II SA/Wa 444/15

WyrokWSA w Warszawie2015-06-16

Skład orzekający: Ewa Grochowska-Jung, Iwona Maciejuk, Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, opierając się na analizie dokumentów, które nie uwzględniały w pełni wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w tym art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 218 § 2 k.p.a., ponieważ nie przeprowadziły pełnej i rzetelnej oceny materiałów dowodowych. Analiza dokumentów nie uwzględniała w wystarczającym stopniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia, a także nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności, takich jak służba w grupie operacyjnej czy potencjalne zagrożenie wynikające z opinii służbowej. W związku z tym zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały uchylone.
Stan faktyczny
Skarżący T. T. zwrócił się o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w latach 1994-2005 w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Komendant Głównego Policji utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Policji o odmowie wydania zaświadczenia za okresy 1994-2003 i 2005 r., uznając, że brak jest dokumentacji potwierdzającej służbę w takich warunkach. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym niepełną analizę materiałów i nieuwzględnienie wyroku TK. WSA w Warszawie uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2014 r., stwierdzając jednocześnie, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sławomir Antoniuk, Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi T. T. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r., 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. T. T. podaniem z dnia [...] czerwca 2014 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] lipca 2014 r., zwrócił się do Komendanta [...] Policji o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w latach 1994-2005 w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu określonych w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 86, poz. 734 ze zm., dalej jako rozporządzenie) z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt 12/13, dalej jako wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Komendant [...] Policji zaświadczeniem z dnia [...] listopada 2014 r. potwierdził, iż T. T w okresie od dnia [...] stycznia 2004 r. do dnia [...] grudnia 2004 r. pełnił służbę w warunkach uprawniających do podwyższenia emerytury o 0,5%. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. Komendant [...] Policji odmówił T. T. wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w okresie od dnia [...] stycznia 1994 r. do dnia [...] grudnia 2003 r. i od dnia [...] stycznia 2005 r. do dnia [...] września 2005 r. w warunkach określonych w § 4 pkt 1 rozporządzenia. W zażaleniu na powyższe postanowienie T. T. podniósł, że kwerenda została przeprowadzona nierzetelnie i niestarannie, ponieważ nie dokonano pełnej oceny materiałów dotyczących działań, jak i jego w nich udziału, kiedy był m.in. funkcjonariuszem Grupy Operacyjnej "[...]" przy WK [...], jak również nie uwzględniono materiałów za 2003 r. dotyczących pracy w Wydziale [...]. Skarżący za nierzetelne i stronnicze uznał przeprowadzenie kwerendy materiałów przez Wydział [...] (...)". Podniósł, iż niezrozumiałą dla niego jest okoliczność, iż kwerenda materiałów została przeprowadzona jedynie w oparciu o wytypowane dokumenty, podczas gdy celowym było przeprowadzenie kwerendy wszystkich możliwych i dostępnych dokumentów zawierających materiały potwierdzające wykonywanie czynności operacyjno-rozpoznawczych, stanowiących zagrożenie dla życia i zdrowia. Komendant Główny Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., na podstawie art. 144 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że nie jest dopuszczalne dokonywanie, w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 K.p.a., spełnia bowiem tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia, a jego przedmiotem są okoliczności wynikające z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienie, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów oraz stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się zainteresowany. Organ może w zaświadczeniu potwierdzić tylko fakty wynikające z danych, które posiada. Organ podał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1175/12 uznał, że w takim stanie faktycznym z jakim mamy do czynienia w niniejszej sprawie stosujemy przepisy obowiązujące w dniu zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji, bowiem dopiero od tego dnia materializuje się przesłanka umożliwiająca wydanie przez organ administracji publicznej danego zaświadczenia. Uwzględniając jednak, że sądy administracyjne wyrażały także odmienny pogląd, na marginesie podkreślenia wymaga, że brzmienie § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 1995 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 21, poz. 114 ze zm.) oraz § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. (Dz. U. Nr 167, poz. 1373) w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej a także § 4 pkt 1 rozporządzenia z dnia 4 maja 2005 r. jest tożsame. Przed wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 1995 r. brak było regulacji umożliwiającej podwyższenie emerytury policyjnej z uwagi na warunki pełnionej służby. Zwrot "szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu" odnosi się do kwalifikacji zagrożenia per se, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu wyjaśniającym - pozostających w dyspozycji Komendanta Rejonowego Policji [...], Komendanta Rejonowego Policji [...], Wydziału [...], Wydziału [...] oraz Wydziału [...] oraz znajdujących się w archiwalnych aktach osobowych dotyczących T. T. – organ stwierdził, iż nie odnaleziono dokumentacji potwierdzającej pełnienie przez skarżącego służby w okresie od dnia [...] stycznia 1994 r. do dnia [...] grudnia 2003 r. i od dnia [...] stycznia 2005 r. do dnia [...] września 2005 r. w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. W wyniku kwerendy przeprowadzonej w Wydziale Ochrony Informacji Niejawnych i Archiwum Komendy [...] Policji materiałów, które zostały przekazane przez Wydział [...], Wydział [...] oraz Wydział [...] wytypowano do analizy materiały Wydziału [...] o klasach 5016 - "meldunki informacyjne", "teczki rozpoznań", "teczki rozpracowań operacyjnych". Organ II instancji wskazał, że z opinii służbowej z dnia [...] grudnia 2002 r. (wydanej za okres od dnia [...] kwietnia 1993 r. do dnia [...] czerwca 2002 r.) wynikało, iż do obowiązków skarżącego należało m.in. organizowanie, kierowanie, prowadzenie działań wywiadowczych, zasadzek, operacji i akcji policyjnych zmierzających do "zatrzymania na gorącym uczynku" sprawców przestępstw pospolitych (ulicznych), ze szczególnym uwzględnieniem sprawców kradzieży: włamań do pojazdów, rozbojów, kradzieży i wymuszeń rozbójniczych, włamań do obiektów - realizowanych przez policjantów Sekcji [...] Wydziału [...], a więc, że potencjalnie mógł on w danym czasie pełnić służbę w warunkach szczególnie zagrażających jego życiu i zdrowiu. Z zakresu czynności specjalisty Sekcji [...] Wydziału [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r., wynikało m. in., iż skarżący, realizując zadania i czynności służbowe w danej komórce organizacyjnej Policji, zobowiązany był do prowadzenia rozpoznania operacyjnego aktywnych grup złodziei samochodowych na terenie podległym Komendantowi [...] Policji, prowadzenia działań obserwacyjnych oraz organizowania zasadzek w miejscach szczególnie zagrożonych przestępczością samochodową, zatrzymywania na gorącym uczynku sprawców kradzieży z włamaniem do samochodów, brania udziału w realizacjach mających na celu zatrzymywanie osób szczególnie niebezpiecznych, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie, że mogą posiadać broń palną, konwojowania osób podejrzanych o popełnienie szczególnie niebezpiecznych przestępstw, zabezpieczenia działań innych funkcjonariuszy realizujących czynności w ramach aktywnych przedsięwzięć operacyjno-rozpoznawczych. Pismem z dnia [...]września 2014 r. Naczelnik Wydziału Ochrony Informacji Niejawnych i Archiwum [...] poinformował Naczelnika Wydziału [...], iż w zasobach Archiwum [...] nie zostały odnalezione materiały mogące świadczyć o udziale T. T. w działaniach, w których istniało zagrożenie życia i zdrowia. W piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. [...] Naczelnik Wydziału [...] jednoznacznie stwierdził, iż w wyniku przeprowadzonej analizy przygotowanych dokumentów przez Wydział Ochrony Informacji Niejawnych i Archiwum [...] nie odnaleziono materiałów świadczących o tym, iż T. T. w 2003 r. i w 2005 r. pełnił służbę w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia. Odnaleziona dokumentacja potwierdziła natomiast, iż skarżący pełnił służbę w warunkach określonych w § 4 pkt 1 rozporządzenia w okresie od dnia [...] stycznia 2004 r. do dnia [...] grudnia 2004 r. i za dany rok zostało wydane przez Komendanta [...] Policji stosowne zaświadczenie. Komendant Rejonowy Policji [...] pismem z dnia [...] września 2014 r. [...] poinformował Komendanta [...] Policji, iż za okres od dnia [...] czerwca 2005 r. do dnia [...] września 2005 r. nie odnaleziono dokumentacji potwierdzających pełnienie przez skarżącego służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Komendant Rejonowy Policji [...] w piśmie z dnia [...] września 2014 r. [...] również wskazał, iż w zasobach archiwalnych Komendy Rejonowej Policji [...] brak jest dokumentów potwierdzających pełnienie przez T. T. służby w warunkach, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia. Naczelnik Wydziału [...], po dokonaniu oceny materiałów, pozostających w dyspozycji danej komórki organizacyjnej Policji, z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w piśmie z dnia [...] września 2014 r. I.dz. [...] także jednoznacznie stwierdził, iż T. T. w czasie wykonywania obowiązków służbowych w danej komórce organizacyjnej Policji w okresie od dnia [...] stycznia 1994 r. do dnia [...] października 1996 r. nie podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu każdego roku czynności operacyjno-rozpoznawczych lub dochodzeniowo-śledczych albo interwencji w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu. Z zakresów obowiązków Kierownika Sekcji [...] Wydziału [...], oraz Kierownika Sekcji [...] Wydziału [...] wynika, iż do zadań skarżącego należało w szczególności przygotowanie pracy poprzez rozpoznanie rejonu działania, wykonanie szkicu sytuacyjnego oraz określenie sił i środków niezbędnych do realizacji zadania, nadzór i kierowanie zleconymi do realizacji działaniami wywiadowczymi, operacyjnymi oraz bojowymi w oparciu o przyjętą w czasie odprawy taktykę działania, sprawdzanie kondycji psychofizycznej osób zgłoszonych do służby przed rozpoczęciem oraz po zakończeniu działań, prowadzenie odpraw służbowych, nadzór nad przestrzeganiem zasad konspiracji działań oraz zasad prowadzenia korespondencji radiowej, uzyskiwanie informacji, a także prowadzenie prostych form pracy operacyjnej. Okoliczności, na które skarżący powoływał się w toku postępowania należy uznać za stanowiące normalne następstwo pełnionej służby w Policji i niemające charakteru wyjątkowego. Z tych też względów nie można pełnionej przez T. T. w Komendzie [...] Policji zaliczyć a priori do sytuacji określonej w § 4 pkt 1 rozporządzenia. O spełnieniu bowiem przesłanek wymienionych w tym przepisie decyduje istnienie określonej liczby zdarzeń w określonym czasie, w których istniało zagrożenie życia i zdrowia. Nie można więc podzielić wniosku skarżącego, że już sam fakt pełnienia służby w Policji stanowi szczególne zagrożenie życia i zdrowia. Ten pogląd nie znajduje również uzasadnienia i akceptacji w świetle obowiązujących przepisów i orzecznictwa. Uwzględniając powyższe organ II instancji stwierdził, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające oraz zgromadzone materiały uniemożliwiły wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez stronę. Żądanie wydania zaświadczenia nie może prowadzić do konieczności zebrania przez organ administracji nowych informacji, jakkolwiek może się wiązać z potrzebą aktualizacji lub przetworzenia posiadanych danych. Komendant [...] Policji prowadząc postępowanie zwrócił się do wszystkich podmiotów, które mogły posiadać dokumentację związaną z przedmiotowym zagadnieniem, zaś brak możliwości pozytywnego rozstrzygnięcia zadania strony został stwierdzony ponad wszelką wątpliwość i jednoznacznie. W sytuacji, gdy brak jest stosownej dokumentacji wydanie zaświadczenia opartego jedynie na oświadczeniu strony prowadziłoby do naruszenia przepisu art. 218 K.p.a. Argumenty podniesione przez T. T. w zażaleniu organ uznał za chybione. Odnosząc się natomiast do kwestii przesłuchania w niniejszej sprawie świadków na potwierdzenie zasadności żądania przez stronę wydania zaświadczenia organ wskazał, że postępowanie wyjaśniające prowadzone zgodnie z art. 218 § 2 K.p.a. musi odnosić się do faktów i okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestru czy zbioru danych. Niedopuszczalne jest natomiast w drodze zeznań świadków, tworzenie na potrzeby wydania danego zaświadczenia nowych dokumentów. Powyższe postanowienie Komendanta Głównego Policji stało się przedmiotem skargi T. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzającego go postanowienia Komendanta [...] Policji a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, skarżący zarzucił: I. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 1. naruszenie art. 7, 8, 9, 77 § 1, 80, 107 § 3 w zw. z art. 218 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków potrzebnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, brak zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego uwzględniającego zarzuty wskazane w zażaleniu dotyczące braku analizy i oceny materiałów za okresy gdy skarżący był m.in. funkcjonariuszem grupy operacyjnej "[...]" przy WK [...], brak należytej analizy i oceny materiałów dotyczących pracy w Wydziale [...]; 2. naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. poprzez niewskazanie w treści uzasadnienia dlaczego określonym dowodom, tj. m.in. opinii służbowej z dnia [...] grudnia 2002 r. oraz z informacji o zakresie czynności specjalisty Sekcji [...] Wydziału [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej i tym samym błędnie uznał, iż skarżący nie podejmował czynności w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu; 3. pominięcie przez organy administracji dokumentacji znajdującej się w aktach osobowych skarżącego, tj. rozkazu o wyróżnieniu nr [...] z dnia [...] stycznia 1995 r., rozkazu o wyróżnieniu nr [...] z dnia [...] maja 1996 r., rozkazu o wyróżnieniu nr [...] z dnia [...] lipca 1997 r., rozkazu o wyróżnieniu nr [...] z dnia [...] maja 2000 r. wskazujących, iż w czasie służby skarżący wielokrotnie podejmował czynności w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu; 4. przeprowadzenie wybiórczej analizy materiałów w oparciu jedynie o wytypowane dokumenty zamiast analizy całości dokumentów dotyczącej służby skarżącego w okresie od 1994 do 2005 r.; 5. nie wzięcie pod uwagę, iż podmioty dokonujące analizy dokumentacji skarżącego poszukiwały materiałów mogących świadczyć o udziale ww. działaniach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia (m.in.: pismo z dnia [...] listopada 2014 r. wydziału [...] Komendy [...] Policji, pismo z dnia [...] września 2014 r. Wydziału Ochrony Informacji Niejawnych i Archiwum [...]), co stoi w sprzeczności w wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, w którym stwierdzono, iż § 4 pkt 1 rozporządzenia w zakresie, w jakim stanowi o bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia, jest niezgodny z art. 15 ust. 6 w związku z ust. 2 pkt 3 ustawy oraz z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 6. naruszenie art. 15 K.p.a. w zw. art. 218 § 2 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie oraz niepodjęcie żadnych czynności mających na celu wyjaśnienie sprawy, w szczególności - przy pominięciu licznych, wskazywanych przez skarżącego źródeł informacji, pozostających w dyspozycji organu, a pozwalających na ustalenie okoliczności istotnych dla wydania przedmiotowego zaświadczenia przedstawionych w zażaleniu i oparciu się jedynie na tym co ustalił organ I instancji; II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. § 4 pkt 1 rozporządzenia w zw. z art. 15 ust. 6 i art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że przesłanką uzasadniającą podwyższenie emerytury jest podejmowanie przez funkcjonariusza w przewidzianym w tym przepisie w określonym wymiarze czasowym określonych czynności, w których zagrożenie życia lub zdrowia było bezpośrednie i dotyczyło samego funkcjonariusza, podczas gdy ustawodawca wymaga jedynie działania w warunkach zagrożenia szczególnego, niekoniecznie odnoszącego się bezpośrednio do osoby funkcjonariusza, zaś kryterium bezpośredniości wprowadzone tym rozporządzeniem jest sprzeczne z Konstytucją RP. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że organ II instancji nie poczynił żadnych dodatkowych ustaleń w zakresie wyjaśnienia gdzie, tzn. w jakiego rodzaju ewidencjach i rejestrach mogą znajdować dane potrzebne do wydania zaświadczenia. Nie poczynił także żadnych ustaleń kto może być dysponentem tych danych. W tym zakresie oparł się jedynie na nierzetelnie przeprowadzonym postępowaniu przez organ I instancji. Podniósł, iż przedmiotowa analiza nie obejmuje całego okresu, którego dotyczył jego wniosek. Zwrócił także uwagę, iż większość podmiotów odpowiadając na pytanie czy skarżący pełnił służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, o których mowa w § 4 rozporządzenia nie brało pod uwagę treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Ponadto skarżący zwrócił uwagę, że w okresie od października 1996 r. do października 2001 r. pełnił służbę w Wydziale [...], który do 2000 r. był w pionie kryminalnym. W wydziale tym przygotowywał zadania do realizacji, prowadził nadzór i kontrolę policjantów pracujących w terenie oraz bezpośrednio uczestniczył w realizowanych działaniach, tj.: obserwacje (czynność operacyjno-rozpoznawcze) i zatrzymywanie na gorącym uczynku sprawców rozbojów, włamywaczy do pojazdów oraz złodziei samochodowych. Skarżący likwidował tzw. "dziuple samochodowe", zatrzymał sprawców wymuszeń rozbójniczych etc. Skarżący wskazał również, że od kwietnia 2003 r. do września 2005 r. pełnił służbę w Wydziale [...] pomagając kierownikowi sekcji w przygotowywaniu zadań do realizacji oraz uczestniczył w nich. Podał, że był w tzw. sekcji realizacji wzorowanej na Oddziale Antyterrorystycznym gdzie uczestniczył w zasadzkach i zatrzymywaniu złodziei samochodów, wielokrotnie na gorącym uczynku. W końcowej części skargi stwierdził, że o ile organ II instancji w uzasadnieniu starał się uwzględnić treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego, o tyle rozpoznał sprawę w oparciu o dokumenty wytypowane na podstawie niekonstytucyjnego przepisu. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Zarówno zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, tj. przepisu art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 218 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty skargi w tym zakresie Sąd uznał za uzasadnione. Postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń regulują przepisy działu VII k.p.a. Postępowanie to stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym. Zgodnie z art. 217 § 2 k.p.a. zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Stosownie do art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 kpa, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie potwierdzające fakty albo stan prawny, wynikający z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 k.p.a.). Konieczne postępowanie wyjaśniające odnosić się może do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja lub rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów. Zdaniem Sądu, w sprawie tej nie można mówić o pełnej i rzetelnej ocenie całości materiałów, na podstawie których dokonane zostało ustalenie, co do braku możliwości potwierdzenia pełnienia przez skarżącego służby w warunkach określonych w powołanym wyżej rozporządzeniu, z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt U 12/13. W ocenie Sądu, organy nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia i ustalenia, czy posiadane materiały pozwalały stwierdzić, iż skarżący pełnił, czy też nie pełnił służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Treść postanowienia organu I instancji pozwala stwierdzić, iż dokonywano poszukiwań i sprawdzeń w tych wszystkich jednostkach, w których mogły znajdować się materiały dotyczące skarżącego niezbędne do oceny i wydania zaświadczenia we wskazanym wyżej zakresie. Z akt sprawy wynika nadto, że organ prowadząc ustalenia zwracał się do poszczególnych jednostek o wytypowanie materiałów potwierdzających pełnienie przez T. T. służby w warunkach określonych w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 86, poz. 734 ze zm.)., z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt U 12/13, który stwierdził, że powołany przepis w zakresie, w jakim stanowi o bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia, jest niezgodny z art. 15 ust. 6 w zw. z ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) (Dz. U. z 2013 r., poz. 667,675,1623 i 1717) oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zauważyć jednak należy, iż nie wszystkie jednostki, do których zwrócono się o przeprowadzenie kwerendy, i w których dokonano przeglądu dokumentów, dokonały tego w istocie z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r. Przeczy temu w sposób oczywisty treść udzielonych przez te jednostki odpowiedzi, czego nie zauważył ani Komendant [...] Policji, ani Komendant Główny Policji, który sporządzając uzasadnienie pominął nadto treść udzielonych w tym zakresie przez niektóre jednostki odpowiedzi. Tymczasem z akt sprawy, jak też postanowienia organu I instancji wprost wynika, że pismem l.dz. [...], przesłanym do wiadomości Wydziału [...] w dniu [...] października 2014 r. Zastępca Naczelnika Wydziału Ochrony Informacji Niejawnych i Archiwum [...] poinformował Naczelnika Wydziału [...], iż w wyniku kwerendy przeprowadzonej w "zasobach Archiwum [...] nie odnaleziono materiałów mogących świadczyć o udziale T. T. w działaniach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia. Także pismem l.dz. [...] z dnia [...] listopada 2014 r. Naczelnik Wydziału [...] poinformował, iż w dyspozycji Wydziału [...] brak jest dokumentów z okresu zatrudnienia T. T., a w Archiwum [...] nie zostały odnalezione materiały mogące świadczyć o udziale wymienionego w działaniach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia. Z powyższego wynika, że dokonano analizy dokumentacji pod kątem działań mogących świadczyć o bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia. Ten materiał dowodowy był podstawą wydania zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści. Nie może wobec powyższego budzić żadnych wątpliwości, że oparcie obu postanowień o ustalenia, które nie mogły w istocie stanowić – wobec treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego – podstawy do ich wydania, stanowi o naruszeniu przepisu art. 7, art. 77 § 1 a także art. 80 k.p.a. Ocena potwierdzenia faktów, których dotyczy żądanie wydania zaświadczenia dokonana została na niepełnym materiale, co w konsekwencji doprowadziło do wydania postanowienia z naruszeniem przepisu art. 219 i art. 218 § 2 k.p.a. Ponownej analizy wymaga zatem dokumentacja dotycząca skarżącego pozostająca w dyspozycji Wydziału [...], w tym Archiwum [...] (za okres od [...] października 1996 r. do [...] marca 2003 r.) oraz Wydziału Ochrony Informacji Niejawnych i Archiwum [...] (za lata 1994-2005, których to lat dotyczyło żądanie wnioskodawcy) z uwzględnieniem treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt U 12/13. Nadto, na stronie 7 zaskarżonego postanowienia organ stwierdza, iż z opinii służbowej z dnia [...] grudnia 2002 r. (wydanej za okres od dnia [...] kwietnia 1993 r. do dnia [...] czerwca 2002 r.) wynikało, że T. T. potencjalnie mógł w danym czasie pełnić służbę w warunkach szczególnie zagrażających jego życiu i zdrowiu. Powyższe nie zostało przez organ wyjaśnione. Postępowanie w przedmiocie wydania zaświadczenia wymaga jednoznacznego ustalenia przez organ, czy fakt, którego wnioskodawca domaga się potwierdzenia miał miejsce, czy też nie. W postępowaniu dotyczącym wydania zaświadczenia nie ma miejsca na twierdzenie o ewentualnym zaistnieniu okoliczności uzasadniających podwyższenie emerytury. Wyjaśnienie powyższego ma tym większe znaczenie, że nie dokonano właściwej analizy dokumentów z okresu służby właśnie w Wydziale [...]. Organ nie wyjaśnił także okoliczności podniesionej przez stronę w zażaleniu, a dotyczącej służby w ramach grupy operacyjnej [...]. Komendant Główny Policji nie odniósł się do tego w zaskarżonym postanowieniu. Brak jest jakichkolwiek ustaleń organu w tym zakresie, zarówno co do tego, czy działanie skarżącego w tej grupie miało miejsce, a jeśli tak, to przez jaki czas oraz, czy okres ten należy kwalifikować jako pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, czy też nie. Z tego względu Sąd uznał, iż uzasadnienia obu postanowień nie odpowiadają wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Analiza pozostałych materiałów dokonana przez organ, choć oparta na rozporządzeniu z dnia 4 maja 2005 r. odpowiada wymogom prawa, albowiem – jak wynika z akt sprawy - uwzględnia wyrok Trybunału Konstytucyjnego, o którym mowa wyżej. Nadto, treść przepisu § 4 pkt 1 rozporządzeń obowiązujących wcześniej, tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 1995 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 21, poz. 114 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. (Dz. U. Nr 167, poz. 1373) w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej, jest tożsama, co trafnie wskazał organ. Prawidłowo organ stwierdził, iż przesłuchanie świadków w postępowaniu o wydanie zaświadczenia dopuszczalne jest jedynie w sytuacji, gdy brak jest materiałów dotyczących danej kwestii i wyłącznie w celu ustalenia miejsca znajdowania się stosownych dokumentów, które potwierdzałyby okoliczność podnoszoną w żądaniu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, który Sąd rozpoznający sprawę podziela, że wydanie zaświadczenia tylko w oparciu o zeznania świadka naruszałoby przepis art. 218 k.p.a. (v. wyrok NSA oz. w Łodzi z dnia 2 września 1998 r. sygn. akt II SA/Łd 1119/96, orzeczenia.nsa.gov.pl). Dokonując ponownych ustaleń organ zastosuje się do wskazań Sądu wyrażonych w przedstawionych wyżej rozważaniach. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia Sąd orzekł, na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło