II SA/Wa 419/20

WyrokWSA w Warszawie2020-12-01

Skład orzekający: Andrzej Góraj, Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi Straży Granicznej została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności czy organ prawidłowo ocenił przesłanki do utraty uprawnień do tego świadczenia?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Straży Granicznej o odmowie stwierdzenia nieważności poprzedniej decyzji była zgodna z prawem. Utrata uprawnień do równoważnika pieniężnego była uzasadniona bezzasadną odmową przyjęcia lokalu mieszkalnego, co wynikało z niepodjęcia przez funkcjonariusza stanowiska w terminie w postępowaniu o przydział lokalu. Wady decyzji, jeśli istniały, nie miały charakteru rażącego naruszenia prawa, a zarzuty skarżącego mogły być przedmiotem zwykłego trybu odwoławczego, z którego nie skorzystał.
Stan faktyczny
Funkcjonariusz Straży Granicznej złożył wniosek o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Po wszczęciu postępowania w sprawie przydziału lokalu, funkcjonariusz nie złożył wymaganego oświadczenia, co skutkowało umorzeniem postępowania i decyzją o utracie uprawnień do równoważnika. Funkcjonariusz złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o utracie uprawnień, zarzucając wadę prawną polegającą na błędnym ustaleniu miejsca pełnienia służby i miejscowości pobliskiej. Komendant Główny Straży Granicznej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na tę decyzję.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Komendant Główny Straży Granicznej (dalej: KG SG, organ), decyzją nr [...] z [...] stycznia 2020, na podstawie art. 138 art. § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 oraz art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej Kpa.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku [...] SG M. J. (dalej: funkcjonariusz, skarżący), utrzymał w mocy decyzję własną nr [...] z [...] listopada 2019 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej (Komendant) z [...] sierpnia 2016 r. o utracie przez ww. funkcjonariusza uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] lipca 2016 r. Do wydania decyzji KG SG doszło w następującym stanie sprawy. Funkcjonariusz w dniu [...] lipca 2010 r. złożył wniosek o przydział lokalu oraz oświadczenie do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości, w których wskazał, że pełni służbę w H. i nie posiada lokalu w miejscu pełnienia służby oraz w miejscowości pobliskiej. Komendant z uwagi na brak możliwości zrealizowania przydziału lokalu, decyzją nr [...] przyznał ww. równoważnik za jego brak. W dniu [...] czerwca 2016 r. Komendant zawiadomił funkcjonariusza o wszczęciu postępowania w przedmiocie przydziału lokalu nr [...] w D. przy ul. [...] [...]. Jednocześnie poinformował, że zgodnie z art. 61 par 2 Kpa. strona jest zobowiązana, w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, do złożenia w formie pisemnej oświadczenia woli, co do wyrażenia zgody na prowadzenie postępowania. Niezajęcie stanowiska w powyższym terminie będzie traktowane jako brak zgody na prowadzenie postępowania, co jest jednoznaczne z odmową przyjęcia lokalu mieszkalnego. Z uwagi na to, że termin do złożenia oświadczenia woli upłynął w dniu [...] czerwca 2016 r., a funkcjonariusz nie zajął stanowiska w przedmiotowej sprawie Komendant decyzją nr [...] z [...] czerwca 2016 r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie przydziału funkcjonariuszowi lokalu mieszkalnego nr [...] w [...] przy ul. [...] [...], od której nie złożył on odwołania. Następnie decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2016 r. Komendant orzekł o utracie przez funkcjonariusza uprawnień do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] lipca 2016 r., tj. dnia uprawomocnienia się decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie przydziału lokalu. Funkcjonariusz nie odwołał się również od decyzji nr [...]. Dnia [...] września 2019 r. do KG SG wpłynął wniosek funkcjonariusza o stwierdzenie nieważności ww. decyzji nr [...] o utracie uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] lipca 2016 r. Funkcjonariusz we wniosku wskazał, że wspomniana decyzja obarczona stała wadą powodującą jej nieważność w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. i jako taka zasługuje na wyeliminowanie z obrotu prawnego przez organ wyższego stopnia stosownie do art. 158 § 1 zd. pierwsze Kpa.. Zdaniem funkcjonariusza ww. decyzja obarczona została wadą powodującą jej nieważność, ponieważ [...] nie był dla niego miejscowością pobliską do miejsca pełnienia służby. Uznał, iż od dnia [...] grudnia 2015 r. był funkcjonariuszem pełniącym służbę wyłącznie w [...]., zgodnie z poleceniem służbowym Zastępcy Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej. Zarzucił Komendantowi, że posiadając wiedzę o jego miejscu pełnienia służby, tj. Drogowym Przejściu Granicznym w [...] uznał, iż miejscem jej pełnienia jest [...] Funkcjonariusz wskazał, iż niewątpliwie odmówił przyjęcia proponowanego lokalu mieszkalnego, jednak odmowa ta nie była według niego odmową "bezzasadną", gdyż jej przedmiotem nie był lokal mieszkalny ulokowany w miejscu pełnienia służby ani w miejscowości pobliskiej. Uznał, że w dacie orzekania jego miejscem pełnienia służby był [...], nie [...], dla którego [...] był miejscowością pobliską. Organ w uzasadnieniu decyzji nr [...] z [...] listopada 2019 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta nr [...] z [...] sierpnia 2016 r. o utracie przez ww. funkcjonariusza uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] lipca 2016 r., wskazał, że funkcjonariusz na żadnym etapie postępowania w sprawie przydziału proponowanego lokalu mieszkalnego ani utraty prawa do równoważnika pieniężnego nie odniósł się do zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych, nie ustosunkował się do treści decyzji, nie odwołał się od żadnej z wydanych decyzji. Podkreślił, że w trakcie prowadzenia postępowań administracyjnych Komendant informował funkcjonariusza, iż zgodnie z art. 10 § Kpa. ma on prawo do czynnego udziału każdym stadium prowadzonego postępowania oraz prawo do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów w sprawie. Wobec powyższego organ stwierdził, że funkcjonariusz w datach wydanych decyzji za prawidłowe przyjął uznanie, iż miejscem pełnienia służby jest [...], miejscowość wskazana w rozkazie personalnym z [...] maja 2010 r. oraz w złożonym przez funkcjonariusza, w dniu [...] lipca 2010 r., oświadczeniu mieszkaniowym do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu oraz jego wysokości. Ponadto organ podkreślił, że funkcjonariusz nie złożył nowych dokumentów, w których wskazałby, iż jego miejscem pełnienia służby jest [...], do czego obliguje go zapis § 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (...), zgodnie z którym funkcjonariusz jest zobowiązany niezwłocznie zawiadomić o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymywania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego albo jego wysokości, poprzez złożenie oświadczenia mieszkaniowego, o którym mowa w § 5 ww. rozporządzenia. KG SG wyjaśnił, że skoro wyznaczone miejsce pełnienia służby funkcjonariusza znajdowało się w PSG w [...] obowiązek organu w zakresie zrealizowania prawa do lokalu mieszkalnego poprzez jego przydział, dotyczył miejscowości pobliskiej, to należy uznać, że realizacja uprawnienia funkcjonariusza nastąpiła zgodnie z obowiązującymi art. 92 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej oraz rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater wyznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych. Stąd, w dacie wydania ww. decyzji z [...] sierpnia 2016 r., zasadnym było pozbawienie funkcjonariusza prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W konsekwencji organ stwierdził, że Komendant nie wydał decyzji nr [...] z rażącym naruszeniem prawa. Od powyższej decyzji KG SG z [...] listopada 2019 r. funkcjonariusz złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym nie zgodził się ze stanowiskiem zajętym przez organ. Wskazała, że decyzja Komendanta nr [...] obarczona została wadą powodującą jej nieważność w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Domagał się wstrzymania wykonania na czas toczącego się postępowania nieważnościowego - decyzji zaskarżonej wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Wniósł m.in. o uzupełnienie decyzji z [...] listopada 2019 r. w części dotyczącej pouczenia, tj. o przysługującej możliwości złożenia środka zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z [...] stycznia 2020 r. KG SG podał, że przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest zbadanie prawidłowości rozstrzygnięcia pod kątem kwalifikowanych wad prawnych. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie dokonuje się - jak w postępowaniu zwykłym - oceny przysługujących stronie uprawnień lub ciążących na niej zobowiązań. Ocenia się jedynie legalność decyzji wydanej w ww. postępowaniu (zwykłym). Ocena dokonywana przez organ administracji dotyczy wyłącznie zbadania, czy kwestionowana wnioskiem nieważnościowym decyzja została dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 Kpa. Działanie organu powinno być ukierunkowane wyłącznie na poszukiwanie wad, o których mowa w powyższym przepisie. KG SG jako nieuzasadniony uznał zarzut co do wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ jego zdaniem istniała podstawa prawna wydania decyzji a stan faktyczny w dacie wydania decyzji nie budził wątpliwości. Przypomniał, że funkcjonariusz nie wyraził zgody na prowadzenie postępowania w przedmiocie przydziału lokalu, co skutkowało umorzeniem postępowania, a w konsekwencji bezzasadną odmową przyjęcia lokalu. Na tej podstawie zaistniała przesłanka wskazana w § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu do jego otrzymania (Dz.U. 2002 r. poz. 118 nr 1014 ze zm.) wydanego na podstawie art. 96 ust. 2 ustawy o SG, dająca z kolei podstawę do wydania decyzji o utracie przez funkcjonariusza prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Przepis ten bowiem stanowi, jak podał KG SG, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się funkcjonariuszowi pod warunkiem, że nie odmówił bezzasadnie przyjęcia lokalu mieszkalnego. W powyższej sytuacji wtórną kwestią w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji pozostaje późniejsza zmiana interpretacji przepisów oraz stanowiska organu w zakresie uznania miejscowości Z. za miejsce pełnienia służby, ponieważ o bycie prawnym decyzji o utracie równoważnika pieniężnego za brak lokalu przesądza wcześniej wydana prawomocna decyzja o umorzeniu postępowania w przedmiocie przydziału lokalu. W postępowaniu tym organ nie może przejść do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej, a tym bardziej gdy rozstrzygnięcie tej sprawy uzależnione jest wprost od ostatecznie zakończonego postępowania w przedmiocie przydziału lokalu. Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] z [...] stycznia 2020 r., wnosząc "o stwierdzenie nieważności decyzji II instancji w całości i zasądzenie kosztów postępowania". Jak stwierdził skarżący, decyzję zaskarżoną skargą wydano w postępowaniu odwoławczym, wskutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją KG SG z [...] listopada 2019 r. Zdaniem skarżącego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie mógł być jednak przedmiotem postępowania odwoławczego, skoro organ ten w I instancji wydał postanowienie z [...] grudnia 2019 r. o uzupełnieniu o pouczenie w decyzji I instancji. Skarżący zastosował się do nowego pouczenia i postanowił zaskarżyć je wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie rozpoczynającym bieg od daty doręczenia wspomnianego postanowienia. Pierwszy z wniosków winie zatem być rozpatrzony postanowieniem z art. 134 Kpa. Zastąpienie go decyzją przesądza o rażącym naruszeniu prawa w postaci art. 111 § 2 w zw. z art. 127 § 3 Kpa.. W odpowiedzi na skargę KG SG wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że argumentacja skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślił, że art. 111 § 2 Kpa. w żaden sposób nie odnosi się do terminu do wniesienia odwołania, który biegł od daty doręczenia decyzji objętej wnioskiem o uzupełnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167), powołano do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w ramach kognicji bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja KG SG odpowiada prawu i wydana została przez właściwy organ. W sprawie tej nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego, jak również przepisy prawa procesowego, w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest instytucją stanowiącą wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 Kpa. Z tego względu może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. Ewentualne zaistnienie wad, o których mowa w tym przepisie ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy, istniejącego w dacie wydania decyzji kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym. Zadaniem organu jest ocena decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem obowiązującym w dniu jej wydania. Zgodnie z art. 156 § 1 Kpa. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Stosownie do art. 157 § 1 Kpa., właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze – ten organ. Zgodnie z § 2 ww. artykułu, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Podkreślić należy, że organ, rozpatrując sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, nie rozstrzyga jej ponownie merytorycznie, co oznacza, że nie rozpoznaje ponownie zakończonej sprawy w jej całokształcie, lecz orzeka wyłącznie w kwestii wadliwości kontrolowanej decyzji, w kontekście przesłanek określonych w art. 156 Kpa.. O tym, czy naruszenie prawa jest naruszeniem "zwykłym" czy "rażącym" w rozumieniu powyższego przepisu decyduje przede wszystkim oczywistość jego naruszenia i zakres wpływu tego naruszenia na sposób załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. O rażącym naruszeniu prawa mówić można tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako rażące może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 1996 r. sygn. akt II SA 565/95). Wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (vide: wyrok NSA z dnia 28 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1888/10, Lex nr 1069632; wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994 r. sygn. akt V SA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 91; wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r. sygn. akt I OSK 28/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Sytuacja taka nie występuje w niniejszej sprawie. Zauważenia wymaga, że Komendant zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w przedmiocie przydziału lokalu nr [...] w [...] przy ul. [...] [...] Jednocześnie poinformował, że zgodnie z art. 61 par 2 Kpa. strona jest zobowiązana, w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, do złożenia w formie pisemnej oświadczenia woli, co do wyrażenia zgody na prowadzenie postępowania. Pouczył, że brak zajęcie stanowiska w powyższym terminie będzie traktowane jako brak zgody na prowadzenie postępowania, co jest jednoznaczne z odmową przyjęcia lokalu mieszkalnego. Z uwagi na to, że termin do złożenia oświadczenia woli upłynął w dniu [...] czerwca 2016 r., a skarżący nie zajął stanowiska w przedmiotowej sprawie Komendant decyzją nr [...] z [...] czerwca 2016 r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie przydziału funkcjonariuszowi ww. lokalu mieszkalnego, od której nie złożył on odwołania. Następnie decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2016 r. Komendant orzekł o utracie przez funkcjonariusza uprawnień do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] lipca 2016 r., tj. dnia uprawomocnienia się decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie przydziału lokalu. Jak wynika ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, skarżący nie odwołał się również od decyzji nr [...]. Jak przyjął Komendant, ziściła się przesłanka wskazana w § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu do jego otrzymania (Dz.U. 2002 r. poz. 118 nr 1014 ze zm.) wydanego na podstawie art. 96 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej, dająca podstawę do wydania decyzji o utracie przez funkcjonariusza prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Przepis ten bowiem stanowi, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się funkcjonariuszowi pod warunkiem, że nie odmówił bezzasadnie przyjęcia lokalu mieszkalnego, a jak wynika z przywołanego powyżej stanu faktycznego, do odmowy przyjęcia lokalu doszło, na co zwrócił uwagę sam skarżący, twierdząc przy tym, że odmowa ta nie była według niego odmową "bezzasadną", gdyż jej przedmiotem nie był lokal mieszkalny ulokowany w miejscu pełnienia służby ani w miejscowości pobliskiej. Z kolei KG SG uznał, że w powyższej sytuacji wtórną kwestią w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji pozostaje późniejsza zmiana interpretacji przepisów oraz stanowiska organu w zakresie uznania miejscowości Zosin za miejsce pełnienia służby, ponieważ o bycie prawnym decyzji o utracie równoważnika pieniężnego za brak lokalu przesądza wcześniej wydana prawomocna decyzja o umorzeniu postępowania w przedmiocie przydziału lokalu. Jak stwierdził organ, w dacie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego i wydania decyzji z [...] czerwca 2016 r. organy Straży Granicznej, przy rozpatrywaniu spraw mieszkaniowych, kierowały się zasadą, zgodnie z którą miejsce pełnienia służby funkcjonariusza wyznaczał rozkaz personalny. Zatem, skoro tak wyznaczone miejsce pełnienia służby funkcjonariusza (skarżącego), znajdowało się w PSG w [...], obowiązek organu w zakresie zrealizowania prawa do lokalu mieszkalnego poprzez jego przydział, dotyczył miejscowości pobliskiej, to należy uznać, że realizacja uprawnienia funkcjonariusza nastąpiła zgodnie z obowiązującymi art. 92 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej oraz rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater wyznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych. W związku z tym KG SG uznał, że w dacie wydania decyzji nr [...] – [...] sierpnia 2016 r., zasadnym było pozbawienie funkcjonariusza prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W kontekście powyższego przyznać należy rację KG SG, który odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta nr [...] z [...] sierpnia 2016 r., ponieważ znalazła ona swoją podstawę w obowiązujących przepisach. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że nie można żądać weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej w oparciu o odmienny niż przyjęty przez organ pogląd prawny. Nie można również wzruszać ostatecznych decyzji administracyjnych na bazie zarzutów, które mogłyby stanowić materię do sporządzenia i wniesienia odwołania od kwestionowanego rozstrzygnięcia. Tryb nadzwyczajny nie dotyczy uchybień, które można wyeliminować w normalnym toku instancyjnym. Co istotne w niniejszej sprawie skarżący nie skorzystał z możliwości kontroli zarówno decyzji umarzającej postępowanie w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego, jak i decyzji o utracie uprawnień do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego i tym samym zamknął sobie drogę do ich weryfikacji w normalnym trybie. Stwierdzić należy, że argumentacja towarzysząca złożonej do Sądu skardze, pozostaje w oderwaniu od istoty sprawy w sytuacji, gdy właściwy organ administracji publicznej, wydając rozstrzygnięcie, oparł je na przepisach obowiązującego prawa. Z kolei subiektywne odczucie skarżącego odnośnie do zapadłego co do istoty rozstrzygnięcia – decyzji Komendanta z [...] sierpnia 2016 r. o utracie przez skarżącego uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] lipca 2016 r. – nie może rzutować, zwłaszcza w kontekście nadzwyczajnych trybów weryfikacji rozstrzygnięć, na ocenę poprawności decyzji wydanej w trybie nadzwyczajnym. Warto zwrócić uwagę, że skarżący rezygnując z zaskarżenia wspomnianych wyżej decyzji w drodze zwykłych środków odwoławczych, niejako wyraził aprobatę dla wydanych w jego sprawie rozstrzygnięć, a podejmując próbę wzruszenia ww. decyzji Komendanta z [...] sierpnia 2016 r. wnioskiem o stwierdzenie nieważności de facto podniósł zarzuty, które mogłyby stanowić podstawę do sporządzenia i wniesienia odwołania od zapadłego rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy KG SG nie mógł uznać inaczej niż taką próbę potraktować jako nieskuteczną i pozostającą bez wpływu na treść zawartą w decyzji o utracie przez skarżącego uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W konsekwencji wskazać należy, że KG SG zasadnie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta z [...] sierpnia 2016 r. w podanym wyżej przedmiocie, gdyż dokonane zestawienie treści rozstrzygnięcia w niej zawartego z treścią zastosowanych przepisów prawa nie wskazuje na ich oczywistą niezgodność, a tylko sytuacja oczywistej niezgodności stanowiłaby o rażącym naruszeniu prawa uzasadniającym wyeliminowanie rozstrzygnięcia Komendanta z obrotu prawnego. Tytułem uzupełnienia wskazać należy, że jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 1 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Po 360/17, dla skuteczności wniesionego odwołania kluczowe jest, aby "[...] zaskarżany akt administracyjny wszedł do obrotu i znalazł się w posiadaniu podmiotu uprawnionego do złożenia środka zaskarżenia w momencie jego wnoszenia". Tym samym, zgodnie z dominującą linią orzeczniczą, istotne jest zagwarantowanie stronie postępowania administracyjnego możliwości skorzystania z przysługujących jej praw do zaskarżenia decyzji, którą to dyrektywą postępowania kierował się organ rozpoznając ponownie sprawę na skutek złożonego przez skarżącego wniosku. W związku z tym zarzut skarżącego zmierzający do wykazania braku podstawy do ponownego rozpatrzenie sprawy z uwagi na wydane już po dniu wydania samej decyzji z [...]listopada 2019 r. postanowienie o jej uzupełnienie o pouczenie i jego doręczenie skarżącemu, nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ okoliczność ta nie rzutowała na skuteczną realizację prawa skarżącego do zaskarżenia wydanego w jego sprawie rozstrzygnięcia. W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi. ----------------------- 11

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło