II SA/Wa 3945/21

WyrokWSA w Warszawie2022-06-23

Skład orzekający: Joanna Kruszewska–Grońska, Ewa Kwiecińska, Arkadiusz Koziarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o niezdolności do zawodowej służby wojskowej, oparte na schorzeniach kręgosłupa, zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego i niepełne uzasadnienie?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie organu I instancji, uznając, że organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienia orzeczeń były lakoniczne, nie wyjaśniały w sposób wystarczający podstaw przypisania skarżącemu konkretnych schorzeń (§ 34 pkt 6 i § 62 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON), a także nie odniosły się w należyty sposób do dokumentacji medycznej przedstawionej przez skarżącego w odwołaniu. Brak było również wyczerpującego wyjaśnienia, czy stwierdzone "ubytki" odpowiadają objawom opisanym w przepisach.
Stan faktyczny
L. N., kandydat do zawodowej służby wojskowej, został skierowany do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (RWKL) w celu ustalenia zdolności do służby. RWKL orzekła o jego niezdolności, kwalifikując schorzenie kręgosłupa do § 34 pkt 6 i § 62 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska (CWKL) utrzymała to orzeczenie w mocy. L. N. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA, w tym nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego, brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego oraz niepełne uzasadnienie. Skarżący podniósł, że dołączył dokumentację medyczną (RTG, zaświadczenie neurologa) wskazującą na brak istotnych nieprawidłowości.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska–Grońska, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi L. N. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] września 2021 r. nr [...] Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (dalej "CWKL") orzeczeniem z dnia [...] października 2021 r. nr [...] utrzymała w mocy orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej "RWKL") z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Powyższe orzeczenie wydane zostało w następującym stanie faktycznym: Wojskowy Komendant Uzupełnień w [...] skierował L. N., kandydata do zawodowej służby wojskowej, do RWKL celem ustalenia zdolności do zawodowej służby wojskowej. RWKL orzeczeniem z dnia z dnia [...] września 2021 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2020r. poz. 860) oraz § 4, § 11, § 16 pkt 1 i 2 i § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2015r. poz. 761 z póżn. zm.) oraz § 5 pkt 1 i § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dn. 24 sierpnia 2012r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. z 2012r. poz. 1013 z póżn. zm.), ustaliła w przypadku kandydata: - w pkt 9 "Rozpoznanie": wielopoziomowe, dużego stopnia zmiany zwyrodnieniowe i dyskopatyczne kręgosłupa lędźwiowego z efektem próżniowym i częściowymi objawami ubytkowymi § 34 pkt 6, § 62 pkt 2; - w pkt 9 "Kategoria zdolności do zawodowej służby wojskowej": Kategoria N - Zał. 1 Grupa I - Niezdolny do zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu RWKL wskazała, że stwierdzone w wyniku wykonanych badań rozpoznanie powoduje niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej, na podstawie Zał. Nr 1 rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r. w grupie badanych I obejmującej osoby ubiegające się o przyjęcie do zawodowej służby wojskowej. Organ podał, że zgodnie z rozporządzeniem chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa upośledzającą sprawność ustroju należy kwalifikować do § 34 pkt. 6, a towarzyszące częściowe objawy ubytkowe w badaniu neurologicznym do § 62 pkt. 2, co oznacza dla kandydata do zawodowej służby wojskowej odpowiednio kategorię "N". RWKL podniosła, że dyskopatia obejmuje więcej niż jeden poziom międzykręgowy, a ponadto występują u orzekanego objawy ubytkowe w badaniu neurologicznym, co niewątpliwie upośledza sprawność ustroju. Od powyższego orzeczenia L. N. wniósł odwołanie. W uzasadnieniu podniósł, że wskazane schorzenia (zarówno § 34 pkt 6 i tym bardziej § 62 pkt 2) są nieadekwatne do jego stanu zdrowia. Wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2021 r. dostarczył do RWKL zaświadczenia lekarskie od neurologa i ortopedy, które nie stwierdzają żadnych nieprawidłowości. Również specjalista neurolog z RWKL nie stwierdził żadnych objawów bólowych. Do odwołania dołączył wynik badania RTG odcinka lędźwiowego kręgosłupa wraz z opisem oraz zaświadczenie od lekarza neurologa. Wskazanym na wstępie orzeczeniem z dnia [...] października 2021 r. nr [...], wydanym na podstawie § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013 z późn. zm.), a także § 7 pkt 1 i § 23 pkt. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761 z późn. zm.), CWKL utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wielopoziomowe zmiany zwyrodnieniowe i dyskopatyczne kręgosłupa lędźwiowego stwierdzone w badaniu TK L-S z dnia [...] sierpnia 2021 r., pomimo, że aktualnie nie powodują u orzekanego objawów klinicznych, to są powodem znacznego osłabienia wytrzymałości kolumny kręgosłupa. W przypadku rozpoznania takiego schorzenia już w okresie bezobjawowym postępowanie zachowawcze powinno polegać na wzmacnianiu mięśni przykręgosłupowych odpowiednio dobranymi ćwiczeniami oraz bezwarunkowym unikaniu przeciążeń kręgosłupa. Wymagają więc okresowej kontroli specjalistycznej i prowadzenia przewlekłej rehabilitacji w ramach NFZ. Organ podniósł, że z przedstawionych zaświadczeń lekarskich, które dołączono do akt sprawy, nie wynika aby opiniodawcy zapoznali się z wynikiem TK kręgosłupa L/S z dnia [...] sierpnia 2021 r. Ponadto wyjaśnił, że w objaśnieniach szczegółowych do § 34 wielopoziomowe zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne u kandydatów w Grupie I należy orzekać kategorię N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Na powyższe orzeczenie CWKL z dnia [...] października 2021 r. L. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie: 1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm.), dalej "k.p.a." polegające na nienależytym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy w zakresie wpływu wielopoziomowych dużego stopnia zmian zwyrodnieniowych i dyskopatycznych kręgosłupa lędźwiowego z efektem próżniowym i częściowymi objawami ubytkowymi do pełnienia zawodowej służby wojskowej, pomimo tego, że to na organie spoczywa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, które to działania powinny być podejmowane z urzędu; 2) art. 10 § 1 k.p.a. polegające na niepoinformowaniu strony o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem zaskarżonego orzeczenia; 3) art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 84 § 1 oraz art. 136 § 1 k.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego, w zakresie w jakim wymagana była wiedza specjalistyczna, a to w zakresie wykazanych zmian kręgosłupa u skarżącego, w sytuacji gdy skarżący powinien zostać podany badaniu przez biegłego specjalistę, który przeprowadziłby odpowiednie badania; 4) art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 § 1 k.p.a. polegającego na naruszeniu zasady prawdy obiektywnej wskutek braku dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i dokonania jednostronnej, wybiórczej oceny materiału dowodowego, a to w wyniku przyjęcia za aktualne badania z dnia [...] sierpnia 2021 r. - TK L-S, w sytuacji gdy skarżący poddany był wyłącznie tej konsultacji lekarzy oraz pominięcia badania RTG kręgosłupa lędźwiowo - krzyżowego z dnia [...] września 2021 r., opinii specjalisty ortopedy z dnia [...] sierpnia 2021 r., z których wyraźnie wynika, że kręgosłup skarżącego nie wymaga leczenia specjalistycznego i nie ma żadnych zmian patologicznych, 5) art. 15 k.p.a. przez wydanie przez organ II instancji orzeczenia utrzymującego w mocy orzeczenie organu I instancji bez dokładnego ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, zgodnie z którą sprawa administracyjna powinna być dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta; 6) § 17, § 18, § 23 ust. 2 rozporządzenie MON z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenie bez przeprowadzenia ponownych badań lekarskich oraz badań specjalistycznych a przede wszystkim przeprowadzenia dodatkowych badań, w sytuacji gdy orzeczenie zostało wydane w oparciu o badanie bez zweryfikowania go z badaniami i dokumentacją przedstawioną przez skarżącego. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez orzeczenie o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a." Zgodnie z powołaną regulacją, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2022 r. organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Analogiczny wniosek zawarł skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] maja 2022 r. (data wniesienia pisma). Skarga podlegała uwzględnieniu albowiem zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie organy naruszyły przepisy postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 5 ust. 1 obowiązującej na dzień wydanych w sprawie orzeczeń ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1131, z późn. zm.) zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją. Orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza lub innej osoby, która zgłosiła chęć pełnienia zawodowej służby wojskowej do jednej z kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej, o których mowa w ust. 6, właściwe wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji w podmiocie leczniczym (ust. 7). Zgodnie z § 11 obowiązującego ówcześnie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2015 r. poz. 761, z późn. zm.) przy orzekaniu o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i zaliczaniu do jednej z kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej wojskowe komisje lekarskie uwzględniają wykaz chorób i ułomności, stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia. Wojskowa Komisja Lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań i skompletowaniu dokumentów (§ 18 pkt 1). W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami przewidzianymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego Przepisy rozporządzenia, jako normy lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a., jednakże w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie w pełnym zakresie (vide: wyrok NSA z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 851/14; wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 2042/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Istotne znaczenie ma w tym zakresie kwestia ustalenia okoliczności sprawy, a w szczególności zebranie odpowiednich danych medycznej, gdyż tylko pełna wiedza medyczna pozwala na rozstrzygnięcie o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz o zakwalifikowaniu do kategorii tej służby. Przy czym, stosownie do § 11 rozporządzenia, przy orzekaniu o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i zaliczaniu do jednej z kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej, wojskowe komisje lekarskie uwzględniają wykaz chorób i ułomności, stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a., organ ma obowiązek dokładnie zbadać sprawę, tak aby w sposób prawidłowy ustalić jej stan faktyczny. Wzmocnieniem tej reguły jest obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Dysponując całokształtem materiału dowodowego organ może ocenić daną okoliczność i uznać ją za udowodnioną (art. 80 k.p.a.). Wyłącznie należycie ustalony stan faktyczny pozwala na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego i rozstrzygnięcie sprawy w sposób odpowiadający prawu. Motywy organu zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego jak i jego oceny prawnej powinny zostać przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, spełniającym wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia kategorii zdolności (niezdolności) do służby sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego zaliczenie badanego do jednej z kategorii zdolności do służby, w szczególności do zbadania, czy organ rozstrzygając o zaliczeniu do kategorii zdolności do służby miał do tego odpowiednie podstawy faktyczne i prawne, a więc np. czy badanie stanu zdrowia zostało przeprowadzone prawidłowo, znajduje oparcie w wyczerpującym wywiadzie chorobowym i odpowiedniej dokumentacji medycznej. Sąd administracyjny nie dokonuje natomiast oceny stanu zdrowia badanego we własnym zakresie (por. np. wyrok NSA z 16 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 5019/21, LEX nr 3308008). Organy uznały skarżącego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej na podstawie rozpoznanego schorzenia "wielopoziomowe, dużego stopnia zmiany zwyrodnieniowe i dyskopatyczne kręgosłupa lędźwiowego z efektem próżniowym i częściowymi objawami ubytkowymi". RWKL wskazał, że schorzenie to odpowiada § 34 pkt 6 oraz § 62 pkt 2 załącznika nr 1 do powołanego wyżej rozporządzenia. W § 34 pkt 6 załącznika wskazano schorzenie "Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa upośledzająca sprawność ustroju". Z kolei w 62 pkt 2 "Przewlekłe zespoły bólowe korzeniowe, korzeniowo-nerwowe, splotów nerwowych, nerwobóle i zapalenie pojedynczych lub licznych nerwów z częstymi zaostrzeniami i utrwalonymi objawami ubytkowymi znacznie upośledzającymi sprawność ustroju". RWKL wskazała, że "częściowe objawy ubytkowe w badaniu neurologicznym" należy kwalifikować do § 62 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia. CWKL z kolei w swoim orzeczeniu podniosła, że zmiany zwyrodnieniowe i dyskopatyczne kręgosłupa lędźwiowego (...) pomimo, że aktualnie nie powodują u orzekanego objawów klinicznych, to są powodem znacznego osłabienia wytrzymałości kolumny kręgosłupa". Lakoniczne uzasadnienia orzeczeń obydwu organów w zakresie określonego w § 62 pkt 2 schorzenia powodują, że prawidłowość przypisania skarżącemu tego schorzenia budzi poważne wątpliwości. Jak już bowiem wskazano zgodnie z załącznikiem 1 do rozporządzenia schorzenie określone w § 62 pkt 2 to "Przewlekłe zespoły bólowe korzeniowe, korzeniowo-nerwowe, splotów nerwowych, nerwobóle i zapalenie pojedynczych lub licznych nerwów z częstymi zaostrzeniami i utrwalonymi objawami ubytkowymi znacznie upośledzającymi sprawność ustroju". Należy też zwrócić uwagę, że w objaśnieniach do § 62 pkt 2 wskazano: "Kwalifikować osoby z niedowładami lub porażeniami lub zaburzeniami funkcji zwieraczy". Z załączonych do akt sprawy wyników badań nie wynika, aby tego rodzaju objawy zostały stwierdzone u skarżącego. Wskazuje się tam jedynie na "ubytki", na co też powołuje się RWKL w swoim orzeczeniu. Sąd nie dysponując wiadomościami specjalnymi ani też nie mając możliwości przeprowadzenia dowodów w tym zakresie (art. 106 § 3 p.p.s.a.), nie jest w stanie ocenić, czy organy prawidłowo ustaliły, że skarżący dotknięty jest schorzeniem określonym w § 62 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia. Sąd nie może bowiem ocenić, czy stwierdzone u skarżącego "ubytki" są tożsame z objawami opisanymi w § 62 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia oraz w objaśnieniach do tego punktu. Uzasadnienia wydanych w sprawie orzeczeń winny tę kwestię szczegółowo wyjaśniać. Z uwagi nie lakoniczność uzasadnień wydanych w sprawie orzeczeń wątpliwości Sądu budzi również poprawność ustalenia w przypadku skarżącego schorzenia określonego w § 34 pkt 4 załącznika nr 1 do rozporządzenia. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że RWKL w swoim orzeczeniu podnosi, że "dyskopatia obejmuje więcej niż jeden poziom międzykręgowy". CWKL z kolei wskazuje, że "w objaśnieniach szczegółowych do § 34 wielopoziomowe zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne u kandydatów w Grupie I należy orzekać kategorię N". Istotnie w objaśnieniach do § 34 wskazano, że "Choroba zwyrodnieniowa obejmująca jeden poziom międzykręgowy kręgosłupa, bez cech kompresji - kandydatów do zawodowej służby wojskowej kwalifikować jako zdolnych. Choroba zwyrodnieniowa obejmująca więcej niż jeden poziom międzykręgowy, więcej niż jeden krąg - kandydatów do zawodowej służby wojskowej kwalifikować jako niezdolnych." Objaśnienie to jednak dotyczy § 34 pkt 5 "Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa nieupośledzająca sprawności ustroju lub nieznacznie upośledzająca sprawność ustroju", które to schorzenie może skutkować uznaniem kandydata za zdolnego bądź niezdolnego do zawodowej służby wojskowej, a nie przypisanego skarżącemu § 34 pkt 6. Organy stwierdzają zatem u skarżącego schorzenie z § 34 pkt 6 załącznika nr 1 do rozporządzenie, które ma "upośledzać sprawność ustroju" nie wykazując na czym w jego przypadku polega upośledzenie ustroju oraz stwierdzając, że schorzenie to nie powoduje u skarżącego objawów klinicznych, a ponadto przytaczają argumentację adekwatną do § 34 pkt 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia. Kolejne dostrzeżone przez Sąd uchybienia dotyczą etapu postępowania odwoławczego i zaskarżonego orzeczenia. Do wniesionego odwołania skarżący dołączył bowiem wynik badania RTG odcinka lędźwiowego kręgosłupa wraz z opisem oraz zaświadczenie od lekarza neurologa. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia w odniesieniu od przedstawionych dokumentów organ wskazał jedynie, że "Z przedstawionych zaświadczeń lekarskich, które dołączono do akt sprawy, nie wynika aby opiniodawcy zapoznali się z wynikiem TK kręgosłupa L/S z dnia [...].08.2021 r." Zdaniem Sądu organ nie skonfrontował w należyty sposób wyników przeprowadzonych w toku postępowania badań z dokumentami dołączonym do odwołania. Jak już podniesiono wyżej Sąd nie dysponuje wiadomościami specjalnym. Nie sposób zatem ocenić, czy przedstawione przez skarżącego wyniki badań wykluczają całkowicie wyniki badań przeprowadzonych przez organ. W przedłożonym przez skarżącego wyniku badania RTG wskazano: "Drobne zmiany zwyrodnieniowo-wytwórcze na przednio bocznych krawędziach trzonów w odcinku lędźwiowym kręgosłupa." Ponadto podano: "Na poziomie L4-L5 możliwy śladowy ześlizg tylny 2-3mm". Nie jest wiadomym, czy opis schorzenia znajdujący się w przedstawionym przez skarżącego wyniku badania RTG potwierdza, czy też wyklucza możliwość przypisania mu schorzenia z § 34 pkt 6 załącznika 1 do rozporządzenia. Wpisane w nim rozpoznanie jest bowiem odmienne w zakresie nazewnictwa od dołączonego do akt wyniku badania tomografii komputerowej. Organ nie wyjaśnił też dlaczego w tej sytuacji oparł się wyłącznie na wyniku badań tomografii komputerowej. Podobne uwagi należy poczynić w kontekście przedstawionego zaświadczenia od lekarza neurologa. W tym przypadku lekarz neurolog wskazał "bez objawów ogniskowego uszkodzenia OUN, kręgosłup o pełnej ruchomości, bez objawów rozciągowych, siła kk dobra, odruchy obecne, prawidłowe, bez zaburzeń czucia". Opis ten w żaden sposób nie jest zgodny z opisem schorzenia wskazanym w § 62 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia. Zdaniem Sądu konieczne w tej sytuacji jest bardziej dogłębne wyjaśnienie podstaw przyjęcia, że skarżący cierpi na schorzenie określone w § 62 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia. Podnieść należy, że stosownie do art. 107 § 1 pkt 6) k.p.a. decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Jak z kolei stanowi art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, bowiem przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Podkreślenia bowiem wymaga, że odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady przekonywania wynikającej z art. 11 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Stanowi również jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady pogłębiania zaufania wynikającej z art. 8 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Uzasadnienie decyzji winno też spełniać rolę edukacyjną w stosunku do adresatów decyzji oraz innych podmiotów, a także powinno umożliwiać kontrolę poprawności decyzji, w tym również przez Sąd, który nie zastępuje organu w podaniu motywów uzasadnienia decyzji o oznaczonej treści. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga zatem logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska, co umożliwia jego kontrolę nie tylko przez stronę będącą adresatem wydanego rozstrzygnięcia lecz również przez sąd. Uzasadnienia wydanych w sprawie orzeczeń wymogów tych nie spełniają. Organy obu instancji przede wszystkim nie wyjaśniły przyjętej podstawy prawnej wydanych orzeczeń. Z kolei CWKL oprócz tego nie odniosła się w przejrzysty sposób do przedstawionych w odwołaniu argumentów. Powyższe okoliczności wskazują, że w sprawie doszło również do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Pierwsze dwa powołane przepisy nakazują organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten jest realizowany dzięki nakazowi zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego. Oznacza to, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie z urzędu dowodów niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. Z kolei art. 80 k.p.a. stanowi, że organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W tej sytuacji zachodziła konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia organu I instancji, albowiem stwierdzone przez Sąd uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Ponowne rozpatrzenie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem powyższych uwag. Sąd jest oczywiście świadomy, że wiele aspektów rozpoznania czy kwalifikacji, dla doświadczonych lekarzy zasiadających w komisjach jawi się jako oczywiste. Nie można jednak tracić z pola widzenia tego, że orzeczenia dotyczą osób, nieposiadających najczęściej tak rozległej wiedzy medycznej i doświadczenia zawodowego. Uzasadnienia orzeczeń winny więc uwzględniać tę okoliczność i być sporządzane w taki sposób, aby nie tylko wyjaśniać rozstrzygnięcie, ale też przekonać do jego prawidłowości osobę, której dotyczy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania, ponieważ skarżący na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) p.p.s.a. nie miał obowiązku uiszczania kosztów sądowych i nie wykazał ich poniesienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło