II SA/Wa 403/14
WyrokWSA w Warszawie2014-06-17
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Danuta Kania, Eugeniusz Wasilewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Zarządu Dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy została wydana z naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Uchwała Zarządu Dzielnicy została wydana z istotnym naruszeniem przepisów procesowych, ponieważ organ nie rozpatrzył wnikliwie i wyczerpująco całego materiału dowodowego, a także błędnie zastosował przepisy materialnoprawne dotyczące przesłanek najmu lokalu. W konsekwencji uchwała została stwierdzona za nieważną i nie podlegającą wykonaniu.Stan faktyczny
Skarżący, emeryci, zostali wypowiedzeni z lokalu mieszkalnego, który został sprzedany osobom trzecim. Wystąpili do Urzędu Dzielnicy o zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Zarząd Dzielnicy odmówił ich zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących, powołując się na zameldowanie skarżącej w innym lokalu oraz wyniki wizji lokalnej. Skarżący kwestionowali te ustalenia i wnieśli skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały, stwierdził, że uchwała nie podlega wykonaniu w całości oraz zasądził od Zarządu Dzielnicy na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Danuta Kania (spr.), Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi J. W. i Jx. W. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu oraz odmowy zawarcia umowy najmu lokalu 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Zarządu Dzielnicy [...] na rzecz skarżących J. W. i Jx. W. kwotę 557 (słownie: pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...] grudnia 2011 r. J. W. i J. W. (dalej: "skarżący") wystąpili do Urzędu [...] W. Dzielnicy [...] z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...] W.. Podali, iż w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. zamieszkują od 1970 r. Budynek, w którym znajduje się ww. lokal został odzyskany przez byłych właścicieli, zaś ww. lokal mieszkalny został sprzedany osobom trzecim. W konsekwencji nowi właściciele lokalu wypowiedzieli skarżącym stosunek najmu ww. mieszkania. Bieg okresu wypowiedzenia rozpoczął się z dniem [...] października 2011 r. a kończy w dniu [...] września 2014 r. W tej sytuacji skarżący - jak wskazali - pozostają bez dachu na głową, są emerytami i nie stać ich na zakup innego mieszkania.
Zarząd Dzielnicy [...] W. w dniu [...] września 2013 r. podjął uchwałę nr [...] w sprawie rozpatrzenia wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego oraz zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu [...] W. rozstrzygając o niezakwalifikowaniu i nieumieszczeniu J. W. oraz J. W. na liście osób oczekujących na najem lokalu. Podstawę prawną uchwały stanowił § 6 ust. 1 pkt 2, § 45 pkt 5, § 50 ust. 1 Statutu Dzielnicy [...] W. stanowiącego załącznik nr 7 do Uchwały Nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] stycznia 2010 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr 32, poz. 453 ze zm.), § 6 pkt 8 Uchwały Nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom do wykonywania zadań i kompetencji [...] W. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr 220, poz. 9485) oraz § 24, § 22 ust. 5 w zw. § 22 ust. 2 pkt 5 lit. b Uchwały Nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] W. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr 132, poz. 3937 ze zm.).
W uzasadnieniu uchwały wskazano, że w myśl § 12 ww. uchwały Nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r. umowa najmu lokalu socjalnego, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1 ustawy może być zawarta z osobą, która nie posiada tytułu prawnego do lokalu i spełnia warunki określone w § 4 pkt 1, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2 oraz znajduje się w niedostatku. Zgodnie natomiast z § 22 ust. 5 ww. uchwały informacje uzyskane w toku analizy dokonanej przy rozpatrywaniu wniosku, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku. Z kolei w myśl § 22 ust. 2 pkt 5 lit. b przy rozpatrywaniu wniosków osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu należy poddać analizie warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy i uwzględnić możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach.
Następnie wskazano, iż z zebranych w sprawie dokumentów wynika, że J. W. posiada zameldowanie na pobyt stały pod adresem ul. [...], natomiast jego żona – J. W. od [...] sierpnia 1981 r. jest zameldowana pod adresem ul. [...]. Powierzchnia mieszkalna na jedną osobę w miejscu zameldowania żony wynosi [...] m2. Przeprowadzona przez pracowników WZL wizja w lokalu nr [...] przy ul. [...] nie potwierdziła zamieszkiwania wnioskodawców w ww. lokalu. J. i J. W. są współwłaścicielami działki o pow. [...] m2 w miejscowości S. gmina W., stanowiącej teren zabudowy letniskowej z urządzeniami infrastruktury technicznej dla potrzeb lokalnych.
Z powyższych względów Zarząd Dzielnicy nie zakwalifikował J. i J. W. do udzielenia pomocy mieszkaniowej poprzez wynajem lokalu mieszkalnego z zasobów komunalnych.
Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. skarżący, działając przez pełnomocnika, wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa w związku z wydaniem ww. uchwały z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji, gdy spełniają oni wszystkie przesłanki, od których uzależnione jest umieszczenie na liście oczekujących, a następnie zawarcie umowy najmu lokalu.
W uzasadnieniu, powołując § 6 uchwały Nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r., podali, iż nie posiadają tytułu prawnego do żadnego innego lokalu. Wskazany przez organ lokal nr [...] przy ul. [...] nie należy do J. W., jest ona tam tylko zameldowana, jednak w nim nie mieszka (zamieszkiwała w nim przez okres niespełna 3 miesięcy w 1981 r.). Obecnie w ww. lokalu zamieszkuje córka J. W. z mężem i dwojgiem dzieci. Zameldowanie w danym lokalu nie jest tytułem prawnym do lokalu - zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu dla celów ewidencji ludności. Nie zachodzi zatem przesłanka negatywna zawarcia umowy najmu lokalu, o której mowa w § 6 ust. 1 uchwały.
Skarżący podali również, że nie dokonali żadnej zamiany ani nie rozporządzili pod jakimkolwiek tytułem posiadanym prawem do lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części, a zatem nie zachodzi również negatywna przesłanka z § 6 ust. 2 uchwały.
Ze zgromadzonych w sprawie dowodów nie wynika również, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi przy składaniu wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy lub osób ubiegających się wraz z nim o najem lokalu (§ 6 ust. 3 uchwały).
Nadto skarżący wskazali, że organ wyciągnął błędne wnioski z przeprowadzonej wizji lokalnej w lokalu nr [...] przy ul. [...]. W dniu przeprowadzania wizji skarżący byli na działce letniskowej, jednak stale zamieszkują w przedmiotowym lokalu. Fakt ten potwierdzają sąsiedzi, którzy złożyli stosowne oświadczenia.
Skarżący wskazali również, że spełniają kryterium dochodowe określone w § 4 uchwały, co uprawnia ich do zakwalifikowania na listę osób oczekujących na zawarcie umowy najmu.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ poinformował, że nie stwierdził uchybień skutkujących unieważnieniem uchwały nr [...] z dnia [...] września 2013 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą uchwałę Zarządu Dzielnicy [...][...] z dnia [...] września 2013 r. J. i J. W., działając przez pełnomocnika, zarzucili:
- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 7 i 70 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej "K.p.a.", poprzez zaniechanie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego,
- naruszenie norm prawa powszechnie obowiązującego, w szczególności § 6 uchwały Nr [...] Rady [...] W. z dnia [...]lipca 2009 r. - poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości.
W motywach skargi skarżący podnieśli, iż organ nie zbadał w sposób wnikliwy kluczowej w sprawie kwestii, tj. czy w przedmiotowym lokalu rzeczywiście zamieszkuje synowa skarżących czy sami skarżący - dał jedynie wiarę wynikom wizji lokalnej, która prowadzona była pod ich chwilową nieobecność (skarżący wyjechali na działkę).
Skarżący powołali treść § 4 uchwały [...] Rady [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r. wskazując, iż pkt 1 tego przepisu nie znajduje do nich zastosowania wobec unormowania zawartego w § 5 ust. 2 pkt 1 ww. uchwały. Nadto wskazali, iż spełniają kryterium dochodowe, o którym mowa w § 4 pkt 2 uchwały przy uwzględnieniu dyspozycji zawartej w § 4 pkt 4 uchwały.
Podkreślili, że zaskarżona uchwała została wydana z rażącym naruszeniem § 6 uchwały Nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r. wskazującym enumeratywnie przypadki, w których odmawia się zawarcia umowy najmu lokalu. W świetle ww. przepisu organ winien ocenić, czy możliwe jest używanie przez skarżących lokalu mieszkalnego, w którym zameldowana jest J. W. (co jest wyłącznie zaszłością prawną) a także, czy fakt posiadania przez skarżących domku letniskowego o pow. [...] m2 może być traktowane jako posiadanie przez nich tytułu prawnego do lokalu i przede wszystkim - czy są oni zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe poprzez zamieszkiwanie w tym domku również w okresie jesienno-zimowym.
Skarżący zaznaczyli, że nie posiadają tytułu prawnego do żadnego innego lokalu. Sam fakt zameldowania skarżącej w lokalu nr [...] przy ul. [...] nie świadczy o posiadaniu tytułu prawnego do tego lokalu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być np. umowa cywilnoprawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna, orzeczenie sądu. Zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Nie zachodzi zatem przesłanka z § 6 pkt 1 ww. uchwały, która mogłaby stanowić podstawę niezakwalifikowania i nieumieszczenia skarżących na liście osób oczekujących na najem lokalu.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy [...] W. wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), bowiem wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało złożone z przekroczeniem terminu określonego w art. 52 § 3 P.p.s.a., ewentualnie o oddalenie skargi jako bezzasadnej na podstawie art. 151 P.p.s.a.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż sprawa wynajęcia lokalu na rzecz skarżących została rozpatrzona w oparciu o przepisy uchwały Nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r., w szczególności o przepis § 22 ust. 2 pkt 2 oraz § 22 ust. 5. Podjęcie uchwały nr [...] z dnia [...] września 2013 r. zostało poprzedzone wizją w lokalu nr [...] przy ul. [...]. Podczas wizji zastano żonę A. W. (syna skarżących). Z przekazanej przez nią informacji wynikało, że A. W. jest w pracy, zaś J. W. przebywa na działce. W trakcie przeprowadzonej rozmowy z lokatorami budynku potwierdzono, że w lokalu zamieszkuje rodzina A. W., natomiast J. W. jest sporadycznie widywany na klatce schodowej.
Z dostarczonego aktu notarialnego [...] Nr [...] sporządzonego w dniu [...] czerwca 2007 r. wynika, że skarżący są właścicielami działek o łącznej pow. [...] m2 położonych w miejscowości S., gm. W.. Działki te stanowią teren zabudowy letniskowej z urządzeniami infrastruktury technicznej dla potrzeb lokalnych.
W aktach sprawy znajduje się oświadczenie skarżących, zgodnie z którym w ww. lokalu zamieszkuje syn A. W., natomiast synowa wraz z dziećmi mieszka w lokalu przy ul. [...]. Ponadto syn pozostaje w nieformalnej separacji z żoną. Przekazane przez skarżących informacje na temat sytuacji rodzinnej syna są sprzeczne z informacjami uzyskanymi od synowej skarżących, którą zastano w lokalu przy ul. [...] w trakcie przeprowadzanej wizji. Pomimo, jak oświadczyli skarżący, syn pozostaje w nieformalnej separacji, synowa posiadała wiedzę na temat aktualnego miejsca pobytu teścia – J. W..
W piśmie procesowym z dnia 16 maja 2014 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał w całości zarzuty i wnioski skargi podkreślając, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi okoliczność, która przemawiałby za odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga oceniania w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że brak jest podstaw do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. zgodnie z wnioskiem organu.
Z akt sprawy wynika, że zaskarżona w sprawie uchwała Zarządu Dzielnicy [...] W. nr [...] z dnia [...] września 2013 r. o niezakwalifikowaniu i nieumieszczeniu J. W. oraz J. W. na liście osób oczekujących na najem lokalu została doręczona skarżącym w dniu [...] października 2013 r. Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. skarżący wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa w związku z wydaniem ww. uchwały z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. (doręczonym skarżącym w dniu [...] stycznia 2014 r.) organ nie stwierdził podstaw do usunięcia naruszenia prawa zgodnie z wezwaniem skarżących. Skarga do Sądu na ww. uchwałę nr [...] z dnia [...] września 2013 r. została wniesiona przez skarżących w dniu 5 lutego 2014 r. a więc z zachowaniem 30-dniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 P.p.s.a.
Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (...), przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (§ 3). Natomiast w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3 nie ma zastosowania (§ 4).
Z powyższego wynika, że wskazany w art. 52 § 3 P.p.s.a. 14-dniowy termin do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa ma zastosowanie tylko do aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz do pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydanych w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4 i 4a P.p.s.a.). Takiego charakteru nie ma jednak uchwała Zarządu Dzielnicy [...] W. nr [...] z dnia [...] września 2013 r. odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z zasobu gminy. Jest ona bowiem innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. i podlega kontroli sądu administracyjnego (v. uchwała NSA z dnia 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08, publ.: https://orzeczenia.nsa.gv.pl). Skoro zatem zaskarżona uchwała nie mieści się w katalogu aktów wskazanych w art. art. 3 § 2 pkt 4 i 4a P.p.s.a., to - na mocy wyłączenia z art. 52 § 4 P.p.s.a. - termin, o którym mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a. nie w sprawie niniejszej zastosowania.
W rozpatrywanej sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013, poz. 594 ze zm.) zgodnie z którym, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (ust. 4).
Powyższe przepisy ustawy o samorządzie gminnym w żaden sposób nie wiążą wniesienia skargi z terminem do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Jedynym warunkiem wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy jest uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia, co można rozumieć w ten sposób, że przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego skarżący ma obowiązek wezwać organ do usunięcia naruszenia i to wezwanie ma być skuteczne. O bezskuteczności tego wezwania można mówić zarówno wówczas, gdy organ nie uwzględnił wezwania i to stanowisko przedstawił w odpowiedzi na wezwanie, jak i wtedy, gdy właściwy organ gminy nie zajął stanowiska w sprawie wezwania i nie udzielił odpowiedzi skarżącemu (v. uchwała NSA z dnia 7 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07, publ. LEX nr 260435). Tym samym terminy, o których mowa w art. 101 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym odnoszą się do organu, a nie do strony, która zamierza wystąpić z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Zatem jedynym wiążącym w sprawie niniejszej terminem jest 30-dniowy termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 53 § 2 P.p.s.a.) i jak już zaznaczono powyżej, termin ten został przez skarżących dotrzymany.
Mając na względzie powyższe, Sąd nie stwierdził podstaw do odrzucenia skargi z przyczyn określonych w art. 58 § 1 P.p.s.a.
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały zauważyć należy w pierwszej kolejności, że w postępowaniu poprzedzającym ustalenie listy osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wydawania decyzji administracyjnych, chociaż w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r., Nr 31, poz. 266 ze zm.) ustawodawca określił działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 997/09, publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie oznacza to jednak, że podstawowe standardy określone zasadami ogólnymi kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności dyspozycją art. 7 K.p.a., nie mają zastosowania do postępowania zakończonego wydaniem aktu z zakresu administracji publicznej.
Zaznaczyć należy, że przedmiotowa sprawa została zainicjowana wnioskiem z dnia [...] grudnia 2011 r., którym skarżący wystąpili o zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...] W. na czas nieoznaczony, nie zaś o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego (pkt 1.1. formularza wniosku).
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie prawa lokatorów (...) rozróżnia pojęcie "lokalu" (art. 2 ust. 1 pkt 4) oraz "lokalu socjalnego" (art. 2 ust. 1 pkt 5). Nadto, kwestie dotyczące zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy regulują odrębnie przepisy rozdziału 3 ustawy "Mieszkaniowy zasób gminy", zaś lokalu socjalnego przepisy rozdziału 4 "Lokale socjalne". Konkretyzację tych przepisów stanowią przepisy ww. uchwały Nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r. zawarte odpowiednio w rozdziale 2 "Wynajmowanie lokali na czas nieoznaczony osobom pozostającym w trudnych warunkach mieszkaniowych i materialnych" oraz w rozdziale 5 "Lokale socjalne". Przy czym analiza ww. przepisów wskazuje, że przesłanki zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...] W. zostały uregulowane odrębnie w stosunku do przesłanek zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.
Z powyższego wynika, że podstawą materialnoprawną rozpatrzenia wniosku skarżących nie powinien być wskazany w zaskarżonej uchwale § 12 uchwały Nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r., określający przesłanki jakie musi spełniać osoba ubiegająca się o najem lokalu socjalnego, lecz § 4 i 6 (w brzmieniu obowiązującym od dnia 17 stycznia 2013 r., nadanym uchwałą nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] grudnia 2012 r. zmieniającą uchwałę Nr [...] Rady [...] W., w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] W. - Dz. Urz. Woj. [...]. z 2013 r., poz. 6), określający przesłanki pozytywne i negatywne warunkujące zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...] W..
Zauważyć przy tym należy, że z uzasadnienia zaskarżonej uchwały nie wynika, z jakich przyczyn organ powołał § 12 uchwały Nr [...] Rady [...] W., nie potrafił również wyjaśnić tej kwestii obecny na rozprawie pełnomocnik organu wskazując, że najprawdopodobniej było to wynikiem "błędu literowego". Zaznaczenia również wymaga, że organ w ogóle nie przeanalizował przesłanek materialnoprawnych zawarcia umowy najmu lokalu w odniesieniu do skarżących, poprzestając na zacytowaniu ww. § 12 uchwały.
Odmawiając skarżącym zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu [...] W. organ powołał § 22 ust. 5 w zw. z § 22 ust. 2 pkt 5 lit. b uchwały Nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r.
Zgodnie z § 22 ust. 2 pkt 5 lit. b ww. uchwały, przy rozpatrywaniu wniosków osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu na podstawie § 4, § 12, § 31 należy poddać wnikliwej analizie warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i uwzględnić możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach. Odmowa złożenia oświadczeń bądź dokumentów umożliwiających przeprowadzenie analizy, o której mowa w ust. 2, jak również informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, mogą stanowić podstawę do odmowy zakwalifikowania wniosku.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej uchwały przyczynę niezakwalifikowania i nieumieszczenia skarżących na liście osób oczekujących na najem lokalu stanowiła okoliczność zameldowania J. W. w lokalu przy ul. [...] w W. i przypadająca w tym lokalu powierzchnia mieszkalna na 1 osobę - wynosząca [...] m2, wyniki wizji lokalnej w lokalu przy ul. [...] oraz fakt, że skarżący są współwłaścicielami działki o powierzchni [...] m2 w miejscowości S. gmina W. stanowiącej teren zabudowy letniskowej z urządzeniami infrastruktury technicznej dla potrzeb lokalnych.
Powołując się na fakt zameldowania J. W. w lokalu przy ul. [...] organ pominął jednak wyjaśnienia skarżących, iż jest to zaszłość prawna wynikająca z tego, że w 1981 r. wymieniona - powodowana koniecznością opieki nad matką oraz chwilowym kryzysem małżeńskim - przeniosła się do mieszkania matki, jednakże pobyt tam trwał niecałe 3 miesiące. Obecnie, według oświadczenia skarżących (bowiem ta okoliczność nie została zweryfikowana przez organ), w lokalu tym zamieszkuje ich córka wraz z mężem i dwojgiem dzieci, zaś skarżącej nie przysługuje żaden tytuł prawny do ww. lokalu. Z faktu zameldowania w określonym lokalu nie można natomiast wywodzić istnienia tytułu prawnego do tego lokalu. Zameldowanie służy bowiem wyłącznie celom ewidencyjnym. Ponadto, nawet gdyby przyjąć za organem, że istnieje możliwość zamieszkania skarżącej w ww. lokalu, nie rozwiązana pozostaje kwestia sytuacji mieszkaniowej obojga małżonków, którzy - jak deklarują - mieszkają razem w lokalu przy ul. [...] i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe.
Odnośnie wyników wizji lokalnej w lokalu przy ul. [...] Sąd zauważa, iż ani fakt, że pracownicy WZL zastali w ww. lokalu B. W. (synową J. W.), ani oświadczenie wymienionej, że J. W. wyjechał na działkę, nie pozwala na przyjęcie stanowiska prezentowanego przez organ, że skarżący nie mieszkają w ww. lokalu. Organ całkowicie bowiem pominął treść oświadczenia skarżących z dnia [...] czerwca 2012 r., w którym podali, że w okresie od maja do września przebywają na działce rekreacyjnej w miejscowości S. gmina W., gdzie znajduje się domek letniskowy murowany o powierzchni [...] m2, przy czym z uwagi na konieczność odbywania wizyt kontrolnych u lekarza J. W. przyjeżdża do W. co najmniej raz w miesiącu. Zauważyć należy, że wizja lokalna została przeprowadzona w dniu [...] czerwca 2012 r., a więc w okresie, gdy skarżący - według oświadczenia - przebywali na działce. Z faktu nieobecności skarżących w ww. lokalu w okresie wakacyjnym nie można więc wyprowadzać wniosku, iż nie mieszkają oni w ww. lokalu. Skarżący - jak podnoszą - w pozostałym okresie jesienno-zimowym zamieszkują w przedmiotowym lokalu, bowiem warunki panujące w domku letniskowym nie pozwalają na całoroczne w nim zamieszkiwanie. Kwestia ta nie została jednak zweryfikowana przez organ.
Treść protokołu z ww. wizji lokalnej wskazuje, iż stanowisko o niezamieszkiwaniu skarżących w ww. lokalu organ opiera na opinii przeprowadzających wizję pracowników Wydziału Zasobów Lokalowych Urzędu Dzielnicy [...] oraz oświadczeniach dwojga sąsiadów, którzy stwierdzili, że J. W. jest sporadycznie widywany na klatce schodowej. Organ nie wyjaśnił jednak na jakich przesłankach sformułowana została ww. opinia, nie wynika to również z treści ww. protokołu. Natomiast oświadczeń świadków nie można uznać za miarodajne w sytuacji, gdy - jak wskazano - skarżący w okresie wiosenno-letnim przebywają na działce, w związku z tym rzeczywiście w tym czasie mogą być rzadko widywani przez sąsiadów.
Z kolei co do podnoszonej przez organ kwestii rozbieżności w oświadczeniach składanych przez skarżących oraz B. W. odnośnie jej sytuacji rodzinnej (nieformalnej separacji z mężem) zauważyć należy, że rzeczą organu w niniejszej sprawie było ustalenie w sposób niebudzący wątpliwości, czy skarżący zamieszkują w lokalu przy ul. [...] oraz czy spełniają przesłanki do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu, nie zaś prowadzenie rozważań na temat sytuacji rodzinnej syna skarżących.
Konkludując Sąd stwierdza, iż zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem przepisów procesowych zawartych w uchwale Nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r. Organ bowiem, podejmując rozstrzygnięcie o niezakwalifikowaniu i nieumieszczeniu J. W. oraz J. W. na liście osób oczekujących na najem lokalu, nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący i wnikliwy całego, zgromadzonego w sprawie, materiału dowodowego. Przeciwnie, stanowisko organu zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wskazuje na pobieżną i wybiórczą ocenę materiału dowodowego, co przeczy dyspozycji zawartej w § 22 ust. 2 ww. uchwały. Powyższy sposób załatwienia sprawy nie spełnia także standardów obowiązujących w państwie prawa. Choć Zarząd Dzielnicy prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie był zobowiązany stosować przepisy procesowe zawarte w ww. uchwale, to jednak organ władzy publicznej nie powinien tracić z pola widzenia zasad prawnych określonych w art. 6 i 7 K.p.a. Przepisy te stanowią, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, a w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Tych zasad w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie respektowano.
W tym stanie rzeczy zaskarżona uchwała nie mogła ostać się w obrocie prawnym.
Rozpatrując sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę dokonaną powyżej ocenę prawną. W konsekwencji, mając na względzie procesowe i materialne przepisy uchwały Nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r., w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości ustali, czy J. i J. W. spełniają przesłanki do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...] W..
Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 w zw. z art. 152 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło