II SA/Wa 3939/21

WyrokWSA w Warszawie2022-05-30

Skład orzekający: Andrzej Góraj, Ewa Marcinkowska, Ewa Radziszewska-Krupa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Rady Doskonałości Naukowej o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego może zostać utrzymana mimo zarzutów skarżącej dotyczących rzekomego braku należytej oceny materiału dowodowego i naruszenia przepisów proceduralnych?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny dorobku naukowego ani do kwestionowania treści recenzji w postępowaniu habilitacyjnym. Kontrola sądu ogranicza się do badania, czy zachowano przepisy proceduralne i czy recenzje zostały sporządzone przez odpowiednio kwalifikowanych recenzentów oraz czy decyzje organów zostały podjęte zgodnie z prawem. W niniejszej sprawie sąd uznał, że decyzje organów obu instancji nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani proceduralnego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie, a zarzuty skargi są bezzasadne.
Stan faktyczny
Skarżąca B. K. ubiegała się o nadanie stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk pedagogicznych. Rada Naukowa Instytutu odmówiła nadania stopnia, wskazując na niską jakość dorobku naukowego i brak znaczącego wkładu w rozwój dyscypliny. Skarżąca odwołała się do Rady Doskonałości Naukowej, która utrzymała odmowę. Skarżąca zaskarżyła decyzję RDN do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc zarzuty dotyczące braku należytej oceny materiału dowodowego i naruszenia przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Protokolant specjalista Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2022 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego oddala skargę 1. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Rada Naukowa Instytutu [...] Uniwersytetu [...] w [...] (zwana dalej "Radą Naukową") uchwałą z [...] lipca 2020r. nr [...] odmówiła nadania B. K. (zwana dalej "Skarżącą") stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk [...]. Uchwałę podjęto w głosowaniu tajnym stosunkiem głosów: na 15 osób obecnych (z 17 uprawnionych do głosowania) oddano 14 głosów "za", 1 głos "wstrzymujący się". W podstawie prawnej powołano art. 18, art. 18a ust. 11 ustawy z 14 marca 2003r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. z 2017r., poz. 1789 ze zm., zwana dalej "u.s.n."). Z uzasadnienia uchwały wynika, że Rada Naukowa zapoznała się z dokumentacją postępowania habilitacyjnego (także przedstawioną przez Skarżącą; opiniami recenzentów na temat systematyczności pracy Skarżącej i Jej zaangażowania społecznego, dydaktycznego i organizacyjnego oraz zainteresowań badawczych (dydaktyka szkoły wyższej, kompetencje hermeneutyczne, nowy profesjonalizm nauczyciela, systemowy paradygmat), które są interesujące i ważne dla nauk o wychowaniu i praktyki edukacyjnej; wszystkimi sformułowanymi ocenami i opiniami zawartymi w uzasadnieniu uchwały Komisji habilitacyjnej (zwana dalej: "Komisją") oraz w protokole tej Komisji, w którym odnotowano opinie i argumenty członków Komisji podczas dyskusji). Rada Naukowa podtrzymała opinię Komisji, która uznała, że dorobek naukowy oraz osiągnięcia naukowe Skarżącej zatytułowane [...] jak i pozostała aktywność naukowa Skarżącej nie stanowią znacznego wkładu w rozwój dyscypliny naukowej pedagogika. Dorobku Skarżącej nie można uznać za znaczący wkład w rozwój pedagogiki, ze względu na niską jego jakość, a w szczególności: a) nienaukowy charakter znaczącej części dorobku - brak określenia problemu badawczego, który Skarżąca starałaby się rozwiązać; jedynie powierzchownie przeglądowy albo poradnikowy charakter tekstów; brak problematyzacji i pogłębionej analizy poruszanych zagadnień; b) ateoretyczny sposób uprawiania pedagogiki - odcięcie rozważań od znaczących dla poruszanych zagadnień kontekstów teoretycznych; bycie poza naukowym dyskursem międzynarodowym i krajowym; opieranie się na przestarzałej literaturze; brak orientacji w podstawach wiedzy humanistycznej i społecznej, np. w hermeneutyce; c) deklaratywny jedynie albo - w przychylniejszej interpretacji - nadmiernie zamknięty sposób ujmowania badań systemowych - brak lub nieumiejętność wyłożenia relacji ingredientów systemowych; d) słabość metodologiczną dorobku - brak w artykułach podstawowych założeń metodologicznych; rekonstrukcje metodologii systemowej na niskim poziomie; brak znajomości literatury z zakresu badań jakościowych; e) powtarzanie (kopiowanie) treści w kolejnych publikacjach i częste autocytaty - sztuczne pomnażanie dorobku, f) trywialność narracji - język tekstów nieprzystający do współczesności, pełen banałów, moralizatorstwa i myślenia życzeniowego; g) nierzetelność naukową - mylące przypisy z podawaniem błędnych stron i nie tych autorów, zniekształcanie stanowisk przywoływanych twórców. 2. Skarżąca w odwołaniu z [...] sierpnia 2020r. wniosła o uchylenie ww. uchwały i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że argumentacja zawarta w odmowie nadania stopnia [...] w większości powołuje się na negatywną recenzję [...]. A. B., [...] [...], a nawet w swym wysokim stopniu uogólnień i generalizacji wybiega poza nią, przede wszystkim zaś nie znajdują potwierdzenia w recenzjach pozytywnych ([...]. E. B. , [...]. [...] i [...]. J. M. [...] ), co więcej, wyraźnie i ostro je zdominowała. Skarżąca wskazała, że skoro 2 recenzje były pozytywne, to dlaczego odmowa odwołuje się wyłącznie do negatywnej recenzji. Recenzje z pozytywną konkluzją wskazują, że dorobek naukowy oraz osiągnięcia naukowe stanowią wkład w rozwój dyscypliny pedagogika i nie zawierają sformułowań, że ma on niską wartość. Skarżąca zakwestionowała brak poświęcenia uwagi przez recenzentów teoriom systemów i ich aplikacjami na grunt pedagogiki oraz brak dorobku w tym zakresie. Ocen dokonano na podstawie obszarów własnych badań, doświadczeń i dokonań naukowych. Recenzja negatywna nie ma charakteru wielostronnego i skupia się na dydaktyce szkoły wyższej, pomijając zainteresowania Skarżącej "w ogóle, a w szczególe studentów pedagogiki". Pominięto preferencje młodzieży studenckiej, tendencyjnie potraktowano i tylko przywołano aspiracje i orientacje życiowe studentów, ich zainteresowania, specyfikę i funkcje autoedukacji studentów. Skarżąca podkreśliła, że jej dorobek opiera się na teorii systemów której cechą jest m.in. łączenie teorii i praktyki. Sformułowane w nim tezy dotyczą zatem także tak "banalnych", praktycznych kwestii, jak chociażby temperatury w pomieszczeniu pracy czy usytuowania biurka. Stanowią one zarazem niebagatelne fundamenty metodologii wszelkiej pracy naukowej. Podejście systemowe, czyli metodologia systemowa, to orientacja metodologiczna zastosowania procedury systemowego poznania przedmiotów badań pojmowanych jako równorzędne, podrzędne lub/i nadrzędne oraz ich rozpoznanie, a potem bądź opis, bądź wyjaśnienie, bądź przewidywanie, konstruowanie itd. W jej ramach tworzone są modele systemów, odzwierciedlające lub tworzące całościowy obiekt badań dla konkretnych celów poznawczych. Model systemu uwzględnia relacje, jakie zachodzą między całością, a częścią systemu oraz między jego pod- i nadsystemami, bądź systemami równorzędnymi. Często bywa on opisem tych elementów i związków, które między nimi zachodzą. Tak jest w przypadku badań Skarżącej. Opis ten nie polega jednak tylko na "analizie poruszanych zagadnień" (ad. 1), ale i syntezie, uogólnieniach, wnioskach i postulatach. Ponadto podejście i metodologię systemową stosuję i zaprezentowałam w pracach studyjnych, empirycznych, dydaktyczno-wychowawczych i pisarskich (ad. 2, ad. 3, ad. 4). Skarżąca wskazała, że nie prowadziła badań jakościowych (ad. 4) i nie przedstawiła do oceny żadnego ich projektu. W związku z tym za bezzasadny uznał zarzut nieznajomości literatury z zakresu badań jakościowych. Jeśli zaś chodzi o "brak w artykułach podstawowych założeń metodologicznych; rekonstrukcje metodologii systemowej na niskim poziomie", są to kolejne argumenty przedstawione dopiero w odmowie nadania stopnia i nie figurujące w recenzjach pozytywnych. Skarżąca wskazała, że dobierała celowo i starannie z zachowaniem zasad metodologii pracy naukowej literaturę przedmiotu (ad. 2) Podkreśliła walor swoich dokonań i wyjaśniła, że zwiększenie obecności, przede wszystkim w naukowym dyskursie międzynarodowym, ale i krajowym (ad. 2) wymaga od Skarżącej przekroczenia własnych barier - osobowościowych, zdrowotnych, rodzinnych i środowiskowych związanych z miejscem pracy i miejscem zamieszkania. Podniosła, że zdaje sobie sprawę, że liczba cytowań Jej prac nie jest wielka, ale ulega ona powiększeniu. W rzeczywistości jest też szersza, chodzi tu o publikacje nie ujęte w wykazie [...]. Skarżąca zwróciła uwagę, że zgodnie z prawem autorskim korzysta ze swoich wcześniejszych prac, ale starała się dokonać nie tylko ponownej redakcji i korekty wykorzystywanych wątków, przede wszystkim zaś wzbogacić i przedstawić nowe treści merytoryczne (ad. 5). Skarżąca, odnosząc się do "trywialności narracji" (ad. 6), wskazała, że odnotowano ją jedynie w recenzji negatywnej i wskazała, że zdaje sobie sprawę, że w książce [...] oferuje wiele praktycznych wskazówek, ale jest to monografia o walorach podręcznika, a i o "banałach" współcześnie nie raz trzeba mówić. Sami studenci za nieistotne uznają posiadanie długopisu, tymczasem podczas egzaminu zdarza im się to, wprowadza w zakłopotanie i niepotrzebne rozdrażnienie. Skarżąca, odnosząc się do "nierzetelności naukowej" (ad. 7), wskazała, że redakcja i korekta, zwłaszcza w monografiach autorskich były rzetelnie i bardzo starannie i długo prowadzone. Jeśli miały miejsce "mylące przypisy z podawaniem błędnych stron i nie tych autorów", stało się to nieświadomie i wynikało z przepracowania. Jeśli zaś chodzi o "zniekształcenie stanowisk wybranych twórców" Skarżąca wskazała, że żadna z recenzji takich przykładów nie odnotowuje, a ponadto systemowy warsztat pracy pisarskiej opiera się na budowaniu definicji wybranych celowo zjawisk i problemów w aspekcie istotnościowym, strukturalnym i funkcjonalnym, nie zaś przedstawianiu stanowisk wybranych autorów. 3. Rada Doskonałości Naukowej (zwana dalej "RDN") decyzją z [...] maja 2021r. nr [...] utrzymała w mocy ww. uchwałę Rady Naukowej z [...] lipca 2020r. W podstawie prawnej powołano art. 21 ust. 2 u.s.n. w zw. z art. 179 ust. 2, 3 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z 3 lipca 2018r. (Dz.U. z 2018r., poz. 1669 ze zm. zwana dalej "Przepisami wprowadzającymi"). W uzasadnieniu RDN wyjaśniła, że zgodnie z art. 179 ust. 10 Przepisów wprowadzających, RDN wstępuje w prawa Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów (zwana dalej "CK"), która - na podstawie art. 189 ust. 4 ww. ustawy – została zniesiona z dniem 31 grudnia 2020r. Zgodnie z art. 179 ust. 2 tej ustawy w okresie od dnia wejścia w życie ustawy - od 1 października 2018r. do 30 kwietnia 2019r. przewody doktorskie, postępowania habilitacyjne i postępowania o nadanie tytułu profesora wszczyna się na podstawie przepisów dotychczasowych. Zastosowanie znalazła więc u.s.n. i na mocy art. 35 u.s.n. zasięgnięto opinii co najmniej jednego recenzenta. CK powołała recenzentkę [...] B. K. , która sporządziła recenzję negatywną. Uchwały o niezatwierdzeniu uchwał o nadanie stopnia lub odmowie przedstawienia kandydata do tytułu profesora w sprawach, o których mowa w art. 15 ust. 2 oraz w art. 28 ust. 4, mogą być podjęte po zasięgnięciu opinii co najmniej dwóch recenzentów, w tym co najmniej jednego spoza składu CK. RDN wskazała, że argumenty wskazywane przez ww. recenzentkę przekonały RDN i przyjęła je za własne przy głosowaniu w sprawie. [...] Nauk Społecznych RDN [...] maja 2021r. (zwany dalej "Zespołem"), po zapoznaniu się z ww. recenzją sporządzoną w postępowaniu odwoławczym i pełną dokumentacją sprawy, w głosowaniu tajnym wypowiedział się przeciw uwzględnieniu odwołania Skarżącej i przeciwko uchyleniu ww. uchwały Rady Naukowej (6 głosów - za uchyleniem uchwały, 19 głosów - przeciw , 1 głos wstrzymujących się). Prezydium RDN [...] maja 2021r., po zapoznaniu się z pełną dokumentacją sprawy i ze stanowiskiem Zespołu postanowiło w głosowaniu tajnym nie uwzględnić odwołania i utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę (za uchyleniem uchwały - 1 głos, przeciw - 8 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów). Zdaniem RDN z akt sprawy wynika, że uchwałę Rady Naukowej podjęto po rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności, w tym po wzięciu pod uwagę braku spełnienia wymogów z art. 16 u.s.n., zapoznano się z dorobkiem naukowym Skarżącej, z uchwałą i protokołem posiedzenia Komisji, która negatywnie zaopiniowała Skarżącą. Wskazano, że dorobek naukowy i osiągnięcie naukowe Skarżącej: "[...]" nie stanowią znacznego wkładu w rozwój naukowy dyscypliny pedagogika. W dyskusji podkreślano m.in. zatrzymanie się na nieaktualnej literaturze (z ubiegłego stulecia), brak obecności na listach cytowań w bazach naukowych. W ocenie RDN argumenty przedstawione w uchwale odzwierciedlają ocenę wypracowaną najpierw w toku dyskusji na posiedzeniu Komisji habilitacyjnej (w której żaden z członków nie był za nadaniem stopnia), także analiza przebiegu dyskusji na posiedzeniu Rady Naukowej potwierdzają, że uczestnicy tych posiedzeń dysponowali pełną dokumentacją naukowego dorobku Skarżącej i przeprowadzili merytoryczną dyskusję. Recenzentka powołana przez CK ([...]. B. K. ) wskazała, że wszystkie oceny i decyzje mają szczegółowe umocowanie w protokole Komisji habilitacyjnej i w zaskarżonej uchwale. Recenzenci, którzy napisali pozytywną konkluzję, podczas posiedzenia Komisji, zmienili zdanie, a członkowie organu pierwszej instancji wskazali jednoznacznie na liczne uchybienia naukowe w ocenianym dorobku. [...]. M. ocenił, że w minimalnym stopniu były spełnione kryteria ubiegania się o awans naukowy, a na posiedzeniu Komisji stwierdził, że zgadza się z tym, że argumenty wskazujące na niską jakość tego dorobku "są ważne i wręcz porażające". Druga pozytywna recenzja [...]. E. B., ograniczyła się do ogólnego opisu zawartości monografii naukowych. We wniosku końcowym stwierdziła m.in., o spełnianiu wymagań i "dopuszczeniu" Skarżącej do dalszych etapów postępowania służącego do uzyskania przez nią stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie pedagogiki. Oceny naukowego dorobku Skarżącej dokonywali kolegialnie ustanowieni recenzenci oraz członkowie rady naukowej, którzy reprezentowali jedną dyscyplinę - pedagogikę, a zatem w zgodzie z obowiązującymi przepisami, na podstawie których prowadzone było postępowanie. W opinii [...]. B. K. zarzuty odwołania nie znajdują potwierdzenia w dokumentacji. Postępowanie przeprowadzono prawidłowo, rzetelnie i starannie. Oceny dorobku naukowego, dydaktycznego i organizacyjnego poddano szczegółowej ocenie w aspekcie wkładu w rozwój dyscypliny, w której prowadzone było postępowanie, jak i z uwagi na kompetencje naukowo-badawcze Skarżącej. Chociaż obszar zainteresowań problemowych jest interesujący, a aktywność dydaktyczna i organizacyjna Skarżącej zadowalająca, to jednak wniosek o uzyskanie stopnia doktora habilitowanego w dyscyplinie pedagogika był przedwczesny. Skarżąca nie potwierdza dotychczasowym dorobkiem naukowym wysokiego poziomu wiedzy teoretycznej i kompetencji metodologicznych badacza w dziedzinie nauk społecznych i dyscyplinie pedagogika. Odmowa nadania Skarżącej stopnia [...]. była uzasadniona formalnie i merytorycznie. Ocena rzeczoznawczyni również była zdecydowanie negatywna. RDN po dogłębnym zapoznaniu się z materiałem dowodowym nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania, uznała, ze Skarżąca nie spełnia wymogu art. 16 u.s.n. a Jej osiągnięcia naukowe nie stanowią znacznego wkładu w rozwój dyscypliny pedagogika. RDN powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 stycznia 2012r. sygn. I OSK 2052/11 wskazała, że "negatywne oceny recenzentów nie mogą być zaprzeczane wyjaśnieniami kandydata do tytułu czy do stopnia. Samo postępowanie dowodowe przed CK ograniczone jest tylko do uzyskania opinii recenzentów CK". Postępowanie w tych sprawach charakteryzuje się daleko idącymi odrębnościami, w tym przede wszystkim pominięciem udziału strony w postępowaniu przed CK (poza dopuszczeniem środka zaskarżenia) oraz swoiste postępowanie dowodowe ograniczone tylko do pewnych środków dowodowych. Postępowanie dowodowe ogranicza się do uzyskania recenzji oraz stanowisk Sekcji (obecnie Zespołów). Stosownie do wyroku NSA z 8 października 2007r. sygn. akt I OSK 659/07 oraz wyroku Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 1996r. sygn. akt III ARN 86/95, "postępowanie przed Centralną Komisją nie stwarza kandydatowi na stopień naukowy możliwości toczenia dyskusji na temat recenzji, czy też kwestionowania na drodze postępowania sądowego wystawionych ocen rozprawy habilitacyjnej, nawet jeżeli zainteresowany jest najgłębiej przekonany, iż nie są one umotywowane, czy niesłuszne lub krzywdzące". Z wyroku WSA w Warszawie o sygn. akt II SA/Wa 1746/19 wynika, że decyzja CK jest uchwałą podejmowaną przez określone gremium i to w głosowaniu tajnym. Głosowanie to jest przy tym tajne zarówno dla kandydata, jak i dla członków Komisji. Z tego powodu uzasadnienie decyzji musi cechować pewna ogólnikowość, gdyż zapadłe w omawianym trybie rozstrzygnięcie stanowi pewną wypadkową szeregu ocen i poglądów, niekoniecznie podzielanych w całości przez całe gremium. W orzecznictwie NSA wielokrotnie wskazywano, że uzasadnienie decyzji CK nie może być wyczerpujące i nie musi ściśle odpowiadać wymogom art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyroki z: 10 grudnia 2009r. sygn. akt IOSK 902/09; 27 kwietnia 2010r. sygn. akt I OSK 1226/09). Powodów rozstrzygnięcia podjętego w trybie tajnego głosowania nie da się przedstawić w formie uzasadnienia, o jakim mowa w art. 107 § 3 k.p.a., a tym samym ograniczenie uzasadnienia decyzji CK nie stanowi naruszenia tego przepisu postępowania. Decyzja ta posiada oparcie w znajdującym się w aktach sprawy materiale dowodowym. 4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika r.pr. A. K., wniosła o uchylenie ww. decyzji RDN z [...] maja 2021r. i poprzedzającej ją uchwały Rady Naukowej z [...] lipca 2020r. nr [...] oraz zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych, z uwagi na naruszenie: a) art. 179 ust. 2 w zw. z art. 179 ust. 10 Przepisów wprowadzających w związku z art. 35 u.s.n. i art. 29 ust. 1 u.s.n. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. - przez brak gruntownego rozpatrzenia wszystkich okoliczności sprawy oraz brak odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania, co przełożyło się na brak należytej kontroli uchwały organu pierwszej instancji; b) art. 179 ust. 2 w zw. z art. 179 ust. 10 Przepisów wprowadzających w związku z art. 35 u. u.s.n. i art. 29 ust. 1 u.s.n. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w powiązaniu z art. 16 ust. 1 i 2 u.s.n. przez: - brak należytej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, polegający na zaniechaniu odczytania treści zgromadzonych recenzji w kontekście wymogów prawnych stawianych habilitantom - co przełożyło się na błędne wnioski, że Skarżąca tychże wymogów nie spełnia; - aprobatę nieprawidłowości i uchybień w toku obrad, takich jak m.in. oparcie się na rzekomo zmienionym w stosunku do recenzji stanowisku recenzenta, czy też braku doręczenia Skarżącej dokumentacji dotyczącej postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała m.in., że istota uzasadnienia zaskarżonej decyzji sprowadza się do konkluzji, że Skarżąca nie spełnia wymogów stawianych kandydatom do stopnia naukowego doktora habilitowanego, ale decyzja ta obarczona jest licznymi naruszeniami prawa, choć wydano ją w oparciu o zgromadzoną dokumentacje w postępowaniu pierwszej instancji i w postępowaniu odwoławczym, w szczególności zebrane recenzje oraz opinię rzeczoznawczyni. Oprócz nieścisłości i błędów literowych, zaskarżona decyzja zawiera poważne błędy merytoryczne. RDN cytuje orzecznictwo, wedle którego zakres kognicji organu w postępowaniu odwoławczym oraz Sądu w postępowaniu sądowoadministracyjnym są ograniczone w tym sensie, że nie jest możliwe w tych postępowaniach kwestionowanie treści recenzji. Kontekst tych orzeczeń został powołany jednostronnie, bo RDN jako organ odwoławczy jest organem merytorycznym i z tej racji ciąży na niej obowiązek gruntownego zweryfikowania, czy zgromadzona dokumentacja ma walor dowodów w sensie prawnym. RDN ma też obowiązek ustosunkować się do wszystkich zarzutów odwołania, zaś Sąd administracyjny – choć nie jest władny badać treści recenzji i opinii w takim sensie, że nie jest w stanie w toku postępowania zapoznać się z całokształtem dorobku naukowego Skarżącej i ocenić, czy stosowane metody naukowe są prawidłowe (aczkolwiek osoba z wykształceniem prawniczym i doświadczeniem życiowym oraz szeroką wiedzą ogólną byłaby w stanie ocenić, czy praca w dziedzinie innej niż prawo jest twórcza, czy też nie) - ma prawo, a wręcz obowiązek zbadać, czy organ odwoławczy sprostał kontroli merytorycznej oraz zweryfikować, czy treść zgromadzonych recenzji i opinii jest obiektywna w takim sensie, że ich treść należycie odnosi się do wymogów prawnych stawianych kandydatom do stopnia naukowego. W takim też kontekście organ odwoławczy winien był skontrolować zgromadzone dowody. Zdaniem Skarżącej RDN nie zgromadził i nie ocenił prawidłowo dowodów, a treść zaskarżonej decyzji - sprowadzająca się w istocie do powielenia rozstrzygnięcia uchwały organu pierwszej instancji - bazuje w zasadzie wyłącznie na negatywnych recenzjach [...]. A. B. ([...]) i [...] B. K.. Dokumenty te nie mogą być klasyfikowane jako dowody w postępowaniu kwalifikacyjnym o nadanie stopnia naukowego, gdyż są nieobiektywne, bo nie odnoszą się należycie do wymogów prawnych stawianych habilitantom i w tym kontekście stanowią jedynie zapis subiektywnych i negatywnych odczuć własnych osób dokonujących recenzji. Skarżąca, powołując się na art. 16 u.s.n. wskazała, że gdyby przyjąć koncepcję, że nie ma żadnej możliwości weryfikacji treści recenzji, prowadziłoby to do absurdu - dowodem w postępowaniu mógłby być każdy dokument zatytułowany jako recenzja i podpisany przez pracownika naukowego, poproszonego o jej sporządzenie, bez względu na treść i sens wypowiedzi. Takie podejście wypacza cel i sens postępowania kwalifikacyjnego. Niesłusznie wytknięto Skarżącej cytowanie własnych prac oraz dawniejszej literatury, gdyż prezentując określone stanowisko miała nie tylko prawo, ale i obowiązek powołać się na własne prace. Nie wskazano też, czy cytowane poglądy z dawniejszej literatury zdezaktualizowały się, a jeśli tak, w jakim zakresie. Nie podano przykładów rzekomego błędnego cytowania literatury, a rzetelność naukowa nie polega na cytowaniu wszystkiego, co danego tematu dotyczy, ale na umiejętności weryfikacji przydatnej literatury przedmiotu. Szokującym jest dezawuowanie konferencji, w których uczestniczyła Skarżąca, ze względu na miejsce, w jakim się odbyły oraz zdezawuowanie Jej zaangażowania jako promotora pomocniczego w przewodach doktorskich tylko dlatego, że nie doszło jeszcze do obron prac oraz dezawuowanie nagrody, którą dostała. Tym samym RDN nie sprostała wymogom zgromadzenia i należytej oceny materiału dowodowego, do czego była zobowiązana z mocy odesłania do przepisów k.p.a. Dodatkowo RDN nie odniosła się do wszystkich zarzutów odwołania. Skarżąca wskazała, że recenzent [...]. J. M. w toku obrad zmienił swoją opinię i zaprezentował ją ustnie, zaś Skarżącej nie doręczono protokołu obrad, co wskazuje na poważne błędy w postępowaniu i uzasadnia uwzględnienie skargi w całości oraz uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji. 5. RDN w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu RDN dodała, że do zaskarżania rozstrzygnięć wydanych w postępowaniach habilitacyjnych stosuje się przepisy o zaskarżaniu decyzji administracyjnej do sądu administracyjnego, ale jeżeli ustawa zawiera szczególną regulację, to nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów k.p.a. Oznacza to, że niektóre przepisy k.p.a. w ogóle nie znajdą zastosowania w tym postępowaniu. Dotyczy to w szczególności art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała nie korzysta też z praw strony w rozumieniu art. 10 k.p.a. Powyższy, szczególny charakter postępowania dotyczy również postępowania odwoławczego. 6. Skarżąca w piśmie procesowym z [...] stycznia 2022r. wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z wniosku Skarżącej o doręczenie dokumentacji przewodu habilitacyjnego, celem wskazania ich treści i zweryfikowania kompletności dowodów zgromadzonych w postępowaniu. Skarżąca podkreśliła, że nie polemizuje z poglądami przedstawionymi w opinii, a jedynie kwestionuje walor dowodowy recenzji i opinii rzeczoznawcy. Wskazała, że intencje głosujących i rzeczywisty przebieg obrad można odtworzyć na podstawie protokołów z obrad, więc możliwe jest ocenianie i analizowanie dokumentów sporządzonych w wyniku głosowania tajnego. Zdaniem Skarżącej skoro spełniała Ona większość kluczowych kryteriów stawianych habilitantom ([...]. M.) i spełniała kryteria w stopniu podstawowym ([...]. M.), pozytywnie oceniono także rozwój naukowy Skarżącej od czasu nadania stopnia dr. ([...]. R.), niezrozumiała jest zaskarżona decyzja oparta wyłącznie na opinii rzeczoznawcy i treści recenzji, które nie noszą ram prawnych. 7. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie 18 maja 2022r. pełnomocnik Skarżącej cofnął wniosek dowodowy zawarty w piśmie z [...] stycznia 2022r. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. skarga nie ma uzasadnionych podstaw. 2. Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022r., poz. 329, zwana dalej "P.p.s.a.") Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej (np. decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c), pkt 2 P.p.s.a.). Sąd wyjaśnia również, że stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a. Ostatni z ww. przepisów nie miał jednak zastosowania w sprawie, gdyż organ administracyjny wydał w sprawie decyzję administracyjną, którą zaskarżyła Skarżąca, a nie interpretację indywidualną, o której mowa w art. 57a P.p.s.a. 3. Sąd, oceniając zaskarżoną decyzję RDN, jak również utrzymaną nią w mocy uchwałę organu pierwszej instancji z [...] lipca 2020r. w świetle wskazanych wyżej kryteriów, uznał, że nie naruszały one obowiązujących przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Zdaniem Sądu ww. rozstrzygnięć nie wydano ani z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy ani z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mający wpływ na wynik sprawy. Sąd zauważa, że Skarżąca powołuje się w uzasadnieniu skargi na naruszenie art. 16 u.s.n., wskazując, że opinie negatywne – recenzje sporządzone przez [...] A. B. ([...]) i [...] B. K. - nie mogły stanowić dowodów w postępowaniu kwalifikacyjnym o nadanie stopnia naukowego, gdyż były nieobiektywne i nie odnosiły się należycie do wymogów prawnych stawianych habilitantom i w tym kontekście stanowią jedynie zapis subiektywnych i negatywnych odczuć własnych osób dokonujących recenzji. Sąd stanowiska tego nie podziela i wskazuje, że art. 16 ust. 1 u.s.n. stanowi, że do postępowania habilitacyjnego może zostać dopuszczona osoba, która posiada stopień doktora oraz osiągnięcia naukowe lub artystyczne, uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora, stanowiące znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej oraz wykazuje się istotną aktywnością naukową lub artystyczną. Przepis art. 16 ust. 2 u.s.n. stanowi, że osiągnięcie, o którym mowa w ust. 1, może stanowić: 1) dzieło opublikowane w całości lub w zasadniczej części, albo cykl publikacji powiązanych tematycznie; 2) zrealizowane oryginalne osiągnięcie projektowe, konstrukcyjne, technologiczne lub artystyczne; 3) część pracy zbiorowej, jeżeli opracowanie wydzielonego zagadnienia jest indywidualnym wkładem osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego. Przepis art. 16 ust. 3 u.s.n. stanowi, że obowiązek publikacji nie dotyczy osiągnięć, których przedmiot jest objęty ochroną informacji niejawnych. Przepis art. 16 ust. 4 u.s.n. stanowi, że Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi, w drodze rozporządzenia, kryteria oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego, biorąc pod uwagę osiągnięcia naukowo-badawcze w dziedzinach nauki i sztuki lub obszarach wiedzy, współpracę międzynarodową, dorobek dydaktyczny i popularyzatorski oraz uzyskane nagrody. Na podstawie art. 16 ust. 4 u.s.n. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydał rozporządzenie z 1 września 2011r. w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego (Dz.U. z 2011r. Nr 196, poz.1165 ze zm.). Z § 3 pkt 2 tegoż rozporządzenia wynika, że kryteria oceny w zakresie osiągnięć naukowo-badawczych habilitanta obejmują w obszarze nauk społecznych - autorstwo lub współautorstwo publikacji naukowych w czasopismach znajdujących się w bazie [...] Z § 4 tegoż rozporządzenia wynika, że kryteria oceny w zakresie osiągnięć naukowo-badawczych habilitanta we wszystkich obszarach wiedzy obejmują: 1) autorstwo lub współautorstwo monografii, publikacji naukowych w czasopismach międzynarodowych lub krajowych innych niż znajdujące się w bazach lub na liście, o których mowa w § 3, dla danego obszaru wiedzy; 2) autorstwo lub współautorstwo odpowiednio dla danego obszaru: opracowań zbiorowych, katalogów zbiorów, dokumentacji prac badawczych, ekspertyz, utworów i dzieł artystycznych; 3) sumaryczny [...] publikacji naukowych według listy [...], zgodnie z rokiem opublikowania; 4) liczbę cytowań publikacji według bazy [...]; 5) indeks [...] opublikowanych publikacji według bazy [...]; 6) kierowanie międzynarodowymi lub krajowymi projektami badawczymi lub udział w takich projektach; 7) międzynarodowe lub krajowe nagrody za działalność odpowiednio naukową albo artystyczną; 8) wygłoszenie referatów na międzynarodowych lub krajowych konferencjach tematycznych. Z § 5 tegoż rozporządzenia wynika, że kryteria oceny w zakresie dorobku dydaktycznego i popularyzatorskiego oraz współpracy międzynarodowej habilitanta we wszystkich obszarach wiedzy obejmują: 1) uczestnictwo w programach europejskich i innych programach międzynarodowych lub krajowych; 2) udział w międzynarodowych lub krajowych konferencjach naukowych lub udział w komitetach organizacyjnych tych konferencji; 3) otrzymane nagrody i wyróżnienia; 4) udział w konsorcjach i sieciach badawczych; 5) kierowanie projektami realizowanymi we współpracy z naukowcami z innych ośrodków polskich i zagranicznych, a w przypadku badań stosowanych we współpracy z przedsiębiorcami; 6) udział w komitetach redakcyjnych i radach naukowych czasopism; 7) członkostwo w międzynarodowych lub krajowych organizacjach i towarzystwach naukowych; 8) osiągnięcia dydaktyczne i w zakresie popularyzacji nauki lub sztuki; 9) opiekę naukową nad studentami i lekarzami w toku specjalizacji; 10) opiekę naukową nad doktorantami w charakterze opiekuna naukowego lub promotora pomocniczego, z podaniem tytułów rozpraw doktorskich; 11) staże w zagranicznych lub krajowych ośrodkach naukowych lub akademickich; 12) wykonanie ekspertyz lub innych opracowań na zamówienie organów władzy publicznej, samorządu terytorialnego, podmiotów realizujących zadania publiczne lub przedsiębiorców; 13) udział w zespołach eksperckich i konkursowych; 14) recenzowanie projektów międzynarodowych lub krajowych oraz publikacji w czasopismach międzynarodowych i krajowych. W piśmiennictwie na gruncie wykładni art. 16 ust. 1 i 2 u.s.n. podnosi się, że są podstawy, by przyjąć, że od kandydata do stopnia doktora habilitowanego wymaga się "osiągnięć" w znaczeniu węższym i w znaczeniu szerszym, tj. co najmniej jednego "osiągnięcia" w ujęciu węższym, odpowiadającego dotychczasowej rozprawie habilitacyjnej (można w takim razie używać określenia "podstawowe osiągnięcie"), jak również innych "osiągnięć naukowych i artystycznych". Nie mogą zatem stanowić "osiągnięcia" czy "osiągnięć naukowych lub artystycznych" w rozumieniu art. 16 wszystkie prace naukowe kandydata do stopnia doktora habilitowanego (Hubert Izdebski, Jan Michał Zieliński Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym. Komentarz, wyd. II, LEX 2015). Sąd wskazuje, że powołany w podstawie prawnej uchwały wydanej w pierwszej instancji art. 18 ust. 1 u.s.n. stanowi, że stopień doktora habilitowanego nadaje: 1) w szkole wyższej - rada wydziału lub rada innej jednostki organizacyjnej szkoły wyższej; 2) w innej jednostce organizacyjnej - rada naukowa. Sąd wskazuje ponadto, że art. 18a ust. 1 u.s.n. stanowi, że postępowanie habilitacyjne wszczyna się na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego, skierowany wraz z autoreferatem do Centralnej Komisji. Art. 18a ust. 2 u.s.n. stanowi, że osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora habilitowanego wskazuje we wniosku jednostkę organizacyjną posiadającą uprawnienie do nadawania stopnia doktora habilitowanego, wybraną do przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego. Datą wszczęcia postępowania jest dzień doręczenia wniosku Centralnej Komisji. Art. 18a ust. 8 u.s.n. stanowi, że po przedstawieniu recenzji i zapoznaniu się z autoreferatem członkowie komisji habilitacyjnej w głosowaniu jawnym podejmują uchwałę zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego. Art. 18a ust. 11 u.s.n. stanowi, że komisja habilitacyjna w terminie 21 dni od dnia otrzymania recenzji przedkłada radzie jednostki organizacyjnej uchwałę zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, o której mowa w ust. 8, wraz z uzasadnieniem i pełną dokumentacją postępowania habilitacyjnego, w tym recenzjami osiągnięć naukowych. Na podstawie tej opinii rada jednostki organizacyjnej, w terminie miesiąca, podejmuje uchwałę o nadaniu lub odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego. Zgodnie z art. 179 ust. 1 ww. Przepisów wprowadzających przewody doktorskie, postępowania habilitacyjne i postępowania o nadanie tytułu profesora wszczęte do 30 kwietnia 2019r. przeprowadzane są na zasadach dotychczasowych, z tym że, jeżeli nadanie stopnia doktora, stopnia doktora habilitowanego lub tytułu profesora następuje po 30 kwietnia 2019r., stopień lub tytuł nadaje się w dziedzinach i dyscyplinach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 5 ust. 3 tej ustawy. Oznacza to, że do postępowań o awans naukowy wszczętych do 30 kwietnia 2019r. zastosowanie mają przepisy u.s.n., w tym art. 29 ust. 1 u.s.n., zgodnie z którym w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Do zaskarżania rozstrzygnięć wydanych w tych postępowaniach stosuje się przepisy o zaskarżaniu decyzji administracyjnej do Sądu administracyjnego. Sąd nie dokonuje także merytorycznej oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego oraz tego, czy rozprawa habilitacyjna kandydata stanowiła znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej (por. Hubert Izdebski, Jan Michał Zieliński Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym. Komentarz, wyd. II, LEX 2015). Sąd nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się zatem jedynie do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed Centralną Komisją (jej następcą jest Rada Doskonałości Naukowej, która wydała w sprawie zaskarżoną decyzję) nie naruszono norm postępowania wynikających z przepisów ustawy i Statutu Centralnej Komisji, a także przepisów k.p.a. (por. np. wyrok NSA z 30 maja 2008r. sygn. akt I OSK 212/08, LEX nr 505357). Sądowa kontrola ogranicza się więc jedynie do tego, czy zachowane były reguły proceduralne, tzn. czy powołano odpowiednio kwalifikowanych recenzentów, czy przygotowali oni umotywowane recenzje, czy dochowano przepisów dotyczących kworum i głosowania oraz innych przewidzianych przepisami reguł postępowania (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2010r. sygn. akt I OSK 1261/09, LEX nr 595005). W judykaturze ugruntowany jest ponadto pogląd, że okoliczność, że strona skarżąca uważa, iż recenzenci wadliwie ocenili jej dorobek, pominęli okoliczności przemawiające na jej korzyść, a uwypuklili elementy negatywne, że nie podzielili w końcu jej poglądów, nie może prowadzić do kwestionowania na drodze postępowania sądowego wystawionych w procedurze kwalifikacyjnej ocen, nawet jeżeli skarżąca jest nawet głęboko przekonana, że są one krzywdzące (wyrok NSA z 30 marca 2009r. sygn. akt I OSK 1411/08, LEX nr 529959). Sąd, mając na względzie treść ww. przepisów, jak również znajdujące się w aktach administracyjnych rozstrzygnięcia właściwych w sprawie organów, w przedmiocie nadania Skarżącej stopnia doktora habilitowanego, wskazuje, że wbrew argumentacji prezentowanej w uzasadnieniu skargi, zarówno w judykaturze, jak i w piśmiennictwie ugruntowane jest stanowisko, że postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego oraz stopni naukowych cechuje odrębność związana ze specyfiką tych spraw. Stąd wynika ograniczony zakres kontroli Sądu administracyjnego, który nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji, wydanych także w postępowaniu odwoławczym prowadzonym przez RDN. Stosownie do art. 35 ust. 4 u.s.n. Centralna Komisja podejmuje uchwały w sprawach, o których mowa w art. 15 ust. 3, po zasięgnięciu opinii co najmniej jednego recenzenta. Art. 15 ust. 3 u.s.n. stanowi, że w przypadku niezatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia doktora rada jednostki organizacyjnej lub osoba ubiegająca się o nadanie tego stopnia może, w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia jej rozstrzygnięcia, wystąpić do Centralnej Komisji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z art. 21 ust. 1 u.s.n. wynika, że osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego może wnieść od uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18a ust. 11 u.s.n., jeżeli są one odmowne, odwołanie do Centralnej Komisji za pośrednictwem właściwej rady w terminie miesiąca od dnia doręczenia uchwały wraz z uzasadnieniem. Rada przekazuje odwołanie CK wraz ze swoją opinią i aktami sprawy w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia odwołania. RDN, jako następca prawny CK, działając na podstawie ww. przepisów, powołała recenzenta - [...]. B. K., która wyraziła opinię krytyczną w odniesieniu do przesłanki wynikającej z art. 16 ust. 1 u.s.n. "znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej". Warto wskazać, że w tym zakresie wypowiedziały się także organy obu instancji, wyrażając w wydanych w sprawie rozstrzygnięciach jednoznacznie negatywną opinię w sprawie nadania Skarżącej stopnia doktora habilitowanego i uznając, że przesłanka w ww. przepisu nie została spełniona. Tym samym nie sposób uznać, że organy obu instancji - zajmując stanowisko i wyrażając jasną ocenę w zakresie ww. przesłanki, wynikającej wprost z art. 16 ust. 1 u.s.n., mając na względzie całokształt okoliczności faktycznych sprawy - naruszyły ww. przepis, jak również powołane w skardze przepisy prawa procesowego, tym bardziej, że podały powody, które spowodowały zajęcie stanowiska o odmowie nadania Skarżącej stopnia naukowego doktora habilitowanego. W aktach sprawy znajduje się ponadto obszerny materiał dowodowy, w tym przede wszystkim recenzje sporządzona przez: a) [...] A. B. [...] lutego 2020r. – dotycząca dorobku naukowego, dydaktycznego oraz organizacyjnego Skarżącej, b) [...] E. B. [...] lutego 2020r. – dotycząca dorobku naukowego oraz osiągnięcia naukowego "[...]" Skarżącej, c) [...] J. M. z [...] marca 2020r. – dotycząca całokształtu dorobku naukowego i dydaktycznego oraz rozprawy habilitacyjnej (osiągnięcie naukowe) Skarżącej, d) [...] A. R. [...] marca 2020r. – opinia w postępowaniu habilitacyjnym Skarżącej, e) [...] K. M. [...] maja 2020r. - opinia w postępowaniu habilitacyjnym Skarżącej; protokół z posiedzenia komisji habilitacyjnej z [...] maja 2020r. oraz uchwała komisji habilitacyjnej z [...] maja 2020r., wyciąg z protokołu posiedzenia Rady Naukowej z [...] lipca 2020r., jak również ww. uchwała Rady Naukowej z [...] lipca 2020r. i zaskarżona decyzja, które wskazują na prawidłowość zajętego w sprawie stanowiska przez organy obu instancji. Z uzasadnienia uchwały organu pierwszej instancji wynikają wprost powody oceny dorobku Skarżącej, jako niemającego znaczącego wkładu w rozwój pedagogiki (art. 16 ust. 1 u.s.n.): a) nienaukowy charakter znaczącej części dorobku - brak określenia problemu badawczego, który Skarżąca starałaby się rozwiązać; jedynie powierzchownie przeglądowy albo poradnikowy charakter tekstów; brak problematyzacji i pogłębionej analizy poruszanych zagadnień; b) ateoretyczny sposób uprawiania pedagogiki - odcięcie rozważań od znaczących dla poruszanych zagadnień kontekstów teoretycznych; bycie poza naukowym dyskursem międzynarodowym i krajowym; opieranie się na przestarzałej literaturze; brak orientacji w podstawach wiedzy humanistycznej i społecznej, np. w hermeneutyce; c) deklaratywny jedynie albo - w przychylniejszej interpretacji - nadmiernie zamknięty sposób ujmowania badań systemowych - brak lub nieumiejętność wyłożenia relacji ingredientów systemowych; d) słabość metodologiczną dorobku - brak w artykułach podstawowych założeń metodologicznych; rekonstrukcje metodologii systemowej na niskim poziomie; brak znajomości literatury z zakresu badań jakościowych; e) powtarzanie (kopiowanie) treści w kolejnych publikacjach i częste autocytaty - sztuczne pomnażanie dorobku, f) trywialność narracji - język tekstów nieprzystający do współczesności, pełen banałów, moralizatorstwa i myślenia życzeniowego; g) nierzetelność naukową - mylące przypisy z podawaniem błędnych stron i nie tych autorów, zniekształcanie stanowisk przywoływanych twórców. Również RDN, wydając zaskarżoną decyzję wskazała w jej uzasadnieniu - opierając się na dowodach zgromadzonych w aktach sprawy, jak i ww. recenzjach - że Skarżąca nie spełnia wymogu z art. 16 u.s.n., gdyż jej osiągnięcia naukowe nie stanowią znacznego wkładu w rozwój dyscypliny pedagogika. RDN odwołała się też do stanowiska członków Komisji habilitacyjnej, podnosząc, że byli oni zgodni co do charakteru dorobku Skarżącej – o charakterze praktycznym i metodycznym. Oceny naukowego dorobku Skarżącej dokonywali też kolegialnie ustanowieni recenzenci oraz członkowie rady naukowej, którzy reprezentowali jedną dyscyplinę - pedagogikę, a zatem w zgodzie z obowiązującymi przepisami, na podstawie których prowadzone było postępowanie. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika stanowisko prezentowane przez powołaną w postępowaniu odwoławczym rzeczoznawczynię [...] B. K., z którego wynika, że dwie pozytywne recenzje napisali [...]. J. M. i [...] E. B.. [...]. M. podczas posiedzenia Komisji zmienił zdanie, co do oceny dorobku Skarżącej i wycofując się z jego pozytywnego oglądu stwierdził, że miał ogromny dylemat w jego ocenie ponieważ w minimalnym stopniu były spełnione kryteria ubiegania się o awans naukowy. Na posiedzeniu Komisji stwierdził natomiast, że zgadza się z tym, że argumenty wskazujące na niską jakość tego dorobku "są ważne i wręcz porażające". Druga pozytywna recenzja przygotowana przez [...]. E. B. ma charakter raczej sprawozdawczy. Recenzentka nie wchodzi w szczegółowe analizy dorobku naukowego Skarżącej, ograniczając się do ogólnego opisu zawartości monografii naukowych. Nie przedstawia też opinii na temat przedłożonych do oceny artykułów naukowych. Nie odnosi się do kryteriów stawianych habilitantom. We wniosku końcowym stwierdza m.in. o spełnianiu wymagań i dopuszczeniu Skarżącej do dalszych etapów postępowania, służącego do uzyskania stopnia naukowego doktora habilitowanego, gdy recenzję należało zakończyć jednoznacznym stwierdzeniem, jakie stanowisko przyjmuje recenzent, czy jest "za nadaniem stopnia" czy za "odmową nadania stopnia". RDN wskazała ponadto, że opinie recenzentów są podstawową częścią materiału dowodowego w przewodach habilitacyjnych, zaś czynności w sprawie były dokonywane z zachowaniem zasad rzetelności i kompletności oraz obowiązujących przepisów prawa, a ponadto w ramach czynności dokonano dokładnego opisu i wnikliwej ewaluacji obrad, zwłaszcza prowadzonej dyskusji w całości procedowania. RDN oceniła ponadto na podstawie znajdujących się w aktach sprawy dowodów, że recenzje przedstawione w postępowaniu mają charakter merytoryczny i nie zawierają elementów mogących świadczyć o stronniczości. W związku z tym i mając na względzie całokształt okoliczności faktycznych sprawy przyjęła, że Skarżąca nie spełnia wymogu z art. 16 u.s.n. Zdaniem Sądu powyższe wskazuje, że stanowisko RDN wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji spełnia przesłanki przewidziane w art. 7, art. 77, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. i w związku z tym, wbrew zarzutom podniesionym w skardze, zakwestionować go nie sposób. Sąd podziela także stanowisko RDN, że dotychczasowe orzecznictwo sądowe potwierdziło, że negatywne oceny recenzentów nie mogą być zaprzeczane wyjaśnieniami kandydata do tytułu czy do stopnia. Postępowanie dowodowe przed Centralną Komisją ograniczone jest tylko do uzyskania opinii recenzentów (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2012r. sygn. akt I OSK 2052/11, LEX nr 11228810). Także Sąd Najwyższy w wyroku z 26 kwietnia 1996r. podkreślił, że okoliczność, że – skarżący uważa, iż recenzenci "niesprawiedliwie" ocenili jego dorobek, że pominęli okoliczności przemawiające na jego korzyść, a uwypuklili elementy negatywne, że - w końcu - w niektórych wypadkach zdecydowanie nie podzielili jego poglądów in merito i uznali je za nietrafne lub nieudowodnione, a postępowanie przed Centralną Komisją (wedle przyjętych zasad) nie stwarza kandydatowi możliwości toczenia dyskusji na ten temat - nie może jednak prowadzić do dyskwalifikowania, czy nawet kwestionowania na drodze postępowania sądowego wystawionych w procedurze kwalifikacyjnych ocen, nawet jeśli zainteresowany jest najgłębiej przekonany, że są one nie umotywowane, niesłuszne lub krzywdzące. Ktokolwiek poddaje się jakimkolwiek recenzjom - czy to w dziedzinie nauki, sztuk czy też innej wiedzy łącznie nawet z rzemiosłem - musi się zawsze liczyć z tym, że może spotkać się również z recenzjami, których w najgłębszym przekonaniu nie będzie w stanie osobiście zaakceptować. Nikt bowiem nie przyjmuje chętnie otwartej dyskwalifikacji własnych umiejętności, talentu czy wiedzy. Historia nauki i kultury przynosi opisy wielu głębokich osobistych tragedii wywołanych tego rodzaju sytuacjami, co więcej, przynosi też opisy wielu w istocie rzeczy niesprawiedliwych i nieuzasadnionych krytycznych ocen, obalonych w dalszym biegu rzeczy. Nie znaleziono jednak dotąd lepszego i uczciwszego sposobu przeprowadzania postępowań kwalifikacyjnych, niż powoływanie recenzentów a następnie tajne głosowanie decydujące o ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy (wyrok SN z 26 kwietnia 1996r. III ARN 86/95). Sąd ww. stanowisko prezentowane w judykaturze podziela, uznając je za własne i stwierdza w związku z tym, że w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora habilitowanego, w zakresie nieuregulowanym w u.s.n., stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. W konsekwencji, jeżeli u.s.n. zawiera szczególną regulację, to nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów k.p.a. Oznacza to, że niektóre przepisy k.p.a. w ogóle nie znajdą w tym postępowaniu zastosowania. Sąd wskazuje, że z u.s.n. nie wynika obowiązek doręczenia habilitantowi z urzędu recenzji sporządzonych przez recenzentów w postępowaniu habilitacyjnym. Zgodnie z art. 29 ust. 1 zdanie pierwsze u.s.n., w postępowaniach dotyczących m.in. nadania stopnia doktora habilitowanego, w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. W takim postępowaniu nie znajduje zastosowania zasada czynnego udziału strony w rozumieniu art. 10 k.p.a. (por. wyrok NSA z 2 grudnia 2010r. sygn. akt I OSK 1614/10, dostępny na www.oczenia.nsa.gov.pl), choć habilitant jako strona postępowania w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego ma prawo wglądu w akta sprawy. Zdaniem Sądu ponadto opinie recenzentów, które były brane pod uwagę przez organy obu instancji, wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze, spełniają wymogi prawem przewidziane, a ponadto na ich podstawie organy obu instancji, mając na względzie pozostały materiał znajdujących się w aktach sprawy, władne były podjąć rozstrzygnięcia w przedmiocie nadania bądź nie stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie pedagogika i takowe rozstrzygnięcia podjęły, bez naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego wskazanych w uzasadnieniu skargi. Uzasadnienia rozstrzygnięć wydanych w obu instancjach wskazują, że doszło do rozpatrzenia całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, zgodnie z przepisami u.s.n., po zapoznaniu się przez wszystkich członków jednostki organizacyjnej, przed którą prowadzone było postępowanie habilitacyjne, jak i członków RDN z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, w tym ze sporządzonymi w sprawie recenzjami. Warto zauważyć, że żaden przepis prawa nie zobowiązuje członków RDN, czy też członków jednostki organizacyjnej, przed którą prowadzone jest postępowanie habilitacyjne do odczytywania na posiedzeniach sporządzonych w sprawie recenzji. Dokumenty te są zazwyczaj bardzo obszerne i wielostronnie. Tym niemniej członkowie ww. gremiów zapoznają się z ich treścią. Dodatkowo z akt sprawy wynika, że przed wydaniem rozstrzygnięć w organach obu instancji doszło do głosowania poprzedzonego dyskusją. Wymogi formalne prawem przewidziane zostały więc spełnione i za nieuzasadnione należało uznać zarzuty skargi z tego zakresu. Sąd zauważa ponadto, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że w uzasadnieniu zarówno zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy uchwały Rady Naukowej z [...] lipca 2020r. szczegółowo przedstawiono Skarżącej przyczyny odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, mając na względzie dotychczasowe stanowisko prezentowane w opiniach recenzentów i opinii Komisji habilitacyjnej oraz w judykaturze. Prawidłowo wskazano również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że powołane postępowanie odwoławcze nie stwarza Skarżącej płaszczyzny toczenia dyskusji na temat sporządzonych recenzji. Naturalne jest rozczarowanie Skarżącej negatywną oceną wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Trudno jednak odmówić członkom RDN, czy członkom odpowiednich jednostek naukowych prawa do wyrażania opinii w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie pedagogika przez wypowiedzi (ustne lub na piśmie) oraz w głosowaniu. Recenzje są wyrazem osobistej oceny dokonanej przez recenzenta zarówno wkładu kandydata w rozwój określonej dyscypliny naukowej, jak i dorobku naukowego, z którą to oceną Kandydat nie może polemizować (por. wyrok WSA w Warszawie z 19 kwietnia 2018r. sygn. akt II SA/Wa 1477/17, dostępny na www.orzeczenia.gov.pl). Powołane przez RDN w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji orzecznictwo Sadów administracyjnych i Sądu Najwyższego jest w tym zakresie jednoznaczne. Oceny Skarżącej nie mogą więc dyskwalifikować czy kwestionować ocen recenzentów wystawionych w procedurze kwalifikacyjnej, tym bardziej, że oceny zostały podzielone w wydanych w sprawie rozstrzygnięciach, które spełniają wymogi prawem przewidziane, a w szczególności wydano je zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 u.s.n. oraz stosownie do art. 7 art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., mając na względzie podnoszone przez Skarżącą w odwołaniu zarzuty, jak również uwzględniając dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy. Sąd wskazuje ponadto, że RDN, jako organ kolegialny podejmuje decyzje w głosowaniu tajnym. Tym samym brak pełnego uzasadnienia decyzji, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a., nie może być uznane za naruszenia prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Analogiczne stanowisko było wielokrotnie prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA z: 7 października 1999r. sygn. akt I SA 813/99; 7 września 2011r. sygn. akt I OSK 1078/11; 27 października 2006r. sygn. akt I OSK 192/06). Wprawdzie orzeczenia te zapadły w odniesieniu do rozstrzygnięć Centralnej Komisji, ale z uwagi na art. 179 ust. 10 Przepisów wprowadzających i wstąpienie przez RDN w prawa CK, są nadal aktualne. Warto też zwrócić uwagę na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, z których wynika, że kontrola sądowa musi się ograniczyć do tego, czy w postępowaniu przed organami pierwszej i drugiej instancji były zachowane podstawowe reguły proceduralne dotyczące postępowania wyjaśniającego w sprawach stopni naukowych (por. wyroki NSA z: 7 września 2011r. sygn. akt I OSK 1078/11, 29 lipca 2011r. sygn. akt I OSK 729/11; 30 maja 2008r. sygn. akt I OSK 212/08; 17 grudnia 2010r. sygn. akt I OSK 1700/10). Sąd, mając powyższe na względzie stwierdza, że tryb podejmowania decyzji, poprzedzonej głosowaniem tajnym, stanowi więc utrudnienie w sporządzeniu jej szczegółowego uzasadnienia, w pełni odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Jeżeli zatem zostały spełnione wymogi u.s.n. i uzyskano odpowiednią ilość recenzji, sprawę rozpatrywały odpowiednie organy, zapewniając udział recenzentów i dokumentując czynności w sposób umożliwiający kontrolę stosowanej procedury, a następnie podjęto uchwałę - to tak przygotowany materiał dowodowy mógł stanowić podstawę do poddania go ocenie przez RDN oraz wydania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu organ odwoławczy w sposób dostateczny ustosunkował się do podnoszonych przez Skarżącą w odwołaniu zarzutów, wyjaśniając przy tym przesłanki, który kierował się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Tym samym nie sposób przyjąć, że którykolwiek z zarzutów podniesionych w skardze mógł być uznany za zasadny. 4. Sąd, mając powyższe na względzie, na mocy art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło