II SA/Wa 451/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.) Sędziowie WSA Anna Mierzejewska Ewa Grochowska-Jung Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2015 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2013 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. wydaną na podstawie art. 127 § 2 K.p.a. w zw. z art. 17 pkt. 1 K.p.a., oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania I.P. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, iż organ I instancji odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego I.P. z uwagi na to, że powierzchnia użytkowa mieszkania wnioskodawczyni przekracza o więcej niż 30% powierzchnię normatywną dla jednej osoby. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ ten właściwie przyjął podane dane i poprawnie zinterpretował przepisy ustawy. Wnioskodawczyni mieszka w lokalu mieszkalnym o powierzchni 48,75 m2, w tym powierzchnia pokoi i kuchni wynosi 38,27 m2, co stanowi 78,50% powierzchni mieszkania.. Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71 poz. 734 z p. zm.) "normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m2 - dla 1 osoby. W myśl art. 5 ust. 5 ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż: 1) 30% albo 2) 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. W przypadku mieszkania I.P. przekroczenie 30% wynosi 45,50 m2, zaś punkt 2 nie ma zastosowania, bowiem udział powierzchni pokoi i kuchni wynosi 78,50 % powierzchni całego mieszkania. Zatem wobec przekroczenia tzw. powierzchni normatywnej dodatek nie przysługuje. Odnosząc się do zawartych w odwołaniu argumentów, dotyczących niepełnosprawności I.P., organ zauważył, że w przypadku osoby zamieszkującej samotnie okoliczność ta jest bez znaczenia. Inaczej ustawodawca użyłby sformułowania np. "dodatkowy" pokój. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż w kwestii tej istnieje ugruntowane orzecznictwo sadów administracyjnych i przywołało wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2006 r. sygn. I OSK 565/06, w którym sąd wskazał, iż art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych stanowi, że powierzchnię normatywną powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna, poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Przepis ten zezwala na powiększenie powierzchni mieszkalnej nie z tytułu samej niepełnosprawności osoby zamieszkującej w lokalu, ale tylko wówczas, gdy osoba niepełnosprawna porusza się na wózku lub gdy niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Organ odwoławczy zauważył, że przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych mają charakter związany i nie dają organom możliwości zastosowania uznania administracyjnego. Organ przyznający dodatek ma obowiązek ściśle stosować przepisy ustawy i nie bierze pod uwagę żadnych okoliczności dodatkowych. W związku z powyższym również Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., rozpatrując odwołanie nie może zmienić decyzji Prezydenta [...], ponieważ nie narusza ona prawa, a ocena indywidualnej, niewątpliwie trudnej, sytuacji wnioskodawcy nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie. Powyższa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. stała się przedmiotem skargi I.P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wyraziła niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż od 1996 r. miała przyznany dodatek mieszkaniowy i nie rozumie, dlaczego organ odmówił jego przyznania na dalszy okres. Podkreśliła, iż jej sytuacja zdrowotna i materialna jest zła i pogarsza się. Doznane uszkodzenia neurologiczne wpłynęły na jakość jej życia. Podała, iż orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS została uznana za całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji, co stawia ją w konieczności korzystania z pomocy osób drugich, które często muszą z nią przebywać. Dysfunkcje i zaburzenia nie pozwalają jej na zamianę mieszkania, które było dostosowane do jej rehabilitacji i stało się jedynym azylem. Wnosząc o zmianę decyzji skarżąca zarzuciła jej, że jest niezgodna z "zasadami życia społecznego i obowiązującymi przepisami prawnymi polegającymi na tym, że jako osoba niepełnosprawna fizycznie potrzebuje stałej opieki osób drugich" oraz wskazała, że spełnia warunki art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i wyjaśniło, że w decyzji przyznającej dodatek mieszkaniowy z dnia [...] marca 2006 r. wskazano, iż w mieszkaniu zamieszkują dwie osoby, obecnie zaś – jak wynika z akt – skarżąca mieszka samotnie i powierzchnia jej mieszkania przewyższa normatywy na jedną osobę. Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W istocie zarzuca ona organom dokonanie błędnej wykładni art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, polegającą na przyjęciu, że przepis ten ma zastosowanie także w przypadku osób niepełnosprawnych (z orzeczoną niepełnosprawnością wymagającą zamieszkiwania w oddzielnym pokoju), które zamieszkują samodzielnie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 2317/12 (dostępny pod adresem https://cbois.nsa.gov.pl) podzielił dotychczasową wykładnię omawianego przepisu sprawdzającą się do tego, iż określenie "wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju" będzie miał zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy osoba niepełnosprawna zamieszkuje z innymi osobami lub przynajmniej chociaż z jedną osobą. Wskazał, iż wykładnia gramatyczna tego pojęcia oznacza, że jest to pokój, którego osoba niepełnosprawna nie musi dzielić z innymi osobami. Tak więc osoba prowadząca gospodarstwo domowe jednoosobowe, czyli zamieszkująca samotnie i nie dzieląca lokalu z innymi osobami nie ma możliwości uzyskania dodatku mieszkaniowego w omawianym trybie. Powyższa wykładnia, przyjęta przez organy administracji publicznej w prowadzonym w sprawie postępowaniu jest prawidłowa i oparta na utrwalonej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w licznych orzeczeniach stwierdzał, że celem tego przepisu jest nie tylko poprawa sytuacji osoby niepełnosprawnej, lecz także wzgląd na prawa osób zamieszkujących z niepełnosprawnym, które korzystają ze zmniejszonej powierzchni. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uprawnienie do otrzymania dodatku mieszkaniowego należy jak zawsze odnosić do konkretnej sytuacji faktycznej osoby niepełnosprawnej, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż skarżąca mieszka sama, lecz fakt ten nie może w sposób automatyczny pozbawić jej uprawnienia wynikającego z art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Z akt sprawy oraz z załączonych do skargi orzeczeń i zaświadczeń wynika w sposób bezsporny, iż skarżąca jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności i niezdolną do samodzielnej egzystencji, która wymaga stałej opieki opiekunów. Nie może więc prowadzić samodzielnego gospodarstwa domowego, jak przyjęły to organy w zaskarżonej decyzji. Skarżąca podnosi w skardze, że niezdolność do samodzielnej egzystencji stawia ją w konieczności korzystania z pomocy osób drugich, które nie są zameldowane i nie mieszkają na stałe w jej mieszkaniu. Powyższe nie może skutkować przyjęciem, że skarżąca nie dzieli lokalu z innymi osobami, a zatem należy uznać, że przesłanka określona w art. 5 ust. 3, dotycząca wymogu zamieszkiwania przez skarżącą w lokalu mieszkalnym wraz z innymi osobami byłaby spełniona. W przeciwnym wypadku sens istnienia uprawnienia do powiększenia normatywnej powierzchni lokalu mieszkalnego, które zostało przyznane osobom niepełnosprawnym byłby wątpliwy wobec stosowania sztywnej wykładni art. 5 ust. 3 ustawy, jaki dokonał organ w zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę organy orzekające w sprawie uwzględnią powyższe uwagi Sądu przy podejmowaniu decyzji w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.