II SA/Wa 43/13
WyrokWSA w Warszawie2013-03-25
Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Ewa Marcinkowska, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym staje się bezprzedmiotowe z chwilą zakończenia postępowania głównego, jeśli wniosek o dopuszczenie został złożony przed jego zakończeniem?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym nie staje się bezprzedmiotowe z chwilą zakończenia postępowania głównego, jeśli wniosek o dopuszczenie został złożony przed jego zakończeniem. Uznanie takiej bezprzedmiotowości prowadziłoby do pozbawienia realnego znaczenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących udziału organizacji społecznych w postępowaniu i naruszałoby zasady praworządności oraz zaufania do organów państwa.Stan faktyczny
Zakładowa Organizacja Związkowa złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniach administracyjnych dotyczących pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach. Okręgowy Inspektor Pracy wezwał do uzupełnienia braków formalnych wniosku, jednak decyzja kończąca postępowanie główne została wydana przed upływem terminu na uzupełnienie. Następnie Okręgowy Inspektor Pracy odmówił dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu, uznając je za zakończone. Główny Inspektor Pracy uchylił postanowienie Okręgowego Inspektora i umorzył postępowanie w sprawie dopuszczenia, uznając je za bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał to postanowienie za naruszające prawo.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Pracy i stwierdził, że nie podlega ono wykonaniu. Zasądził także zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska, Andrzej Góraj, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2013 r. sprawy ze skargi Zakładowej Organizacji Związkowej [...] na postanowienie Głównego Inspektora Pracy z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w sprawie 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości; 3) zasądza od Głównego Inspektora Pracy na rzecz strony skarżącej Zakładowej Organizacji Związkowej [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Główny Inspektor Pracy postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2012 r. wydanym na podstawie art. 184 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks Pracy oraz art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 K.p.a. uchylił postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] odmawiające dopuszczenia Zakładowej Organizacji Związkowej Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pracowników Bloku Operacyjnego, Anestezjologii i Intensywnej Terapii w Z. przy Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym nr [...] im. Prof. S. S. w Z. do postępowania w sprawie dotyczącej nakazania umieszczenia J. W. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. nr 237, poz. 1656 z późn. zm.) i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości.
Do wydania powyższego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z dnia [...] lipca 2012 r., Zakładowa Organizacja Związkowa Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pracowników Bloku Operacyjnego, Anestezjologii i Intensywnej Terapii przy Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym nr [...] im. Prof. S. S. w Z. zwróciła się o dopuszczenie jej do wszystkich postępowań administracyjnych toczących się w tutejszej Okręgowej Inspekcji w sprawach, których przedmiotem jest stwierdzenie, czy praca w Oddziałach Intensywnej Terapii w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym nr [...] w Z. jest pracą w szczególnym charakterze i o wpis do ewidencji pracodawcy osób wykonujących pracę w szczególnym charakterze. W piśmie tym wymieniono nazwiska 17 pracowników, w których sprawach toczyły się postępowania, a których wniosek dotyczył.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. Okręgowy Inspektor Pracy w K., działając na postawie art. 64 § 2 K.p.a., wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia powyższego wniosku poprzez nadesłanie oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa z uwagi na to, że do pisma z dnia 23 lipca 2012 r. została załączona wyłącznie kopia dokumentu, z której wynikało, że Zarząd organizacji związkowej upoważnił Przewodniczącą Zarządu do jednoosobowego reprezentowania tego organu, jak również do reprezentowania Związku (cyt.) "we wszystkich sprawach związanych z działalnością związku zawodowego i występowania przed wszystkimi organami administracyjnymi, sądami powszechnymi, bankami i wszystkimi osobami prawnymi i instytucjami z prawem zaciągania zobowiązań finansowych w imieniu Związku".
W piśmie wzywającym do uzupełnienia braków formalnych organ zaznaczył, że rozpatrzenie wniosku, który nie spełnia wymogów formalnych, stanowi istotne naruszenie przepisu art. 64 § 2 K.p.a. Jednocześnie podkreślił, że złożenie wniosku o dopuszczenie organizacji społecznej w charakterze strony do toczącego się postępowania w sprawie innej osoby nie powoduje przedłużenia wyznaczonego terminu zakończenia tego postępowania, który jest dla organu wiążący. Pismo to zostało doręczne Zakładowej Organizacji Związkowej Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pracowników Bloku Operacyjnego, Anestezjologii i Intensywnej Terapii przy Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym nr [...] im. Prof. S. S. w Z. w dniu [...] sierpnia 2012 r.
W dniu [...] sierpnia 2012 r. Okręgowy Inspektor Pracy w K. zakończył postępowanie odwoławcze w sprawie dotyczącej nakazania umieszczenia J. W. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wydając decyzję ostateczną.
W dniu [...] sierpnia 2012 r. do Okręgowego Inspektoratu Pracy w K. wpłynęło pismo wnioskodawcy z dnia [...] sierpnia 2012 r., do którego załączono oryginał żądanego dokumentu. W piśmie tym wymieniono nazwiska 32 pracowników, w których sprawach toczyły się postępowania, a których wniosek dotyczył. Wśród wymienionych pracowników wnioskodawca wymienił m. in. J. W.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2012 r. wydanym na podstawie art. 31 § 1 i § 2 K.p.a. Okręgowy Inspektor Pracy w K. odmówił dopuszczenia Zakładowej Organizacji Związkowej Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pracowników Bloku Operacyjnego, Anestezjologii i Intensywnej Terapii przy Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym nr [...] im. Prof. S. S. w Z. do postępowania w sprawie dotyczącej nakazania umieszczenia J. W. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. nr 237, poz. 1656).
W uzasadnieniu postanowienia, przytaczając treść przepisów art. 31 § 1, § 2 i § 3 K.p.a. organ podkreślił, że wniesienie żądania dopuszczenia do udziału w postępowaniu może nastąpić zarówno w toku postępowania prowadzonego przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji. W tym przypadku wniosek dotyczył przystąpienia do udziału w postępowaniu prowadzonym przez organ odwoławczy, które zakończyło się w dniu [...] sierpnia 2012 r. wydaniem decyzji ostatecznej.
Organ zaznaczył, że złożenie wniosku o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu dotyczącym innej osoby nie wstrzymuje biegu tego postępowania. Złożenie takiego wniosku nie jest także przesłanką, powodującą obligatoryjne zawieszenie prowadzonego postępowania, o której mowa w art. 97 K.p.a. Wniosek organizacji społecznej o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu w charakterze strony powinien zaś spełniać wymogi formalne, wynikające z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Z brzmienia przepisu art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. wynika, że organizacja społeczna może być dopuszczona do udziału w postępowaniu jedynie przed jego zakończeniem.
Z tych względów brak było podstaw do uwzględnienia wniosku. Z tego też powodu organ nie badał kwestii spełnienia przez wnioskodawcę pozostałych przesłanek, o których mowa w art. 31 § 1 K.p.a., tj. celów statutowych i interesu społecznego.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Zakładowa Organizacja Związkowa Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pracowników Bloku Operacyjnego, Anestezjologii i Intensywnej Terapii w Z. podniosła, że wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu przed II instancją został złożony na 18 dni przed wyznaczonym przez organ terminem zakończenia postępowania w II instancji (tj. [...] sierpnia 2012 r.). Skoro zatem, jak twierdzi organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia złożenie wniosku o dopuszczenie organizacji społecznej w charakterze strony do toczącego się postępowania w sprawie innej osoby nie powoduje przedłużenia wyznaczonego terminu zakończenia tego postępowania, który jest dla organu wiążący, to dlaczego wezwanie do uzupełnienia braku formalnego wniosku zostało wysłane dopiero po 11 dniach i to w dodatku w piątek [...] sierpnia 2012 r., nie dając tym samym żadnej możliwości uzupełnienia braku formalnego przed terminem zakończenia postępowania.
W ocenie skarżącej organizacji związkowej, w istniejącym stanie faktycznym Okręgowy Inspektor Pracy w K. w sposób niedopuszczalny, łamiący wszelkie przepisy prawa i etyki korpusu służby cywilnej dopuścił się rażącego manipulowania obowiązującym prawem w celu niedopuszczenia organizacji związkowej do wnioskowanych postępowań. Takie postępowanie narusza zaś, w ocenie skarżącej, obowiązujące przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, Konstytucję RP, ustawę o Państwowej Inspekcji Pracy, a także Kodeks Etyki Korpusu Służby Cywilnej.
Główny Inspektor Pracy, w wyniku rozpoznania powyższego zażalenia, postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2012 r. wydanym na podstawie art. 184 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks Pracy oraz art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 K.p.a. uchylił zaskarżone postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...] września 2012 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości.
W uzasadnieniu postanowienia przytaczając treść przepisu art. 105 § 1 K.p.a. organ odwoławczy wskazał, iż wydanie przez Okręgowego Inspektora Pracy w K. decyzji ostatecznej z dnia [...] sierpnia 2012 r. oznacza, że bezprzedmiotowe było prowadzenie po tym dniu postępowania w sprawie dopuszczenia do udziału w postępowaniu Zakładowej Organizacji Związkowej Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pracowników Bloku Operacyjnego, Anestezjologii i Intensywnej Terapii w Z. Bezprzedmiotowość wynika w tej sprawie z faktu, że zakończone zostało postępowanie administracyjne, do którego ww. organizacja miała być dopuszczona. Okręgowy Inspektor Pracy w K. powinien zatem wydać postanowienie o umorzeniu postępowania (na podstawie art. 105 K.p.a. w związku z art. 126 K.p.a.) w sprawie dopuszczenia ww. organizacji związkowej do udziału w postępowaniu. W niniejszej sprawie konieczne było zatem uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie w całości postępowania w sprawie dopuszczenia Zakładowej Organizacji Związkowej Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pracowników Bloku Operacyjnego, Anestezjologii i Intensywnej Terapii w Z. przy Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym nr [...] im. Prof. S. S. w Z. do postępowania w sprawie dotyczącej nakazania umieszczenia J. W. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych.
Z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania w sprawie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w toczącym się postępowaniu, zarzuty zawarte w zażaleniu nie mają znaczenia dla wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia.
W skardze na powyższe postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Zakładowa Organizacja Związkowa Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pracowników Bloku Operacyjnego, Anestezjologii i Intensywnej Terapii w Z. przy Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym nr [...] im. Prof. S. S. w Z. zarzuciła organowi naruszenie obowiązującego prawa i w związku z tym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi, przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie skarżąca zarzuciła, że organ drugiej instancji nie przeprowadził żadnego postępowania administracyjnego w zakresie wniesionego zażalenia, ograniczył się jedynie do wydania zaskarżonego postanowienia. Tym samym doszło do rażącego naruszenia prawa strony postępowania administracyjnego, gdyż wskutek świadomego błędnego określenia przez organ I instancji terminu uzupełnienia braku pisma (oryginału pełnomocnictwa), z winy organu, skarżąca nie mogła uzupełnić tego braku przed dniem zakończenia postępowania, tj. [...] sierpnia 2012 r., chociaż stosowny wniosek został złożony w dniu [...] lipca 2012 r. Skarżąca podniosła, że organ I instancji w żaden sposób nie uzasadnił dlaczego wyznaczył 7-dniowy termin uzupełnienia braku pisma wiedząc, że wnioskodawca nie jest w stanie nawet hipotetycznie uzupełnić braku z powodu tego, że organ miał zamiar wydać decyzję w dniu [...] sierpnia 2012 r. (następny dzień roboczy). W ocenie skarżącej, z tego powodu doszło do niezgodnego z zasadami prawa administracyjnego podważenia zaufania do organów państwa, Konstytucji RP, a nadto do wykorzystywania prawa przez urzędy publiczne w celu niedopuszczenia strony postępowania "za wszelką cenę". Tym samym doszło do złamania wszystkich zasad prawa administracyjnego i obowiązującego w tym zakresie prawa. Organ II instancji, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia natomiast w ogóle nie ustosunkował się do stawianych w treści zażalenia zarzutów.
Główny Inspektor Pracy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu, skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, gdyż postanowienie Głównego Inspektora Pracy z dnia [...] października 2012 r. narusza przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazane wyżej postanowienie zostało wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 K.p.a. Przepisy te określają jedno z możliwych rozstrzygnięć, jakie organ odwoławczy może wydać po rozpoznaniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Stosownie do jego treści organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo części. Zgodnie natomiast z art. 144 K.p.a. w sprawach nieuregulowanych w Rozdziale 11 tej ustawy do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.
W doktrynie oraz orzecznictwie podkreśla się, że wydanie decyzji w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 in fine, tj. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji jest możliwe tylko w przypadku, gdy postępowanie pierwszoinstancyjne stało się bezprzedmiotowe. Umarzając postępowanie organu pierwszej instancji, organ odwoławczy winien zatem kierować się przesłankami określonymi w art. 105 § 1 K.p.a., czyli spowodowaną jakimikolwiek przyczynami - bezprzedmiotowością postępowania.
O bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 możemy natomiast mówić wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różnorodnej natury. Można je podzielić na przyczyny o charakterze podmiotowym i przedmiotowym. Bezprzedmiotowość postępowania będzie zachodziła np. w przypadku śmierci strony w toku postępowania dotyczącego praw ściśle związanych z osobą zmarłej strony, ustania bytu prawnego osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej, zmiany tytułu własności rzeczy, jej zniszczenia, zniesienia uprawnień lub obowiązków, uchylenia podstaw prawnych do działania administracji publicznej w formach władczych w określonych sprawach. Bezprzedmiotowe jest postępowanie prowadzone przez organ niewłaściwy jak również przez organ, który nie został uznany za właściwy w sprawie w wyniku rozpoznania sporu kompetencyjnego. Postępowanie jest również bezprzedmiotowe, jeżeli nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego, tj. gdy sprawa indywidualna nie podlega i nie podlegała załatwieniu w formie decyzji administracyjnej.
Powyższe rozważania odnoszą się oczywiście do bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie. Niemniej jednak zgodnie z art. 126 K.p.a. do postanowień stosuje się art. 105 K.p.a. Stąd też bezprzedmiotowość postępowania może również mieć miejsce w sprawach rozstrzyganych postanowieniem, także w sprawach "wpadkowych" takich, jak np. postępowanie w sprawie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. Oczywiście nie wszystkie przytoczone powyżej tytułem przykładu przyczyny bezprzedmiotowości postępowania mogą być powodem umorzenia postępowania w sprawie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. Trzeba bowiem pamiętać, że postanowienie wydane w takim postępowaniu nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do istoty, a dotyczy wyłącznie kwestii wynikającej w toku postępowania prowadzonego w sprawie.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Głównego Inspektora Pracy uchylające postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w K. i umarzające postępowanie organu pierwszej instancji w całości. Powodem wydania takiego rozstrzygnięcia było uznanie przez organ II instancji, iż postępowanie w przedmiocie wniosku organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym stało się bezprzedmiotowe w związku z wydaniem ostatecznej decyzji kończącej to postępowanie administracyjne.
W ocenie Sądu, stanowisko Głównego Inspektora Pracy co do bezprzedmiotowości postępowania z tej przyczyny jest nieprawidłowe.
Stosownie do treści art. 31 § 1 K.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania oraz dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Zgodnie natomiast z art. 31 § 2 K.p.a. organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II GSK 20/07, podkreślił, że uprawnienie z art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu w danej sprawie ma miejsce wówczas, jeżeli postępowanie to jest w toku, bowiem instytucja ta nie funkcjonuje samodzielnie, abstrakcyjnie w oderwaniu od konkretnej sprawy. Jednakże ten ogólnie słuszny co do zasady pogląd musi być konfrontowany z okolicznościami faktycznymi konkretnej sprawy. Nie może być bowiem rozumiany w sposób, który w danej sprawie prowadzić może do zniweczenia celu i funkcji art. 31 K.p.a., który wprowadza proceduralną formę kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w indywidualnej sprawie i działaniem organów administracji w tym postępowaniu, będąc jedną z procesowych gwarancji realizowania w konkretnej sprawie zasady ogólnej postępowania administracyjnego uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu strony, zawartej w art. 7 K.p.a. oraz do uczynienia przepisu art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. w danej sprawie przepisem w istocie martwym (orzeczenie dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym został złożony przez Zakładową Organizację Związkową Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pracowników Bloku Operacyjnego, Anestezjologii i Intensywnej Terapii w Z. przy Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym nr [...] im. Prof. S. S. w Z. w dniu [...] lipca 2012 r. Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Pismo to zostało doręczone wnioskodawcy w dniu [...] sierpnia 2012 r. Decyzja kończąca postępowanie administracyjne, w toku którego został złożony wniosek o dopuszczenie do udziału, została natomiast wydana w dniu [...] sierpnia 2012 r., a więc w tym samym dniu, w którym doręczone zostało wnioskodawcy wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu.
Wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu nie został zatem złożony w niniejszej sprawie po zakończeniu postępowania administracyjnego, a w jego toku. W tej sytuacji nie można, w ocenie Sądu stwierdzić, że postępowanie wpadkowe w sprawie wniosku o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w sprawie stało się bezprzedmiotowe.
Przywołana powyżej teza, zgodnie z którą instytucja dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu nie funkcjonuje samodzielnie, abstrakcyjnie w oderwaniu od konkretnej sprawy, ma pełne odniesienie do sytuacji, jeżeli wniosek z art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. jest złożony w czasie, gdy nie toczy się postępowanie administracyjne w danej sprawie dlatego, że nie zostało ono wszczęte bądź dlatego, że zostało ostatecznie zakończone. Teza ta przestaje natomiast być aktualna w sytuacji, gdy wniosek organizacji społecznej o dopuszczeniu jej do udziału w postępowaniu w sprawie został złożony w toku postępowania administracyjnego i przed jego ostatecznym zakończeniem. W takiej sytuacji postępowanie w sprawie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu nie staje się bezprzedmiotowe. Nie można bowiem uznać, iż wygasło uprawnienie organizacji społecznej z art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. domagania się dopuszczenia do udziału w postępowaniu.
Uznanie, iż postępowanie w sprawie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu staje się bezprzedmiotowe z chwilą ostatecznego zakończenia postępowania w sprawie mimo, że wniosek w tym zakresie został złożony przed zakończeniem tego postępowania prowadziłoby w istocie do pozbawienia przepisów art. 31 § 1 pkt 2 i § 3 K.p.a. realnego znaczenia. Nierozpatrzenie takiego wniosku przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie w sprawie lub wydanie postanowienia odmownego i wydanie decyzji kończącej postępowanie w sprawie bez oczekiwania na uprawomocnienie się tego postanowienia, czyniłoby bowiem iluzorycznym uprawnienie organizacji społecznej określone w art. 31 § 1 pkt 2 i § 3 K.p.a. do żądania dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu na prawach strony.
Ponadto należy zwrócić uwagę, że bezprzedmiotowość postępowania, jaka w opinii organu II instancji zaistniała w sprawie, spowodowana była działaniem organu I instancji. Ta "bezprzedmiotowość" była efektem wydania decyzji w sprawie, mimo nierozpatrzenia złożonego wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Taka sytuacja jest zaś nie do pogodzenia z wyrażoną w art. 7 K.p.a. zasadą praworządności, jak też określoną w art. 8 K.p.a. zasadą pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Skoro bowiem strona skarżąca złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w toku tego postępowania, to miała pełne prawo oczekiwać na jego merytoryczne rozpatrzenie pod kątem spełnienia przesłanek określonych w art. 31 § 1 K.p.a.
Reasumując, w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 K.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Niezbędne zatem było uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Rozpatrując ponownie zażalenie Zakładowej Organizacji Związkowej Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pracowników Bloku Operacyjnego, Anestezjologii i Intensywnej Terapii w Z. przy Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym nr [...] im. Prof. S. S. w Z., Główny Inspektor Pracy winien odnieść się merytorycznie do zawartych w nim argumentów i ocenić postanowienie organu I instancji z uwzględnieniem poczynionych przez Sąd uwag.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 ww. ustawy Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia w całości. O kosztach postępowania orzeczono, na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło