II SA/Wa 399/16
WyrokWSA w Warszawie2016-09-16
Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Danuta Kania, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Zarządu Dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania osoby do umieszczenia na liście oczekujących na najem lokalu socjalnego, podjęta bez wnikliwej analizy sytuacji faktycznej wnioskodawcy, może zostać uznana za legalną?Ratio decidendi
Uchwała Zarządu Dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania do umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu socjalnego, podjęta bez wnikliwej analizy całego zgromadzonego materiału dowodowego i z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych, narusza przepisy procesowe i zasady praworządności. Taka uchwała, wydana z istotnym naruszeniem prawa, podlega stwierdzeniu nieważności.Stan faktyczny
Skarżąca M. K. złożyła wniosek o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego, wskazując na swoją bezdomność i trudną sytuację materialną oraz rodzinną. Zarząd Dzielnicy [...] W. odmówił jej zakwalifikowania na listę oczekujących, powołując się na zamieszkiwanie w lokalu bez zgody właściciela oraz twierdząc, że lokal ten zabezpiecza jej potrzeby mieszkaniowe. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując prawidłowość ustaleń organu i podkreślając swoją trudną sytuację oraz potrzebę zapewnienia dziecku bezpiecznych warunków bytowych.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...].Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Danuta Kania (spr.), Adam Lipiński, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2016 r. sprawy ze skargi M. K. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.
W dniu [...] września 2015 r. M. K. (dalej: "skarżąca") wystąpiła do Urzędu Zarządu Dzielnicy [...] W. z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu [...] W.
W uzasadnieniu podała, iż jest osobą bezdomną, obecnie przebywa wraz z córką N. u M. L. - matki ojca jej dziecka - w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Podała, że ojciec dziecka odbywa karę pozbawienia wolności. M. L. umożliwiła jej zamieszkanie w ww. lokalu wyłącznie ze względu na córkę, jednakże z powodu ciągłych kłótni i awantur dalsze zamieszkiwanie w tym lokalu nie jest możliwe, bowiem cierpi na tym dobro dziecka.
Wnioskodawczyni podniosła nadto, iż nie może liczyć na pomoc najbliższej rodziny, ponieważ ze swoim ojcem nie ma kontaktu od trzech lat, zaś matka jest również osobą bezdomną i leczy się w poradni zdrowia psychicznego. Mieszkanie, w którym obecnie przebywa matka jest zagrzybione, brak w nim także łazienki, ciepłej wody, ogrzewania. Podkreśliła, że samotnie wychowuje córkę N.
Zarząd Dzielnicy [...] W. w dniu [...] listopada 2015 r. podjął uchwałę nr [...] w sprawie zatwierdzenia sposobu dysponowania mieszkaniowym zasobem miasta [...] W. i nie wyraził zgody na zakwalifikowanie M. K. na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego (§ 1). Jednocześnie organ powierzył wykonanie uchwały Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] (§ 2). Określił, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia (§ 3).
Podstawę prawną uchwały stanowił § 45 pkt 2, 4 i 5 oraz § 50 ust. 1 Statutu Dzielnicy [...] W., stanowiącego załącznik nr 17 do Uchwały nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 32, poz. 453 ze zm.), § 6 pkt 8 Uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485 ze zm.) oraz § 12 w związku § 22 ust. 5 i § 24 ust. 1 Uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.).
W uzasadnieniu uchwały organ podał, że M. K. ostatni adres stałego zameldowania posiadała w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., którego najemcą jest jej wuj. Od maja 2015 r. wnioskodawczyni zamieszkuje bez zgody właściciela w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., którego najemcą jest matka ojca dziecka wnioskodawczyni. Lokal ten składa się z dwóch pokoi i kuchni, powierzchni użytkowa wynosi 42,72 m², powierzchnia mieszkalna wynosi 27,98 m². Według oświadczenia w lokalu zamieszkują 4 osoby - na jedną osobę przypada powierzchnia 6,99 m². Wnioskodawczyni oświadczyła, że przed pobytem w ww. lokalu zamieszkiwała w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., który jest zajmowany bez zgody właściciela przez jej matkę.
Organ zaznaczył, iż zainteresowana osiąga średni miesięczny dochód w wysokości 782,87 zł na osobę.
Organ wskazał również, że Komisja Mieszkaniowa zaopiniowała sprawę negatywnie. Wniosek został rozpatrzony na podstawie § 12 w związku z § 22 ust. 5 Uchwały Nr LVI11/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009r. - zamieszkiwanie w lokalu komunalnym bez zgody właściciela, lokal zabezpiecza potrzeby mieszkaniowe.
Pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. M. K. złożyła do organu "Odwołanie od decyzji". Podniosła, iż w mieszkaniu nr [...] przy ul. [...] przebywa tylko z woli M. L., ponieważ nie ma innego miejsca, w którym mogłaby zamieszkać. Zaznaczyła, że organ, odmawiając jej zakwalifikowania na listę osób oczekujących na najem lokalu socjalnego, odmawia jej oraz córce prawa do "normalnego życia w społeczeństwie". Podkreśliła, iż jest w stanie ponosić opłaty za lokal socjalny. Chciałaby mieć miejsce stałego zameldowania, ukończyć szkołę i zapisać córkę do przedszkola.
Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r., w odpowiedzi na ww. pismo skarżącej, potraktowane jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, organ stwierdził, iż przedstawione argumenty nie mogą mieć wpływu na zmianę rozstrzygnięcia zawartego w uchwale z dnia [...] listopada 2015 r. Uchwała została podjęta bez naruszenia prawa, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. M. K. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] wnosząc o "ustalenie, że przysługuje jej prawo do lokalu socjalnego z zasobów Urzędu Dzielnicy [...]".
W motywach skargi podniosła, iż nie ma stałego miejsca zameldowania. Jest matką samotnie wychowującą córkę, a jej sytuacja materialna nie pozwala na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Środki, które uzyskuje pracując na umowę zlecenie oraz podejmując się prac dorywczych pozwolą jej ponosić opłaty za lokal socjalny. Obecnie korzysta z części lokalu M. L. położonego przy ul. [...] m. [...]. Na tle wspólnego zamieszkiwania dochodzi do sytuacji konfliktowych, nie można więc wykluczyć, że w każdej chwili będzie musiała wraz z córką opuścić lokal. Skarżąca podkreśliła, iż pragnie stworzyć dla dziecka normalny i bezpieczny dom.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej oraz o obciążenie skarżącej kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej uchwale akcentując, że skarżąca zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] bez zgody właściciela, przy czym w lokalu tym nie występuje zagęszczenie poniżej 6 m².
Skarżąca, obecna na rozprawie w dniu 16 września 2016 r., oświadczyła, że korzysta tylko z części mieszkania nr [...] przy ul. [...], mieszka w jednym pokoju ze swoją córką N. oraz z córką M. L. Z drugiego pokoju w ogóle nie korzysta. Podniosła nadto, iż M. L. nadużywa alkoholu i na tym tle dochodzi do kłótni - zdarza się, że wyrzuca skarżącą z mieszkania i musi ona wraz z dzieckiem szukać schronienia u koleżanek. Ojciec córki N. odbywa karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym i będzie tam przebywać jeszcze przez 2,5 roku. Skarżąca podkreśliła, że jest osobą bezdomną, w mieszkaniu nr [...] przy ul. [...] przebywa tylko ze względu na córkę N.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej:
"p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Skarga oceniania w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ.: https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl) określił, iż uchwała Zarządu Dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, jest innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. NSA stwierdził ponadto, że jest to rozstrzygnięcie indywidualne, gdyż rozstrzyga, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r, poz. 1515 ze zm.), każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Z powyższego wynika, że warunkiem wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy jest uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia, przy czym o bezskuteczności wezwania można mówić zarówno wówczas, gdy organ nie uwzględnił wezwania i to stanowisko przedstawił w odpowiedzi na wezwanie, jak i wtedy, gdy właściwy organ gminy nie zajął stanowiska w sprawie wezwania i nie udzielił odpowiedzi skarżącemu.
W przedmiotowej sprawie, w następstwie podjęcia przez Zarząd Dzielnicy [...] W. uchwały z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], skarżąca w dniu [...] grudnia 2015 r. wystąpiła do organu z pismem zatytułowanym "Odwołanie od decyzji". Pismo to zostało prawidłowo zakwalifikowane przez organ jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na ww. wezwanie organ pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. podtrzymał stanowisko zawarte w uchwale nie znajdując podstaw do uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Ponadto skarżąca wniosła skargę z zachowaniem 30-dniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. Spełnione zostały zatem formalne wymogi wniesienia skargi do sądu administracyjnego na ww. uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] listopada 2015 r.
Przechodząc do oceny merytorycznej przedmiotowej sprawy wskazać należy w pierwszej kolejności, że w postępowaniu poprzedzającym ustalenie listy osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wydawania decyzji administracyjnych, chociaż w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 150 ze zm.), ustawodawca określił działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 997/09, publ. https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie oznacza to jednak, że podstawowe standardy określone zasadami ogólnymi Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności dyspozycją art. 7 k.p.a., nie mają zastosowania do postępowania zakończonego wydaniem aktu z zakresu administracji publicznej.
Odmawiając skarżącej zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy, organ powołał § 12 w związku § 22 ust. 5 i § 24 ust. 1 Uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy wskazując, iż zamieszkuje ona w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. bez zgody właściciela, a nadto, że lokal ten zabezpiecza jej potrzeby mieszkaniowe.
Zgodnie z § 12 ww. uchwały, umowa najmu lokalu socjalnego, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (który nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie), może być zawarta z osobą, która nie posiada tytułu prawnego do lokalu i spełnia warunki określone w § 4 pkt 1, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2 oraz znajduje się w niedostatku.
Stosownie do § 4 pkt 1 ww. uchwały, lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m² powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.
Z kolei przepis § 22 ust. 2 pkt 2 ww. uchwały stanowi, iż przy rozpatrywaniu wniosków osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu, należy poddać wnikliwej analizie zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela.
W myśl § 22 ust. 5 ww. uchwały, odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów, o których mowa w ust. 1, potwierdzenie w nim nieprawdy, odmowa złożenia oświadczenia bądź dokumentów umożliwiających przeprowadzenie analizy, o której mowa w ust. 2, jak również informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku.
Zaznaczenia wymaga, że wynikający z § 22 ust. 2 ww. uchwały nakaz poddania wnikliwej analizie wskazanych w tym przepisie okoliczności, pozostaje w korelacji z zawartą w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Wnikliwa analiza, do przeprowadzenia której zobowiązany jest organ, powinna polegać na "sumiennym zgłębianiu, docieraniu do sedna rzeczy, dociekliwości" (por. Słownik języka polskiego por red. M. Szymczak, PWN 1983, hasło "wnikliwie"). Organ zobligowany jest zatem do zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć rzeczywisty jej obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Jest to również istotne z tego powodu, że informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w § 22 ust. 2 uchwały, mogą, ale nie muszą, stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku. Z uwagi na uznaniowy charakter uchwały w przedmiocie kwalifikacji wniosku i możliwość jej sądowej kontroli, uzasadnienie uchwały powinno pozwalać sądowi na poznanie procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia oraz ocenę, czy organ uwzględnił i rozważył wszystkie okoliczności faktyczne danej sprawy.
Przenosząc powyższe uwagi na stan niniejszej sprawy stwierdzić należy, że argumentacja organu zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały nie pozwala na uznanie, że jest ona wynikiem wnikliwej analizy przesłanki określonej w § 22 ust. 2 pkt 2 ww. uchwały. Organ w ogóle nie rozważył okoliczności podnoszonych przez skarżącą w toku postępowania, a odnoszących się do zamieszkiwania przez nią samą oraz jej córkę N. w lokalu nr [...] przy ul. [...], zajmowanym przez M. L.
Skarżąca podkreślała, że jest osobą bezdomną, nie posiada zameldowania na pobyt stały, nie może oczekiwać pomocy mieszkaniowej ze strony najbliższej rodziny, tj. ze strony ojca, z którym nie utrzymuje żadnych kontaktów od kilku lat, a także ze strony matki, która również nie ma stałego miejsca zamieszkania, a nadto leczy się w poradni zdrowia psychicznego. Skarżąca podnosiła także, że pragnie stworzyć bezpieczny dom dla swojego dziecka. Nie mając jakiejkolwiek innej możliwości - choćby tymczasowego - zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych, obecnie korzysta z części lokalu nr [...] przy ul. [...]. Jest to jednak, jak twierdziła skarżąca, rozwiązanie tymczasowe, bowiem pomiędzy nią a M. L. dochodzi do sytuacji konfliktowych, na czym cierpi dobro dziecka. M. L. nadużywa alkoholu i wszczyna awantury. Wówczas zdarza się, że wyrzuca skarżącą z mieszkania i musi ona wraz z dzieckiem szukać schronienia u koleżanek. Skarżąca podkreślała, że w ww. lokalu przebywa tylko ze względu na córkę N., ponieważ nie ma innego miejsca, w którym mogłaby zapewnić jej podstawowe warunki życia.
Powyższe okoliczności organ pozostawił całkowicie poza swoimi rozważaniami lakonicznie stwierdzając, że skarżąca zamieszkuje w ww. lokalu bez zgody właściciela. Nie wziął jednak pod uwagę powodów, dla których taka sytuacja zaistniała, ani tego, że jest to rozwiązanie tymczasowe, ze względu na brak możliwości zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych skarżącej i jej dziecka we własnym zakresie.
Oczywistym jest, że organ ma prawo badać okoliczność zamieszkiwania wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela, co w sposób jednoznaczny wynika z treści § 22 ust. 2 pkt 2 ww. uchwały. Uprawnienie to winien jednak realizować w ramach wnikliwej analizy wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego, nie zaś czynić z tej okoliczności przesłankę wykluczającą możliwość uzyskania pomocy mieszkaniowej ze strony gminy mając na względzie, iż odmowa zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego na podstawie § 22 ust. 5 ww. uchwały następuje w oparciu o fakultatywne, a więc wysoce ocenne kryteria.
Niezależnie od powyższych rozważań, w kontekście zamieszkiwania skarżącej w lokalu mieszkalnym bez zgody właściciela, należy zwrócić uwagę na odstępstwo wskazane w treści rygorystycznego art. 24 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy oraz o zmianie Kodeksu cywilnego, który stanowi, iż prawo do lokalu socjalnego nie przysługuje osobie, która samowolnie zajmuje lokal i wobec której sąd nakazał opróżnienie lokalu, chyba że przyznanie lokalu socjalnego byłoby w świetle zasad współżycia społecznego szczególnie usprawiedliwione. Nie można także pominąć gwarancji konstytucyjnych wynikających z art. 18 Konstytucji RP wskazujących, że rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod szczególną ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast w świetle art. 71 ust. 1 Konstytucji RP, państwo w swojej polityce społecznej o gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych.
Jako drugą przyczynę odmowy zakwalifikowania i umieszczenia skarżącej na liście osób oczekujących na najem lokalu socjalnego organ wskazał okoliczność, że przedmiotowy lokal nr [...] przy ul. [...] zabezpiecza potrzeby mieszkaniowe skarżącej, bowiem na jedną osobę przypada powierzchnia mieszkalna 6,99 m². Przeczą temu jednak twierdzenia skarżącej, która podnosiła, iż w ww. lokalu, o powierzchni mieszkalnej 27,98 m², zamieszkuje obecnie M. L. oraz jej córka – A. L. Skarżąca zaś korzysta tylko z części ww. lokalu, tzn. zamieszkuje w jednym pokoju ze swoją córką N. oraz z A. L. Nie ma natomiast możliwości korzystania z drugiego pokoju, zajmowanego przez M. L.
Powyższa okoliczność nie została należycie wyjaśniona przez organ w toku postępowania. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby organ przeprowadził wizję w ww. lokalu, czy choćby przesłuchał w charakterze świadka M. L. w celu jednoznacznego ustalenia, czy skarżąca spełnia kryterium metrażowe, określone w § 4 pkt 1 uchwały nr LN/lll/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., czy też nie.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że powołując się na przesłankę zamieszkiwania przez skarżącą w ww. lokalu bez zgody właściciela, a jednocześnie twierdząc, że skarżąca ma w tym właśnie lokalu zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, organ popadł w wewnętrzną sprzeczność. Organ powinien rozważyć, czy skarżąca - jako osoba nieposiadająca miejsca stałego zameldowania od czerwca 2012 r. i jedynie tymczasowo przebywająca w ww. lokalu - nie spełnia przesłanki osoby bezdomnej w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.) i w tym kontekście dokonać oceny wniosku skarżącej na podstawie § 12 ww. uchwały.
Konkludując Sąd stwierdza, iż zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem przepisów procesowych zawartych w uchwale nr LVI11/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. Organ bowiem, podejmując rozstrzygnięcie o niezakwalifikowaniu skarżącej do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący i wnikliwy całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie czyniąc istotnych dla przyjętej podstawy prawnej ustaleń faktycznych. Przeciwnie, stanowisko organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, wskazuje na pobieżną i wybiórczą ocenę okoliczności faktycznych, co przeczy dyspozycji zawartej w § 22 ust. 2 i ust. 5 ww. uchwały. Powyższy sposób załatwienia sprawy nie spełnia standardów obowiązujących w państwie prawa. Choć Zarząd Dzielnicy prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie był zobowiązany stosować przepisy procesowe zawarte w ww. uchwale, to jednak organ władzy publicznej nie powinien tracić z pola widzenia zasad prawnych określonych w art. 6 i art. 7 k.p.a. Przepisy te stanowią, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, a w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powyższych zasad, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie respektowano.
W tym stanie rzeczy zaskarżona uchwała nie mogła ostać się w obrocie prawnym.
Rozpatrując sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę dokonaną powyżej ocenę prawną. W konsekwencji, mając na względzie procesowe i materialne przepisy uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości ustali, czy skarżąca spełnia przesłanki do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu miasta [...] W.
Stosownie do treści art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia, chyba, że uchybiono obowiązkom przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Od daty podjęcia zaskarżonej uchwały do chwili wydania niniejszego wyroku nie minął rok, nie zachodzi zatem przesłanka wyłączenia stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały, o której mowa w ww. przepisie. Powyższe ustalenia nakazują stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Sąd nie uwzględnił wniosku organu o obciążenie skarżącej kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego, bowiem zgodnie z art. 200 p.p.s.a. zwrot kosztów postępowania w razie uwzględnienia skargi przez sąd przysługuje wyłącznie stronie skarżącej, ta zaś postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 15 kwietnia 2016 r. - została zwolniona od kosztów sądowych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło