce, w ocenie organu, nie kwalifikuje sprawy jako szczególnie uzasadniony przypadek.
Minister wskazał ponadto, że z dokumentacji IPN wynika, że Z. F. był kandydatem do PZPR. Członkostwo w PZPR było zindywidualizowanym zaangażowaniem się w działalność typowo charakteryzującą ustrój państwa totalitarnego. Skoro wnioskodawca wyrażał chęć przystąpienia do PZPR, to niewątpliwie nawiązał on ówcześnie nie tylko stosunek prawny w ramach służby państwowej, lecz identyfikował się z realizowanymi przez ten ustrój zadaniami
i funkcjami, zaś jego aktywność zawodowa nie ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w aparacie organizacyjnym państwa totalitarnego.
Zdaniem organu, w świetle ww. ustaleń w zakresie przebiegu służby wnioskodawcy na rzecz państwa totalitarnego, zawarte w uzasadnieniu strony argumenty dotyczące jego zaangażowania w skuteczność wykonywanych zadań
i obowiązków w Policji, a także wskazywane znaczące wyniki w służbie, pełna dyspozycyjność, duża odpowiedzialność oraz gotowość do podejmowania nietypowych decyzji, a także nadanie odznaczeń, m. in. Brązowego Krzyża Zasługi, nie są wystarczające do uznania, iż przedmiotowa sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.
Minister stwierdził, że osiągnięcia odnotowane przez Z. F. po dniu 12 września 1989 r. niewątpliwie zasługują na uznanie. Natomiast
w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka dopuszczalności wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a wskazana w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Ponadto całokształt służby ww., a w szczególności biorąc pod uwagę operacyjny charakter wykonywanych przez stronę czynności ukierunkowanych na realizowanie typowych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji oraz opisana postawa zainteresowanego w okresie służby w strukturach Służby Bezpieczeństwa, a także przynależność do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej przesądzają, że przedmiotowa sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a tejże ustawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia
11 października 2021 r. Z. F. zakwestionował decyzję z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...], wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania,
w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego
i załatwienia sprawy, a w konsekwencji błędnym uznaniu, że rola słuchacza w Wyższej Szkole [...] w [...] jest w istocie pełnieniem służby na rzecz "państwa totalitarnego" w rozumieniu ustawy zaopatrzeniowej;
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., polegające na dowolnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, przekroczeniu granic uznania administracyjnego poprzez uznanie, że służba skarżącego przed dniem 31 lipca 1990 r.
nie nosiła cech krótkotrwałości, natomiast służba po 12 września 1989 r. nie była pełniona z narażeniem zdrowia i życia i nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, które to okoliczności wymagane są do zastosowania przepisu art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, w sytuacji gdy w ocenie skarżącego takie przesłanki zostały spełnione;
3. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego poprzez zaniechanie pełnej realizacji wniosku dowodowego strony z dnia [...] września 2018 r., który to zmierzał do wykazania, że służba skarżącego była pełniona z narażeniem zdrowia i życia, w sposób wzorowy, co ma dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie w świetle treści przepisu art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.); zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] odmawiającą wyłączenia stosowania wobec Z. F. art. 15c, art. 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej. Powyższa decyzja została wydana w następstwie uprawomocnienia się wyroku WSA
w Warszawie z dnia 19 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 299/20, którym uchylono decyzję Ministra z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uznając, że została wydana z przekroczeniem granic uznania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy Sąd był obowiązany dokonać oceny zaskarżonej decyzji
w kontekście art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego
i procesowego, która zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych
i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2101/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem zarówno organ administracji, jak i sąd, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej i zaleceń zawartych w prawomocnym wyroku (por. wyrok NSA z dnia
1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, publ. LEX 745376).
Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, czyniącej pogląd sądu nieaktualnym, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Powyższe przesłanki nie zaistniały po uprawomocnieniu się ww. wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 299/20.
W niniejszej sprawie znajduje również zastosowanie art. 170 p.p.s.a., zgodnie
z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, wydając zaskarżoną decyzję organ nie uwzględnił w pełni oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 299/20
i nie zrealizował sformułowanych w nim wytycznych co do dalszego postępowania. Należy zatem zarzucić organowi naruszenie art. 153 w związku z art. 170 p.p.s.a.
Sąd w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 299/20 wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ ponownie ustali istotne w tej sprawie okoliczności faktyczne, a następnie dokona oceny spełnienia przez skarżącego przesłanek umożliwiających zastosowanie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Przy czym wskazane w tym przepisie kryteria oceni przez pryzmat przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku". Organ musi rozważyć, w kontekście "szczególnie uzasadnionego przypadku", podniesione przez Z. F. we wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r., okoliczności dotyczące krótkotrwałości jego służby na rzecz totalitarnego państwa oraz służby
w demokratycznej Polsce (w tym otrzymane wyróżnienia i nagrody, m. in. Brązowy Krzyż Zasługi, Brązową Odznaką Zasłużony Policjant), mogące wskazywać na to, że nie był przeciętnym funkcjonariuszem.
Rozpoznając na obecnym etapie przedmiotową sprawę należy wskazać, że zgodnie z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.,
w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).
Wydając decyzję odmowną w oparciu o ww. przepis, pomimo zobowiązania, organ nie rozważył w sposób wszechstronny i rzetelny wszelkich okoliczności sprawy,
a w konsekwencji naruszył zasady procesowe, wymienione w art. 7, art. 77 § 1, art. 78 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Uzasadnienie tej decyzji nie spełnia wymogów z art. 107 § 3
w związku z art. 11 i art. 8 k.p.a.
W zaskarżonej decyzji wskazano co prawda, że osiągnięcia odnotowane przez Z. F. po dniu 12 września 1989 r., niewątpliwie zasługują na aprobatę, jednakże w ocenie Ministra nie można przyjąć, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający na skorzystanie z uprawnień wynikających
z wymienionego wyżej art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a tejże ustawy ze względu na całokształt służby ww., a w szczególności jej charakter przed dniem 31 lipca 1990 r., typowy dla ustroju państwa totalitarnego, a także opisaną postawę zainteresowanego w okresie służby w strukturach Służby Bezpieczeństwa.
W szczególności wskazał na wykonywanie przez Z. F. czynności
o charakterze operacyjnym ukierunkowanych na realizowanie typowych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji, a także jego przynależność do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.
Zdaniem Sądu, motywy, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji, nie są wystarczające do przyjęcia, że ocena zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku, umożliwiającego zastosowanie wobec skarżącego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, została dokonana w granicach uznania administracyjnego.
Zdaniem Sądu, ocena materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie została dokonana w sposób wybiórczy i jednostronny, a użyta w zaskarżonym rozstrzygnięciu argumentacja nie jest ani przekonywująca.
Powyższe wskazuje, że organ nie dokonał w przedmiotowej sprawie rzetelnej oceny zaistnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku" w oparciu o okoliczności, na które wskazał WSA w Warszawie w wyroku z dnia 19 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 299/20.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów, co doprowadziło do wydania decyzji z naruszeniem art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, a przede wszystkim art. 153 w zw. z art. 170 p.p.s.a., który zobowiązywał organ do zastosowania się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych w orzeczeniu Sądu. Powoduje to konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Jednocześnie Sąd, stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umorzył jednocześnie to postępowanie, na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a.
Przedmiotowe postępowanie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ zmienił się stan faktyczny sprawy i nie ma już podstaw prawnych do rozpoznania wniosku Z. F. o wyłączenie stosowania wobec niego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, ponieważ wyrokiem z dnia [...] grudnia 2021 r. sygn. akt [...] Sąd Apelacyjny w [...] oddalił apelację od wyroku Sądu Okręgowego
w [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. sygn. akt [...], którym zmieniono zaskarżoną decyzję z dnia [...] lipca 2017 r. w ten sposób, że przyznano Z. F. prawo do emerytury policyjnej poczynając od [...] października 2017 r.
w kwotach ustalonych z pominięciem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej. Wobec powyższego decyzją z dnia [...] lutego 2022 r. organ emerytalny ponownie ustalił skarżącemu wysokość emerytury.
Przepis art. 145 § 3 p.p.s.a. jest przeniesieniem na grunt postępowania sądowoadministracyjnego instytucji obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego, przewidzianej w art. 105 § 1 k.p.a. Sąd, wstępując w rolę organu administracji publicznej, wykonuje przypisany organowi obowiązek. Wydane orzeczenie sądu zastępuje więc rozstrzygnięcie organu administracji publicznej i pełni funkcję decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w całości lub w części, kończąc postępowanie bez rozstrzygania sprawy co do jej istoty. W ten sposób, kierując się zasadami ekonomiki procesowej, ustawodawca umożliwił, aby wyrok sądu administracyjnego w takiej sytuacji definitywnie załatwiał sprawę administracyjną bez potrzeby ponownego angażowania organu administracji publicznej tylko po to, żeby wydał decyzję o umorzeniu postępowania.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku, zaś w pkt 2 wyroku orzeczono na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących koszty zastępstwa procesowego, Sąd orzekł w punkcie trzecim wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło