II SA/Wa 446/11
WyrokWSA w Warszawie2011-06-08
Skład orzekający: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Sędzia WSA Jacek Fronczyk, Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił sprostowania świadectwa służby funkcjonariusza Straży Granicznej w zakresie okresu pełnienia służby i podstawy zwolnienia, uwzględniając orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące skutków uchylenia decyzji o zwolnieniu ze służby?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo określiły w świadectwie służby okres pełnienia służby od 15 maja 1991 r. do 31 sierpnia 1999 r. oraz od 28 lipca 2004 r. do 15 listopada 2004 r. (bez prawa do uposażenia), ponieważ decyzja uchylająca wcześniejsze zwolnienie ze służby działała "do przodu" (ex nunc), a okres od 1 września 1999 r. do 27 lipca 2004 r. był okresem pozostawania poza służbą. Ponadto, organ prawidłowo wskazał podstawę zwolnienia ze służby jako trwałą niezdolność do służby, a informacja o niezgłoszeniu gotowości do podjęcia służby była niezbędnym uzupełnieniem dla ustalenia uprawnień funkcjonariusza.Stan faktyczny
Skarżący K.B. domagał się sprostowania świadectwa służby, kwestionując okres pełnienia służby oraz podstawę zwolnienia. Organy Straży Granicznej odmówiły sprostowania, uznając, że świadectwo prawidłowo odzwierciedla okres faktycznego pełnienia służby i okres pozostawania w służbie bez prawa do uposażenia, a także właściwą podstawę zwolnienia. Skarżący powoływał się na wcześniejsze orzeczenia sądów administracyjnych nakazujące uwzględnienie ciągłości służby.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Sędziowie WSA Jacek Fronczyk, Olga Żurawska – Matusiak (spr.), Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi K.B. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania świadectwa służby oddala skargę
Komendant Główny Straży Granicznej postanowieniem nr [...] z [...] listopada 2009 r., działając na podstawie § 6 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 czerwca 2002 r. w sprawie świadectw służby i opinii o służbie funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 81, poz. 738), odmówił uwzględnienia zażalenia K. B. (dalej jako skarżący) na postanowienie Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z [...] października 2009 r. dotyczące odmowy sprostowania świadectwa służby.
Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej [...] października 2009 r. wydał K. B. świadectwo służby, w następstwie uchylenia przez Komendanta Głównego Straży Granicznej, postanowieniem z [...] września 2009 r., poprzedniego świadectwa służby z 14 lipca 2009 r.
K. B. pismem z 14 października 2009 r. wystąpił do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej o sprostowanie powyższego świadectwa służby odnośnie okresu pełnienia służby, ekwiwalentu pieniężnego za urlop za 2000 r. oraz okresu pełnienia służby bez prawa do uposażenia i podstawy prawnej zwolnienia ze służby wskazanej w pkt 6. Podniósł, że po raz trzeci wydane zostało świadectwo służby, w którym nie uwzględniono konsekwencji wynikających z wyroku WSA w Warszawie z 18 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1643/07 odnośnie okresu służby dla celów świadectwa służby. Nie uwzględniono także faktu, że ze służby został zwolniony ostatecznie w związku z trwałą niezdolnością do służby, a nie z powodu niezgłoszenia gotowości do pełnienia służby.
Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej, pismem z 23 października 2009 r., poinformował skarżącego, iż nie uwzględnił jego żądania sprostowania świadectwa służby.
K. B. złożył zażalenie na powyższą odmowę sprostowania świadectwa służby, w którym, powołując się na wyrok WSA w Warszawie z 18 grudnia 2007 r., wniósł ponownie o sprostowanie świadectwa służby w zakresie punktów 1, 4 i 6.
Komendant Główny Straży Granicznej postanowieniem z [...] listopada 2009 r., działając na podstawie § 6 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 czerwca 2002 r. w sprawie świadectw służby i opinii o służbie funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 81, poz. 738), odmówił uwzględnienia zażalenia skarżącego.
Odnosząc się do zarzutu niewpisania w świadectwie służby okresu od 15 maja 1991 r. do 15 listopada 2004 r., natomiast podania okresów od 15 maja 1991 do 31 sierpnia 1999 r. i od 28 lipca 2004 r. do 15 listopada 2004 r., organ wyjaśnił, że podane w świadectwie służby dwa okresy są zgodne ze stanem faktycznym, jak i prawnym oraz uwzględniają wydane w latach 1999-2004 w sprawie skarżącego rozstrzygnięcia różnych organów oraz sądów, mające wpływ na ustalenie okresu służby w Straży Granicznej i wynikające z niego uprawnienia jako funkcjonariusza. Podkreślił też, że zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie świadectw służby i opinii o służbie funkcjonariuszy Straży Granicznej w świadectwie służby podaje się dane niezbędne do ustalenia uprawnień ze stosunku służbowego i uprawnień z ubezpieczenia społecznego zwalnianego funkcjonariusza, w tym dotyczące okresu służby z uwzględnieniem okresów, o których mowa w art. 151 ust. 3 ustawy z 12 października 1990 roku o Straży Granicznej. Takie więc dane powinny zostać uwzględnione w świadectwie służby.
Organ wskazał, że [...] sierpnia 1999 r. Komendant Główny Straży Granicznej rozkazem personalnym nr [...] zwolnił K. B. ze służby w Straży Granicznej z dniem 31 sierpnia 1999 r. W związku ze złożonym odwołaniem od powyższego rozkazu Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją nr [...] z [...] listopada 1999 r. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz. Na przedmiotową decyzję skarżący złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 29 marca 2000 r. uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji (sygn. akt II SA 2530/99). Następnie Sąd Najwyższy, po rozpatrzeniu rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 marca 2000 r., wyrokiem z 18 kwietnia 2002 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpatrzenia (sygn. akt III RN 200/00). W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 1 kwietnia 2003 r. oddalił skargę K. B. na decyzję nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] listopada 1999 r. i utrzymany nią w mocy rozkaz personalny nr [...] z [...] sierpnia 1999 r. Komendanta Głównego Straży Granicznej, wydany na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 3 ustawy o Straży Granicznej (sygn. akt SA 3251/02). Powyższy wyrok oznaczał, że decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] listopada 1999 r. funkcjonowała cały czas w obrocie prawnym. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uchylając decyzją nr [...] z [...] lipca 2004 r. decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z [...] października 1999 r. i utrzymany nią w mocy rozkaz personalny nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z [...] sierpnia 1999 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby, reaktywował stosunek służbowy z dniem, kiedy decyzja ta stała się ostateczna, tj. 28 lipca 2004 r. Konsekwencją powyższego było wystąpienie skutku określonego w art. 46 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, zgodnie z którym uchylenie decyzji o zwolnieniu ze służby w Straży Granicznej z powodu jej niezgodności z prawem stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Oznacza to, że dniem przywrócenia do służby jest dzień, w którym stała się ostateczna decyzja uchylająca decyzje o zwolnieniu ze służby w 1999 r. tj. 28 lipca 2004 r. Od tego też dnia rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do zgłoszenia gotowości do służby i ta data stanowi początek drugiego okresu pełnienia służby w Straży Granicznej. W tym przypadku skutek uchylenia tych decyzji nie nastąpił bowiem wstecz lecz "do przodu", to jest od dnia, w którym stała się ostateczną decyzja nr [...] z [...] lipca 2004 r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Z powodu niezgłoszenia przez skarżącego gotowości podjęcia służby, rozkazem personalnym nr [...] z [...] października 2004 r., zmienionym następnie decyzją nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z [...] grudnia 2004 r., skarżący został zwolniony ze służby w Straży Granicznej na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej z dniem 15 listopada 2004 r. Decyzja o zwolnieniu ze służby z dniem 15 listopada 2004 r. formalnie stwierdziła zatem ustanie stosunku służbowego. Ponadto, w podstawie i w uzasadnieniu powyższego rozkazu wskazano art. 46 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej oraz zaznaczono, że z uwagi na niezgłoszenie pisemnej gotowości niezwłocznego podjęcia służby, zaistniały przesłanki rozwiązania stosunku służbowego. Okres od 1 września 1999 r. do 27 lipca 2004 r. jest zatem okresem pozostawania poza służbą, natomiast okres od 28 lipca 2004 r. do zwolnienia ze służby z dniem 15 listopada 2004 r. jest okresem pozostawania w stosunku służbowym bez prawa do uposażenia.
W kontekście powyższego oraz mając na uwadze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 grudnia 2007 r., w ocenie organu odwoławczego, Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej w świadectwie służby prawidłowo podał wszystkie dane zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzania, w tym okres faktycznie pełnionej służby tj. od 15 maja 1991 r. do 31 sierpnia 1999 r., a także, w związku z reaktywowaniem stosunku służbowego w trybie art. 46 ust. 1 cyt. ustawy o Straży Granicznej i niezgłoszeniem gotowości podjęcia służby (ust. 2 art. 46), okres pozostawania w stosunku służbowym bez prawa do uposażenia tj. od 28 lipca 2004 r. do dnia zwolnienia ze służby tj. 15 listopada 2004 r.
Komendant Główny Straży Granicznej podkreślił jednocześnie, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że okres między zwolnieniem ze służby a przywróceniem do służby jest okresem pozostawania poza służbą.
Odnosząc się natomiast do kwestii błędnego zapisu w świadectwie służby ekwiwalentu za 30 dni urlopu wypoczynkowego za rok 2000 i 5 dni urlopu dodatkowego za rok 2000, organ odwoławczy wskazał, że sytuacja ta powstała na skutek przeoczenia. Podkreślił przy tym, że świadectwo służby ma charakter deklaratoryjny, nie konstytutywny. Nie kształtuje określonych praw i obowiązków funkcjonariusza. Z uwagi zatem na nieprawidłowe ustalenie w świadectwie służby przez Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej prawa do ekwiwalentu pieniężnego za 30 dni urlopu wypoczynkowego oraz za 5 dni urlopu dodatkowego za 2000 rok konieczne było wydanie nowego świadectwa służby. Sytuacja skarżącego nie uległa jednak pogorszeniu w związku z przedmiotową zmianą.
W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zarzucił organowi rażące naruszenie prawa materialnego w postaci § 4 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia MSWiA z 7 czerwca 2002 r. w sprawie świadectw służby i opinii o służbie funkcjonariuszy Straży Granicznej, polegające na błędnym wpisaniu w świadectwie służby jej okresu od 15 maja 1991 r. do 31 sierpnia 1999 r. i od 23 lipca 2004 r. do 15 listopada 2004 r., zamiast faktycznego okresu służby trwającej nieprzerwanie od 15 maja 1991 r. do 15 listopada 2004 r., służącego dla celów świadectwa służby, a ponadto na niezgodnym z rzeczywistym stanem faktycznym określeniem jako podstawy zwolnienia ze służby niezgłoszenia gotowości jej podjęcia, gdy tymczasem podstawą tą było orzeczenie trwałości niezdolności do pełnienia służby przez komisję lekarską na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z 12 października 1990 r. o Straży Granicznej.
Wniósł w związku z tym o uchylenie zaskarżonego oraz poprzedzającego go postanowienia Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej.
W uzasadnieniu skargi skarżący powołał się na treść orzeczeń sądów administracyjnych, jakie zapadły wcześniej w sprawie sprostowania świadectwa służby tj. na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1432/06, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1643/07, a także na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 lipca 2006 r. sygn. OSK 1430/06.
W ocenie skarżącego, z treści uzasadnienia ww. wyroków wynika bezspornie konieczność zaliczenia mu całych okresów służby jako okresu dla potrzeb świadectwa służby bez jakichkolwiek przerw. Skarżący zarzucił ponadto, że organy w swoim postępowaniu wykazują niczym niezrozumiałą niekonsekwencję. Z jednej strony zaliczają mu bowiem do okresu służby dla celów świadectwa służby okres od 28 lipca 2004 do dnia 15 listopada 2004 r., kiedy nie pełnił służby i jednocześnie odmawiają zaliczenia okresu wcześniejszego, chociaż też wtedy nie pełnił służby. Jego służbę w Straży Granicznej winna natomiast charakteryzować ciągłość, gdyż został z niej zwolniony z dniem 15 listopada 2004 r., z tym, że do 31 sierpnia 1999 r. pełnił ją faktycznie, a później nie miał takiej możliwości w wyniku działań przełożonych i wobec orzeczenia komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do pełnienia służby. Skarżący podkreślił też, że podstawą jego zwolnienia ze służby było orzeczenie komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do pełnienia służby, a nie fakt niezgłoszenia gotowości do podjęcia służby. Świadectwo służby winno więc wskazywać właściwą podstawę jego zwolnienia ze służby.
Komendant Główny Straży Granicznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 26 kwietnia 2010 r. uwzględnił skargę K. B. wskazując, że postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z [...] listopada 2009 r. oraz poprzedzające je postanowienie Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu bezspornym było, iż w wyroku z 12 lipca 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny dokonał wykładni prawa uznając, że po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji zwalniającej skarżącego ze służby (rozkaz personalny Komendanta Głównego Straży Granicznej z [...] sierpnia 1999 r. oraz decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] listopada 1999 r.), pozostawał on nadal w służbie, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w świadectwie służby. Sąd wskazał, iż w świetle powyższej wykładni, nie było podstaw do pomijania przez organ w świadectwie służby okresu od 1 września 1999 r. do 27 lipca 2004 r. Organ powinien mieć też na względzie, że Komendant Główny Straży Granicznej decyzją nr [...] z [...] grudnia 2004 r., uwzględniając w całości żądanie strony, zmienił podstawę prawną zwolnienia skarżącego ze służby w Straży Granicznej na art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej tj. w związku z orzeczeniem trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Nie znajdowało zatem jakiegokolwiek uzasadnienia faktycznego ani prawnego powoływanie w punkcie 6 świadectwa służby art. 46 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej, skoro przepis ten, wskazaną wyżej decyzją, został wyeliminowany jako podstawa zwolnienia skarżącego ze służby.
Niezastosowanie się przez organy Straży Granicznej przy ponownym wydawaniu świadectwa służby do oceny prawnej wyrażonej w wyrokach NSA oraz WSA w Warszawie, naruszało – w ocenie Sądu - zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęte rozstrzygnięcia są wadliwe.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Komendant Główny Straży Granicznej, w której wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) oraz art. 46 ustawy z 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.), co, jak wskazała strona, miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Wyrokiem z 18 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1141/10 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, uznając, że stanowisko Sądu I instancji nie jest trafne. Sąd wyprowadził bowiem z uzasadnień obu powołanych wyroków NSA wnioski zbyt daleko idące. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniach obu powołanych wyroków wskazał jedynie na zmianę sytuacji skarżącego po uchyleniu decyzji zwalniających oraz na konieczność uwzględnienia tego w świadectwie służby. W żadnym z tych uzasadnień, odnosząc się do konieczności uwzględnienia w świadectwie służby okresu pełnienia służby dla potrzeb świadectwa służby nie określił wyraźnie, iż dotyczy to okresu pomiędzy 1 września 1999 r. a 27 lipca 2004 r. Stanowisko NSA należy zatem odnosić do okresu po przywróceniu do służby (28 lipca – 15 listopada 2004 r.), bowiem organ administracji w świadectwie służby z 15 września 2005 r., a więc z okresu poprzedzającego wydanie tych wyroków, nie uwzględnił także tego okresu pomiędzy przywróceniem skarżącego do służby 28 lipca 2004 r. a jego kolejnym zwolnieniem z dniem 15 listopada 2004 r. Biorąc pod uwagę, iż decyzja z [...] lipca 2004 r., uchylająca decyzje z 1999 r., zwalniające skarżącego ze służby nie działała ex tunc, lecz wywołać mogła skutek od dnia uchylenia (ex nunc), okres pełnienia służby dla celów świadectwa służby mógł dotyczyć jedynie uwzględnienia okresu po przywróceniu do służby (między 28 lipca 2004 r. a 15 listopada 2004 r.), a nie okresu pozostawania poza służbą (czyli okresu między 1 września 1999 r. a 27 lipca 2004 r.).
Uwzględnienie w świadectwie służby okresu od 28 lipca 2004 r. do 15 listopada 2004 r. należy, w ocenie NSA, traktować jako wynik realizacji wskazówek płynących z powyżej przywołanych orzeczeń NSA i WSA. Tym samym NSA uznał, że organy zrealizowały określone w przepisie art. 153 p.p.s.a. przesłanki związania oceną prawną i wyrażonymi w orzeczeniu sądu (obu wyroków NSA oraz wyroku WSA z 2007 r.) wskazaniami co do dalszego postępowania, a Sąd I instancji dokonał niewłaściwej subsumpcji pod treść tego przepisu treści zaskarżonego postanowienia w związku z treścią świadectwa służby, sprostowania którego odmówiono tym postanowieniem.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał też za zasadny zarzut naruszenia art. 46 ustawy z 12 października 1990 r. o Straży Granicznej. Wskazał, że sąd I instancji nie sprecyzował zależności treściowej pomiędzy podstawą zwolnienia (art. 45 ust. 1 pkt 1) a podstawą rozwiązania stosunku służbowego z powodu niezgłoszenia pisemnego gotowości niezwłocznego podjęcia służby w ciągu 7 dni po przywróceniu do niej (art. 46 ust. 2).
Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd I instancji ponownie rozpatrując skargę winien dokonać oceny prawnej zaskarżonego postanowienia w powiązaniu z treścią aktualnego świadectwa służby, opierając tę ocenę na gruncie wskazanego wyżej sposobu rozumienia pojęcia okresu pozostawania w służbie dla celów świadectwa służby w związku ze skutkami decyzji uchylającej decyzję o zwolnieniu wnioskodawcy ze służby i w tym kontekście, dokonując interpretacji poprzednich wskazówek i oceny prawnej, wyrażonej we wskazanych wyrokach NSA z 2007 oraz 2009 r., przeprowadzić kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, odnoszącego się do treści świadectwa służby, uwzględniającego okres pozostawania zainteresowanego w służbie od dnia 28 lipca do dnia 15 listopada 2004 r. Winien przeprowadzić także wykładnię wskazanych wyżej przepisów art. 45 ust. 1 pkt 1 oraz art. 46 ust. 2 ustawy w kontekście określenia relacji pomiędzy wskazanymi tam przesłankami i skutków dla określenia podstawy zwolnienia ze służby.
Pismem z 27 maja 2011 r. skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia Komendanta Głównego Straży Granicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny po ponownym rozpoznaniu sprawy, zważył co następuje.
Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd jest związany wykładnią prawa obejmującą zarówno prawo materialne, jak i procesowe.
W uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 1141/10 NSA uznał, że stanowisko Sądu I instancji, o braku podstaw do pomijania przez organ w świadectwie służby okresu od 1 września 1999 r. do 27 lipca 2004 r., nie jest trafne. Jednocześnie wskazał, że decyzja z [...] lipca 2004 r. uchylająca decyzję z 1999 r., zwalniającego skarżącego ze służby nie działała ex tunc, lecz wywołać mogła skutek od dnia uchylenia (ex nunc). Dlatego też, okres pełnienia służby dla celów świadectwa służby mógł dotyczyć jedynie uwzględnienia okresu po przywróceniu do służby (między 28 lipca 2004 r. a 15 listopada 2004 r.), a nie okresu pozostawiania poza służbą (czyli okresu między 1 września 1999 r. a 27 lipca 2004 r.). NSA uznał, przy tym, że uwzględnienie w świadectwie służby okresu od 28 lipca 2004 r. do 15 listopada 2004 r. należy traktować jako wynik realizacji wskazówek płynących z wcześniejszych wyroków WSA i NSA.
Mając powyższe, wiążące stanowisko na uwadze, Sąd uznał, iż organy – związane oceną prawną i wyrażonymi w orzeczeniach NSA i WSA wskazówkami co do dalszego postępowania – w sposób prawidłowy określiły w świadectwie służby z 6 października 2009 r. okres pełnienia przez skarżącego służby tj. okres od 15 maja 1991 r. do 31 sierpnia 1999 r., kiedy to skarżący faktycznie pełnił służbę, i od 28 lipca 2004 r. do 15 listopada 2004 r., kiedy skarżący pozostawał w służbie, ale bez prawa do uposażenia, wobec niezgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby. Oznacza to, że pomijając w tym świadectwie okres od 1 września 1999 r. do 27 lipca 2004 r., w którym skarżący pozostawał poza służbą, organ postąpił prawidłowo. Pełnienie służby dla celów uposażeniowych oraz pełnienie służby dla potrzeb świadectwa służby jest to bowiem zawsze okres, w którym funkcjonariusz czy to faktycznie pełni służbę, czy pozostaje w służbie, ale nie okres gdy funkcjonariusz pozostaje poza służbą.
Odnosząc się do argumentacji skarżącego zawartej w piśmie z 27 maja 2011 r., w kontekście przywołanego wyroku WSA o sygn. akt II SA/Wa 714/10, zwrócić należy uwagę, że zaprezentowane w nim stanowisko dotyczy innego stanu faktycznego niż występujący w przedmiotowej sprawie. W sprawie, do której odwołuje się skarżący, do wyeliminowania rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby doszło w trybie stwierdzenia jego nieważności. Sytuacja takiego funkcjonariusza jest inna, niż gdy – jak w wypadku skarżącego – do reaktywowania stosunku służbowego dochodzi w wyniku uchylenia decyzji o zwolnieniu ze służby. Skutek uchylenia takiej decyzji nie następuje bowiem wstecz, lecz "do przodu".
W ocenie Sądu, organ w sposób prawidłowy wskazał w pkt 3 świadectwa służby, że stosunek służbowy ustał w wyniku zwolnienia ze służby w związku z orzeczeniem trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską (art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej). Zgodnie bowiem z decyzją Komendanta Straży Granicznej z [...] grudnia 2004 r. zmieniona została podstawa zwolnienia skarżącego ze służby stałej w Straży Granicznej na podstawę wyżej wskazaną.
Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych a Administracji z 7 czerwca 2002 r. w sprawie świadectw służby i opinii o służbie funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 81, poz. 738) w świadectwie służby podaje się dane niezbędne do ustalenia uprawnień ze stosunku służbowego i uprawnień z ubezpieczenia społecznego zwalnianego funkcjonariusza.
Zasadnym zatem było podanie w pkt 6 świadectwa służby, w którym zamieszcza się informacje dodatkowe, okres pełnienia przez skarżącego służby w [...] Oddziale Straży Granicznej w okresie od 28 lipca 2004 r. do 15 listopada 2004 r. bez prawa do uposażenia w związku z art. 46 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej tj. niezgłoszenia gotowości podjęcia służby.
Informacja zawarta w tej rubryce nie określa podstawy prawnej zwolnienia skarżącego ze służby, która została w sposób prawidłowy określona w pkt 3 świadectwa służby. Była ona natomiast niezbędna dla ustalenia uprawnień skarżącego wynikających ze stosunku służbowego, jak np: prawa do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy, czy też prawa do zryczałtowanego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany w danym roku przejazd. Jak bowiem wskazał WSA w wyroku z 25 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 254/06, który wiąże i organ i Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę, skarżący w okresie od 1 września 1999 r. do 15 listopada 2004 r. nie podejmował służby i nie istniało w tym czasie prawo do uposażenia. Nie istniało wobec tego również prawo do urlopu wypoczynkowego, a co za tym idzie nie mogło powstać prawo do zryczałtowanego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy, podobnie jak w okresie tym nie mogło powstać prawo do zryczałtowanego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany w danym roku przejazd. Sąd przesądził również, że zmiana podstawy ostatecznego zwolnienia skarżącego ze służby nie ma znaczenia dla określenia jego praw do odprawy z tytułu zwolnienia ze służby oraz prawa do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy i zryczałtowanego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany w danych roku przejazd.
Powyższe oznacza, że brak informacji zawartej w pkt 6 świadectwa służby nie pozwoliłyby na prawidłowe ustalenie uprawnień skarżącego wynikających ze stosunku służbowego. Tylko bowiem podanie, że w okresie od 28 lipca 2004 r. do 15 listopada 2004 r. skarżący pełnił służbę bez prawa do uposażenia, co było konsekwencją niezgłoszenia gotowości jej podjęcia (art. 46 ust. 2 ustawy o Służbie Granicznej) obrazowało stan faktyczny sprawy. Skoro bowiem skarżący nie podjął służby, to nie powstało prawo do uposażenia. Wymienienie w świadectwie służby jako podstawy zwolnienia art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej, czyli orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską, bez zawarcia ww. informacji dodatkowej, czyniłoby świadectwo służby niepełnym i niezgodnym z powołanym powyżej § 4 rozporządzenia z 7 czerwca 2002 r.
Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd uznał, że świadectwo służby z 6 października 2009 r. zawiera wszystkie niezbędne dane, a które odpowiadają okolicznościom faktycznym sprawy. Stąd żądanie jego sprostowania nie mogło zostać przez organ uwzględnione. Oznacza to, że skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i dlatego też, na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło